Σφοδρή κριτική στη Γαλλία για την παρέμβασή της στην υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου άσκησε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, προειδοποιώντας ότι η Άγκυρα θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει τη γαλλική ρηματική διακοίνωση για να προωθήσει τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο. Μιλώντας στη «Ναυτεμπορική» και στον Μιχάλη Ψύλο, υποστήριξε ότι η γαλλική πρωτοβουλία κινδυνεύει να προσφέρει στην Τουρκία ένα διπλωματικό επιχείρημα για την έμμεση νομιμοποίηση του τουρκολιβυκού μνημονίου, ενώ έστειλε σαφές μήνυμα για την ανάγκη αποφασιστικής υπεράσπισης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ο Προκόπης Παυλόπουλος, σε συνέντευξή του στις 11 Νοεμβρίου 2026 στο vidcast της «Ναυτεμπορικής», εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στους χειρισμούς που προηγήθηκαν της συνέχισης των ερευνών για το Great Sea Interconnector (GSI).

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι η παρέμβαση του γαλλικού κράτους δεν ήταν αναγκαία και ότι η ελληνική NAVTEX επαρκούσε για την πραγματοποίηση των προβλεπόμενων ερευνών.

Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα για το κατά πόσο η συγκεκριμένη πρωτοβουλία πραγματοποιήθηκε κατόπιν αιτήματος της Αθήνας ή με αποκλειστική απόφαση του Παρισιού.

«Η Γαλλία παρενέβη ως μη όφειλε – Αρκούσε η ελληνική NAVTEX»

Ο Προκόπης Παυλόπουλος υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά είχε ήδη προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για την έναρξη των ερευνών του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Όπως εξήγησε, το έργο βρίσκεται ακόμη στο αρχικό στάδιο των ερευνών βάθους, πριν από την πραγματική πόντιση του καλωδίου.

Κατά την άποψή του, η έκδοση της ελληνικής NAVTEX αρκούσε για να προχωρήσουν οι εργασίες, χωρίς να απαιτείται παρέμβαση της Γαλλίας προς τρίτες χώρες.

«Κάποιοι είπαν ότι το ερευνητικό σκάφος έχει γαλλική σημαία και γι’ αυτό παρενέβη η Γαλλία. Η επικοινωνία με την Άγκυρα έγινε από το ίδιο το γαλλικό κράτος. Αρκούσε στο ακέραιο η ελληνική NAVTEX», ανέφερε.

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας αμφισβήτησε επίσης την αιτιολόγηση ότι το Παρίσι επιχείρησε απλώς να ενημερώσει χώρες της περιοχής για τις δραστηριότητες του πλοίου.

Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στην Αίγυπτο, διερωτώμενος γιατί η Γαλλία θεώρησε απαραίτητο να ενημερώσει ακόμη και κράτη που δεν αμφισβητούν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στην περιοχή.

Μάλιστα, χαρακτήρισε όλη τη διαδικασία ένα διπλωματικό «πανηγυράκι», εκφράζοντας την έντονη ενόχλησή του για το γεγονός ότι δεν έχει δημοσιοποιηθεί επισήμως το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης.

«Η Γαλλία νίπτει τας χείρας της ως άλλος Πόντιος Πιλάτος»

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Προκόπης Παυλόπουλος όταν κλήθηκε να σχολιάσει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η γαλλική πλευρά απέφυγε να τοποθετηθεί επί ζητημάτων κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Κατά τον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας, η συγκεκριμένη στάση εξυπηρετεί πρωτίστως τα συμφέροντα του Παρισιού στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Η Γαλλία νίπτει τας χείρας της ως άλλος Πόντιος Πιλάτος, προτάσσοντας τα δικά της συμφέροντα στην περιοχή», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι το Παρίσι πρέπει να αντιληφθεί τις επιπτώσεις της πρωτοβουλίας του, ακόμη και εάν δεν υπήρχε πρόθεση να προκληθεί πρόβλημα στην ελληνική πλευρά.

Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η τουρκική διπλωματία μπορεί να αξιοποιήσει τη γαλλική επικοινωνία για να υποστηρίξει ότι ακόμη και ένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγνώρισε εμμέσως τις αξιώσεις της Άγκυρας.

