Αναλύσεις
«Η Τουρκία είναι το νέο Ιράν»
Ο Ισραηλινός αναλυτής γεωπολιτικής Σέι Γκαλ μιλά για την τριμερή συμμαχία Ισραήλ – Ελλάδας – Κύπρου, τον Ερντογάν και την κατοχή της βόρειας Κύπρου
Ο Σάι Γκαλ (Shai Gal) ανήκει στο «νέο αίμα» των Ισραηλινών αναλυτών γεωπολιτικής και σε μια σχολή με αυξανόμενη επιρροή, που θεωρεί την τριμερή συμμαχία Ισραήλ – Ελλάδας – Κύπρου «κλειδί» για την ανάσχεση της τουρκικής απειλής στην ανατολική Μεσόγειο.
- Συνέντευξη στον Γιώργο Χαρβαλιά
Εχει εργαστεί για τα υπουργεία Αμυνας και Οικονομικών του Ισραήλ, υπήρξε σύμβουλος υπουργών και άλλων κυβερνητικών αξιωματούχων, ενώ υπηρέτησε και στην επίλεκτη μονάδα «8200» των IDF, μία από τις κορυφαίες παγκοσμίως στη διεξαγωγή σύγχρονου ηλεκτρονικού πολέμου, ανάλογη με την αμερικανική Νational Security Agency (NSA).
Προ ημερών ο κ. Γκαλ βρέθηκε στην Ελλάδα καλεσμένος για μία κλειστή διάλεξη σε επιλεγμένο ακροατήριο μελών και φίλων του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Σπουδών (ΕΛΙΣΜΕ), που εξελίσσεται στο αντίπαλο δέος του εθνομηδενιστικού ΕΛΙΑΜΕΠ, υπό την ηγεσία του «αεικίνητου» αντιστράτηγου Ιωάννη Μπαλτζώη.
Οι απόψεις του Σάι Γκαλ για την Τουρκία και τον δομικό κίνδυνο που αυτή εκπροσωπεί ομολογουμένως κατέπληξαν, αφού σε πολλά θέματα υπήρξαν πιο προχωρημένες και από τις θέσεις των κυβερνήσεων Ελλάδας και Κύπρου. Βεβαίως όλα αυτά ακούγονται πολύ ωραία στα ελληνικά αυτιά, αλλά οι διακρατικές συμπράξεις, ειδικά όταν παίρνουν μορφή «αμυντικής συμμαχίας», όπως αυτή που οραματίζεται ο Ισραηλινός αναλυτής, και αρκετοί που συμμερίζονται τις ιδέες του στις τρεις εμπλεκόμενες χώρες προϋποθέτουν, εκτός από το δικαίωμα επίκλησης σε περιόδους κρίσης, και υποχρεώσεις αμοιβαίας συνδρομής.
Σαφείς απαντήσεις
Το γεγονός αυτό, όπως ισχυρίζονται κάποιοι που αντιτίθενται στην ιδέα μιας στενότερης συνεργασίας Ελλάδας – Ισραήλ, θα μπορούσε να παρασύρει τη χώρα μας σε μία εξ αντανακλάσεως σύγκρουση με την Τουρκία ή -ακόμη χειρότερα- σε εμπλοκή με τις πολεμικές περιπέτειες του εβραϊκού κράτους σε άλλα μέτωπα.
Στην προσπάθεια επίλυσης αυτής της περίπλοκης εξίσωσης η «δημοκρατία» ζήτησε από τον κ. Γκαλ να μας παραχωρήσει μία συνέντευξη, ακούγοντας τον προβληματισμό μας και εκθέτοντας τις απόψεις του έναντι της κριτικής την οποία δέχεται. Εμπειρος στη «δημοσιογραφική ανάκριση», ο Σέι Γκαλ έδωσε πρόθυμα ουσιώδεις και σαφείς απαντήσεις.
Είστε από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της τριμερούς στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας, Ισραήλ και Κύπρου υπό την αιγίδα των ΗΠΑ (3+1). Οι ενθουσιώδεις δηλώσεις σας σχετικά με την ανάγκη απελευθέρωσης του κατεχόμενου τμήματος της Κύπρου είναι πραγματικά εντυπωσιακές – ακόμη πιο προωθημένες από εκείνες της ίδιας της ελληνικής κυβέρνησης. Πιστεύετε ότι αυτή η τριμερής συνεργασία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα επίσημο αμυντικό σύμφωνο με δεσμευτικές «υποχρεώσεις αμοιβαίας συνδρομής» για τα μέλη του;
Ναι. Γιατί ένα αμυντικό σύμφωνο δεν πρέπει να επινοεί μια πραγματικότητα. Πρέπει να την αναγνωρίζει. Και αυτή η πραγματικότητα πλέον υπάρχει. Η Αγκυρα έχει συγχωνεύσει την κατεχόμενη βόρεια Κύπρο, το Αιγαίο, τη Συρία, τη Λιβύη, τον Βόσπορο, τη Γάζα, την ενέργεια, τη μετανάστευση, τα drones, τη Χαμάς, τη Ρωσία και το ΝΑΤΟ σε ένα ενιαίο σύστημα πίεσης. Αν η Τουρκία συνδέει νοητά τον χάρτη, τότε το ίδιο πρέπει να κάνουμε κι εμείς. Η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ δεν χρειάζονται άλλες διακηρύξεις. Χρειάζονται ισχύ. Με τον χρόνο αυτή η ισχύς μπορεί να κωδικοποιηθεί σε ένα αμυντικό σύμφωνο.
Προσέξτε: Αμοιβαία συνδρομή δεν σημαίνει αυτόματα πόλεμο. Σημαίνει αυτόματη ευθυγράμμιση: όρια ενεργοποίησης, διαβούλευση, αποτροπή και το τέλος της απομόνωσης ως τουρκικής μεθόδου επιβολής. Η Ελλάδα δεν πρέπει να παρασυρθεί στους πολέμους του Ισραήλ και το Ισραήλ δεν πρέπει να παρασυρθεί σε κάθε ελληνοτουρκικό επεισόδιο. Οι σύμμαχοι δεν παραδίδουν την κρίση τους. Τη θωρακίζουν. Η Αμερική από την άλλη πλευρά πρέπει να παραμείνει κοντά. Αλλά δεν μπορεί να αποτελεί το θεμέλιο. Στην εποχή Τραμπ κανένα σοβαρό κράτος δεν εκχωρεί την κυριαρχία του στην ατζέντα της Ουάσινγκτον, στους υπολογισμούς της Τουρκίας ή σε πολιτικά παζάρια. Πρέπει να συνεργαζόμαστε με την Αμερική, όχι να σερνόμαστε πίσω της.
