Οι εξελίξεις στην περιοχή και οι γεωπολιτικές επιδιώξεις της κατοχικής Τουρκίας, συνθέτουν τα δεδομένα, τα οποία προφανώς και επηρεάζουν και την Κύπρο, σε βαθμό ενδεχομένως που  να αγγίξουν και το εθνικό θέμα. Οι πρακτικές που υιοθετούνται στον εν εξελίξει πόλεμο, η ανυπομονησία της Άγκυρας να μπει στο κάδρο των πρωταγωνιστών, βρίσκονται στο επίκεντρο της προσοχής της Λευκωσίας. Η Κυπριακή Δημοκρατία, ενόψει όλων αυτών επιλέγει την κινητικότητα αλλά και  την ενίσχυση των καναλιών επικοινωνίας με τους βασικούς παίκτες.

Την ίδια ώρα, σε μια περίοδο, που υπερισχύει στις διεθνείς σχέσεις ο ετσιθελισμός, οι προσπάθειες της Λευκωσίας συμπίπτουν με τους σχεδιασμούς του απερχόμενου Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, που θέλει να προβεί σε μια ύστατη παρέμβαση στο Κυπριακό. Ως εκ τούτου, αναζητείται σωσίβιο στο Κυπριακό αλλά και μια γέφυρα, που θα οδηγήσει στο επόμενο βήμα.  Μέχρι, δηλαδή, να εκδηλωθεί η επόμενη κίνηση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, την τελευταία πριν αποχωρήσει από τη θέση του. Η γέφυρα αυτή θα επιτρέψει σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο να αποτραπεί οριστικό αδιέξοδο.

Ο Αντόνιο Γκουτέρες

Ο Γενικός Γραμματέας, από την επίσκεψή του  στην Άγκυρα αποκόμισε την εντύπωση ότι η τουρκική πλευρά ενδιαφέρεται πολύ για τα ευρωτουρκικά. Ο κ. Γκουτέρες θεωρεί πως αυτό το ενδιαφέρον μπορεί να αξιοποιηθεί και να  διασυνδεθεί με το Κυπριακό. Τι ενδιαφέρει την Τουρκία; Αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης,  ελευθεροποίηση της βίζας και  πρόσβαση στο αμυντικό πρόγραμμα της Ε.Ε., SAFE. Σε αυτό το τουρκικό ενδιαφέρον, λοιπόν, θέλει να επενδύσει ο ΟΗΕ για να προχωρήσει το Κυπριακό.

Η τουρκική στάση

Είναι σαφές ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Άγκυρα θα διαφοροποιήσει τη στάση της στο Κυπριακό. Επιμένει στις γνωστές της θέσεις. Κι αυτή η επιμονή συνδέεται με τις ευρύτερες εξελίξεις στην περιοχή.

Πρώτο, η Τουρκία αντιμετωπίζει το Κυπριακό μέσα στο ευρύτερο διεθνές περιβάλλον και ως εκ τούτου θεωρεί ότι η παρουσία της στην Κύπρο δεν πρέπει να επηρεασθεί. Δηλαδή, είτε να υποβαθμιστεί είτε να έχουν κι άλλοι παρουσία στο νησί. Γι’ αυτό, σε σχέση με το τελευταίο, αντιδρά στην παρουσία ξένων δυνάμεων στη θαλάσσια περιοχή της Κύπρου. Δυνάμεις που βρίσκονται μετά από έκκληση της Λευκωσίας και η παρουσία τους συνδέεται με τις εξελίξεις στην περιοχή.

Δεύτερο, αναμένοντας να διαμορφωθεί το σκηνικό στην ευρύτερη περιοχή, η κατοχική πλευρά δεν ενοχλείται στο να συντηρούνται  οι όποιες συζητήσεις στο Κυπριακό. Αυτή η τακτική, ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν επηρεάζει τους στρατηγικούς σχεδιασμούς.

Τρίτο, η Τουρκία έχει ως στρατηγικό στόχο να ελέγξει την Κύπρο, στρατιωτικά και πολιτικά και μετά από μια συμφωνία. Όλες οι κινήσεις σε τακτικό και στρατηγικό επίπεδο μόνο προς αυτή την κατεύθυνση κινούνται.

Συνεπώς , είναι πρόδηλο ότι η Τουρκία θα μπει στο παιχνίδι για μια συμφωνία μόνο εάν αυτή διασφαλίζει το στρατηγικό της στόχο. Διαφορετικά μπορεί να… ζήσει και χωρίς λύση, όπως σημειώνουν Τούρκοι αξιωματούχοι.

Τέταρτο, το χειρότερο είναι ότι η Τουρκία δεν πιέζεται από κανένα για να προβεί σε υποχωρήσεις στο Κυπριακό ή έστω να διαφοροποιήσει τους σχεδιασμούς.