Πρόκειται για προειδοποίηση σχετικά με την πιθανή πολιτική εκμετάλλευση της διακοίνωσης και όχι για διαπιστωμένη νομική αναγνώριση των τουρκικών διεκδικήσεων.

«Η Τουρκία επιχειρεί να νομιμοποιήσει διά της πλαγίας το τουρκολιβυκό μνημόνιο»

Στο επίκεντρο της τοποθέτησης του Προκόπη Παυλόπουλου βρέθηκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο η Ελλάδα αμφισβητεί ως αντίθετο προς το Διεθνές Δίκαιο.

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη γαλλική πρωτοβουλία για να αποκτήσει ένα πρόσθετο διπλωματικό επιχείρημα υπέρ των θέσεών της.

«Η Τουρκία προσπαθεί διά της πλαγίας να προκαλέσει ένα είδος νομιμοποίησης και διεθνούς αναγνώρισης του νομικώς ανυπόστατου τουρκο-λιβυκού μνημονίου. Και πλέον θα περιφέρει τη γαλλική πρωτοβουλία προσπαθώντας να δημιουργήσει τετελεσμένα», προειδοποίησε.

Κατά τον Παυλόπουλο, η Τουρκία επιδιώκει να εμφανίσει την επικοινωνία της με το Παρίσι ως ένδειξη ότι οι δικές της αξιώσεις λαμβάνονται υπόψη από τη διεθνή κοινότητα.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Γαλλία, έστω και άθελά της, προσφέρει στην Άγκυρα τη δυνατότητα να προβάλει το συγκεκριμένο επιχείρημα.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις αντιρρήσεις που έχουν διατυπωθεί σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Οι τρεις στρατηγικοί στόχοι της Τουρκίας

Ο Προκόπης Παυλόπουλος συνέδεσε την υπόθεση του ηλεκτρικού καλωδίου με την ευρύτερη αναθεωρητική στρατηγική της Τουρκίας.

Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα επιδιώκει μακροπρόθεσμα την προώθηση τριών βασικών στόχων που αφορούν την Κύπρο, το Αιγαίο και τη Θράκη.

Για το Κυπριακό υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν αρκείται στη σημερινή διχοτόμηση, αλλά επιδιώκει να αποκτήσει ευρύτερο έλεγχο επί του νησιού.

«Πρέπει να καταλάβουμε ότι θέλουν να “καταπιούν” όλη την Κύπρο», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η τουρκική πλευρά θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει οποιαδήποτε μελλοντική ευκαιρία προς αυτή την κατεύθυνση.

Για το Αιγαίο εκτίμησε ότι η Άγκυρα επιδιώκει τη διχοτόμηση και τη συγκυριαρχία κατά μήκος του 25ου μεσημβρινού.

Παράλληλα, κατηγόρησε την Τουρκία ότι επιχειρεί την «αυτονόμηση» της Θράκης, μέσω της προβολής ισχυρισμών περί τουρκικής μειονότητας, σε αντίθεση με τον θρησκευτικό χαρακτήρα της μουσουλμανικής μειονότητας όπως αναγνωρίζεται στο σχετικό πλαίσιο της Συνθήκης της Λωζάννης.

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι όλες οι τουρκικές κινήσεις πρέπει να εξετάζονται υπό το πρίσμα αυτών των μακροπρόθεσμων επιδιώξεων.

Ίμια, Μαδρίτη και Ελσίνκι: Οι ιστορικές αναφορές Παυλόπουλου

Για να ενισχύσει την επιχειρηματολογία του, ο Προκόπης Παυλόπουλος αναφέρθηκε σε κρίσιμους σταθμούς των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Ξεκίνησε από την κρίση των Ιμίων το 1996, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία αποκλιμάκωσης με τη διατύπωση «no troops, no ships, no flags» δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την προώθηση της τουρκικής θεωρίας περί «γκρίζων ζωνών».

Άσκησε κριτική στον τότε πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε την αμερικανική διαμεσολάβηση.

