Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Τι αποκαλύπτει ο πόλεμος στο Ιράν για την Ινδία

Οι υπερδυνάμεις δεν επαρκούν πλέον. Ένα διαφορετικό είδος ισχύος αρχίζει να διαμορφώνει το σύστημα. Σε αυτόν τον χώρο, η Ινδία δεν είναι απλώς ένας ακόμη μεγάλος παίκτης. Είναι το μοναδικό σημείο σύνδεσης που δεν «κάηκε».

Δημοσιεύτηκε στις

Η Ινδία δεν είναι υπερδύναμη — ο πόλεμος με το Ιράν αποκαλύπτει το Νέο Δελχί ως την πρώτη πραγματική «συνδετική δύναμη» του κόσμου: Ισραηλινός αναλυτής

Γράφει ο Σάι Γκαλ, EurAsian Times

Ο πόλεμος με το Ιράν δεν άλλαξε τον κόσμο. Τον αποκάλυψε. Αφαίρεσε στρώμα μετά από στρώμα τις παραδοχές γύρω από την αποτροπή, την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, την ενεργειακή εξάρτηση και τις συμμαχίες, και άφησε πίσω μία πραγματικότητα: όποιος δεν μπορεί να μιλήσει με όλους, δεν θα έχει επιρροή σε κανέναν.

Οι υπερδυνάμεις δεν επαρκούν πλέον. Ένα διαφορετικό είδος ισχύος αρχίζει να διαμορφώνει το σύστημα. Σε αυτόν τον χώρο, η Ινδία δεν είναι απλώς ένας ακόμη μεγάλος παίκτης. Είναι το μοναδικό σημείο σύνδεσης που δεν «κάηκε».

Το Νέο Δελχί δεν παρουσιάστηκε ως διαμεσολαβητής. Δεν το χρειάστηκε. Δεν έκοψε καμία γραμμή επικοινωνίας. Ενώ άλλοι επέλεξαν πλευρά ή αναγκάστηκαν να εξηγήσουν γιατί, η Ινδία συνέχισε να συνεργάζεται με την Ουάσιγκτον, την Ιερουσαλήμ, το Ριάντ, το Άμπου Ντάμπι, τη Μόσχα και την Τεχεράνη.

Όχι ως ηθική στάση. Ως επιχειρησιακή λογική. Εκεί βρίσκεται η διαφορά που κανείς δεν λέει ανοιχτά: η Ινδία δεν προσπαθεί να γίνει αρεστή. Φροντίζει να γίνει απαραίτητη. Όποιος αναζητά την αποδοχή, καταλήγει να απολογείται. Όποιος γίνεται απαραίτητος, απλώς σηκώνει το τηλέφωνο και βλέπει ποιος απαντά.

Όποιος επιχειρεί να διαβάσει την ινδική εξωτερική πολιτική με δυτικούς όρους, χάνει την ουσία. Το Νέο Δελχί δεν βλέπει καμία αντίφαση στο να αγοράζει πετρέλαιο από τη Ρωσία και ταυτόχρονα να διατηρεί αμυντική συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Δεν βλέπει πρόβλημα στη συνεργασία με το Ισραήλ, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί παρουσία στο λιμάνι Τσαμπαχάρ του Ιράν. Δεν διστάζει ανάμεσα στον Κόλπο και την Τεχεράνη.

Χτίζει ένα σύστημα στο οποίο όλοι εξαρτώνται από αυτό. Αυτό δεν είναι ισορροπία. Είναι αρχιτεκτονική. Η ισορροπία μπορεί να καταρρεύσει μέσα σε μία ημέρα. Η αρχιτεκτονική αντέχει ακόμη και όταν ένα επίπεδο καταρρεύσει. Η Ινδία οικοδομεί μια δομή μέσα από την οποία περνά κάθε πόρτα. Αυτό δεν είναι διπλωματία. Είναι αρχιτεκτονική εξάρτησης.

Ο πόλεμος αποκάλυψε πόσο πιο προχωρημένη είναι αυτή η αρχιτεκτονική σε σχέση με των υπολοίπων. Η Τουρκία επιχείρησε να μεσολαβήσει και έμεινε εγκλωβισμένη στη δική της ατζέντα. Το Πακιστάν προσπάθησε να παρουσιαστεί ως περιφερειακός παίκτης, αλλά αμέσως αντιμετωπίστηκε μέσα από το πρίσμα της εξάρτησης και της μεροληψίας.

Η Ινδία δεν χρειάστηκε να απολογηθεί. Συνέχισε να μιλά με όλους, και το γεγονός ότι όλοι συνέχισαν να της απαντούν αποτελεί από μόνο του δήλωση. Όποιος περιμένει από την Ινδία να επιλέξει πλευρά, αναλύει τον κόσμο με όρους που δεν υπάρχουν πια.

Ο λόγος είναι βαθύτερος από τη συγκυριακή στάση. Η Ινδία είναι το μόνο κράτος που διαθέτει ταυτόχρονα εσωτερική αγορά, παραγωγική ικανότητα, ένα μη ιεραρχικό δίκτυο σχέσεων και την προθυμία να λειτουργεί μέσα στις αντιφάσεις αντί να τις επιλύει.

Αυτό της επιτρέπει να κινείται εκεί όπου άλλοι μπλοκάρουν – ανάμεσα σε συγκρουόμενα συμφέροντα, σε ανταγωνιστικές διαδρομές, σε συστήματα που δεν «κουμπώνουν» μεταξύ τους.