Η τακτική της Λευκωσίας

Είναι σαφές πως εκείνη η πλευρά που επιθυμεί και κινητικότητα και αποτέλεσμα είναι η Λευκωσία. Γι’ αυτό και προσπαθεί μέσω μιας αισιόδοξης νότας να συντηρήσει την προοπτική και να δημιουργήσει προϋποθέσεις για να προχωρήσει η προσπάθεια. Την ίδια ώρα, τούτο για να επιτευχθεί πρέπει να συνεργασθεί η τουρκική πλευρά, να προβεί σε κάποια βήματα, που θα διευκολύνουν την προσπάθεια. Αυτό δεν διαφαίνεται. Την ίδια ώρα,  ελληνοκυπριακή πλευρά προβαίνει σε ανοίγματα, ωστόσο, έχει ξεκαθαρίσει- και στην κ. Ολγκίν– ότι  δεν πρόκειται να προβεί σε άλλες μονομερείς ενέργειες. Δεν πρόκειται, για παράδειγμα, να αποδεχθεί τη διάνοιξη μονομερώς του οδοφράγματος της Μιάς Μηλιάς, τη στιγμή κατά την οποία η κατοχική πλευρά απορρίπτει τη συμβιβαστική φόρμουλα που κατέθεσε ο Γ.Γ. του ΟΗΕ για τη δίοδο Αθηένου- Αγλαντζιάς.

Παράλληλα, η Κυπριακή Δημοκρατία αξιολογεί και τα δεδομένα, που διαμορφώνονται στην περιοχή, κυρίως σε σχέση με τους συνεχιζόμενους πολέμους. Αξιολογεί τις εξελίξεις και τις αναλύει. Πρωτίστως στο πώς λειτουργούν οι διάφοροι δρώντες σε σχέση με το γεγονός ότι τα παιχνίδια επικράτησης περνούν μέσα από στρατιωτικές συγκρούσεις. Οι πολιτικές επιβολής διά της ισχύος κυριαρχούν διεθνώς κι αυτό είναι πολύ ανησυχητικό υπό την έννοια ότι οι σχέσεις καθορίζονται στη λογική του ισχυρού. Τούτο, ωστόσο, μπορεί να τύχει διαχείρισης εάν και εφόσον, αξιοποιηθούν,  ο ρόλος της Κυπριακής Δημοκρατίας στην περιοχή αλλά και οι συνεργασίες/συμμαχίες. Το ζητούμενο για τη Λευκωσία  είναι να είναι στην εξίσωση των διεργασιών και εξελίξεων, στο βαθμό που το μέγεθος της το επιτρέπει, ώστε να αποτρέψει αρνητικές επιπτώσεις από τις όποιες γεωπολιτικές ανακατατάξεις αλλά και αναταράξεις.

Ο «μεγάλος αδελφός» δεν θέλει κατάρρευση της ψευδοκυβέρνησης στα κατεχόμενα

Οι εσωτερικές αναταράξεις στα κατεχόμενα, που προκαλούνται για την ΑΤΑ,  και η πίεση των όσων αντιδρούν, της λεγόμενης δηλαδή αντιπολίτευσης, προς την ψευδοκυβέρνηση για να παραιτηθεί, επηρεάζουν και το Κυπριακό. Κυρίως όταν δεν μπορεί κανείς να προβλέψει την πορεία των εξελίξεων με το ενδεχόμενο κατάρρευσης της λεγόμενης κυβέρνησης, να είναι πιθανόν. Σε περίπτωση παραίτησης, τα κατεχόμενα θα εισέλθουν σε «προεκλογική» περίοδο.

Η Άγκυρα, η οποία πληρώνει και τον λογαριασμό για την λειτουργία του ψευδοκράτους,  δεν θέλει να οδηγηθεί η ψευδοκυβέρνηση σε παραίτηση για μια σειρά λόγους. Γι αυτό και θα δώσει τη «λύση» στο θέμα.

Ο βασικότερος λόγος που η Τουρκία δεν θέλει «εκλογές»  είναι ότι σε τέτοια περίπτωση, φαίνεται ότι  θα κερδίσει η σημερινή «αντιπολίτευση», το κόμμα δηλαδή του Τουφάν Έρχιουρμαν. Η σημερινή κατάσταση, «Πρόεδρος» από το ΡΤΚ και ψευδοκυβέρνηση από το ΚΕΕ κι άλλους,  τηρεί κάποιες εσωτερικές ισορροπίες και βολεύει την Άγκυρα.

Πάντως, δεν είναι μόνο επειδή η ψευδοκυβέρνηση θεωρείται πειθήνιο όργανο της κατοχικής δύναμης, όπως ο Τατάρ, που θέλει τους τωρινούς καθώς τούτο θα ίσχυε κι όταν στην «κυβέρνηση» ήταν η  σημερινή λεγόμενη αντιπολίτευση. Υπάρχουν κι άλλοι λόγοι.

