Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Η Ελλάδα, οι Καρδούχοι-Κούρδοι και ο τουρκικός αναθεωρητισμός

Οι Κούρδοι, με την εκτεταμένη οργανωτική τους υποδομή σε Ιράν, Ιράκ, Συρία και Τουρκία, αναδεικνύονται σε κρισιμότατη μεταβλητή που συνδέει άμεσα τις περιφερειακές ισορροπίες με το εσωτερικό της Τουρκίας.

Δημοσιεύτηκε στις

Η ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία και ο εν εξελίξει πόλεμος κατά του ιρανικού καθεστώτος οδηγούν την Μέση Ανατολή σε μακρόχρονη περίοδο αστάθειας και κατακερματισμού.

Γράφει ο Νίκος Μιχαηλίδης, Tribune

Μη κρατικοί δρώντες όπως τα κουρδικά δίκτυα της περιοχής, μετατρέπονται σε απαραίτητους συμμάχους μεγάλων αλλά και περιφερειακών δυνάμεων.

Οι Κούρδοι, με την εκτεταμένη οργανωτική τους υποδομή σε Ιράν, Ιράκ, Συρία και Τουρκία, αναδεικνύονται σε κρισιμότατη μεταβλητή που συνδέει άμεσα τις περιφερειακές ισορροπίες με το εσωτερικό της Τουρκίας.

Νέος τουρκικός ελιγμός διασφάλισης εσωτερικής σταθερότητας

Η Άγκυρα, διαβλέποντας τις επερχόμενες προκλήσεις σε σχέση με το κουρδικό, έσπευσε να υιοθετήσει μια στρατηγική «προληπτικής μόνωσης» του εσωτερικού μετώπου, ώστε καμία εξωτερική δύναμη να μην μπορέσει να εργαλειοποιήσει τα κουρδικά απελευθερωτικά κινήματα εναντίον της.

Αυτή η τακτική δεν είναι απλή εσωτερική διαχείριση. Είναι μια ψυχρή επιλογή της τουρκικής κυβέρνησης που πρέπει να παρακολουθεί προσεκτικά η ελληνική κυβέρνηση, διότι επηρεάζει την εθνική μας ασφάλεια στο Αιγαίο, την Κύπρο και την ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειο.

Στο επίκεντρο της τουρκικής στρατηγικής βρίσκεται η λεγόμενη πρωτοβουλία «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία», στην οποία βασικοί πρωταγωνιστές είναι ο ισλαμιστής Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο υπερεθνικιστής εταίρος του Ντεβλέτ Μπαχτσελί και ο φυλακισμένος ηγέτης του PKK Αμπντουλάχ Οτσαλάν.

Ο τελευταίος ευελπιστεί ότι η αποδυνάμωση κρατών στην περιοχή και η ανασφάλεια που προκαλεί στην Άγκυρα καθώς και οι δομικές αδυναμίες της, δίνουν μια ιστορική ευκαιρία για αναγνώριση, σε πρώτη φάση, δικαιωμάτων και ρόλου στον κουρδικό πληθυσμό της Τουρκίας.

Η πρωτοβουλία αυτή παρουσιάζεται δημοσίως ως προσπάθεια «εθνικής ενότητας και εσωτερικής ασφάλειας».

Στην πραγματικότητα, όμως, λειτουργεί ως μέσο στρατηγικής μόνωσης: μειώνει την ένταση στο εσωτερικό της Τουρκίας για να την προστατέψει από την διάχυση της επερχόμενης περιφερειακής αποσταθεροποίησης λόγω των εξελίξεων στο Ιράν και του ρόλου των κουρδικών ενόπλων ομάδων και των επιδιώξεων ανεξαρτησίας τους.

Οι Τούρκοι ιθύνοντες σχεδιασμού πολιτικής, βάσιμα φοβούνται ότι η αύξηση της σημασίας των κουρδικών κινημάτων για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, δύναται να λειτουργήσει εναντίον της Τουρκίας.

Η ενίσχυση του κουρδικού παράγοντα

Οι Κούρδοι, χάρη στην οργανωτική τους ικανότητα, διαθέτουν συγκριτικά ισχυρότερη υποδομή από άλλα ιρανικά αντιπολιτευτικά κινήματα.

