Η επιστράτευση αποτελεί βασικό πυλώνα της Εθνικής Άμυνας, καθώς ενεργοποιεί τον μηχανισμό ανάκλησης και ένταξης των εφέδρων στις στρατιωτικές μονάδες, ώστε αυτές να μεταβούν από τη σύνθεση ειρήνης στη σύνθεση πολέμου. Πρόκειται για διαδικασία με αυστηρό θεσμικό πλαίσιο, σαφή ιεράρχηση και προκαθορισμένα πρωτόκολλα, η οποία επανέρχεται στη δημόσια σφαίρα, με αφορμή την πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Γενική και Μερική Επιστράτευση

Η επιστράτευση διακρίνεται σε δύο μορφές:

• Γενική επιστράτευση (κόκκινος συναγερμός): Κηρύσσεται σε περίπτωση εμπόλεμης κατάστασης.

• Μερική επιστράτευση (πορτοκαλί συναγερμός): Ενεργοποιείται όταν δεν υπάρχει πόλεμος, αλλά απαιτείται αυξημένη ετοιμότητα.

Η διάκριση αυτή επιτρέπει την κλιμακωτή αντίδραση των Ενόπλων Δυνάμεων, ανάλογα με το επίπεδο απειλής.

Ποιοι καλούνται

Η Εφεδρεία του Στρατού Ξηράς περιλαμβάνει:

• Εφέδρους αξιωματικούς και μόνιμους υπαξιωματικούς, μέχρι το προβλεπόμενο όριο ηλικίας.

• Οπλίτες, έως τη συμπλήρωση του 45ου έτους.

Οι έφεδροι διακρίνονται ηλικιακά σε:

• Α’ Σειρά Εφεδρείας: έως 40 ετών

• Β’ Σειρά Εφεδρείας: 41–45 ετών

Η τοποθέτησή τους γίνεται μηχανογραφικά από τη Διεύθυνση Επιστράτευσης του Γενικού Επιτελείου Στρατού, με κριτήρια τον τόπο διαμονής, την ειδικότητα και τον βαθμό.

Υποχρεώσεις σε περίοδο ειρήνης

Μετά την απόλυση, κάθε έφεδρος λαμβάνει Ειδικό Φύλλο Πορείας (ΕΦΠ):

• Πράσινο: Αρχική τοποθέτηση σε συγκεκριμένη Μονάδα.

• Λευκό: Κατάσταση αναμονής για μελλοντική τοποθέτηση.

Το ΕΦΠ αποτελεί το βασικό έγγραφο επιστράτευσης και περιλαμβάνει συνθηματικά στοιχεία αναγνώρισης.

Πώς γίνεται η κλήση

Σε περίπτωση ενεργοποίησης, η κλήση μπορεί να πραγματοποιηθεί:

• Μέσω ΜΜΕ (ραδιόφωνο, τηλεόραση, Τύπος, διαδίκτυο),

• Με τοιχοκόλληση ανακοινώσεων,

• Με επίδοση Φύλλου Ατομικής Πρόσκλησης (ΦΑΠ).

Ο έφεδρος αναγνωρίζει ότι καλείται αν η ανακοίνωση περιλαμβάνει:

• Το χρώμα του ΕΦΠ,

• Το γράμμα Ω με αριθμό,

• Τον κωδικό μονάδας (δύο γράμματα και τετραψήφιο αριθμό).

Τι οφείλει να κάνει ο επιστρατευόμενος

Σε περίπτωση κλήσης, ο έφεδρος πρέπει:

1. Να ρυθμίσει άμεσα τις οικογενειακές του υποθέσεις.

2. Να μελετήσει προσεκτικά τις οδηγίες στο ΕΦΠ.

3. Να έχει μαζί του:

   • Ξηρά τροφή για δύο ημέρες,

   • Αστυνομική ταυτότητα,

   • Επιστρατευτικά έγγραφα,

   • Άδεια οδήγησης (αν διαθέτει),

   • Μικρό σακίδιο με προσωπικά είδη.

4. Να αναχωρήσει αμέσως για τη Μονάδα που αναγράφεται.

Εάν δεν μπορεί να μετακινηθεί απευθείας, οφείλει να παρουσιαστεί σε ΣΠΕ, ΧΣΕ, Φρουραρχείο ή Αστυνομική Αρχή για προώθηση.