«Μια σοβαρή συμμαχία είναι εργαλείο αποτροπής πολέμου»
Συνειδητοποιείτε, ωστόσο, ότι το Ισραήλ είναι μια ενεργή στρατιωτική υπερδύναμη που αυτή τη στιγμή εμπλέκεται σε πολλαπλά ανοιχτά πολεμικά μέτωπα (Γάζα, Λίβανος, Συρία, Ιράν, Υεμένη), ενώ η Ελλάδα, παρότι αντιμετωπίζει μια ανοιχτή στρατιωτική απειλή, δεν έχει εμπλακεί σε εκτεταμένες πολεμικές περιπέτειες από το 1974. Είναι επομένως φυσικό ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινής γνώμης να αντιμετωπίζει με σημαντική επιφύλαξη τη «συμμαχία άμυνας» που προτείνετε, καθώς μια τέτοια συμμαχία θα δημιουργούσε υποχρεώσεις και για τις δύο πλευρές, και υπάρχει εύλογος φόβος ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να παρασυρθεί σε μια σύγκρουση με την Τουρκία «εξ αντανακλάσεως». Πώς σχολιάζετε αυτή την ανησυχία;
Η ανησυχία είναι απολύτως θεμιτή. Η Ελλάδα έχει αποφύγει τον πόλεμο από το 1974. Ομως η αποφυγή του πολέμου δεν είναι το ίδιο με την αποτροπή του πολέμου. Οταν η αυτοσυγκράτηση μετατρέπεται σε προβλεψιμότητα, η Αγκυρα τη διαβάζει σαν πράσινο φως για την επιθετικότητά της. Δεν μιλάμε ωστόσο για εμπλοκή της Ελλάδας στους πολέμους του Ισραήλ, αλλά για το τέλος μιας εποχής που η Τουρκία μπορούσε να «τεστάρει» τον καθένα μας ξεχωριστά. Μια σοβαρή συμμαχία δεν είναι μηχανισμός πρόκλησης πολέμου. Είναι εργαλείο αποτροπής. Και ο φόβος της Αγκυρας απέναντι σε μια τέτοια συμμαχία είναι δικαιολογημένος. Αυτό ακριβώς την καθιστά απαραίτητη. Η αποτροπή, δηλαδή, αρχίζει όταν η Τουρκία κατανοήσει ότι η Κύπρος, η Ελλάδα και το Ισραήλ δεν αποτελούν πλέον τρεις ξεχωριστές περιπτώσεις. Ετσι αποτρέπεται ο πόλεμος πριν καν προκληθεί.

«Η κατοχή της Κύπρου είναι ήδη ζήτημα για το Τελ Αβίβ»
Σε κάθε περίπτωση, οι θέσεις σας -ιδιαίτερα όσον αφορά την απελευθέρωση των κατεχόμενων εδαφών στην Κύπρο- δεν αποτελούν, τουλάχιστον προς το παρόν, επίσημες θέσεις της ισραηλινής κυβέρνησης. Πιστεύετε ότι αυτές οι ιδέες κερδίζουν έδαφος στην ισραηλινή πολιτική σκηνή ή στους φορείς που είναι υπεύθυνοι για τη διαμόρφωση της αμυντικής πολιτικής της χώρας σας;
Η τουρκική κατοχή της βόρειας Κύπρου αποτελεί ήδη ζήτημα για το Ισραήλ. Η Ιερουσαλήμ γνωρίζει καλά τι έχει μεταφέρει η Αγκυρα εκεί και σε τι απειλή θα μπορούσε να εξελιχθεί. Γιατί προσφέρει στρατηγικό βάθος, υποδομές drones, κάλυψη πληροφοριών, ναυτική επιρροή, σκιώδη χρηματοοικονομικά δίκτυα, δίκτυα της Χαμάς και ένα τουρκικό προπύργιο απέναντι στην περίμετρο ενεργειακής ασφάλειας του Ισραήλ. Για χρόνια το Ισραήλ αντιμετώπιζε τη βόρεια Κύπρο ως κυπριακό ή ελληνικό ζήτημα. Αυτή η ανάγνωση έχει τελειώσει.
Η Τουρκία έχει ενσωματώσει το κατεχόμενο βόρειο τμήμα σε μια ευρύτερη περίμετρο που συνδέει την Κύπρο, τη Συρία, τη Γάζα, τη ναυτική προβολή ισχύος και τους ενεργειακούς διαδρόμους. Πλέον αποτελεί μέρος του χάρτη ασφαλείας του Ισραήλ. Το Ισραήλ, ξέρετε, δεν ανακοινώνει τις κόκκινες γραμμές πριν αυτές ωριμάσουν. Προετοιμάζεται. Τα σοβαρά κράτη προετοιμάζονται για τα όρια πριν αυτά ξεπεραστούν – και αυτό το είδαμε με την «Οργή του Ποσειδώνα».
Η Αγκυρα, λοιπόν, θα πρέπει να μελετήσει πολύ προσεκτικά τα ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν τον Ιούνιο του 2025 και τον Φεβρουάριο του 2026. Πριν και από τις δύο επιχειρήσεις, πολλοί υπέθεταν ότι το Ισραήλ δεν θα ενεργούσε. Πίστευαν ότι το κόστος ήταν πολύ υψηλό, η απόσταση υπερβολικά μεγάλη και ο κίνδυνος υπερβολικά συστημικός. Εκαναν λάθος. Οταν ένα εχθρικό σύστημα υπερβεί το όριο, το Ισραήλ αλλάζει την εξίσωση.
Ενας παράγοντας που ενισχύει τον ελληνικό σκεπτικισμό αφορά τις διακυμάνσεις στις τουρκοϊσραηλινές σχέσεις. Θα σας υπενθυμίσω ότι στο παλαιότερο σχέδιο A Clean Break: A New Strategy for Securing the Realm, που είχε συνταχθεί για τον Νετανιάχου, η Τουρκία -μαζί με την Ιορδανία- παρουσιαζόταν ως χώρα με την οποία συνίσταται στρατηγική σύγκλιση. Τι έχει αλλάξει από τότε;
Τι άλλαξε; Το Ισραήλ έμαθε την Τουρκία. Το A Clean Break παρερμήνευσε την Τουρκία της δεκαετίας του 1990 ως έναν κοσμικό (μη θεοκρατικό) σύμμαχο του ΝΑΤΟ. Αλλά το σπουδαιότερο λάθος ήταν η πεποίθηση ότι το τουρκικό πρόβλημα ήταν μόνο ισλαμιστικό. Δεν είναι. Στην Κύπρο, στο Αιγαίο, στους Κούρδους, στη Συρία, στο Ισραήλ και στην τουρκική πρωτοκαθεδρία, ισλαμιστές και κεμαλιστές συχνά διαφέρουν στη γλώσσα, όχι στο τι οραματίζονται και επιδιώκουν.
