Σε μια συζήτηση υψηλής έντασης και γεωπολιτικής βαρύτητας στη σελίδα «Κύπρος η πατρίδα μου», οι Γιάννος Χαραλαμπίδης, Γιώργος Φίλης και ο αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Τσιρίδης επιχείρησαν να αποκωδικοποιήσουν τον πόλεμο Ισραήλ–ΗΠΑ κατά Ιράν, τη διάχυση της σύγκρουσης στην Ανατολική Μεσόγειο και τις άμεσες επιπτώσεις για την Κύπρο.

Αφορμή αποτέλεσε το πλήγμα με drone στο Ακρωτήρι, που άνοιξε ευθέως τη συζήτηση για το κατά πόσο η Κυπριακή Δημοκρατία είναι πλέον «εν δυνάμει στόχος» λόγω της παρουσίας βρετανικών βάσεων και της γεωστρατηγικής της θέσης.

Το επιχειρησιακό σκέλος: Αποκεφαλισμός και κορεσμός

Ο Κωνσταντίνος Τσιρίδης ανέλυσε τη δομή της επιχείρησης ΗΠΑ–Ισραήλ ως κλασικό στρατηγικό «αποκεφαλισμό» (C2 – Command & Control). Πρώτο βήμα: εξουδετέρωση πολιτικοστρατιωτικής ηγεσίας. Δεύτερο: αποδυνάμωση αεράμυνας και πυραυλικών υποδομών. Τρίτο: μήνυμα αποτροπής για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Η ιρανική απάντηση, όπως εξήγησε, βασίζεται σε δόγμα κορεσμού: μαζική χρήση drones και βαλλιστικών πυραύλων με στόχο τη φθορά και την ψυχολογική πίεση, στα πρότυπα Ρωσίας–Ουκρανίας.

«Δεν υπάρχει απόλυτη ασπίδα», τόνισε. Ακόμη και τα πιο προηγμένα συστήματα έχουν όρια κορεσμού.

Η Κύπρος: Εν δυνάμει στόχος ή ψυχολογική πίεση;

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στο ερώτημα αν το χτύπημα στο Ακρωτήρι ήταν επιχειρησιακό ή συμβολικό.

Η εκτίμηση που κυριάρχησε: πρόκειται περισσότερο για μήνυμα διάχυσης του πολέμου παρά για απόπειρα στρατηγικής καταστροφής.

Ωστόσο, τέθηκε σοβαρό ζήτημα ενημέρωσης της κοινής γνώμης. Η ανάγκη ψυχραιμίας δεν αναιρεί – όπως επισημάνθηκε – την ανάγκη ειλικρίνειας.

Ελλάδα – Κύπρος: Ο άξονας που ενεργοποιείται

Η παρουσία της φρεγάτας Belharra «ΚΙΜΩΝ» και ελληνικών F-16 στην Κύπρο αξιολογήθηκε ως καθαρό μήνυμα αποτροπής.

Ο Τσιρίδης ήταν σαφής:
«Όταν εκπέμπεις βούληση, πρέπει να έχεις και την ικανότητα να τη στηρίξεις».

Η Belharra περιγράφηκε ως «ψηφιακός κόμβος» σε ένα δικτυοκεντρικό σύστημα μάχης. Σε συνδυασμό με μελλοντικό αντιπυραυλικό θόλο και F-35, διαμορφώνεται – κατά την εκτίμηση – μια νέα αρχιτεκτονική αποτροπής στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ευρώπη απούσα – Το άρθρο 42.7 και η σιωπή

Έντονη κριτική ασκήθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τη μη ενεργοποίηση της ρήτρας αλληλεγγύης (42.7).

«Σε άλλο κράτος-μέλος θα είχε συγκληθεί έκτακτο Συμβούλιο», σημειώθηκε, με αιχμή για τα δύο μέτρα και δύο σταθμά.

Η Τουρκία: Ο επιτήδειος ουδέτερος

Ο Γιώργος Φίλης περιέγραψε την τουρκική στάση ως προβλέψιμο μοτίβο:

1. Αρχική σιωπή

2. Κλήσεις για ψυχραιμία

3. Ρόλος διαμεσολαβητή

4. Αναμονή για να διαπιστωθεί ο νικητής

Τονίστηκε ότι η Άγκυρα δεν επιθυμεί διάλυση του Ιράν, καθώς θα δημιουργούσε κουρδικό ζήτημα και κενό ισχύος στα σύνορά της.