Η τελευταία κινητοποίηση: Ίμια 1996

Η πιο πρόσφατη ενεργοποίηση του εφεδρικού μηχανισμού σημειώθηκε στις 30–31 Ιανουαρίου 1996, κατά την κρίση των Ιμίων.

Μετά την κλιμάκωση της έντασης με την Τουρκία γύρω από τις βραχονησίδες 2,5 ναυτικά μίλια ανατολικά της Καλόλιμνου, ο Στρατός Ξηράς διέταξε Μερική Επιστράτευση της τοπικής εφεδρείας σε Θράκη και νησιά Αιγαίου.

Κλήθηκαν:

• Πυρήνες επιστράτευσης,

• Έφεδροι αυτομάτου ένταξης,

• Αναπληρωματικοί έφεδροι.

Δεν πραγματοποιήθηκαν επιτάξεις οχημάτων ούτε μετακινήσεις στελεχών από την ενδοχώρα.

Παρά τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες (χιόνια στη Θράκη, βροχές στο Αιγαίο), ο μηχανισμός λειτούργησε υποδειγματικά. Η προσέλευση ήταν ταχεία και η αποστράτευση ολοκληρώθηκε εντός της ίδιας ημέρας.

Ένας μηχανισμός που βασίζεται στην ετοιμότητα

Η επιστράτευση δεν είναι απλώς διοικητική πράξη. Είναι δοκιμασία συντονισμού κράτους, Ενόπλων Δυνάμεων και κοινωνίας. Το παράδειγμα του 1996 έδειξε ότι ο εφεδρικός κορμός μπορεί να ενεργοποιηθεί άμεσα και αποτελεσματικά.

Σε μια γεωπολιτικά ευαίσθητη περιοχή, η ύπαρξη αξιόπιστου και λειτουργικού συστήματος επιστράτευσης δεν αποτελεί επιλογή – αποτελεί αναγκαιότητα.

Σε άμεση στρατιωτική συνδρομή προς την Κυπριακή Δημοκρατία προχωρά η Ελλάδα, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, μετά από σύσκεψη στο υπουργείο και κατόπιν απόφασης του ΚΥΣΕΑ.

Σύμφωνα με όσα δήλωσε, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επικοινωνία με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, ενώ ο ίδιος βρίσκεται «σε συνεχή επικοινωνία» με τον Κύπριο ομόλογό του. Όπως τόνισε ο κ. Δένδιας, μετά τις «απρόκλητες επιθέσεις», η Αθήνα διαβεβαίωσε τη Λευκωσία ότι «καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης θα συμβάλει στην άμυνα της Κύπρου».

Τι αποστέλλεται

Με βάση την απόφαση του ΚΥΣΕΑ, όπως ανακοινώθηκε:

• αποστέλλεται άμεσα η φρεγάτα «Κίμων»,

• αποστέλλεται και δεύτερη ελληνική φρεγάτα που θα φέρει το σύστημα «Κένταυρος»,

• μεταβαίνει στην Κύπρο ζεύγος μαχητικών F-16.

Παράλληλα, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε ότι για «καλύτερο συντονισμό» θα μεταβεί αύριο στην Κύπρο μαζί με τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ.

«Επιβεβαιώνεται το δόγμα του ενιαίου αμυντικού χώρου»

Η κίνηση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο ενίσχυσης της ασφάλειας της Μεγαλονήσου και, όπως σημειώνεται, έρχεται να επιβεβαιώσει το δόγμα του ενιαίου αμυντικού χώρου, στον απόηχο των επιθέσεων που δέχθηκε η βρετανική βάση στο Ακρωτήρι από ιρανικά drones τύπου Shahed, σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές.

Το επιχειρησιακό αποτύπωμα της ελληνικής συνδρομής, με ναυτική παρουσία και αεροπορική κάλυψη, σηματοδοτεί –σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο– μήνυμα άμεσης εμπλοκής στον σχεδιασμό αποτροπής στην Ανατολική Μεσόγειο, με επίκεντρο την ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η φρεγάτα Κίμων κι αριθμός F-16 στην Κύπρο #Κύπρος #Ιράν #Κίμων #F16

σύμφωνα με απόφαση του ΚΥΣΕΑ, αποστέλλεται άμεσα η Φρεγάτα Κίμων, καθώς και δεύτερη ελληνική φρεγάτα που θα φέρει το σύστημα “Κένταυρος”. Καθώς επίσης αποστέλλονται στην κυπριακή δημοκρατία ζεύγος μαχητικών F- pic.twitter.com/k6eEkcRNCq