Ο ένας λέει «αυτοκρατορία». Ο άλλος λέει «Ευρώπη». Και οι δύο όμως υπερασπίζονται την ίδια περίμετρο. Ο Ερντογάν δεν επινόησε αυτό το ανακλαστικό. Απλώς το απογύμνωσε από την ευγένεια. Φιλοξενεί τη Χαμάς, εργαλειοποιεί τη Γάζα, ασκεί πίεση στην Ελλάδα και την Κύπρο, παρεμβαίνει στη Συρία και τη Λιβύη, διαπραγματεύεται με τη Ρωσία και κρύβει τον αναθεωρητισμό μέσα στο ΝΑΤΟ. Η αυταπάτη όμως πέθανε. Η Τουρκία δεν είναι πλέον εταίρος σύγκλισης. Είναι ένα σύστημα καταναγκασμού.
«Αν η Αγκυρα περάσει στην επιχειρησιακή απειλή, το Ισραήλ θα δράσει»
Τα σήματα παραμένουν αντιφατικά. Πώς μπορεί η Ελλάδα να εμπιστευτεί το Ισραήλ, όταν το τελευταίο συνέβαλε, έστω και έμμεσα, στην άνοδο του τζιχαντιστή Τζολάνι στην εξουσία στη Συρία και επίσης παρείχε στρατιωτική υποστήριξη στο Αζερμπαϊτζάν κατά την πρόσφατη σύγκρουση με την Αρμενία στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ;
Δεν αποδέχομαι αυτόν τον ισχυρισμό. Το Ισραήλ δεν μπορεί να απολογείται για την πτώση του Ασαντ ή για την απομάκρυνση του Ιράν και της Χεζμπολάχ από τη Συρία. Αυτό δεν ήταν λάθος. Ηταν διόρθωση. Ο Τζολάνι δεν είναι εταίρος. Ενας τζιχαντιστής με κοστούμι παραμένει τζιχαντιστής. Αν η Συρία μετατραπεί σε τουρκικό, ιρανικό ή τζιχαντιστικό προπύργιο, το Ισραήλ θα αναλάβει δράση. Οσον αφορά το Αζερμπαϊτζάν, το Μπακού δεν είναι η Αγκυρα.
Το Αζερμπαϊτζάν είναι στρατηγικός εταίρος του Ισραήλ. Το Ισραήλ δεν επιτρέπει στην Αγκυρα να καθορίζει τις συμμαχίες του, και τα σοβαρά κράτη δεν εγκαταλείπουν τους εταίρους τους επειδή αλλάζουν οι ισορροπίες στον χάρτη. Γιατί η εμπιστοσύνη δεν οικοδομείται πάνω στο συναίσθημα. Οικοδομείται πάνω στη σαφήνεια. Και η σαφήνεια είναι η εξής: η περίμετρος της Αγκυρας επεκτείνεται – Συρία, Κύπρος, Καύκασος, Γάζα, θαλάσσιες περιοχές. Το Ισραήλ, η Ελλάδα και η Κύπρος δεν χρειάζεται να απολογούνται μεταξύ τους. Αντίθετα χρειάζονται αντίστοιχη στρατηγική αρχιτεκτονική.
Ας υποθέσουμε, λοιπόν, ότι η Τουρκία σήμερα συνιστά μια «εχθρική δύναμη» για το Ισραήλ. Τι επίπεδο στρατιωτικής απειλής θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει; Πιστεύετε ότι θα μπορούσε πραγματικά να εξελιχθεί σε ένα νέο Ιράν; Θα μπορούσαμε να φτάσουμε σε σημείο άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης στο εγγύς μέλλον; Και θα μπορούσε αυτό ενδεχομένως να αποτελέσει ευκαιρία για την Ελλάδα;
Η Τουρκία είναι το νέο Ιράν. Οχι ως πιστό αντίγραφο, αλλά ως μέθοδος άσκησης γεωπολιτικής επιρροής: πίεση, πληρεξούσιοι, πύραυλοι, drones, Χαμάς, στρατηγικό βάθος και ιδεολογικός πόλεμος, αυτή τη φορά όμως με κάλυψη του ΝΑΤΟ, πρόσβαση στην Ευρώπη και ισχυρότερη βιομηχανική βάση. Το Ιράν έχτισε έναν άξονα έξω από το δυτικό σύστημα. Η Τουρκία χτίζει έναν από μέσα. Μια δομή διοίκησης της Χαμάς στην Κωνσταντινούπολη δεν αποτελεί συστατικό του ΝΑΤΟ.
Το Αρθρο 5 δεν γράφτηκε για να προστατεύει τη Χαμάς. Αν το τουρκικό έδαφος μετατραπεί σε επιχειρησιακό καταφύγιο δυνάμεων εχθρικών προς το Ισραήλ, δεν θα περάσει απαρατήρητο. Το ΝΑΤΟ δεν δίνει ασυλία στην τρομοκρατία. Επομένως μία άμεση σύγκρουση δεν θεωρείται πλέον αδιανόητη. Αν η Αγκυρα περάσει από την ατμόσφαιρα εχθρότητας στην επιχειρησιακή απειλή, το Ισραήλ θα αναλάβει δράση. Για την Ελλάδα, αυτό δεν αποτελεί ευκαιρία για πόλεμο. Αποτελεί ευκαιρία για ηγεσία. Η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε πυλώνα της νότιας δημοκρατικής γραμμής – το κράτος που κατανόησε την τουρκική περίμετρο προτού οι άλλοι τολμήσουν καν να την κατονομάσουν.
Αναλύσεις
Ο Ερντογάν κλιμακώνει τον νεο-οθωμανικό πόλεμο κατά του Ισραήλ – Στο στόχαστρο και Ελλάδα-Κύπρος
Ανάλυση του Middle East Forum για τη στρατηγική Ερντογάν απέναντι στο Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κύπρο. Η Τουρκία, αν και μέλος του ΝΑΤΟ, φιλοξενεί τη Χαμάς, απειλεί το Ισραήλ, πιέζει την Κυπριακή Δημοκρατία και αμφισβητεί ελληνικά δικαιώματα μέσω της «Γαλάζιας Πατρίδας». Γιατί το Ισραήλ πρέπει να ενισχύσει τον άξονα με Ελλάδα και Κύπρο και γιατί η Ουάσιγκτον καλείται να βάλει πραγματικό κόστος στην Άγκυρα.
Μια ιδιαίτερα αιχμηρή ανάλυση για τον ρόλο της Τουρκίας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Ανατολική Μεσόγειο δημοσιεύει το Middle East Forum, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα δεν αποτελεί πλέον απλώς έναν δύσκολο σύμμαχο εντός ΝΑΤΟ, αλλά έναν αναθεωρητικό παίκτη που απειλεί το Ισραήλ, πιέζει Ελλάδα και Κύπρο και προσφέρει πολιτική κάλυψη στη Χαμάς.
Ο αναλυτής Jose Lev Alvarez σημειώνει ότι οι δηλώσεις Ερντογάν στις 10 Ιουνίου 2026 προς την κοινοβουλευτική ομάδα του AKP, σύμφωνα με τις οποίες οι ισραηλινές επιχειρήσεις σε Λίβανο και Συρία «απειλούν και την Τουρκία», δεν αποτελούν απλή ρητορική έξαρση. Αντίθετα, τις εντάσσει σε μια ευρύτερη στρατηγική γραμμή, που συνδέει την τουρκική ασφάλεια με τη Βηρυτό, τη Δαμασκό και συνολικά τη Μέση Ανατολή.