Ο Κόλπος το κατανοεί πολύ καλά. Για τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Ινδία δεν είναι απλώς εταίρος. Είναι ασφάλεια. Είναι πελάτης, προμηθευτής, επενδυτικός εταίρος, εργατικό δυναμικό και παράγοντας ασφάλειας.

Η σχέση δεν είναι μονόδρομη. Είναι αμοιβαία εξάρτηση. Γι’ αυτό, όταν το Ορμούζ κλονίζεται, το Νέο Δελχί δεν αντιδρά ως εξωτερικός παίκτης. Αντιδρά σαν να πρόκειται για εσωτερικό του άξονα.

Απέναντι στο Ιράν, η σωστή ανάγνωση δεν είναι ιδεολογική αλλά γεωγραφική. Η Ινδία δεν «πλησιάζει» την Τεχεράνη. Αρνείται να εγκαταλείψει την πρόσβαση.

Το Τσαμπαχάρ δεν είναι απλώς ένα έργο. Είναι αρχή. Όσο υπάρχει, η Ινδία διατηρεί μια πύλη που δεν εξαρτάται από τη βούληση τρίτων. Ακόμη και σε περιόδους αμερικανικής πίεσης, η σχέση δεν εξαφανίστηκε – απλώς άλλαξε μορφή.

Όποιος βλέπει το Τσαμπαχάρ ως «λιμάνι», χάνει το νόημα. Είναι η δήλωση της Ινδίας ότι θα παραμείνει συνδεδεμένη με την Ασία, ακόμη κι αν άλλοι επιχειρήσουν να περιορίσουν αυτή την πρόσβαση. Δεν είναι ιρανικό έργο. Είναι μηχανισμός που διασφαλίζει ότι η Ινδία θα παραμείνει συνδεδεμένη με την Ασία, ανεξαρτήτως των επιλογών της Δυτικής Ασίας.

Η σχέση με το Ισραήλ δεν αφορά πλέον μόνο εξοπλισμούς. Είναι σύνδεση ανάμεσα σε ένα σύστημα που παράγει τεχνολογία και σε ένα σύστημα που μπορεί να την αναπτύξει σε κλίμακα. Η Ινδία μαθαίνει από το Ισραήλ, αλλά δεν σκοπεύει να μείνει πελάτης. Χτίζει δυνατότητες.

Οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι πιο στενές από ποτέ, αλλά δεν θυμίζουν τις παραδοσιακές σχέσεις Ουάσιγκτον–συμμάχων. Η Ινδία δεν ανήκει σε στρατόπεδο. Είναι εταίρος που αρνείται να είναι υποτελής.

Οι Αμερικανοί το αποδέχονται, γιατί η εναλλακτική είναι χειρότερη. Σε έναν κόσμο όπου η Κίνα δίνει τον ρυθμό, η Ινδία είναι το μόνο κράτος που μπορεί να ισορροπεί χωρίς να καθοδηγείται.

Υπάρχει όμως και κάτι που δεν λέγεται: ο πόλεμος με το Ιράν δεν ενίσχυσε μόνο την Ινδία. Αποκάλυψε και τα όριά της.

Η Ινδία εξακολουθεί να εξαρτάται ενεργειακά από το εξωτερικό. Εξακολουθεί να αγοράζει σε μεγάλη κλίμακα συστήματα ασφάλειας. Συνεχίζει να αντιμετωπίζει την Κίνα σε ένα ανοιχτό σύνορο. Δεν μπορεί να επιβάλει τάξη. Δεν είναι υπερδύναμη. Είναι κάτι άλλο: μια συνδετική δύναμη.

Όχι ένα κράτος που επιβάλλει τάξη, αλλά ένα κράτος του οποίου η ίδια η παρουσία αποτελεί προϋπόθεση για την ύπαρξη τάξης. Σε έναν κόσμο διχασμένο ανάμεσα σε όσους επιβάλλουν και όσους υφίστανται, αυτό δημιουργεί μια τρίτη κατηγορία: ένα κράτος που δεν ανήκει σε κανένα στρατόπεδο, αλλά από το οποίο εξαρτώνται όλα για να λειτουργήσουν.

Έχουμε δει υπερδυνάμεις στο παρελθόν. Επέβαλαν τάξη και τη έχασαν. Η «συνδετική δύναμη» είναι κάτι που το σύστημα δεν ζήτησε – αλλά πλέον δεν μπορεί χωρίς αυτό. Η Ινδία είναι το πρώτο παράδειγμα ενός νέου τύπου ισχύος: όχι επιβαλλόμενη, όχι επιβάλλουσα, αλλά αναντικατάστατη ως σύνδεσμος.

Αυτό το «κάτι άλλο» είναι που χρειάζεται σήμερα ο κόσμος.

Γιατί η νέα τάξη που διαμορφώνεται δεν χωρίζεται πλέον σε επιβάλλοντες και υποταγμένους, αλλά σε συνδετικούς και αποκομμένους. Ο μόνος συνδετικός κρίκος που λειτουργεί με όλες τις πλευρές είναι η Ινδία — όχι επειδή είναι η μόνη που μπορεί, αλλά επειδή είναι η μόνη που επέλεξε να μην αποκοπεί.