— Politischios.gr (@politischios) March 2, 2026

Στόχος αεροπορικής επιδρομής κατέστη τα μεσάνυχτα η βρετανική αεροπορική βάση της RAF στο Ακρωτήρι, γεγονός που επιβεβαιώθηκε επισήμως από το Υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου. Σύμφωνα με τις αναφορές, ισχυρές εκρήξεις έγιναν αισθητές στην ευρύτερη γεωγραφική περιφέρεια, ενώ ενεργοποιήθηκαν άμεσα οι σειρήνες συναγερμού εντός των εγκαταστάσεων. Στο στρατιωτικό και πολιτικό προσωπικό δόθηκαν αυστηρές οδηγίες για άμεση απομάκρυνση από υαλοπίνακες και παράθυρα, καθώς και για κάλυψη πίσω από προστατευτικές δομές ασφαλείας.

Ως αποτέλεσμα της έκρυθμης κατάστασης, αποφασίστηκε η αναστολή της λειτουργίας των σχολικών μονάδων δημοτικής εκπαίδευσης στις κοινότητες Ακρωτηρίου, Ασώματου, Τραχωνίου και Επισκοπής για τη σημερινή ημέρα.

Cyprus at war pic.twitter.com/4cLnTHMk2B

— Lebanese Fella 🇱🇧🇺🇦🇫🇷 (@LbfIntel) March 1, 2026

Για λόγους ασφαλείας, αριθμός κατοίκων υποχρεώθηκε να εκκενώσει τις οικίες του, με τη διανυκτέρευση να πραγματοποιείται στο Κέντρο Εκπαίδευσης Νεοσυλλέκτων (ΚΕΝ) Λεμεσού. Μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί τραυματισμοί. Πληροφορίες που μεταδίδονται από βρετανικά μέσα ενημέρωσης κάνουν λόγο για περιορισμένης έκτασης υλικές ζημιές εντός των εγκαταστάσεων, ενώ δρομολογείται η προληπτική, προσωρινή μετακίνηση του μη απαραίτητου προσωπικού εκτός της βάσης.

Αναφορές για πυραύλους μεταξύ Κύπρου-Βηρυτού

Σε επίπεδο ανάλυσης, διάφοροι παρατηρητές και αναλυτές συγκλίνουν στην εκτίμηση πως το πλήγμα ενδέχεται να προήλθε από την οργάνωση Χεζμπολάχ.

This suggests to me that the drone which struck RAF Akrotiri in Cyprus a short while ago may not have been launched by Iran, but possibly by Hezbollah in Lebanon. https://t.co/UIAnKqQwVi

— OSINTdefender (@sentdefender) March 1, 2026

Επιπροσθέτως, διαρροές που φέρονται να προέρχονται από επικοινωνίες με αεροσκάφος στην περιοχή, κατέγραψαν τα εξής: «Η στρατιωτική βάση Ακρωτηρίου είπε ότι υπάρχουν πολλοί πύραυλοι μεταξύ Κύπρου και Βηρυττού.»

Cyprus ATC, talking to an aircraft over the Mediterranean moments ago:

“Akrotiri military base said there are a lot of missiles between Cyprus and Beirut.” pic.twitter.com/QlbDW7ZuL3

— OSINTtechnical (@Osinttechnical) March 1, 2026

To drone Shahed

Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου δεν έχει προβεί σε επίσημες διευκρινίσεις σχετικά με την προέλευση του μη επανδρωμένου αεροσκάφους. Ωστόσο, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας έκανε λόγο για αερόχημα τύπου Shahed, ιρανικής κατασκευής. Στο πλαίσιο των δηλώσεών του, ο Πρόεδρος ξεκαθάρισε πως η Κυπριακή Δημοκρατία δεν συμμετέχει με κανέναν τρόπο και ούτε προτίθεται να αποτελέσει μέρος οποιασδήποτε στρατιωτικής επιχείρησης στην περιοχή.

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος των βρετανικών δυνάμεων δήλωσε: «εν εξελίξει κατάσταση», τονίζοντας παράλληλα ότι τα μέτρα προστασίας των δυνάμεων έχουν αυξηθεί στο μέγιστο επίπεδο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα τελευταία εικοσιτετράωρα είχαν μεταφερθεί στην Κύπρο επιπρόσθετα αμυντικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων αντιμετώπισης drones, ραντάρ και μαχητικών αεροσκαφών τύπου F-35. Το Λονδίνο επιμένει πως πρόκειται για ενισχύσεις αμιγώς αμυντικού χαρακτήρα. Δεδομένα πτήσεων κατέγραψαν την απογείωση αεροσκάφους εναέριου ανεφοδιασμού τύπου Voyager από το Ακρωτήρι, λίγο μετά την εκδήλωση του περιστατικού.