Στη συνέχεια αναφέρθηκε στη Διακήρυξη της Μαδρίτης του 1997, επισημαίνοντας ότι η αναφορά σε ζωτικά συμφέροντα και ενδιαφέροντα της Τουρκίας στο Αιγαίο αξιοποιήθηκε από την Άγκυρα για την ενίσχυση της διπλωματικής της επιχειρηματολογίας.

Ανάλογη κριτική διατύπωσε και για τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ελσίνκι το 1999, λόγω της αναφοράς σε συνοριακές και άλλες συναφείς διαφορές.

Κατά τον Παυλόπουλο, τέτοιες διατυπώσεις δημιουργούσαν περιθώρια αμφισβήτησης της ελληνικής θέσης ότι η μοναδική διαφορά που μπορεί να παραπεμφθεί σε διεθνή δικαιοδοσία είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ.

Αιχμές για τη Διακήρυξη των Αθηνών και τα «ήρεμα νερά»

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας άσκησε κριτική και στη Διακήρυξη των Αθηνών, που υπέγραψαν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τον Δεκέμβριο του 2023.

Υποστήριξε ότι το κείμενο περιλαμβάνει αόριστες διατυπώσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από την τουρκική πλευρά.

Κατά τον ίδιο, το γεγονός ότι η Διακήρυξη δεν αποτελεί νομικά δεσμευτική διεθνή συμφωνία περιορίζει τις δυνατότητες μιας τέτοιας αξιοποίησης.

Ο Παυλόπουλος υπογράμμισε ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν πρέπει να εξαντλείται στην προσπάθεια διατήρησης ήρεμου κλίματος, εάν αυτό συνοδεύεται από υποχωρήσεις στην άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ως παράδειγμα αποφασιστικής αντίδρασης αναφέρθηκε σε περιστατικό του 2018 με το τουρκικό ερευνητικό σκάφος «Μπαρμπαρός».

Σύμφωνα με την περιγραφή του, ελληνική φρεγάτα παρενέβη στις δραστηριότητες του τουρκικού σκάφους, το οποίο συνοδευόταν από πολεμικά πλοία, εμποδίζοντας τη συνέχιση των ερευνών.

Η συγκεκριμένη αναφορά αποτελεί ισχυρισμό του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας, όπως παρουσιάστηκε στη συνέντευξη.

«Η Τουρκία δεν θα τολμήσει ούτε θερμό επεισόδιο»

Παρά την έντονη κριτική του για τις τουρκικές διεκδικήσεις, ο Προκόπης Παυλόπουλος απέρριψε την εκτίμηση ότι η ελληνοτουρκική στρατιωτική σύγκρουση είναι αναπόφευκτη.

Αντιθέτως, εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι η Τουρκία θα υποχωρήσει εφόσον συναντήσει αποφασιστική ελληνική αντίδραση.

«Με την Τουρκία έχουμε να κάνουμε με έναν αντίπαλο που έχει μακροπρόθεσμες βλέψεις. Προσπαθεί με μικρά βήματα να προωθήσει την αναθεωρητική της πολιτική. Αλλά προσοχή – μόνο αν βρει κάποια ευκαιρία. Και δεν θα τολμήσει να κάνει, ούτε καν, θερμό επεισόδιο», υποστήριξε.

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε στην ισχύ των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα σε επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού, φρονήματος και οπλικών συστημάτων.

Κατά την εκτίμησή του, η αποφασιστική υπεράσπιση των εθνικών δικαιωμάτων αποτελεί την αποτελεσματικότερη μορφή αποτροπής.

«Ο φόβος δεν ταιριάζει στους Έλληνες»

Ο Προκόπης Παυλόπουλος ολοκλήρωσε τη συνέντευξή του με μια ιδιαίτερα αιχμηρή αναφορά στον δημόσιο διάλογο για την Τουρκία και την πιθανότητα ελληνοτουρκικής κρίσης.

Εξέφρασε την ενόχλησή του για πολιτικές τοποθετήσεις που, κατά την άποψή του, καλλιεργούν φόβο στην ελληνική κοινωνία.