Η πρόσφατη συμμαχία ιρανικών Κουρδικών ομάδων, οι επαφές τους με αμερικανούς ιθύνοντες και η πιθανή συνεργασία τους με ΗΠΑ και Ισραήλ, καθιστούν τον κουρδικό παράγοντα κρίσιμο παίκτη στην περιοχή.

Στη Συρία, η Τουρκία αποδέχθηκε -έστω και με επιφυλάξεις- την ένταξη των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) στις κρατικές δομές της Δαμασκού.

Αυτή η επιλογή δεν σηματοδοτεί αλλαγή στάσης απέναντι στην κουρδική αυτονομία, αλλά ακριβώς το αντίθετο: είναι μέρος της ίδιας τακτικής για να αποφευχθεί η δημιουργία μιας σταθερής, αυτόνομης κουρδικής οντότητας στα νότια σύνορα.

Με αυτόν τον τρόπο, η Άγκυρα μετατρέπει κάθε περιφερειακή κρίση σε ευκαιρία περιορισμού των κουρδικών φιλοδοξιών, προσπαθώντας να διατηρήσει τον έλεγχο του παιχνιδιού σε περιφερειακό επίπεδο.

Είναι σαφές ότι η Άγκυρα δεν επιδιώκει πραγματική πολιτική επίλυση του κουρδικού και εκδημοκρατισμό, αλλά την περιθωριοποίησή του, ώστε να διατηρήσει την «στρατηγική της αυτονομία» εντός του ΝΑΤΟ και στην περιοχή.

Η πιθανή ενεργοποίηση κουρδικών δυνάμεων ως μέσου πίεσης κατά του Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ δημιουργεί νέα δεδομένα που η Τουρκία προσπαθεί να ελέγξει.

Αν οι Κουρδικές δυνάμεις αποκτήσουν ξανά κεντρικό ρόλο σε μια αντι-ιρανική συμμαχία, η Άγκυρα θα βρεθεί αντιμέτωπη με αυξημένες πιέσεις στα ανατολικά και νότια σύνορά της.

Αυτό εξηγεί την έντονη διπλωματική της παρέμβαση ώστε οι ΗΠΑ να μην εμπλακούν περισσότερο με ιρανικές κουρδικές ομάδες.

Ο ελληνικός ρόλος

Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στο τουρκο-κουρδικό μέτωπο, όχι ως παθητικός παρατηρητής, αλλά ως ενεργός παράγοντας που μπορεί να εκμεταλλευτεί τα παράθυρα ευκαιρίας που δημιουργούνται.

Η Αθήνα μόνο όφελος θα έχει από την ενίσχυση των επαφών με Κουρδικές οργανώσεις στη Συρία και το Ιράκ και από την διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και πληροφόρησης.

Επιπλέον, θεωρώ αναγκαίο οι κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου να επενδύσουν σε έρευνα και ανάλυση για το κουρδικό ζήτημα και τις πολλαπλές διαστάσεις του.

Η δημιουργία εδρών Κουρδικών σπουδών στα ελλαδικά και κυπριακά πανεπιστήμια είναι πλέον επιβεβλημένη.

Αλλά και η δημιουργία μιας ομάδας εργασίας στο Υπουργείο Εξωτερικών, σε συνεργασία με ειδικούς που παρακολουθούν τις κουρδο-τουρκικές σχέσεις, θα επιτρέψει την υπεύθυνη χαρτογράφηση ενός περίπλοκου πεδίου ανταγωνιστικών σχέσεων που αναπόφευκτα επηρεάζουν και την ελληνική ασφάλεια.

Η Ελλάδα δεν πρέπει να δει τους Κούρδους απλά ως «αντίπαλο» της Τουρκίας, αλλά ως παράγοντα που μπορεί να διαμορφώσει τις ευρύτερες περιφερειακές ισορροπίες με τρόπο που θα έχει θετικότατο αντίκτυπο και στα ελληνικά εθνικά συμφέροντα, εφόσον βέβαια και η Αθήνα διατηρεί ρεαλιστική και ενεργητική στάση.