Όχι από ηθική. Από δομή. Δεν εισέρχεται για να κυριαρχήσει. Εισέρχεται για να διασφαλίσει ότι κάθε εξέλιξη περνά από αυτήν. Η Ινδία δεν είναι εναλλακτική των υπερδυνάμεων. Είναι ο μηχανισμός που τους επιτρέπει να λειτουργούν χωρίς να συγκρούονται άμεσα.

Στην ενέργεια: κίνηση μεταξύ πηγών. Στις εμπορικές οδούς: επένδυση σε ανταγωνιστικούς διαδρόμους. Στην ασφάλεια: μετάβαση από αγοραστή σε παραγωγό. Η Ινδία δεν αναζητά μία λύση. Χτίζει πλεονάζουσα δυνατότητα.

Και αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα: η Ινδία δεν θα σταθεροποιήσει τη Μέση Ανατολή. Δεν θα τερματίσει τους πολέμους. Δεν θα επιβάλει τάξη. Θα γίνει όμως παίκτης χωρίς τον οποίο δεν μπορεί να οικοδομηθεί καμία τάξη.

Η Ινδία δεν πληρώνει το τίμημα της επιλογής πλευράς. Αλλά αυτό σημαίνει και ότι δεν θα πολεμήσει για καμία μέχρι τέλους.

Ο κόσμος δεν επέλεξε την Ινδία για αυτόν τον ρόλο. Απλώς ανακάλυψε ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς αυτήν.

Στον κόσμο μετά το Ιράν, αυτή δεν είναι πλέον η διαφορά ανάμεσα στην ισχύ και την επιρροή — είναι η διαφορά ανάμεσα στη σημασία και την εξαφάνιση.

Ο Σάι Γκαλ (Shay Gal) είναι Ισραηλινός στρατηγικός αναλυτής και σύμβουλος με ειδίκευση στην διεθνή ασφάλεια, τη διπλωματική στρατηγική και τη διαχείριση γεωπολιτικών κρίσεων. Συμβουλεύει ανώτατους κυβερνητικούς και στρατιωτικούς ηγέτες σε σύνθετες στρατηγικές προκλήσεις. Έχει διατελέσει Αντιπρόεδρος Εξωτερικών Σχέσεων στην Israel Aerospace Industries (IAI) και έχει υπηρετήσει ως σύμβουλος σε υπουργούς της ισραηλινής κυβέρνησης. Συνεργάζεται με κυβερνήσεις, στρατιωτικούς ηγέτες και διεθνείς οργανισμούς, προσφέροντας αναλύσεις και λύσεις για τα σύγχρονα γεωπολιτικά και στρατηγικά ζητήματα. Είναι επίσης εγγονός επιζώντα του Ολοκαυτώματος.

Αναλύσεις

Η νέα Συρία ρίχνει βαριά σκιά στο Ιρακινό Κουρδιστάν

Η προέλαση της συριακής κυβέρνησης κατά των SDF αλλάζει τον χάρτη στη βορειοανατολική Συρία και προκαλεί έντονη ανησυχία στο Ιρακινό Κουρδιστάν, όπου η πιθανή υποχώρηση της αμερικανικής στήριξης ξυπνά μνήμες εγκατάλειψης.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

white and brown concrete building under white clouds during daytime

Το δημοσίευμα του Momen Zellmi στο Amwaj.media φωτίζει μια εξέλιξη που δεν αφορά μόνο τη Συρία, αλλά ολόκληρο το κουρδικό ζήτημα στη Μέση Ανατολή.

Η επίθεση της συριακής κυβέρνησης κατά των κουρδικών Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, SDF, άλλαξε ριζικά τον χάρτη. Η Δαμασκός ελέγχει πλέον κρίσιμες περιοχές, πετρελαϊκά πεδία και συνοριακά περάσματα με το Ιράκ. Αυτό προκαλεί έντονη ανησυχία όχι μόνο στη βορειοανατολική Συρία, αλλά και στη Βαγδάτη και στο Ερμπίλ.

Για τους Κούρδους, οι εικόνες από τις συγκρούσεις ξυπνούν μνήμες του 2014, όταν το Ισλαμικό Κράτος σάρωσε περιοχές του Ιράκ και της Συρίας. Τότε, οι SDF και οι Πεσμεργκά βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή. Οι SDF πολέμησαν στο πλευρό του διεθνούς συνασπισμού υπό τις ΗΠΑ κατά του ISIS, χάνοντας περίπου 11.000 μαχητές.

Σήμερα, όμως, η Ουάσινγκτον δείχνει να απομακρύνεται από τον άλλοτε βασικό της σύμμαχο. Η δήλωση του Αμερικανού ειδικού απεσταλμένου για τη Συρία, Τόμας Μπάρακ, ότι ο αντιτρομοκρατικός ρόλος των SDF έχει «λήξει», ενισχύει τους φόβους στο Ερμπίλ ότι η αμερικανική δέσμευση απέναντι στην κουρδική αυτονομία υποχωρεί.

Το ανθρώπινο κόστος είναι βαρύ. Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, οι συγκρούσεις Δαμασκού–SDF είχαν ως αποτέλεσμα πάνω από 1.068 απώλειες αμάχων. Τα βίντεο που κυκλοφόρησαν στα κουρδικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκάλεσαν σοκ και οργή.