«Πονάω ως Έλληνας όταν βλέπω πολιτικούς να σπέρνουν, με όποιο τρόπο, στον Ελληνικό Λαό τον φόβο», ανέφερε.

Υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να αποφεύγει την υπεράσπιση των δικαιωμάτων της με το επιχείρημα ότι ενδέχεται να προκληθεί αντίδραση από την Τουρκία.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η ελληνική ιστορική παρακαταθήκη πρέπει να αποτελεί πηγή ευθύνης για τις σημερινές γενιές και όχι απλώς αντικείμενο αναφοράς στο παρελθόν.

«Το δικό μας χρέος κυρίως είναι να γράψουμε τη δική μας ιστορία. Αλλά η ιστορία γράφεται όπως ταιριάζει στην Ελλάδα, δηλαδή χωρίς φόβο, χωρίς κανέναν ενδοιασμό σε ό,τι αφορά την υπεράσπιση των Εθνικών μας Θεμάτων και των Εθνικών μας Δικαίων», τόνισε.

Κλείνοντας, επανέλαβε το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του:

«Ο φόβος δεν ταιριάζει στους Έλληνες».

Σοβαρή προειδοποίηση για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η διαχείριση του Great Sea Interconnector στην άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων απηύθυνε ο Σάββας Καλεντερίδης, στην εκπομπή του την Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026. Ο στρατηγικός αναλυτής υποστήριξε ότι η ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Τουρκία ενδέχεται να δημιουργήσει επικίνδυνο πολιτικό προηγούμενο, ενώ συνέδεσε ευθέως την υπόθεση του καλωδίου με το ευρύτερο τουρκικό σχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας» και την προωθούμενη νομοθετική κατοχύρωσή του.

Από τη Μυτιλήνη, όπου βρισκόταν κατά τη διάρκεια της εκπομπής, ο Σάββας Καλεντερίδης προχώρησε σε εκτενή ανάλυση των χειρισμών της ελληνικής κυβέρνησης, της εμπλοκής της Γαλλίας και των επιδιώξεων της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο. Το κεντρικό μήνυμά του ήταν ότι η Ελλάδα οφείλει να αναλάβει προληπτικές διπλωματικές πρωτοβουλίες, πριν η Τουρκία προχωρήσει σε κινήσεις που θα δυσκολέψουν ακόμη περισσότερο την αντιμετώπιση των αναθεωρητικών διεκδικήσεών της.

«Η Τουρκία δεν υποχώρησε – Μην κοροϊδεύουμε τον κόσμο»

Ο αναλυτής απέρριψε κατηγορηματικά την εκτίμηση ότι η Άγκυρα έχει μεταβάλει ουσιαστικά τη στάση της, επειδή πλέον ζητεί ενημέρωση αντί για άδεια αναφορικά με τις δραστηριότητες των ερευνητικών πλοίων. Κατά τον ίδιο, η διαφοροποίηση στην ορολογία δεν μεταβάλλει το πραγματικό πολιτικό περιεχόμενο της τουρκικής απαίτησης. «Στο όνομα είναι το πρόβλημα; Όχι στην ουσία», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι η αποδοχή μιας διαδικασίας ενημέρωσης, όταν αυτή αποτελεί προϋπόθεση που θέτει η Τουρκία για να μην εμποδίσει το έργο, δημιουργεί ζήτημα πολιτικής αναγνώρισης του ρόλου της στην περιοχή.

Επικαλέστηκε, μάλιστα, σχετικές επισημάνσεις του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, τονίζοντας ότι το ζήτημα δεν εξαντλείται στον νομικό χαρακτηρισμό μιας ενέργειας, αλλά επεκτείνεται στις επιπτώσεις της. Ο Καλεντερίδης προειδοποίησε ότι μια τέτοια πρακτική μπορεί να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα σε μελλοντικές δραστηριότητες, όχι μόνο στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά και στο Αιγαίο.