Συμπερασματικά, η πρωτοβουλία της κυβέρνησης Ερντογάν να ξεκινήσει «συνομιλίες» με τον φυλακισμένο Κούρδου ηγέτη Α. Οτσαλάν τους τελευταίους μήνες αποτελεί στοιχείο μιας ευρύτερης τουρκικής στρατηγικής «προληπτικής μόνωσης» αλλά και εσωτερικής σταθεροποίησης εν όψει δραματικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.

Πρόκειται δηλαδή για μια καθαρά τακτική κίνηση ελιγμού με στόχο την αποτροπή κουρδικής αυτονομίας ή ανεξαρτησίας σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Δεν υπόσχεται μακροπρόθεσμες λύσεις ούτε δημοκρατική διευθέτηση· επιδιώκει μόνο ελεγχόμενη «σταθερότητα» που να εξυπηρετεί αποκλειστικά τα συμφέροντα της Άγκυρας σε μια εποχή ραγδαίων αλλαγών.

Για την ελληνική κυβέρνηση, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να παρακολουθεί με προσοχή, να ενισχύει τις συμμαχίες της, να εκμεταλλεύεται τα παράθυρα ευκαιρίας και να προετοιμάζεται για πιθανές τουρκικές αντιδράσεις.

Η εθνική μας ασφάλεια και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα απαιτούν όχι μόνο επαγρύπνηση, αλλά και στρατηγική πρωτοβουλία.

Σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία, η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να εδραιωθεί ως αξιόπιστος και σταθεροποιητικός παράγοντας στην Ανατολική Μεσόγειο, αρκεί να δράσει με ψυχραιμία, στρατηγική σκέψη και αποφασιστικότητα.

*Ο Νίκος Μιχαηλίδης είναι διδάκτωρ πολιτισμικής ανθρωπολογίας του αμερικανικού πανεπιστημίου Princeton (Πρίνστον). Σπούδασε πολιτικές επιστήμες και διεθνείς σχέσεις στην Αθήνα (ΒΑ) και στην Κωνσταντινούπολη (ΜΑ). Έχει διδάξει σε πανεπιστήμια στις ΗΠΑ και στην Ελλάδα. Ειδικεύεται σε θέματα Τουρκίας στην οποία διεξήγαγε πολυετή επιτόπια έρευνα. Συνεχίζει την δραστηριότητα του στον χώρο της εκπαίδευσης, έρευνας και πολιτικής ανάλυσης. Αρθρογραφεί σε ελληνικά και διεθνή έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα και δεξαμενές σκέψης.

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Αναλύσεις

Το Σχέδιο Τραμπ για Ελλάδα και οι «Ποινές» στην Ευρώπη!

Παρέμβαση Σάββα Καλεντερίδη στην τηλεόραση της “Ναυτεμπορικής”

Δημοσιεύτηκε

στις

Σε μια κρίσιμη ανάλυση για τη βιωσιμότητα της εκεχειρίας στη Μέση Ανατολή προχώρησε ο γεωπολιτικός αναλυτής Σάββας Καλεντερίδης, επισημαίνοντας ότι ο Λίβανος αποτελεί το πιο ακανθώδες ζήτημα στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις, απειλώντας να δοκιμάσει τις σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Το «Αγκάθι» του Λιβάνου και η Στάση του Ισραήλ

Σύμφωνα με τον κ. Καλεντερίδη, ενώ για τα Στενά του Ορμούζ φαίνεται να υπάρχει έδαφος συνεννόησης, ο Λίβανος παραμένει το κύριο πεδίο τριβής. Το Ισραήλ, προκειμένου να μην εμφανιστεί ως ο χαμένος του πολέμου, επιδιώκει να συμπεριλάβει στη συμφωνία την πλήρη απομάκρυνση ή εξάλειψη της απειλής της Χεζμπολάχ από τα σύνορά του.

«Εδώ θα δοκιμαστούν οι σχέσεις ΗΠΑ – Ισραήλ και κατά πόσο το Ιράν είναι αποφασισμένο να υπερασπιστεί ή να θυσιάσει τη Χεζμπολάχ», τόνισε ο αναλυτής, χαρακτηρίζοντας τη διαπραγμάτευση ως την «πιο δύσκολη που θα μπορούσε να κληθεί να κάνει κανείς».