Η ανάλυση υπενθυμίζει ότι ο Ερντογάν είχε παλαιότερα απειλήσει πως η Τουρκία θα μπορούσε να κινηθεί εναντίον του Ισραήλ «όπως μπήκε στο Καραμπάχ και στη Λιβύη». Κατά το Middle East Forum, η ρητορική αυτή έχει πλέον περάσει από το επίπεδο του θεάτρου στο επίπεδο του δόγματος.
Η Τουρκία ως δομική απειλή για το Ισραήλ
Σύμφωνα με το άρθρο, το Ισραήλ για δεκαετίες είχε ως βασική στρατηγική απειλή το Ιράν: το πυρηνικό του πρόγραμμα, τους Φρουρούς της Επανάστασης, τη Χεζμπολάχ, τη Χαμάς και το δίκτυο πληρεξουσίων της Τεχεράνης.
Ωστόσο, ο Alvarez υποστηρίζει ότι η Τουρκία του Ερντογάν αναδεικνύεται σε επόμενη μεγάλη δομική πρόκληση. Και είναι ακόμη πιο σύνθετη περίπτωση, διότι δεν βρίσκεται εκτός δυτικών θεσμών, αλλά εντός ΝΑΤΟ.
Η Τουρκία διαθέτει μεγάλο στρατό, ισχυρή αμυντική βιομηχανία, αναπτυσσόμενο στόλο drones, δυτική τεχνολογία και δυνατότητα να επηρεάζει αποφάσεις της Συμμαχίας. Με άλλα λόγια, όπως σημειώνεται, η Άγκυρα εμφανίζεται ως εχθρικός παίκτης με θεσμική κάλυψη.
Χαμάς, πολιτικό Ισλάμ και νεο-οθωμανισμός
Το πρώτο στοιχείο κινδύνου, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι ιδεολογικό. Ο Ερντογάν δεν αντιμετωπίζει τη Χαμάς ως τρομοκρατική οργάνωση. Αντιθέτως, έχει χαρακτηρίσει τα μέλη της «μουτζαχεντίν» και «μαχητές της απελευθέρωσης».
Η Τουρκία έχει φιλοξενήσει στελέχη της Χαμάς, έχει ανεχθεί πολιτική δραστηριότητα και δίκτυα χρηματοδότησης, ενώ το κυβερνών AKP συνδέεται ιδεολογικά με τις ρίζες της Μουσουλμανικής Αδελφότητας.
Κατά το Middle East Forum, αυτό δεν είναι απλώς ιδεολογική συμπάθεια. Είναι μέρος της φιλοδοξίας του Ερντογάν να εμφανιστεί ως ηγέτης του πολιτικού Ισλάμ.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» ως απειλή για Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ
Κεντρική θέση στην ανάλυση κατέχει το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο, διεκδικεί περίπου 462.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιου χώρου σε Μαύρη Θάλασσα, Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Το Middle East Forum τονίζει ότι το δόγμα αυτό αμφισβητεί άμεσα ελληνικά, κυπριακά και ισραηλινά συμφέροντα, ενώ απειλεί την ενεργειακή αρχιτεκτονική που θα μπορούσε να συνδέσει την Ανατολική Μεσόγειο με την Ευρώπη.
Η τουρκική πίεση στην Κύπρο, η παρουσία στη βόρεια Συρία, η επέμβαση στη Λιβύη, η στήριξη στο Αζερμπαϊτζάν και οι απειλές κατά της Ελλάδας παρουσιάζονται ως κομμάτια της ίδιας στρατηγικής: ενός νεο-οθωμανικού αναθεωρητισμού.
Το πρόβλημα του ΝΑΤΟ
Η ανάλυση είναι ιδιαίτερα επικριτική απέναντι στη Δύση και ειδικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να συνεχίσει να αντιμετωπίζει τον Ερντογάν ως «απαραίτητο σύμμαχο» ή ως απλό ενοχλητικό εταίρο.
Η Τουρκία, σημειώνει το άρθρο, διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, σημαντικό αμυντικό προϋπολογισμό, αναβαθμισμένα F-16, υποβρύχια, drones και αναπτυσσόμενη πολεμική βιομηχανία. Παράλληλα, φιλοξενεί στην αεροπορική βάση του Ιντσιρλίκ αμερικανικές πυρηνικές βόμβες B61, αν και το καθεστώς τους παραμένει επισήμως αδιευκρίνιστο.
Το συμπέρασμα του Alvarez είναι καθαρό: ο Ερντογάν εκμεταλλεύεται τη Συμμαχία όταν τον συμφέρει και την μπλοκάρει όταν τον βολεύει.
Η απάντηση: Άξονας Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου
Το Middle East Forum προτείνει ως πρώτο επίπεδο απάντησης τη δημιουργία ισχυρότερης περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.
Το Ισραήλ, σύμφωνα με την ανάλυση, πρέπει να ενισχύσει τις σχέσεις του με Ελλάδα και Κύπρο σε ένα πιο συνεκτικό πλαίσιο ασφάλειας, με κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή πληροφοριών, ανθυποβρυχιακή συνεργασία, συντονισμό αεράμυνας, πρόσβαση σε λιμάνια και προστασία ενεργειακών διαδρομών.
Ιδιαίτερη πρόταση αποτελεί η ένταξη Ελλάδας και Κύπρου στις Συμφωνίες του Αβραάμ ως πλήρη μέλη. Κατά το άρθρο, αυτό θα συνέδεε τα κράτη των Συμφωνιών με τη νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ, θα προσέλκυε την Ινδία και θα δημιουργούσε ένα ενιαίο μέτωπο ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Με τον τρόπο αυτό, όπως επισημαίνεται, η τουρκική στρατηγική περικύκλωσης θα μπορούσε να μετατραπεί σε αυτοαπομόνωση της ίδιας της Τουρκίας.
Στρατιωτική αποτροπή και θάλασσα
Το δεύτερο επίπεδο αφορά τη στρατιωτική αποτροπή. Το Ισραήλ, σύμφωνα με την ανάλυση, πρέπει να προετοιμαστεί για τουρκικά σμήνη drones, ηλεκτρονικό πόλεμο, πυραύλους stand-off και κορεσμό μέσω πληρεξουσίων.
Αυτό σημαίνει βαθύτερη ενοποίηση αεράμυνας, επιτάχυνση όπλων κατευθυνόμενης ενέργειας, προειδοποίηση από το διάστημα, θωρακισμένες βάσεις, μεγαλύτερα αποθέματα πυρομαχικών και δυνατότητες μακρού πλήγματος.