Η Κάσος του 2024 και το προηγούμενο που επικαλείται η Άγκυρα

Ανατρέχοντας στα γεγονότα του Ιουλίου του 2024, ο Σάββας Καλεντερίδης παρουσίασε τη δική του αποτίμηση της κρίσης που προκλήθηκε κατά τις έρευνες του ιταλικού πλοίου Ievoli Relume στην περιοχή της Κάσου. Υπενθύμισε ότι η Τουρκία είχε αναπτύξει πέντε πολεμικά πλοία, με αποτέλεσμα να ακολουθήσουν διπλωματικές επαφές μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.

Σύμφωνα με την περιγραφή του, η τουρκική πλευρά εξέδωσε NAVTEX με συγκεκριμένες συντεταγμένες και το ερευνητικό σκάφος ολοκλήρωσε περιορισμένες εργασίες πριν επιστρέψει στο Ηράκλειο. Ο ίδιος χαρακτήρισε προβληματικό τον αρχικό σχεδιασμό των ερευνών, υποστηρίζοντας ότι δεν έπρεπε να δοθεί στην Τουρκία η ευκαιρία να επιβάλει επί του πεδίου τις θέσεις της μέσω στρατιωτικής παρουσίας.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στη δημόσια τοποθέτηση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, ο οποίος είχε υποστηρίξει ότι η ελληνική διπλωματική παρέμβαση απέτρεψε μια κρίση αντίστοιχη των Ιμίων. Ο Καλεντερίδης εκτίμησε ότι το προηγούμενο του 2024 αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την κατανόηση των σημερινών εξελίξεων. Επικαλέστηκε επίσης τον Άγγελο Συρίγο, επισημαίνοντας ότι ο βουλευτής και καθηγητής Διεθνούς Δικαίου έχει μιλήσει δημόσια για δύο ελληνικές υποχωρήσεις στην υπόθεση του καλωδίου.

Η ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας και τα ερωτήματα για το περιεχόμενό της

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα, η οποία συνδέεται με τις δραστηριότητες του πλοίου Abeille Marengo. Ο Καλεντερίδης διερωτήθηκε γιατί δεν έχει παρουσιαστεί δημοσίως το ακριβές περιεχόμενο του εγγράφου και κατά πόσο η ελληνική κυβέρνηση γνωρίζει όλες τις λεπτομέρειές του.

«Γιατί να μην ξέρουμε τι έχει μέσα;», αναρωτήθηκε. Επισήμανε ότι, εάν πράγματι η διακοίνωση περιλαμβάνει συντεταγμένες, διάρκεια και φύση των ερευνών, η Τουρκία θα μπορούσε να επικαλεστεί τη συγκεκριμένη διαδικασία ως προηγούμενο. Εξέφρασε επίσης προβληματισμό για τις αναφορές σύμφωνα με τις οποίες η γαλλική πλευρά δεν υπεισέρχεται σε ζητήματα θαλάσσιας δικαιοδοσίας.

Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια στάση ενδέχεται να αποδυναμώνει πολιτικά τη σημασία της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ και να προσφέρει στην Τουρκία περιθώρια να προβάλλει τις δικές της αξιώσεις. Ο ίδιος διευκρίνισε, πάντως, ότι δεν διαθέτει το πλήρες κείμενο της διακοίνωσης και επομένως οι συγκεκριμένες επιφυλάξεις του βασίζονται σε δημοσιογραφικές πληροφορίες και όχι σε άμεση εξέταση του εγγράφου.

Αιχμές για την εμπλοκή της Γαλλίας και τη διαχείριση του έργου

Στην ανάλυσή του αναφέρθηκε επίσης στο ιστορικό του Great Sea Interconnector, στην εξαγορά του έργου από τον ΑΔΜΗΕ το 2023 και στη συνεργασία με τη γαλλική Nexans. Σημείωσε ότι για την απόκτηση του έργου καταβλήθηκε ποσό 48,5 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ διατύπωσε ισχυρισμούς για μεταγενέστερη παραχώρηση σημαντικού ποσοστού του έργου στη γαλλική πλευρά. Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η ενίσχυση του γαλλικού ρόλου εξυπηρετεί και την προσπάθεια μεταφοράς του πολιτικού βάρους των χειρισμών από την Αθήνα στο Παρίσι.