Η Εσωτερική Πίεση στον Τραμπ

Ο κ. Καλεντερίδης αναφέρθηκε στις αντίρροπες δυνάμεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ, με τον Αντιπρόεδρο JD Vance να εμφανίζεται ως πολέμιος της έναρξης της επίθεσης. Επιπλέον, επεσήμανε ότι ο Τραμπ δέχεται πιέσεις που θα μπορούσαν να απειλήσουν ακόμα και την παραμονή του στην εξουσία (μέσω της 25ης Τροπολογίας), εάν ο πόλεμος συνεχιστεί χωρίς διέξοδο .

Η Θέση της Ελλάδας και η «Επιβράβευση» του Τραμπ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η ανάλυση για τη στάση της Ελλάδας. Ο κ. Καλεντερίδης ανέφερε ότι η Ελλάδα, μαζί με τη Ρουμανία και την Πολωνία, φαίνεται να ανήκουν στις χώρες που «διευκόλυναν» τις ΗΠΑ επιτρέποντας τη χρήση του εναέριου χώρου και των βάσεών τους (Σούδα, Ελευσίνα, Λάρισα), σε αντίθεση με χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία που ενδέχεται να «τιμωρηθούν» από τη διοίκηση Τραμπ.

Ωστόσο, ο αναλυτής έθεσε ένα κρίσιμο ερώτημα για το τι συνιστά πραγματική επιβράβευση για τα εθνικά συμφέροντα:

  • Πολιτική επιβράβευση: Θα σταματήσει ο Τραμπ να στηρίζει προκλητικά τον Ερντογάν;

  • Εθνικά θέματα: Θα υπάρξει ουσιαστική στήριξη στο Κυπριακό και απέναντι στις παράνομες τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο;

«Αυτό θα μπορούσε να μπει στη ζυγαριά της ιστορίας για το αν η στάση της Ελλάδας ωφέλησε τελικά τα εθνικά μας συμφέροντα», κατέληξε.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Μπαίνουμε σε νέα φάση – τίποτα δεν τελείωσε

Ανάλυση Σταύρου Καλεντερίδη

Δημοσιεύτηκε

στις

Καίρια ανάλυση για τις γεωπολιτικές εξελίξεις και το πραγματικό διακύβευμα πίσω από τα γεγονότα έκανε ο Σταύρος Καλεντερίδης, επισημαίνοντας ότι η εικόνα αποκλιμάκωσης που επιχειρείται να παρουσιαστεί δεν αντανακλά την πραγματικότητα.

Όπως τόνισε, οι εξελίξεις δεν σηματοδοτούν το τέλος της κρίσης, αλλά τη μετάβασή της σε ένα πιο σύνθετο και επικίνδυνο στάδιο. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, οι ισορροπίες στην περιοχή έχουν ήδη αλλάξει και αυτό που παρακολουθούμε είναι μια αναδιάταξη δυνάμεων, με μακροπρόθεσμες συνέπειες.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο γεγονός ότι οι κινήσεις των μεγάλων παικτών δεν είναι αποσπασματικές, αλλά εντάσσονται σε έναν ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό. Όπως ανέφερε, πίσω από κάθε «εκεχειρία» ή «διπλωματική πρωτοβουλία» κρύβεται χρόνος προετοιμασίας για την επόμενη φάση.

Ο αναλυτής υπογράμμισε επίσης ότι η περιοχή βρίσκεται σε καθεστώς διαρκούς έντασης, όπου η ισορροπία είναι εύθραυστη και μπορεί να ανατραπεί ανά πάσα στιγμή. «Δεν έχουμε σταθερότητα – έχουμε παύση», ήταν το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι εξελίξεις δεν περιορίζονται τοπικά, αλλά επηρεάζουν άμεσα την ενεργειακή ασφάλεια, τις διεθνείς αγορές και τις στρατηγικές επιλογές των κρατών, με την Ελλάδα να μην μπορεί να μείνει εκτός του κάδρου.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό, καθώς θα φανεί αν οι παίκτες θα επιλέξουν αποκλιμάκωση ή αν οδηγούμαστε σε νέα κλιμάκωση με διαφορετικά χαρακτηριστικά.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Κοττάκης στη Ναυτεμπορική: «Η χώρα ζητά ανάσταση – πρωτοφανής συσσώρευση σκανδάλων»