Όπως σημειώνει στο Amwaj ο Κούρδος ειδικός στα ΜΜΕ Σαλάμ Ομάρ, η τεκμηρίωση εγκλημάτων πολέμου είναι σημαντική. Αλλά θέτει και το πιο σκληρό ερώτημα: «Ο κόσμος είδε τι συνέβη στη Συρία και δεν άλλαξε τίποτα. Αν η τεκμηρίωση δεν μπόρεσε να σώσει τους Κούρδους της Συρίας, γιατί να σώσει εμάς;»

Η νέα Συρία ρίχνει βαριά σκιά στο Ιρακινό Κουρδιστάν. Και το μεγάλο ερώτημα είναι αν οι Κούρδοι της περιοχής βλέπουν μπροστά τους μια νέα πολιτική μετάβαση ή την επιστροφή παλιών μηχανισμών καταστολής από τα κεντρικά κράτη.

Συνέχεια ανάγνωσης

Άμυνα

Τουρκική ανάλυση για Δένδια: «Σύνθετη άμυνα» ή στρατηγική ελέγχου στο Αιγαίο;

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ως πολιτική δήλωση με στρατηγικές προεκτάσεις και όχι ως νέο στρατιωτικό δόγμα ερμηνεύει τις πρόσφατες τοποθετήσεις του Νίκου Δένδια για το Αιγαίο ο Τούρκος αναλυτής, Μπαχαντίρ Σελίμ Ντιρέκ, σε άρθρο του στην τουρκική ιστοσελίδα 12 Punto, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική προσέγγιση εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ελέγχου και αναβάθμισης του ρόλου της χώρας.

Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκονται οι δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Άμυνας, τις οποίες ο αρθρογράφος θεωρεί ως επαναδιατύπωση μιας διαχρονικής στρατηγικής με σύγχρονα μέσα.

Ο Νίκος Δένδιας είχε δηλώσει: «Θα προστατεύσουμε το Αιγαίο πολύ καλύτερα από ό,τι μέχρι σήμερα, αλλά θα το κάνουμε με έναν πολύ πιο σύνθετο τρόπο. Θα το κάνουμε αυτό με πυραύλους, μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας, μικρότερα πλοία στην επιφάνεια της θάλασσας, καθώς και μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα. Με αυτόν τον τρόπο, θα διασφαλίσουμε την ασφάλεια του Αιγαίου με πολύ πιο οικονομικό τρόπο από ό,τι στο παρελθόν και θα εγγυηθούμε την ελευθερία κινήσεων και την αποτρεπτική ικανότητα των μεγαλύτερων πλατφορμών μας».

Ο αναλυτής σχολιάζει ότι «η τεχνολογία που αναφέρει ο Δένδιας είναι νέα, αλλά η πρόθεση είναι παλιά», υποστηρίζοντας ότι η στρατηγική της Ελλάδας στο Αιγαίο παραμένει διαχρονικά αμετάβλητη.

Πέρα από την άμυνα: Ζήτημα ελέγχου και κυριαρχίας

Ο Μπαχαντίρ Σελίμ Ντιρέκ εκτιμά ότι οι ελληνικές δηλώσεις δεν περιορίζονται σε τεχνικό επίπεδο, αλλά εμπεριέχουν σαφές πολιτικό μήνυμα.

Όπως επισημαίνει, «για την Ελλάδα, το Αιγαίο δεν υπήρξε ποτέ απλώς ζήτημα ασφάλειας», ενώ τονίζει ότι «η έννοια της “προστασίας” δεν σημαίνει τίποτα άλλο πέρα από “επεκτείνω την κυριαρχία μου”».

Κατά την ίδια ανάλυση, η διατύπωση «θα προστατεύσουμε το Αιγαίο καλύτερα» υποκρύπτει «την επιθυμία εγκαθίδρυσης πιο αποτελεσματικού ελέγχου στο Αιγαίο».

Στρατηγική ή αναγκαστική επιλογή;

Ο αρθρογράφος αμφισβητεί, αν το μοντέλο «σύνθετης άμυνας» αποτελεί συνειδητή στρατηγική επιλογή ή προϊόν περιορισμένων δυνατοτήτων.

Σημειώνει ότι πρόκειται για «μια τακτική αύξησης του κόστους για τον αντίπαλο όταν δεν μπορείς να εξαλείψεις το πλεονέκτημά του», χαρακτηρίζοντάς την ως «μία από τις παλαιότερες στρατηγικές των αδύναμων».

Παράλληλα προειδοποιεί ότι «οι στρατηγικές που βασίζονται στην αδυναμία έχουν πρόβλημα βιωσιμότητας», ενώ επισημαίνει ότι «η πολυπλοκότητα δεν σημαίνει πάντα ανθεκτικότητα».

Ο Ντιρέκ αναγνωρίζει τη σημασία των νέων τεχνολογιών, αλλά υποστηρίζει ότι δεν υποκαθιστούν τη στρατηγική.

Όπως σημειώνει, «ο στόχος δεν είναι η ισορροπία ισχύος με την Τουρκία», αλλά «να καταστεί το πεδίο δράσης της Τουρκίας πιο δαπανηρό».

Συμπληρώνει ότι πρόκειται για μια κλασική μέθοδο: «Αν δεν μπορείς να σταματήσεις τον αντίπαλο, τον καθυστερείς. Αν δεν μπορείς να τον μπλοκάρεις, τον κάνεις να πληρώσει το τίμημα».