Σενάρια για το Ιράν

Τρία πιθανά ενδεχόμενα αναλύθηκαν:

1. Διατήρηση καθεστώτος με συμβιβασμό

2. Αλλαγή καθεστώτος

3. Εμφύλια αποσταθεροποίηση τύπου Ιράκ

Η τρίτη εκδοχή κρίθηκε η πλέον επικίνδυνη για τη σταθερότητα της περιοχής.

Ο Τσιρίδης υπογράμμισε ότι χερσαία επέμβαση των ΗΠΑ θεωρείται εξαιρετικά απίθανη λόγω κόστους και κοινωνικής αντοχής. Το πιθανότερο σενάριο είναι «πόλεμος ανθεκτικότητας» και γνωσιακής πίεσης.

Σε κλίμα έντονης ανησυχίας για την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, η εκπομπή «Χωρίς Χλώμα» στο ΑΡΤ φιλοξένησε τον πρέσβη ε.τ. Γιώργο Αϋφαντή (με θητεία στο Ιράν) και τον αντιναύαρχο ε.α. Νίκο Σπανό, με το ερώτημα να τίθεται ευθέως: οδηγούμαστε σε παγκόσμια ανάφλεξη ή σε μια περιφερειακή πολεμική αναμέτρηση που θα αναδιατάξει τον χάρτη;

Ο Γιώργος Αϋφαντής απέρριψε το σενάριο «Τρίτου Παγκοσμίου» ως υπερβολικά δραματικό, υπογράμμισε όμως ότι βρισκόμαστε ήδη «σε πλήρη εξέλιξη πολεμικής αναμέτρησης» που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα στην περιοχή. Στο επίκεντρο της ανάγνωσής του βρέθηκε ο στόχος της Ουάσιγκτον και –κυρίως– του Ισραήλ: η αποδυνάμωση ή «κατακερματισμός» του Ιράν, μέσα από συνεχείς βομβαρδισμούς και πολιτική πίεση προς τους Ιρανούς να εξεγερθούν.

Ο πρέσβης ε.τ. έβαλε στο τραπέζι δύο κρίσιμες εκδοχές: είτε εξέγερση που θα αξιοποιηθεί πολιτικά, είτε διολίσθηση σε εμφύλιο. Όμως στάθηκε στο βασικό εμπόδιο: για εμφύλιο χρειάζονται ένοπλοι πόλοι στο έδαφος, ενώ «το καθεστώς είναι πάνοπλο». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις βορειοδυτικές επαρχίες (Κουρδιστάν), που –όπως σημείωσε– διαθέτουν παραδοσιακά βαρύ οπλισμό, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται προοπτική εξέγερσης, παρά το ότι Κούρδοι και Αζέροι αποτελούν μεγάλο μέρος του πληθυσμού εκεί.

Στη συνέχεια, σκιαγράφησε το πιο επικίνδυνο σημείο της εξίσωσης: χερσαία επιχείρηση ειδικών δυνάμεων/μισθοφόρων από άξονες που «μυρίζουν» προετοιμασία εισβολής. Τη χαρακτήρισε «βήμα στο βούρκο», προειδοποιώντας ότι χωρίς τοπική εξέγερση οι εισβολείς θα βρεθούν απέναντι σε οπλισμένους πληθυσμούς με γνώση δύσβατου εδάφους – άρα σε έναν μακροχρόνιο και αιματηρό πόλεμο κατοχής.

Παράλληλα, ο Αϋφαντής ανέδειξε την εσωτερική πολιτική πίεση στις ΗΠΑ: από τη μία το Κογκρέσο, από την άλλη το ρεύμα που δεν θέλει «νέο Ιράκ», και ταυτόχρονα οι πιέσεις του ισραηλινού λόμπι. Επέμεινε ότι η στρατηγική της Ουάσιγκτον εμφανίζει κενό: «αν εξεγερθούν τους στηρίζουμε – αν δεν εξεγερθούν, τι κάνουμε;».

Ο Νίκος Σπανός συμφώνησε σε μεγάλο βαθμό, βάζοντας έμφαση στη χρονική επιλογή της επίθεσης «ενώ υπήρχαν διαπραγματεύσεις», στοιχείο που –κατά την εκτίμησή του– δείχνει προγραμματισμό μηνών και επιχειρήσεις πληροφοριών (με αναφορές σε δράση Mossad/CIA). Ο αντιναύαρχος ε.α. εκτίμησε ότι ο πρωταρχικός στόχος ήταν η ανατροπή του καθεστώτος, αλλά η προσδοκία για εσωτερική κατάρρευση δεν επιβεβαιώθηκε, άρα η σύγκρουση τείνει να παραταθεί, με απρόβλεπτο ορίζοντα, ανεξάρτητα από τις δημόσιες δηλώσεις για «τέσσερις εβδομάδες».