Πρόκειται για εκτίμηση του αναλυτή, καθώς στην εκπομπή δεν παρουσιάστηκαν συμβατικά έγγραφα που να τεκμηριώνουν το ακριβές ιδιοκτησιακό καθεστώς ή τους όρους μιας τέτοιας μεταβολής. Παράλληλα, επέμεινε στη διάκριση μεταξύ NAVTEX και άδειας διεξαγωγής ερευνών, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει μια διαδικασία ναυτιλιακής ενημέρωσης σε ζήτημα αναγνώρισης θαλάσσιων δικαιωμάτων.

«Η Γαλάζια Πατρίδα δεν είναι ένα απλό σύνθημα»

Το σημαντικότερο μέρος της τοποθέτησής του αφορούσε τη σύνδεση του καλωδίου με την ευρύτερη στρατηγική της Τουρκίας. Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα» αποτελεί δομικό στοιχείο της τουρκικής κρατικής πολιτικής και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια συγκυριακή διπλωματική διεκδίκηση. Αποκάλυψε ότι έχει μεταφράσει δωδεκασέλιδο τουρκικό κείμενο, το οποίο απέδωσε στον αρχηγό του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού, και υποστήριξε ότι το περιεχόμενό του έχει τεθεί υπόψη αρμόδιων ελληνικών πολιτικών και κρατικών παραγόντων.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η υπόθεση του Great Sea Interconnector εντάσσεται στο συγκεκριμένο στρατηγικό πλαίσιο. Έφερε ως παράδειγμα τη στρατιωτική και πολιτική εμπλοκή της Τουρκίας στη Λιβύη, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα έχει επενδύσει σημαντικούς πόρους για τη διατήρηση του τουρκολιβυκού μνημονίου. Για τον λόγο αυτό χαρακτήρισε αβάσιμη την εκτίμηση ότι η Τουρκία θα εγκατέλειπε τόσο εύκολα τις συγκεκριμένες επιδιώξεις της.

Η προειδοποίηση για το τουρκικό νομοσχέδιο

Ο Καλεντερίδης προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, αναφερόμενος σε τουρκικό νομοσχέδιο που, όπως υποστήριξε, αναμένεται να προωθηθεί στην Εθνοσυνέλευση και συνδέεται με τη «Γαλάζια Πατρίδα». Προειδοποίησε ότι, εάν υιοθετηθεί ένα τέτοιο νομοθετικό πλαίσιο, η Ελλάδα μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με συστηματικές τουρκικές απαιτήσεις ενημέρωσης για δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές ελληνικού ενδιαφέροντος.

«Αν ψηφιστεί το νομοσχέδιο, για οποιαδήποτε ενέργεια θα ζητάνε ενημέρωση οι Τούρκοι, ρηματική διακοίνωση», υποστήριξε. Χαρακτήρισε το ενδεχόμενο ιδιαίτερα επικίνδυνο, εκτιμώντας ότι η υπόθεση του καλωδίου μπορεί να αποτελέσει την πρόβα για μια ευρύτερη τουρκική τακτική.

Στην εκπομπή δεν παρουσιάστηκε το πλήρες κείμενο του προαναφερόμενου νομοσχεδίου, ενώ ο αναλυτής δεσμεύτηκε να επανέλθει με αναλυτική παρουσίαση του σχετικού υλικού.

Η πρόταση για τα 12 ναυτικά μίλια

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η αναφορά του στην επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Ο Σάββας Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η Αθήνα πρέπει να καταστήσει σαφές πως, εάν η Τουρκία προχωρήσει στην προώθηση του συγκεκριμένου νομοσχεδίου, η Ελλάδα θα πρέπει να είναι έτοιμη να απαντήσει με την επέκταση των χωρικών της υδάτων.

Μάλιστα, πρότεινε την προετοιμασία σχετικού προεδρικού διατάγματος ως μέσου αποτροπής. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι δεν εισηγείται άνευ όρων την άμεση εφαρμογή της επέκτασης, αναγνωρίζοντας πως η τελική απόφαση προϋποθέτει αξιολόγηση όλων των στρατηγικών, στρατιωτικών και διπλωματικών δεδομένων από την πολιτική ηγεσία. Κατά την εκτίμησή του, η προαναγγελία μιας τέτοιας κίνησης θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι στις τουρκικές πρωτοβουλίες. «Πρέπει να γίνει προληπτική πολιτική και προληπτική διπλωματία», τόνισε, προειδοποιώντας ότι η εκ των υστέρων αντίδραση μπορεί να αποδειχθεί ανεπαρκής.