Από το Αιγαίο στον παγκόσμιο ρόλο της Ελλάδας

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι οι δηλώσεις Δένδια επεκτείνονται πέρα από το Αιγαίο, εντάσσοντας την Ελλάδα σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο.

Ο αναλυτής υποστηρίζει ότι το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές: «Δεν είμαι απλώς ένας δρών στο Αιγαίο. Συμμετέχω στο παγκόσμιο παιχνίδι».

Κατά τον ίδιο, πρόκειται για προσπάθεια «να παρουσιαστεί η τοπική αντιπαράθεση ως ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας» και να ενισχυθεί η θέση της Ελλάδας ως «απαραίτητου εταίρου» στη Δύση.

Κριτική στην τουρκική εξωτερική πολιτική

Στο τελευταίο μέρος της ανάλυσης, ο αρθρογράφος στρέφει την κριτική του προς την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η ίδια η Άγκυρα διευκολύνει τέτοιες στρατηγικές.

Αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «η Τουρκία βιώνει μια σοβαρή μετατόπιση στην εξωτερική πολιτική τα τελευταία χρόνια», ενώ προσθέτει ότι «η ασυνέπεια και η απρόβλεπτη στάση μπορεί να εκληφθούν ως αδυναμία και όχι ως αποτροπή».

Καταλήγει θέτοντας ένα κρίσιμο ερώτημα για την τουρκική πλευρά: «Το ζήτημα στο Αιγαίο δεν είναι μόνο τα μέσα, αλλά η στρατηγική βούληση… Υπάρχει αυτή η βούληση σήμερα;».

ΠΗΓΗ: SigmaLive

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Δόγμα Καλίν στη MIT – Η Τουρκία θέλει μυστικές υπηρεσίες με έμφαση στην προληπτική δράση – Οι 5 νέοι πυλώνες και η “κληρονομιά” Φιντάν

Προσπάθεια να παρουσιαστεί η MİT ως μια υπηρεσία νέας γενιάς, με παγκόσμια εμβέλεια, τεχνολογικό βάθος και ρόλο όχι μόνο στην ασφάλεια, αλλά και στη διαμόρφωση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.

Δημοσιεύτηκε

στις

Ένα αποκαλυπτικό, αλλά και έντονα προπαγανδιστικό, δημοσίευμα της Daily Sabah παρουσιάζει τη νέα αρχιτεκτονική των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών υπό τον Ιμπραήμ Καλίν, επικεφαλής της MIT, περιγράφοντας μια υπηρεσία που περνά από την παρακολούθηση των απειλών στην προληπτική δράση, από την κλασική αντικατασκοπεία στην τεχνητή νοημοσύνη και από τις σκιώδεις επιχειρήσεις στη λεγόμενη «διπλωματία των πληροφοριών».

Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης

Το άρθρο, που υπογράφει ο Αμπντουραχμάν Σιμσέκ, έχει ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο για όσα γράφει, αλλά και για το πού δημοσιεύεται. Η Sabah, μαζί με την αγγλόφωνη Daily Sabah, θεωρείται από πολλούς αναλυτές και επικριτές της Άγκυρας ένα από τα βασικά φιλοκυβερνητικά μέσα του καθεστώτος Ερντογάν και συχνά χαρακτηρίζεται ως εφημερίδα-φερέφωνο των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών. Άρα, τέτοια κείμενα δεν πρέπει να διαβάζονται απλώς ως δημοσιογραφικές αναλύσεις, αλλά ως μηνύματα ισχύος, αυτοπαρουσίασης και ψυχολογικών επιχειρήσεων προς το εσωτερικό και το εξωτερικό.

Στον πυρήνα του δημοσιεύματος βρίσκεται το λεγόμενο «Δόγμα Καλίν», δηλαδή η προσπάθεια να παρουσιαστεί η MİT ως μια υπηρεσία νέας γενιάς, με παγκόσμια εμβέλεια, τεχνολογικό βάθος και ρόλο όχι μόνο στην ασφάλεια, αλλά και στη διαμόρφωση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.

Οι πέντε πυλώνες του νέου τουρκικού δόγματος πληροφοριών

Το δημοσίευμα συνοψίζει τη νέα στρατηγική της MİT σε πέντε βασικούς πυλώνες.

Πρώτον, η τουρκική υπηρεσία πληροφοριών φέρεται να περνά σε μοντέλο προληπτικής πληροφοριακής δράσης. Δηλαδή, σύμφωνα με τη Sabah, στόχος δεν είναι πλέον η MİT να αντιδρά αφού συμβεί ένα γεγονός, αλλά να παρεμβαίνει πριν αυτό μετατραπεί σε απειλή.

Δεύτερον, το επόμενο πεδίο αναμέτρησης θα είναι η λεγόμενη «κυβερνοπατρίδα», η νέα αντικατασκοπεία και η τεχνητή νοημοσύνη. Στο τουρκικό αφήγημα, η εθνική άμυνα δεν περιορίζεται πια σε στεριά, θάλασσα και αέρα. Περιλαμβάνει servers, data centers, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, κινητά τηλέφωνα, βάσεις δεδομένων και ψηφιακές υποδομές.