Two Royal Air Force Eurofighter Typhoon fighter jets, along with an Airbus KC2 Voyager refueling aircraft, have departed RAF Akrotiri in Cyprus following reports that an Iranian drone or missile struck the base. https://t.co/gAug4wgHf9 pic.twitter.com/Fza223WBWR

— Egypt's Intel Observer (@EGYOSINT) March 1, 2026

Άδεια ΗΒ σε χρήση βάσεων από ΗΠΑ

Υπενθυμίζεται ότι σε χθεσινές του δηλώσεις, ο Υπουργός Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου, Τζον Χίλι, ανέφερε πως είχαν εκτοξευθεί πύραυλοι από το Ιράν με στόχο βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, ισχυρισμός ο οποίος, βάσει πληροφοριών, δεν επιβεβαιώθηκε από τις κυπριακές αρχές.

Χθες το βράδυ, ο Βρετανός Πρωθυπουργός, σερ Κιρ Στάρμερ, μέσω βιντεοσκοπημένου μηνύματος, ανακοίνωσε ότι το Λονδίνο ενέκρινε αίτημα των Ηνωμένων Πολιτειών για τη χρήση βρετανικών στρατιωτικών βάσεων, χωρίς ωστόσο να κατονομάσει συγκεκριμένες τοποθεσίες. Ο Βρετανός Πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Βρετανία δεν θα εμπλακεί σε επιθετικές ενέργειες «σε αυτή τη φάση», αλλά παραμένει προσηλωμένη στη στήριξη της συλλογικής αυτοάμυνας των συμμάχων και στην προστασία των πολιτών. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η αμερικανική πρόσβαση αφορά κυρίως τις βάσεις Diego Garcia στον Ινδικό Ωκεανό και τη RAF Fairford στην Αγγλία.

My update on the situation in the Middle East. pic.twitter.com/DvsOVcTDMy

— Keir Starmer (@Keir_Starmer) March 1, 2026

Διαρροές στα ΜΚΔ

Τέλος, σημειώνεται πως τις προηγούμενες ημέρες, και συγκεκριμένα στις 28 Φεβρουαρίου, παρατηρήθηκαν διαρροές σε Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Οι αναρτήσεις αυτές επικαλούνταν πληροφορίες για σχετική ενημέρωση από φρουρούς βάσεων, μεταξύ των οποίων περιλαμβανόταν και η Κύπρος.

Στόχος επίθεσης η βάση Ακρωτηρίου: Επιβεβαίωση Λονδίνου και μέτρα ασφαλείας (Source: sigmalive.com)

Συνδρομή Πολιτικής Άμυνας μετά την επίθεση drone στις Βρετανικές Βάσεις

Αναφορικά με την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί τις τελευταίες ώρες, κατόπιν της επίθεσης με μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone) στις Βρετανικές Βάσεις της περιοχής Ακρωτηρίου, το Υπουργείο Εσωτερικών προχώρησε σε επίσημη ενημέρωση. Συγκεκριμένα, γνωστοποιείται ότι η Δύναμη Πολιτικής Άμυνας έχει τεθεί σε πλήρη κινητοποίηση, αποστέλλοντας κλιμάκια στην περιοχή με κύριο στόχο την παροχή ουσιαστικής βοήθειας και υποστήριξης στους κατοίκους.

Σε άμεση συνεννόηση και στενή συνεργασία με τον Δήμαρχο Κουρίου και τον Αντιδήμαρχο Ακρωτηρίου, καθώς και με τη Διοίκηση των Βρετανικών Βάσεων, ομάδες της Πολιτικής Άμυνας βρίσκονται ήδη επί τόπου. Αποστολή τους είναι η ενημέρωση και η διευκόλυνση των πολιτών που εκφράζουν την επιθυμία να μετακινηθούν προς τους καθορισμένους προσωρινούς χώρους φιλοξενίας.