Κομβικό σημείο της συζήτησης αποτέλεσε η ναυσιπλοΐα και τα Στενά του Ορμούζ. Στο τραπέζι μπήκαν πληροφορίες/αντιπαράθεση για τον αριθμό ελληνικών πλοίων στην περιοχή και ο κίνδυνος κλιμάκωσης (απειλές, πλήγματα, ακόμη και ναρκοθέτηση), με κοινή παραδοχή ότι το ενεργειακό σοκ και η εκτίναξη κόστους θα χτυπήσουν πρώτα την Ευρώπη και κατ’ επέκταση την Ελλάδα (καύσιμα, ρεύμα, φυσικό αέριο).

Η εκπομπή έκλεισε με την προειδοποίηση ότι τα «αντίποινα» είναι ήδη στην πράξη και ότι η κρίση απαιτεί συνεχές σκανάρισμα εξελίξεων: από το πεδίο, μέχρι τις αγορές και τις πολιτικές αντοχές ΗΠΑ–Ισραήλ–Ιράν, αλλά και το πού θα σταθεί κάθε περιφερειακός παίκτης (Ρωσία, Κίνα, Τουρκία).

Στο Focus στον Έβρο, ο Θεοφάνης Μαλκίδης τοποθετήθηκε για τη νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, δίνοντας έμφαση σε δύο άξονες: την επιστροφή της διεθνούς πολιτικής στη “ζούγκλα” της ισχύος και το πώς αυτό μεταφράζεται σε άμεσους κινδύνους ασφάλειας και οικονομίας για την Ελλάδα.

Από την αρχή ξεκαθάρισε ότι, πίσω από τους τίτλους και την ορολογία (“επιχείρηση” αντί “πόλεμος”), υπάρχει μια πραγματικότητα: οι διαφορές λύνονται ξανά με βία, ενώ το διεθνές δίκαιο εμφανίζεται να επικαλείται… από τους ίδιους που το παραβιάζουν. Στο ίδιο πλαίσιο σημείωσε ότι η πληροφόρηση σήμερα είναι ένας «ωκεανός» που περιλαμβάνει και fake news/προπαγάνδα, άρα απαιτείται συνεχές φιλτράρισμα της πηγής και του σκοπού κάθε είδησης.

Στη συνέχεια ανέλυσε τους λόγους της επίθεσης όπως “μετακινούνται” στην επικαιρότητα: από το πυρηνικό πρόγραμμα, στο βαλλιστικό οπλοστάσιο, στους ενεργειακούς πόρους, μέχρι και τη ρητορική “αλλαγής καθεστώτος”, ενώ πρόσθεσε την ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση της σύγκρουσης επιρροής με Κίνα/Ρωσία. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το Ιράν απαντά χτυπώντας αμερικανικούς στόχους και συμμάχους σε όλη την περιοχή, κάτι που κάνει την κατάσταση απρόβλεπτη ως προς το “ποιος θα είναι ο επόμενος”.

Για την Ελλάδα, η κουβέντα πήγε στα “δικά μας”: βάσεις, πιθανές στοχοποιήσεις και, κυρίως, το σοκ στην οικονομία από το ενδεχόμενο μπλοκαρίσματος στα Στενά του Ορμούζ (με τεράστιο όγκο πετρελαίου να περνά από εκεί). Η εικόνα με εκατοντάδες δεξαμενόπλοια “κολλημένα” λειτουργεί ως προειδοποίηση ότι ένα περιφερειακό μέτωπο μπορεί να γίνει παγκόσμια κρίση τιμών και εφοδιασμού.

Στο πολιτικό πεδίο, στάθηκε και στην πάγια τακτική της Άγκυρας ως “επιτήδειου ουδέτερου”, που προσπαθεί να εμφανιστεί ως μεσολαβητής και ταυτόχρονα να κερδίσει από την αναμπουμπούλα. Το βασικό συμπέρασμα, όμως, ήρθε στο τέλος: η Ελλάδα δεν έχει να κερδίσει από τη βία. Αντίθετα, πρέπει να επενδύσει στο μοναδικό της πλεονέκτημα: την ηθική ισχύ, την αποστασιοποίηση από την κλιμάκωση και μια πρωτοβουλία συμβολική αλλά και πολιτική, με πρόταση να επανέλθει η ιδέα των Δελφών ως χώρου ανακοχής/ειρήνης – “η Ελλάδα να μην είναι μέρος του προβλήματος αλλά παράγοντας λύσης”.