Το τρίτο επίπεδο είναι η ναυτική στρατηγική. Το άρθρο υποστηρίζει ότι η Τουρκία επιδιώκει θαλάσσιο έλεγχο και ότι Ισραήλ, Ελλάδα και Κύπρος πρέπει να της τον αρνηθούν. Υποβρύχια, ναυτικά drones, αντιπλοϊκοί πύραυλοι, κοινές περιπολίες και ανταλλαγή πληροφοριών μπορούν να κάνουν την Ανατολική Μεσόγειο αμφισβητούμενο χώρο και όχι «τουρκική λίμνη».
Σημαντική θεωρείται και η ενεργειακή διαφοροποίηση. Κάθε αγωγός, διαδρομή φυσικού αερίου ή ηλεκτρική διασύνδεση που παρακάμπτει την τουρκική πίεση μειώνει την ισχύ εκβιασμού της Άγκυρας.
Πολιτικός πόλεμος κατά της τουρκικής υποκρισίας
Η ανάλυση καλεί επίσης το Ισραήλ και τους εταίρους του να εκθέτουν διαρκώς την τουρκική υποκρισία: τη φιλοξενία της Χαμάς, την καταπίεση των Κούρδων, την κατοχή της βόρειας Κύπρου, τις φυλακίσεις δημοσιογράφων, την εργαλειοποίηση της Δικαιοσύνης και την οικονομική κακοδιαχείριση.
Κατά τον Alvarez, ο Ερντογάν επιβιώνει σε μεγάλο βαθμό επειδή ελέγχει το αφήγημα. Γι’ αυτό η απάντηση δεν πρέπει να είναι μόνο στρατιωτική, αλλά και πολιτική, επικοινωνιακή και διπλωματική.
Μήνυμα στην Ουάσιγκτον
Το άρθρο κλείνει με ξεκάθαρη προειδοποίηση προς την Ουάσιγκτον: ένα κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ που προστατεύει τη Χαμάς, απειλεί το Ισραήλ, πιέζει Ελλάδα και Κύπρο, αγοράζει ρωσικά συστήματα και μπλοκάρει τη Συμμαχία πρέπει να αντιμετωπίσει συνέπειες.
Το Κογκρέσο, σύμφωνα με την πρόταση του Middle East Forum, πρέπει να θέσει όρους στις πωλήσεις προηγμένων όπλων, να ελέγξει τις μεταφορές τεχνολογίας και να περιορίσει την ικανότητα της Τουρκίας να εργαλειοποιεί τις διαδικασίες του ΝΑΤΟ.
Το τελικό μήνυμα της ανάλυσης είναι σαφές: η ειρήνη δεν θα έρθει αν η Δύση συνεχίσει να παριστάνει ότι η Τουρκία είναι απλώς «παρεξηγημένη» ή «χρήσιμη». Θα έρθει μόνο αν ο νεο-οθωμανικός σχεδιασμός του Ερντογάν συναντήσει προετοιμασμένο έδαφος, ανώτερη πληροφόρηση, περιφερειακές συμμαχίες και κόστος που η Άγκυρα δεν θα μπορεί να ελέγξει.
Αναλύσεις
Η «Απόβαση» των Εγκαθέτων της Θράκης στο Εθνικιστικό Συνέδριο του BBP
Η συμμετοχή της μειονοτικής αντιπροσωπείας δίπλα σε ηγέτες ψευδοκρατών, εθνικιστικών κινημάτων και αναθεωρητικών οργανώσεων από τα Βαλκάνια και την Ευρασία, αποκαλύπτει το μέγεθος της εργαλειοποίησης της Θράκης στον γεωπολιτικό σχεδιασμό της Άγκυρας.
Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης, Rodopi Press
Σε μια ακόμη συντονισμένη επίδειξη υποτέλειας και ενσωμάτωσης στα γρανάζια του βαθέος τουρκικού εθνικισμού προχώρησε η ηγεσία του προξενικού μηχανισμού της Θράκης.
Με αφορμή το 13ο Τακτικό Μεγάλο Συνέδριο του ακροδεξιού, υπερεθνikιστικού κόμματος της Τουρκίας, «Κόμμα Μεγάλης Ενότητας» (BBP – Büyük Birlik Partisi), η γνωστή ελίτ των εθελόδουλων Εγκαθέτων της περιοχής έσπευσε στην Άγκυρα για να δώσει διαπιστευτήρια, ευθυγραμμιζόμενη πλήρως με το αφήγημα του «Τουρκο-Ισλαμικού Κόσμου».
Η συμμετοχή της μειονοτικής αντιπροσωπείας δίπλα σε ηγέτες ψευδοκρατών, εθνικιστικών κινημάτων και αναθεωρητικών οργανώσεων από τα Βαλκάνια και την Ευρασία, αποκαλύπτει το μέγεθος της εργαλειοποίησης της Θράκης στον γεωπολιτικό σχεδιασμό της Άγκυρας.
Τα πρόσωπα της Θράκης που φιγουράρουν στη λίστα των προσκληθέντων και των συγχαρητήριων μηνυμάτων επιβεβαιώνουν τη δομή του δικτύου:
-
Η «Οικογένεια» του DEB (ΚΙΕΦ): Στην πρώτη γραμμή βρέθηκαν η Ισίκ Σαδίκ Αχμέτ (Işık Sadık Ahmet), χήρα του Αχμέτ Σαδίκ και Επίτιμη Πρόεδρος του Κόμματος Ισότητας, Ειρήνης και Φιλίας (DEB), καθώς και ο Μουσταφά Αλί Τσαβούς (Mustafa Ali Çavuş), πρώην πρόεδρος του κόμματος. Η παρουσία τους εκεί επιβεβαιώνει ότι το DEB δεν είναι παρά ένα εθνικιστικό παράρτημα που κινείται στις παρυφές του τουρκικού εθνικισμού, μακριά από κάθε έννοια ευρωπαϊκού πολιτικού κόμματος.
-
Οι Παράνομοι Σύλλογοι της Ξάνθης και της Κομοτηνής: Ιδιαίτερη σημασία έχει η αποστολή συγχαρητήριων μηνυμάτων από τον Κερέμ Αμπντουραχίμογλου (Kerem Abdurahimoğlu) ως εκπρόσωπο της παράνομης «Τουρκικής Ένωσης Ξάνθης» (ΤΕΞ) και τον Αϊδίν Αχμέτ (Aydın Ahmet) της επίσης μη αναγνωρισμένης «Ένωσης Τούρκων Δασκάλων Δυτικής Θράκης». Οι επικεφαλής αυτών των παραδομών, που διεκδικούν νομιμοποίηση εντός της ελληνικής επικράτειας, δεν διστάζουν να ταυτίζονται δημόσια με ένα κόμμα (BBP) που αποτελεί τον ιδεολογικό πυρήνα του ισλαμο-εθνικισμού στην Τουρκία.