Σκληρή κριτική στο Μαξίμου – Έκκληση για εθνική συνεννόηση

Στο τελευταίο μέρος της εκπομπής ο αναλυτής άσκησε έντονη κριτική στον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται η δημόσια αντιπαράθεση για το καλώδιο. Κατήγγειλε ότι πρόσωπα τα οποία διατυπώνουν επιφυλάξεις για τους κυβερνητικούς χειρισμούς στοχοποιούνται διαδικτυακά και κατηγορούνται ότι εξυπηρετούν τις τουρκικές επιδιώξεις.

Αναφέρθηκε ειδικά σε επιθέσεις εναντίον του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου, υποστηρίζοντας ότι η διαφωνία με τις κυβερνητικές επιλογές δεν μπορεί να εκλαμβάνεται ως υποστήριξη της Τουρκίας. Παράλληλα, ζήτησε τη σύγκληση σύσκεψης των πολιτικών αρχηγών και τη διαμόρφωση κοινής εθνικής στρατηγικής για τη διαχείριση των εξελίξεων.

«Δείτε τι λάθη κάνατε και επιδιώξτε μία συνάντηση με τους αρχηγούς των κομμάτων να βρείτε μία λύση για το πρόβλημα. Μόνοι σας δεν μπορείτε. Τα κάνατε θάλασσα», ανέφερε απευθυνόμενος στην κυβέρνηση.

Η παρέμβαση από τη Λέσβο και η στρατιωτική παρέλαση

Στην αρχή της εκπομπής ο Σάββας Καλεντερίδης αναφέρθηκε και στις πρόσφατες εκδηλώσεις για την απελευθέρωση της Λέσβου. Με αφορμή τις κινητοποιήσεις των κτηνοτρόφων και τη μη πραγματοποίηση της στρατιωτικής παρέλασης, εξέφρασε τη λύπη του για την εξέλιξη.

Σημείωσε ότι δεν γνωρίζει όλες τις λεπτομέρειες των γεγονότων και επομένως δεν μπορεί να καταλογίσει συγκεκριμένες ευθύνες, υποστήριξε όμως ότι έπρεπε να είχε βρεθεί τρόπος συνεννόησης ώστε να πραγματοποιηθεί η παρέλαση.

Συνέδεσε επίσης την κοινωνική ένταση με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας του νησιού, επισημαίνοντας τον μαρασμό που, όπως είπε, διαπίστωσε συγκρίνοντας τη σημερινή εικόνα της Λέσβου με προηγούμενες επισκέψεις και την περίοδο κατά την οποία είχε υπηρετήσει εκεί.

Σοβαρά ερωτήματα για τους χειρισμούς της ελληνικής κυβέρνησης στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου θέτει ο καθηγητής Γεωπολιτικής Ιωάννης Μάζης, προειδοποιώντας ότι η διπλωματική ενημέρωση της Τουρκίας από τη Γαλλία ενδέχεται να δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Μιλώντας στη Ναυτεμπορική TV, ζητά να δημοσιοποιηθεί το περιεχόμενο του σχετικού εγγράφου και να ενημερωθεί η Βουλή, υπογραμμίζοντας ότι η νομική σημασία της ενημέρωσης δεν πρέπει να υποτιμάται.

«Η ενημέρωση δεν είναι μια απλή τυπική διαδικασία»

Στη συζήτηση για τις έρευνες που συνδέονται με την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου, ο Ιωάννης Μάζης επικεντρώθηκε στη διάκριση ανάμεσα στην άδεια και την ενημέρωση, παραπέμποντας στο άρθρο 79, παράγραφοι 2 και 3, της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Όπως εξήγησε, η ενημέρωση συνδέεται με την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων από το παράκτιο κράτος, το οποίο μπορεί να λαμβάνει τα προβλεπόμενα μέτρα για την προστασία των συμφερόντων και των υποδομών του.