Επιπροσθέτως, ειδικά κλιμάκια δραστηριοποιούνται εντός του Δημοτικού Διαμερίσματος Ακρωτηρίου για την πληροφόρηση των κατοίκων και τη συνδρομή στη μεταφορά όσων το επιθυμούν σε ασφαλείς χώρους. Παράλληλα, διενεργούνται τακτικές περιπολίες στην ευρύτερη περιοχή για την παροχή τυχόν βοήθειας, εφόσον παραστεί ανάγκη. Η Δύναμη Πολιτικής Άμυνας διατηρεί συνεχή επικοινωνία και συντονισμό με τις Τοπικές Αρχές και τη Διοίκηση των Βρετανικών Βάσεων, ώστε να συνδράμει αποτελεσματικά στις προσπάθειες διαχείρισης της κατάστασης.

Λόγω της εγγύτητας στην περιοχή, το κοινό ενημερώνεται προληπτικά ότι, σε περίπτωση που υπάρξει έκτακτη ανάγκη, θα ηχήσουν οι σειρήνες στις επηρεαζόμενες ζώνες και θα πραγματοποιηθούν σχετικές ανακοινώσεις μέσω διαφόρων καναλιών, συμπεριλαμβανομένων των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, ώστε να λάβει οδηγίες ο πληθυσμός για να κατευθυνθεί στο πλησιέστερο καταφύγιο. Οι πολίτες μπορούν να εντοπίσουν τα καταφύγια μέσω “SafeCY” ή μέσω άλλων διαθέσιμων ψηφιακών μέσων.

Για σκοπούς επικοινωνίας με το Κέντρο Επιχειρήσεων, οι πολίτες μπορούν να καλούν στα τηλέφωνα 22 403 451 ή 22 403 452. Επισημαίνεται πως, εάν δεν υφίσταται καταφύγιο σε κοντινή απόσταση, οι πολίτες καλούνται να παραμείνουν σε ασφαλές σημείο εντός κλειστού χώρου, όπως υπόγειοι χώροι στάθμευσης και δωμάτια που προστατεύονται από συμπαγείς τοίχους. Η παραμονή σε εσωτερικό χώρο κρίνεται προτιμότερη, ενώ εκπαιδευμένοι Συνοικιοφύλακες θα βρίσκονται σε σημεία με αυξημένη ανάγκη, για να κατευθύνουν και να βοηθήσουν τον πληθυσμό.

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τις πάγιες οδηγίες της Πολιτικής Άμυνας:

Αν βρίσκεστε σε περιοχή που δεν υπάρχει κοντά καταφύγιο:

• Βρείτε χώρο μέσα στο σπίτι σας μακριά από παράθυρα, πόρτες και τζάμια για να προφυλαχθείτε, σε περίπτωση συναγερμού.
• Φροντίστε να έχετε μαζί σας φορητό ραδιόφωνο, φανάρι και είδη πρώτης ανάγκης (νερό, ξηρά τροφή, κιβώτιο πρώτων βοηθειών).
• Σε περίπτωση συναγερμού, πέστε μπρούμυτα και καλύψετέ το κεφάλι με τα χέρια.
• Αν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο και δεν παρέχεται χρόνος για αναζήτηση καταφυγίου, ξαπλώστε στο έδαφος κατά προτίμηση μέσα σε μικρό λάκκο ή χαντάκι.
• Παραμείνετε ψύχραιμοι και ακολουθήστε τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών.

Οδηγίες για ολιγόωρη χρήση καταφυγίων:

• Εντοπίστε από προηγουμένως το πλησιέστερο καταφύγιό σας.
• Ετοιμάστε ένα κουτί έκτακτης ανάγκης, που να περιέχει βασικά είδη: νερό, ξηρά τροφή, προμήθειες πρώτων βοηθειών, φανάρι, μπαταρίες, ραδιοφωνάκι, φάρμακα, σημαντικά έγγραφα, λίγα χρήματα και παιδικές τροφές, αν έχετε παιδιά.
• Σε περίπτωση συναγερμού, μεταβείτε στο πλησιέστερο καταφύγιο ακολουθώντας τις οδηγίες των αρμόδιων Αρχών.
• Διατηρήστε την ψυχραιμία σας και προσπαθήστε να έχετε πρόσβαση στις διάφορες πηγές ενημέρωσης.

Το Υπουργείο Εσωτερικών παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, στο πλαίσιο «ΕΣΤΙΑ» και σε συντονισμό με όλες τις αρμόδιες Υπηρεσίες, και παραμένει σε ετοιμότητα να συμβάλει με τα διαθέσιμα μέσα.