-
Το Κάδρο του Αναθεωρητισμού: Οι εκπρόσωποι της Θράκης βρέθηκαν στο ίδιο κάδρο με τον κατοχικό ηγέτη Ερσίν Τατάρ, με υπουργούς του ψευδοκράτους της Κύπρου, καθώς και με ακραία εθνικιστικά στοιχεία από το Κοσσυφοπέδιο, τη Βόρεια Μακεδονία και το Ιράκ. Αυτή η «διεθνής» του τουρκικού αναθεωρητισμού χρησιμοποιεί τέτοια συνέδρια για να σφυρηλατήσει έναν ενιαίο ισλαμο-τουρκικό άξονα, όπου η ελληνική Θράκη παρουσιάζεται ως μια «σκλαβωμένη πατρίδα» (Evlad-ı Fatihan) που περιμένει τη λύτρωση από την Άγκυρα.
Η συμμετοχή αυτή δεν είναι απλώς μια τυπική πολιτική επίσκεψη· είναι μια πράξη ανοιχτής αμφισβήτησης της ελληνικής έννομης τάξης. Όταν στελέχη συλλόγων και κομμάτων που δρουν στη Ροδόπη και την Ξάνθη κάθονται στο ίδιο τραπέζι με τους εκφραστές του τουρκικού επεκτατισμού, αποδεικνύουν ότι η πίστη τους δεν ανήκει στην πατρίδα τους, την Ελλάδα, αλλά στο αναθεωρητικό όραμα της Άγκυρας.
-
Πηγή: RodopiPress Επιμέλεια: Νίκος Αρβανίτης
Σχόλιο Συντάκτη
Όπως είχαμε επισημάνει στο RodopiPress ήδη από τις 4 Μαρτίου 2026, κατά την προκλητική «πρόβα ισχύος» του Ντεστιτζί στον Εχίνο και την Κομοτηνή —όπου η τουρκική αποστολή κινήθηκε με όρους κρατικής αντιπροσωπείας, με σειρήνες και ηχητικά μέσα σε ελληνικό έδαφος— η Άγκυρα δοκιμάζει συστηματικά τα αντανακλαστικά μας. Τότε, το BBP, ένας σχηματισμός στον οποίο έχουν αποδοθεί πολιτικές δολοφονίες (όπως του Χράντ Ντινκ), επιχείρησε μια σαφή επίδειξη παράλληλης εξουσίας, επιβάλλοντας μια «μονοθεϊκή ταυτότητα» («μόνο Τούρκος, μόνο Μουσουλμάνος») στην περιοχή.
Σήμερα, η σύνδεση των γεγονότων είναι πλέον οφθαλμοφανής και αδιαμφισβήτητη. Οι ίδιες παράνομες δομές που στήνουν «κράτος εν κράτει» στο εσωτερικό της Θράκης είναι οι ίδιες που σπεύδουν τώρα στην Άγκυρα για να νομιμοποιήσουν την πολιτική της «σταδιακής προσάρτησης των ταυτοτήτων».
Το ερώτημα παραμένει σταθερό και αμείλικτο: Πόση ανοχή ακόμα; Μέχρι πότε η Αθήνα θα παραμένει απαθής θεατής, επιδιδόμενη σε μια ιδιότυπη αποσιώπηση, την ώρα που το προξενικό σύστημα αποθρασύνεται και εντάσσει τη Μειονότητα απευθείας στον υβριδικό αναθεωρητικό άξονα της Άγκυρας; Η μάχη απέναντι στον ισλαμοφασισμό και τη θεσμική εκτροπή απαιτεί εφαρμογή του Νόμου χωρίς αστερίσκους, προτού η αδράνεια μετατραπεί σε συνενοχή.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ – ΛΙΣΤΑ ΕΠΙΣΗΜΩΝ
Ακολουθεί η ομαδοποιημένη λίστα των προσκεκλημένων και των εκπροσώπων που συμμετείχαν ή απέστειλαν συγχαρητήρια μηνύματα στο 13ο Τακτικό Μεγάλο Συνέδριο του Κόμματος Μεγάλης Ενότητας (BBP), ταξινομημένη ανά γεωγραφική περιοχή και θεσμικό ρόλο, αναδεικνύοντας τον ισλαμοεθνικιστικό άξονα που επιχειρεί να παγιώσει η Άγκυρα.
1. Θράκη (Το Προξενικό Δίκτυο)
-
Ισίκ Σαδίκ Αχμέτ (Işık Sadık Ahmet): Επίτιμη Πρόεδρος του Κόμματος Ισότητας, Ειρήνης και Φιλίας (DEB/ΚΙΕΦ).
-
Μουσταφά Αλί Τσαβούς (Mustafa Ali Çavuş): Πρώην Πρόεδρος του Κόμματος Ισότητας, Ειρήνης και Φιλίας (DEB/ΚΙΕΦ).
-
Κερέμ Αμπντουραχίμογλου (Kerem Abdurahimoğlu): Πρόεδρος της παράνομης «Τουρκικής Ένωσης Ξάνθης» (ΤΕΞ) (απέστειλε συγχαρητήριο μήνυμα).
-
Αϊδίν Αχμέτ (Aydın Ahmet): Πρόεδρος του μη αναγνωρισμένου «Συλλόγου Τούρκων Δασκάλων Δυτικής Θράκης» (Κομοτηνή) (απέστειλε συγχαρητήριο μήνυμα).
2. Κατεχόμενη Κύπρος (Ψευδοκράτος)
-
Ερσίν Τατάρ (Ersin Tatar): 5ος «Πρόεδρος» της λεγόμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου».
-
Φικρί Ατάογλου (Fikri Ataoğlu): «Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης», «Υπουργός Τουρισμού, Πολιτισμού, Νεολαίας και Περιβάλλοντος» και Γενικός Πρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος (DP).
-
Ερχάν Αρικλί (Erhan Arıklı): «Υπουργός Δημοσίων Έργων και Μεταφορών» και Γενικός Πρόεδρος του Κόμματος Αναγέννησης (YDP).
3. Βαλκάνια (Προώθηση του Αναθεωρητισμού)
-
Κόσοβο:
-
Φικρίμ Ντάμκα (Fikrim Damka): Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης του Κοσσυφοπεδίου και Γενικός Πρόεδρος του Δημοκρατικού Τουρκικού Κόμματος Κοσόβου (KDTP).
-
Ερτάν Σιμιτσί (Ertan Simitçi): Γενικός Πρόεδρος του Καινοτόμου Τουρκικού Κινήματος Κοσόβου (YTHP).
-
-
Βόρεια Μακεδονία:
-
Μπεκίμ Σαλί (Bekim Sali): Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης της Βόρειας Μακεδονίας και Γενικός Πρόεδρος του Κόμματος Alternativa.
-
Ζουλφικάρ Ζέινουλα (Zülfikar Zeynula): Γενικός Πρόεδρος του Τουρκικού Δημοκρατικού Κόμματος (TDP).
-
Ερντογάν Σαράτς (Erdoğan Saraç): Γενικός Πρόεδρος του Κινήματος Τουρκικής Εθνικής Ενότητας (TMBH).
-
-
Μαυροβούνιο:
-
Μιρσάντ Νούρκοβιτς (Mirsad Nurković): Αντιπρόεδρος του Κοινοβουλίου του Μαυροβουνίου.