Κατά τον καθηγητή, όταν ένα κράτος ενημερώνει ένα άλλο για την πόντιση καλωδίου, η διαδικασία αυτή δεν στερείται νομικής σημασίας.

Για να καταστήσει σαφή τη θέση του, χρησιμοποίησε το παράδειγμα ενός τουρκικού καλωδίου που θα διερχόταν από περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Η Ελλάδα, εξήγησε, δεν θα μπορούσε αυθαίρετα να απαγορεύσει την πόντισή του, θα είχε όμως τη δυνατότητα να ζητήσει προσαρμογές στη διαδρομή για την προστασία υφιστάμενων εγκαταστάσεων.

Το κρίσιμο ερώτημα για το γαλλικό έγγραφο

Το σημαντικότερο σημείο της παρέμβασης αφορούσε την πληροφορία ότι η Γαλλία ενημέρωσε την Τουρκία «εκ μέρους της Ελλάδας».

Ο Ιωάννης Μάζης ξεκαθάρισε ότι δεν έχει δει ο ίδιος το έγγραφο και ότι η ανησυχία του βασίζεται σε όσα έχουν μεταφερθεί δημοσιογραφικά για τη διατύπωσή του.

Εφόσον επιβεβαιωθεί ότι η γαλλική πλευρά ενήργησε εξ ονόματος της ελληνικής κυβέρνησης, θεωρεί ότι ανακύπτει σοβαρό ζήτημα, το οποίο απαιτεί εξηγήσεις.

Το ερώτημα που θέτει είναι γιατί η Ελλάδα φέρεται να ανέθεσε στη Γαλλία την ενημέρωση της Τουρκίας για δραστηριότητες που, σύμφωνα με την ελληνική θέση, πραγματοποιούνται σε περιοχή ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ο καθηγητής ζήτησε από την κυβέρνηση να παρουσιάσει το περιεχόμενο του εγγράφου, ώστε να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση της ακριβούς διατύπωσης και των ενδεχόμενων νομικών συνεπειών.

Η οριοθετημένη ΑΟΖ με την Αίγυπτο και το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας – Αιγύπτου, επισημαίνοντας ότι δεν πρόκειται απλώς για μονομερή ανακήρυξη θαλάσσιας ζώνης, αλλά για διμερή συμφωνία οριοθέτησης.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στα δικαιώματα που απορρέουν από την υφαλοκρηπίδα και στη σημασία τους για τις εργασίες πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων.

Στο πλαίσιο της συζήτησης τέθηκε και το ενδεχόμενο η Άγκυρα να αξιοποιήσει την επίμαχη διπλωματική διαδικασία για να ενισχύσει τις θέσεις της σχετικά με το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Ο Μάζης προειδοποίησε ότι η Τουρκία ενδέχεται στο μέλλον να επικαλεστεί το συγκεκριμένο έγγραφο ως επιχείρημα για τις διεκδικήσεις της.

Πρόκειται, ωστόσο, για εκτίμηση του καθηγητή και όχι για διαπιστωμένη νομική συνέπεια, καθώς το ακριβές περιεχόμενο του εγγράφου δεν παρουσιάστηκε κατά τη συνέντευξη.

«Να ενημερωθεί η Βουλή»

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η δημοσιοποίηση του εγγράφου αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να διεξαχθεί σοβαρή και επιστημονικά τεκμηριωμένη συζήτηση.

Επικαλέστηκε επίσης το επιστημονικό κύρος του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου, αναφερόμενος στη νομική του κατάρτιση και στις δημόσιες τοποθετήσεις του για το Διεθνές Δίκαιο.

Κλείνοντας, επέμεινε ότι μόνο όταν γίνει γνωστό το περιεχόμενο της διπλωματικής επικοινωνίας θα μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για τις συνέπειές της.

Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του είναι ότι η Αθήνα οφείλει να αποσαφηνίσει εάν, με ποια εξουσιοδότηση και υπό ποια διατύπωση η Γαλλία ενημέρωσε την Τουρκία εκ μέρους της Ελλάδας.