Τρίτον, η MIT προβάλλεται πλέον ως όργανο διπλωματίας πληροφοριών. Δηλαδή ως υπηρεσία που δεν συλλέγει μόνο μυστικές πληροφορίες, αλλά μεσολαβεί, οργανώνει ανταλλαγές κρατουμένων, διαχειρίζεται κρίσεις και κάθεται στο ίδιο τραπέζι με αντίπαλες υπηρεσίες πληροφοριών.

Τέταρτον, η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει τη δική της θεωρητική σχολή στον χώρο των μυστικών υπηρεσιών. Το δημοσίευμα μιλά για μια «τουρκική σχολή» πληροφοριών, η οποία δεν θα αντιγράφει τη βρετανική, την αμερικανική ή τη ρωσική παράδοση, αλλά θα παράγει δικούς της όρους, δόγματα και εργαλεία.

Πέμπτον, οι πρόσφατες τοποθετήσεις υψηλόβαθμων στελεχών στη MIT παρουσιάζονται ως ένδειξη ότι η υπηρεσία θα ενισχύσει ταυτόχρονα την επιχειρησιακή της οξύτητα και το διπλωματικό της βάρος.

Από τη MIT του Φιντάν στη MIT του Καλίν

Το άρθρο κάνει εκτενή αναφορά στην κληρονομιά του Χακάν Φιντάν, νυν υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας και πρώην επικεφαλής της MİT. Σύμφωνα με τη Sabah, ο Φιντάν ήταν εκείνος που έβαλε τα θεμέλια του μετασχηματισμού της υπηρεσίας, ενισχύοντας τις εξωτερικές επιχειρήσεις, τη μάχη κατά του FETÖ, του PKK/YPG και των εχθρικών δικτύων στο εξωτερικό.

Η μετάβαση στον Καλίν περιγράφεται ως πέρασμα από την αμιγώς επιχειρησιακή ενίσχυση στην επιχειρησιακή και διπλωματική ωρίμανση. Με απλά λόγια, η MİT δεν αρκείται πλέον να δρα στο πεδίο. Θέλει να διαμορφώνει και το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, δηλαδή να ασκεί διπλωματία…

Η εικόνα που επιχειρεί να περάσει το δημοσίευμα είναι σαφής! Ο Φιντάν έχτισε τη σκληρή μηχανή, ο Καλίν της δίνει διεθνή φωνή, γλώσσα και δόγμα.

Η «προληπτική πληροφορία» ως κεντρικό όπλο

Η Sabah δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην έννοια της προληπτικής πληροφοριακής δράσης. Σύμφωνα με το κείμενο, η παλιά MİT ήταν μια υπηρεσία που συχνά κατέγραφε, αρχειοθετούσε και ανέλυε μετά τα γεγονότα. Η νέα MİT, κατά το τουρκικό αφήγημα, αναλύει δεδομένα, προβλέπει σενάρια και εξουδετερώνει κινδύνους πριν γίνουν απειλές.

Αυτό παρουσιάζεται ως βαθιά πολιτισμική αλλαγή στο εσωτερικό της υπηρεσίας. Η ποσότητα πληροφορίας δεν θεωρείται πια αρκετή. Το ζητούμενο είναι η ποιότητα της ανάλυσης, η διασταύρωση, η αξιοποίηση μεγάλων δεδομένων και η μετατροπή τους σε στρατηγική πληροφορία.

Στο ίδιο πλαίσιο, το δημοσίευμα επιτίθεται στην παλιά περίοδο της MİT, ιδίως στην εποχή Σενκάλ Ατασαγκούν, υποστηρίζοντας ότι η υπηρεσία τότε δεχόταν ανεπαρκώς διασταυρωμένες πληροφορίες, ακόμη και υλικό που αργότερα συνδέθηκε με τις υποθέσεις Ergenekon και FETÖ.

Η γραμμή είναι εμφανής. H Sabah επιχειρεί να παρουσιάσει τη σημερινή MIT ως εξαγνισμένη, ισχυρή, τεχνολογικά προηγμένη και απαλλαγμένη από τα εσωτερικά ρήγματα του παρελθόντος.

Αντικατασκοπεία νέας γενιάς: Εταιρείες-βιτρίνες, μαφία και ιδιωτικοί ντετέκτιβ

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η MİT θεωρεί ότι τα ξένα δίκτυα κατασκοπείας δεν κινούνται πλέον με τις παλιές μορφές. Ο κατάσκοπος δεν είναι απαραίτητα ο κλασικός διπλωμάτης με βαλίτσα και κωδικούς. Μπορεί να είναι λογιστής, ιδιωτικός ερευνητής, επιχειρηματίας, στέλεχος εταιρείας-βιτρίνας ή μέλος οργανωμένου εγκλήματος.

Η αναφορά αυτή έχει ειδικό βάρος, διότι η Τουρκία τα τελευταία χρόνια έχει ανακοινώσει σειρά επιχειρήσεων κατά δικτύων που αποδίδει στη Mossad, στο Ιράν, στη Ρωσία ή σε άλλες υπηρεσίες. Η Sabah παρουσιάζει αυτές τις υποθέσεις ως απόδειξη ότι η MİT έχει περάσει σε νέο επίπεδο αντικατασκοπείας.

Στην πραγματικότητα, το μήνυμα απευθύνεται και προς ξένες υπηρεσίες. H Τουρκία δηλώνει ότι θεωρεί το έδαφός της ενεργό πεδίο μυστικών επιχειρήσεων και ότι πλέον απαντά με πιο επιθετικό τρόπο.