-
-
Βοσνία και Ερζεγοβίνη:
-
Υποστράτηγος Τζεμάλ Νεγιάτοβιτς (Cemal Neyatoviç): Πρώην Υφυπουργός Άμυνας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.
-
Χαϊρουντίν Μεχάνοβιτς (Hajrudin Mehanović): Δήμαρχος του Γκραντάτσατς (Gradačac).
-
-
Σερβία (Περιοχή Σαντζάκ):
-
Σουλεϊμάν Ούγκλιανιν (Süleyman Ugljanin): Γενικός Πρόεδρος του Κόμματος Δημοκρατικής Δράσης του Σαντζάκ (SDA).
-
Φουάτ Μπατσίτσανιν (Fuat Baçiçanin): Πρόεδρος του Βοσνιακού Εθνικού Συμβουλίου της Σερβίας.
-
4. Αζερμπαϊτζάν & Κεντρική Ασία
-
Αζερμπαϊτζάν:
-
Μουμπαρίζ Κουρμπανλί (Mubariz Qurbanlı): Βουλευτής και Αναπληρωτής Γενικός Πρόεδρος του κυβερνώντος Κόμματος «Νέο Αζερμπαϊτζάν» (YAP).
-
Ραμίλ Χασάν (Ramil Hasan): Βουλευτής και Γενικός Γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Τουρκικών Κρατών (TÜRKPA).
-
-
Ουζμπεκιστάν:
-
Ντιλσόντ Σουμάροφ (Dilshad Soumarov): Αναπληρωτής Γενικός Πρόεδρος του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος του Ουζμπεκιστάν (UzLiDeP).
-
5. Μέση Ανατολή & Τουρκμένοι (Άξονας Συρίας – Ιράκ)
-
Συρία:
-
Χουσεΐν Ισά (Hüseyin İsa): Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Τουρκμένων Συρίας και Πρόεδρος του Βιομηχανικού και Εμπορικού Επιμελητηρίου Χαλεπίου.
-
-
Ιράκ:
-
Κεμάλ Μπατζαλάν (Kemal Bacalan): Γενικός Πρόεδρος του Εθνικιστικού Κινήματος Τουρκμένων Ιράκ.
-
Ιμπραχίμ Κασάπ (İbrahim Kasap): Εκπρόσωπος του Μετώπου Τουρκμένων Ιράκ (ITC).
-
Νετζμετίν Τζαναμπάζ (Necmettin Canabaz): Πρόεδρος της Οργάνωσης Αλληλεγγύης Τουρκμενέλι.
-
6. Διεθνή Δίκτυα & Οργανώσεις Ουιγούρων (Ανατολικό Τουρκεστάν)
-
Παγκόσμιο Συνέδριο Ουιγούρων:
-
Τουργκουντζάν Αλαβντίν (Turguncan Alavdin): Πρόεδρος του Παγκόσμιου Συνεδρίου Ουιγούρων (Γερμανία).
-
Αμπντουλκερίμ Μπούγρα (Abdülkerim Buğra): Εκπρόσωπος του Παγκόσμιου Συνεδρίου Ουιγούρων.
-
-
Κινήματα Ανατολικού Τουρκεστάν:
-
Ρουσάν Αμπάς (Ruşen Abbas): Πρόεδρος του Κινήματος των Ουιγούρων (Γερμανία).
-
Αμπντουλαχάντ Αμπντουραχμάν (Abdulahad Abdurrahman): Εκπρόσωπος της Οργάνωσης Εκπαίδευσης και Αλληλεγγύης Ανατολικού Τουρκεστάν.
-
7. Λοιποί Διεθνείς Προσκεκλημένοι (Μολδαβία & Ασία)
-
Ιγκόρ Ντόντον (Igor Dodon): Πρώην Πρόεδρος της Μολδαβίας.
-
Φαρινταβάτι Ντάρλαντ (Faridawaty Darland): Βουλευτής της Περιφέρειας Κεντρικού Καλιμαντάν της Ινδονησίας.
8. Στελέχη Διεθνών Οργανισμών (ΟΗΕ)
-
Γιάσερ Άχμεντ Χασάν (Yasser Ahmed Hassan): Διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO) του ΟΗΕ.
-
Λίαμ Τσίκα (Liam Chicca): Διευθυντής του Διεθνούς Ταμείου Γεωργικής Ανάπτυξης (IFAD) του ΟΗΕ.
-
Φλόρενς Μπάουερ (Florence Bauer): Διευθύντρια του Ταμείου Ηνωμένων Εθνών για τον Πληθυσμό (UNFPA) για την Ανατολική Ευρώπη και την Κεντρική Ασία.
Αναλύσεις
CPEC 2.0: Η Κίνα χτίζει τον ψηφιακό έλεγχο του Πακιστάν – Από τους δρόμους στους αλγορίθμους
Αν το πρώτο στάδιο του CPEC ήταν οι αυτοκινητόδρομοι, τα λιμάνια, οι σιδηρόδρομοι και οι ενεργειακές υποδομές, το νέο κεφάλαιο αφορά την τεχνητή νοημοσύνη, τα μεγάλα δεδομένα, την ψηφιακή διακυβέρνηση και τον έλεγχο της πληροφορίας.
Η μάχη του 21ου αιώνα: Ποιος κρατά τα κλειδιά του ψηφιακού κράτους του Ισλαμαμπάντ;
Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα διαμορφώνεται στο Πακιστάν, καθώς ο περίφημος Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν (CPEC) περνά σε μια δεύτερη φάση, πολύ διαφορετική από εκείνη που γνώρισε ο κόσμος την τελευταία δεκαετία. Αν το πρώτο στάδιο του CPEC ήταν οι αυτοκινητόδρομοι, τα λιμάνια, οι σιδηρόδρομοι και οι ενεργειακές υποδομές, το νέο κεφάλαιο αφορά την τεχνητή νοημοσύνη, τα μεγάλα δεδομένα, την ψηφιακή διακυβέρνηση και τον έλεγχο της πληροφορίας.
Η μετάβαση στο λεγόμενο «CPEC 2.0» σηματοδοτεί μια βαθύτερη και πιθανώς πιο επικίνδυνη εξάρτηση του Πακιστάν από την Κίνα. Η συνεργασία Πεκίνου–Ισλαμαμπάντ μεταφέρεται πλέον από το πεδίο των υποδομών στο πεδίο των αλγορίθμων, δημιουργώντας ένα νέο μοντέλο επιρροής που δεν βασίζεται μόνο στην οικονομία, αλλά και στον έλεγχο των δεδομένων.
Από τον Δρόμο του Μεταξιού στην Τεχνητή Νοημοσύνη
Για σχεδόν δέκα χρόνια το CPEC αποτελούσε το πιο εμβληματικό έργο της κινεζικής πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη – Ένας Δρόμος» στη Νότια Ασία.