Το καθεστώς της Άγκυρας φαίνεται να έχει κατηγορήσει τον Τουφάν Έρχιουρμαν για τις κινητοποιήσεις επειδή σε αυτές πρωταγωνιστικό ρόλο έχει το κόμμα του, το Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα. Στην Τουρκία θεωρώντας ότι το ΡΤΚ υποκινεί τις διαδηλώσεις, κλιμακώνει τις αντιδράσεις,ταυτίζει τα όσα συμβαίνουν στα κατεχόμενα και με τον Έρχιουρμαν.

Τούτο φαίνεται να οδηγεί τον κατοχικό ηγέτη σε μια προσπάθεια να παρουσιάζεται να θέλει να δίνει  συνεχώς διαπιστευτήρια «καλού παιδιού» στην Τουρκία. Και να φροντίζει να ενημερωθούν στην Άγκυρα. Ενδεικτικό για τη στάση που τηρεί στο Κυπριακό, είναι κι ένα άρθρο του δημοσιογράφου Ulaş Barış, στην τουρκοκυπριακή εφημερίδα, «Κίπρις Πόστασι», ο οποίος έγραψε μεταξύ άλλων: «Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Έρχιουρμαν σπάνια έχει χρησιμοποιήσει τη λέξη ομοσπονδία πριν ή μετά την ανάληψη των καθηκόντων του και ότι δεν τον έχουμε δει να καθορίζει οποιονδήποτε ορισμό ή περιγραφή λύσης, είναι εύλογο να σκεφτούμε ότι ο Γ.Γ. του ΟΗΕ., Αντόνιο Γκουτέρες, μπορεί να έχει φτάσει στα όριά του. Ωστόσο, σε αυτό το σημείο, δεν θα ήταν απολύτως ακριβές να αποδώσουμε τη διστακτική συμπεριφορά του Έρχιουρμαν αποκλειστικά σε αυτόν. Διότι αν το κάνουμε αυτό, θα αγνοήσουμε το γεγονός ότι η Τουρκία είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας στην εξίσωση, επειδή, επιμένει σε λύση δύο κρατών. Αυτό αναγκάζει τον Έρχιουρμαν, είτε το θέλει είτε όχι, να εμποδίσει τη λύση ή οποιοδήποτε θετικό βήμα. Με άλλα λόγια, βρίσκεται παγιδευμένος ανάμεσα σε σφύρα και άκμονος! Αυτό ακριβώς το γνωρίζει ο Ελληνοκύπριος  ηγέτης και έχει αρχίσει να το εκμεταλλεύεται…»

Κώστας Βενιζέλος

Ο Σταύρος Καλεντερίδης αναλύει τις τελευταίες εξελίξεις και εξηγεί γιατί η κρίση δεν έχει τελειώσει. Τι κρύβεται πίσω από τις κινήσεις των μεγάλων δυνάμεων; Γιατί η «ηρεμία» μπορεί να είναι προσωρινή;

📌 Η πραγματική εικόνα πίσω από την εκεχειρία

📌 Οι επόμενες κινήσεις στο γεωπολιτικό παιχνίδι

📌 Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Παρακολουθήστε την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα παρουσίαση του βιβλίου του Πρέσβη ε.τ. Γεώργιου Πουκαμισά, “Το Γεωπολιτισμικό Ανάπτυγμα των Ελλήνων”, που πραγματοποιήθηκε στο ΕΛΙΣΜΕ.

Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ομιλία στο ΕΛΙΣΜΕ με τον πρέσβη επί τιμή Γεώργιο Πουκαμισά, που αναλύει τη γεωπολιτισμική ταυτότητα του Ελληνισμού σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία.

Πώς συνδέεται η ιστορία, η Ορθοδοξία και η γεωγραφία με τη σύγχρονη γεωπολιτική; Ποιος είναι ο ρόλος της Ελλάδας ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή; Σε μια εποχή παγκόσμιας “μαζοποίησης” και κρίσης αξιών, ο Πρέσβης Γ. Πουκαμισάς και ο καθηγητής Κωνσταντίνος Γρίβας αναλύουν:

✅ Γιατί ο πολιτισμός είναι η βάση της υψηλής στρατηγικής ενός κράτους.

✅ Πώς η ελληνική ταυτότητα μπορεί να γίνει ανάχωμα στην αποδόμηση.

✅ Τη σύνδεση της γεωπολιτικής με την ιστορική και θρησκευτική συνείδηση.

✅ Τα διδάγματα από τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και τη θέση της Ελλάδας.

Μια συζήτηση-σταθμός για όσους αναζητούν την ουσιαστική διέξοδο από την εθνική κρίση.

Διοργάνωση: Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ)

Ομιλητές: Γεώργιος Πουκαμισάς (Πρέσβης ε.τ.), Κωνσταντίνος Γρίβας (Καθηγητής ΣΣΕ).