«Κυβερνοπατρίδα»: Η νέα τουρκική εμμονή

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία του άρθρου είναι η έννοια της cyber homeland, δηλαδή της «κυβερνοπατρίδας».

Η τουρκική πλευρά θέλει να εντάξει τον κυβερνοχώρο στον ίδιο στρατηγικό χάρτη με τη στεριά, τη θάλασσα και τον αέρα. Αυτό σημαίνει ότι οι τηλεπικοινωνίες, τα δίκτυα, οι βάσεις δεδομένων, οι κρατικές πλατφόρμες, τα κινητά τηλέφωνα των πολιτών και οι ψηφιακές υποδομές θεωρούνται πλέον μέρος του εθνικού πεδίου άμυνας.

Η σύνδεση με την τεχνητή νοημοσύνη είναι άμεση. Το δημοσίευμα παρουσιάζει τη MİT ως υπηρεσία που συνδυάζει ανθρώπινες πηγές, τεχνικές υποκλοπές, ανοιχτές πηγές πληροφόρησης και AI, ώστε να αποκτά ταχύτερη εικόνα του πεδίου και να προλαβαίνει εξελίξεις.

Με απλά λόγια, η Άγκυρα θέλει μια MİT που θα μπορεί να συλλέγει, να διασταυρώνει, να προβλέπει και να χτυπά πριν ο αντίπαλος κινηθεί.

Η Άγκυρα ως κέντρο μυστικής διπλωματίας

Το πιο φιλόδοξο κομμάτι του άρθρου αφορά τη λεγόμενη διπλωματία των πληροφοριών.

Η Sabah παρουσιάζει την Τουρκία ως χώρα που μπορεί να βάζει στο ίδιο τραπέζι αντίπαλες μυστικές υπηρεσίες. Ως κορυφαίο παράδειγμα προβάλλεται η μεγάλη ανταλλαγή κρατουμένων στην Άγκυρα, την 1η Αυγούστου 2024, την οποία το δημοσίευμα χαρακτηρίζει ως τη μεγαλύτερη επιχείρηση ανταλλαγής της μεταψυχροπολεμικής περιόδου.

Σύμφωνα με την περιγραφή, στην επιχείρηση συμμετείχαν υπηρεσίες όπως η CIA, η ρωσική SVR και FSB, η γερμανική BND, καθώς και χώρες όπως η Πολωνία, η Σλοβενία, η Νορβηγία και η Λευκορωσία. Η MİT παρουσιάζεται ως ο απόλυτος συντονιστής της διαδικασίας, από την ασφάλεια και τη λογιστική υποστήριξη μέχρι την ταυτοποίηση και την επιβίβαση των κρατουμένων στα αεροσκάφη.

Εδώ το τουρκικό μήνυμα είναι ότι η MİT δεν είναι πια μόνο υπηρεσία συλλογής πληροφοριών, αλλά εργαλείο υψηλής κρατικής διαμεσολάβησης. Όπου η κλασική διπλωματία δεν μπορεί να φτάσει, εμφανίζεται η υπηρεσία πληροφοριών.

Η MİT ως μηχανισμός ισχύος της «νέας Τουρκίας»

Το άρθρο συνδέει ανοιχτά τη MİT με την τουρκική αμυντική βιομηχανία. Αναφέρει Aselsan, Roketsan, Havelsan και Turkish Aerospace Industries, παρουσιάζοντας ένα μοντέλο όπου η υπηρεσία πληροφοριών εντοπίζει τον στόχο, η αμυντική βιομηχανία παρέχει τα μέσα και η πολιτική ηγεσία καθορίζει τη στρατηγική.

Αυτή είναι η ουσία του νέου τουρκικού μοντέλου ισχύος. Drones, ηλεκτρονικός πόλεμος, πυραυλικά συστήματα, κυβερνοχώρος, πληροφορίες, τεχνητή νοημοσύνη και διπλωματική διαμεσολάβηση εντάσσονται στο ίδιο σύστημα.

Η Sabah το παρουσιάζει ως «ασφάλεια της νέας Τουρκίας». Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια εικόνα κρατικής ισχύος όπου οι μυστικές υπηρεσίες βρίσκονται στο κέντρο της εξωτερικής πολιτικής, της άμυνας και της περιφερειακής επιρροής.

Το άρθρο ως μήνυμα προς φίλους και αντιπάλους

Το δημοσίευμα δεν είναι ουδέτερο. Είναι κείμενο αυτοπροβολής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών και κάτι ακόμα, το οποίο θα εξηγήσουμε παρακάτω. Η γλώσσα του είναι θριαμβευτική. Περιγράφει τη MİT ως υπηρεσία που κατάφερε να ξεπεράσει το παρελθόν, να σπάσει ξένα δίκτυα, να κινηθεί παγκοσμίως, να φέρει πίσω φυγάδες του FETÖ, να διαμεσολαβεί μεταξύ μεγάλων δυνάμεων και να παράγει δική της θεωρία.

Είναι, δηλαδή, ένα κείμενο που δεν απευθύνεται μόνο στους Τούρκους αναγνώστες. Απευθύνεται και σε ξένες υπηρεσίες, κυβερνήσεις, αντιπάλους και συμμάχους.