Παρέμβαση του διευθυντή της εφημερίδας “ΕΣΤΙΑ” Μανώλη Κοττάκη στην τηλεόραση της “Ναυτεμπορικής”.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Σκληρή παρέμβαση για το πολιτικό κλίμα και τη συσσώρευση υποθέσεων που δοκιμάζουν την αντοχή της κοινωνίας έκανε ο διευθυντής της «Εστίας», Μανώλης Κοττάκης, μιλώντας στην τηλεόραση της Ναυτεμπορική.

Η συζήτηση, σε κλίμα Μεγάλης Εβδομάδας, ξεκίνησε με ευχές, όμως γρήγορα πήρε πολιτικό βάθος. Ο κ. Κοττάκης τόνισε ότι «η χώρα χρειάζεται ανάσταση», υπογραμμίζοντας πως η συγκυρία είναι ιδιαίτερα βαριά σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.

Κεντρικός άξονας της τοποθέτησής του ήταν η έντονη αίσθηση κόπωσης και αβεβαιότητας που διαμορφώνεται στην κοινωνία, καθώς –όπως σημείωσε– διαδοχικά ζητήματα και υποθέσεις έρχονται στο φως, δημιουργώντας ένα περιβάλλον συνεχούς πίεσης. «Έχουμε αρχίσει να αναρωτιόμαστε τι άλλο θα βγει στην επιφάνεια», ήταν η χαρακτηριστική αποτύπωση του κλίματος.

Ο έμπειρος δημοσιογράφος, με πολυετή παρουσία στον χώρο, άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι η έκταση και η πυκνότητα των θεμάτων που απασχολούν τη δημόσια σφαίρα δεν είναι συνηθισμένη. Η αναφορά του σε «τόσα μαζεμένα» ζητήματα αναδεικνύει μια εικόνα συστημικής πίεσης, που –όπως εκτιμά– επηρεάζει τόσο την πολιτική σταθερότητα όσο και την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Η παρέμβαση Κοττάκη εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο δημόσιου διαλόγου, όπου πληθαίνουν οι φωνές που κάνουν λόγο για κρίση θεσμών, διαφάνειας και λογοδοσίας. Το μήνυμα που εξέπεμψε ήταν σαφές: η συγκυρία δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού και απαιτείται συνολική επανεκκίνηση σε επίπεδο πολιτικής λειτουργίας και δημόσιας ζωής.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις54 λεπτά πριν

Το Σχέδιο Τραμπ για Ελλάδα και οι «Ποινές» στην Ευρώπη!

Παρέμβαση Σάββα Καλεντερίδη στην τηλεόραση της "Ναυτεμπορικής"

Πολιτική1 ώρα πριν

Έκθεση-καταπέλτης για την Τουρκία! Πίεση από ομογενείς στις ΗΠΑ για μέτρα και επιτήρηση

Το Ελληνοαμερικανικό Συμβούλιο Ηγεσίας (HALC) ξεκίνησε εκστρατεία άσκησης πίεσης προς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ζητώντας πιο αυστηρή αμερικανική στάση απέναντι στην...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Μπαίνουμε σε νέα φάση – τίποτα δεν τελείωσε

Ανάλυση Σταύρου Καλεντερίδη

Διεθνή2 ώρες πριν

Reuters: Ο Τραμπ εξετάζει απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη

Ραγδαία επιδείνωση των σχέσεων ΗΠΑ-Ευρώπης. Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στις στρατηγικές απαιτήσεις της...

Αναλύσεις3 ώρες πριν

Κοττάκης στη Ναυτεμπορική: «Η χώρα ζητά ανάσταση – πρωτοφανής συσσώρευση σκανδάλων»

Παρέμβαση του διευθυντή της εφημερίδας "ΕΣΤΙΑ" Μανώλη Κοττάκη στην τηλεόραση της "Ναυτεμπορικής".

Δημοφιλή