Το μήνυμα προς τη Δύση είναι: η Τουρκία δεν είναι απλώς χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά αυτόνομος παίκτης πληροφοριών.

Το μήνυμα προς τη Ρωσία, το Ιράν, το Ισραήλ και τις αραβικές χώρες είναι: η Άγκυρα γνωρίζει, παρακολουθεί και παρεμβαίνει.

Το μήνυμα προς την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο είναι ακόμη πιο σαφές: η MİT δεν περιορίζεται στα τουρκικά σύνορα. Βλέπει την περιφέρεια ως ενιαίο πεδίο δράσης.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Για την Αθήνα, η ανάγνωση ενός τέτοιου δημοσιεύματος δεν πρέπει να γίνεται με επιπολαιότητα. Η Τουρκία επενδύει σε μια υπηρεσία πληροφοριών που θέλει να συνδυάζει επιχειρήσεις, τεχνολογία, δίκτυα, κυβερνοχώρο, ψυχολογικές επιχειρήσεις, παραπληροφόρηση και διπλωματία.

Αυτό αφορά άμεσα το Αιγαίο, την Κύπρο, τη Θράκη, τη μεταναστευτική πίεση, τις μουσουλμανικές μειονότητες, τις τουρκικές ΜΚΟ, τα δίκτυα επιρροής στα Βαλκάνια, τη Λιβύη, τη Συρία και τη Νότια Μεσόγειο.

Η Τουρκία δηλώνει, μέσα από τη δική της φιλοκυβερνητική και φιλοϋπηρεσιακή αρθρογραφία, ότι δεν αρκείται στην κλασική στρατιωτική ισχύ. Θέλει να ελέγχει το πληροφοριακό πεδίο πριν ξεσπάσει η κρίση.

Και αυτό είναι ίσως το πιο σοβαρό σημείο του δημοσιεύματος! H Άγκυρα δεν κρύβει ότι βλέπει την πληροφορία ως όπλο πρώτης γραμμής.

Κολακεύει τον Καλίν

Το άρθρο της Daily Sabah για το «Δόγμα Καλίν» είναι περισσότερο από ένα εγκωμιαστικό κείμενο για τον επικεφαλής της MİT. Με απλά λόγια, πρόκειται για στεγνή κολακεία προς τον νέο διοικητή της υπηρεσίας, η οποία αναδομήθηκε υπό τον νυν Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν.  Παράλληλα αποτελεί και πολιτικό μήνυμα της Άγκυρας για το πώς αντιλαμβάνεται τον ρόλο των μυστικών υπηρεσιών στον 21ο αιώνα.

Η Τουρκία θέλει μια MİT που να προβλέπει, να χτυπά, να διαμεσολαβεί, να επηρεάζει, να κατασκευάζει αφηγήματα και να λειτουργεί ως αόρατος βραχίονας της εξωτερικής πολιτικής του Ερντογάν.

Η Sabah, ως μέσο που λειτουργεί ουσιαστικά ως φωνή του τουρκικού κρατικού και παρακρατικού μηχανισμού πληροφόρησης, δεν γράφει τυχαία τέτοια κείμενα. Τα δημοσιεύει για να στείλει μήνυμα.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

white and brown concrete building under white clouds during daytime white and brown concrete building under white clouds during daytime
Αναλύσεις7 ώρες πριν

Η νέα Συρία ρίχνει βαριά σκιά στο Ιρακινό Κουρδιστάν

Η προέλαση της συριακής κυβέρνησης κατά των SDF αλλάζει τον χάρτη στη βορειοανατολική Συρία και προκαλεί έντονη ανησυχία στο Ιρακινό...

ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ7 ώρες πριν

Μάθιου Μπόιλ: Δίαυλος επικοινωνίας με τις ΗΠΑ η Ελλάδα! “Στήριξε περισσότερο από κάθε άλλη ευρωπαϊκή σύμμαχο το όραμα Τραμπ”

Μια νέα ανάγνωση της ελληνικής στάσης από κύκλους κοντά στον Τραμπ.

Άμυνα8 ώρες πριν

Τουρκική ανάλυση για Δένδια: «Σύνθετη άμυνα» ή στρατηγική ελέγχου στο Αιγαίο;

Ως πολιτική δήλωση με στρατηγικές προεκτάσεις και όχι ως νέο στρατιωτικό δόγμα ερμηνεύει τις πρόσφατες τοποθετήσεις του Νίκου Δένδια για...

Άμυνα8 ώρες πριν

Λετυμπιώτης: Η Κύπρος συνδιαμορφώνει την ευρωπαϊκή ασφάλεια μέσω του Άρθρου 42.7

Σε δηλώσεις του στο Προεδρικό Μέγαρο, ο κ. Λετυμπιώτης ανέφερε ότι, κατά την Άτυπη Σύνοδο που φιλοξένησε η Κυπριακή Δημοκρατία,...

ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ8 ώρες πριν

Δεν μπορούν να το χωνέψουν! Συνεχόμενα άρθρα στον τουρκικό Τύπο για τη σύσφιξη σχέσεων Γαλλίας-Ισραήλ

Τα τουρκικά μέσα συγκλίνουν στην παρουσίαση της σύγκλισης Κύπρου–Γαλλίας ως μέρος ενός ευρύτερου στρατηγικού σχεδίου της ΕΕ και των συμμάχων...

Δημοφιλή