Η Κίνα χρηματοδότησε λιμάνια, εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οδικά δίκτυα και μεγάλα έργα υποδομών, προσφέροντας στο Πακιστάν οικονομική ανάσα και στο Πεκίνο στρατηγική πρόσβαση στον Ινδικό Ωκεανό.
Σήμερα, όμως, η προτεραιότητα αλλάζει.
Οι συμφωνίες που υπογράφηκαν τα τελευταία χρόνια μεταξύ των δύο χωρών δίνουν έμφαση στην τεχνητή νοημοσύνη, το cloud computing, τις τηλεπικοινωνίες και τις ψηφιακές υπηρεσίες.
Αναλυτές κάνουν λόγο για το φαινόμενο «AI στον Ινδό ποταμό», περιγράφοντας τη συστηματική μεταφορά κινεζικών τεχνολογιών παρακολούθησης, ψηφιακής διακυβέρνησης και τεχνητής νοημοσύνης στο Πακιστάν.
Η γέννηση ενός ψηφιακού κράτους επιτήρησης
Η πιο ορατή έκφραση αυτής της μετάβασης είναι τα προγράμματα «Safe City» που αναπτύσσονται σε μεγάλες πακιστανικές πόλεις.
Το σύστημα βασίζεται σε τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται ήδη εκτεταμένα στην Κίνα:
- Αναγνώριση προσώπου μέσω τεχνητής νοημοσύνης.
- Αυτόματη αναγνώριση πινακίδων οχημάτων.
- Προγνωστική αστυνόμευση.
- Κεντρική επεξεργασία δεδομένων ασφαλείας.
Επισήμως, το πρόγραμμα παρουσιάζεται ως εργαλείο καταπολέμησης της τρομοκρατίας και της εγκληματικότητας.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση, πρόκειται ουσιαστικά για εξαγωγή του κινεζικού μοντέλου ψηφιακού ελέγχου.
Για το Πακιστάν, αυτό σημαίνει μεγαλύτερη δυνατότητα κρατικής επιτήρησης. Για την Κίνα, σημαίνει πρόσβαση σε ένα τεράστιο «εργαστήριο» πραγματικών δεδομένων σε ένα ιδιαίτερα ασταθές περιβάλλον ασφαλείας.
Το τίμημα της εξάρτησης
Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι η τεχνολογία αυτή καθαυτή, αλλά η εξάρτηση που δημιουργεί.
Το Πακιστάν δεν διαθέτει τους οικονομικούς πόρους για να αναπτύξει μόνο του υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και νέας γενιάς ψηφιακών δικτύων.
Η Κίνα προσφέρει ολοκληρωμένες λύσεις, χρηματοδότηση και τεχνογνωσία.
Το αντάλλαγμα, όμως, είναι η υιοθέτηση κινεζικών προτύπων δεδομένων, λογισμικού και ψηφιακής διακυβέρνησης.
Με την πάροδο του χρόνου, η αποδέσμευση από αυτό το οικοσύστημα θα γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη και ακριβή.
Στην πράξη, το Ισλαμαμπάντ κινδυνεύει να βρεθεί εγκλωβισμένο σε μια τεχνολογική τροχιά που θα καθορίζεται από το Πεκίνο.
Απειλή για τον τεχνολογικό τομέα του Πακιστάν
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί και ένα σοβαρό οικονομικό δίλημμα.
Η πακιστανική βιομηχανία λογισμικού και υπηρεσιών πληροφορικής αντλεί το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων της από δυτικές αγορές, κυρίως τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη.
Οι εξαγωγές του τομέα πλησιάζουν τα 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια και αποτελούν έναν από τους ελάχιστους δυναμικούς κλάδους της οικονομίας.
Όμως, όσο περισσότερο ενσωματώνονται κινεζικές πλατφόρμες και κινεζικές αρχιτεκτονικές δεδομένων, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος οι πακιστανικές εταιρείες να αντιμετωπίσουν περιορισμούς από δυτικές κυβερνήσεις και επιχειρήσεις που ανησυχούν για ζητήματα κυβερνοασφάλειας.
Με άλλα λόγια, το Πακιστάν κινδυνεύει να θυσιάσει τη δυτική αγορά για να αποκτήσει κινεζικές επιδοτούμενες ψηφιακές υποδομές.
Η μάχη για την ψηφιακή κυριαρχία
Η ουσία όμως βρίσκεται αλλού.
Δεν αφορά μόνο τις επενδύσεις ή τις νέες τεχνολογίες.
Αφορά τον έλεγχο των δεδομένων.
Αν τα δεδομένα αποτελούν το «πετρέλαιο» του 21ου αιώνα, τότε το Πακιστάν παραχωρεί σταδιακά τα δικαιώματα εξόρυξης αυτού του ψηφιακού πλούτου στην Κίνα.
Καθώς κινεζικές εταιρείες αποκτούν πρόσβαση σε κρίσιμες υποδομές, από έξυπνα δίκτυα ενέργειας μέχρι αυτοματοποιημένα συστήματα γεωργικής διαχείρισης, το ερώτημα γίνεται ολοένα και πιο κρίσιμο:
Ποιος κρατά τα κλειδιά του ψηφιακού κράτους;
Σε μια μελλοντική γεωπολιτική κρίση, αυτή η εξάρτηση θα μπορούσε να μετατραπεί από οικονομικό πρόβλημα σε ζήτημα εθνικής κυριαρχίας.
Η μεγάλη εικόνα
Η Κίνα δεν επενδύει πλέον μόνο σε δρόμους, λιμάνια και σιδηροδρόμους.
Επενδύει σε αλγορίθμους, δεδομένα και ψηφιακά δίκτυα.
Το Πεκίνο οικοδομεί μια νέα μορφή επιρροής, όπου η εξάρτηση δεν δημιουργείται από το χρέος ή τις υποδομές, αλλά από την τεχνολογία και τον έλεγχο της πληροφορίας.
Για το Πακιστάν, το δίλημμα είναι υπαρξιακό: να αξιοποιήσει την κινεζική τεχνολογία χωρίς να χάσει την ψηφιακή του κυριαρχία.
Για τη Δύση, το CPEC 2.0 αποτελεί άλλη μία ένδειξη ότι ο ανταγωνισμός με την Κίνα δεν θα κριθεί μόνο σε στρατιωτικές βάσεις και εμπορικούς διαδρόμους, αλλά και στα δίκτυα δεδομένων, στην τεχνητή νοημοσύνη και στην κατοχή του ψηφιακού μέλλοντος.
-
Πολιτική2 μήνες πριν«Μπλόκο» από τις ελληνικές αρχές στην Ισίν Καρατζά στο «Ελευθέριος Βενιζέλος»! Απέλαση με φόντο την Κομοτηνή και το επεισόδιο του 2024
-
Άμυνα1 μήνα πρινΣυναγερμός στη Λευκάδα για Μυστηριώδες «Σκάφος-Φάντασμα» σε Σπηλιά – Εντόπισαν θαλάσσιο drone ουκρανικής κατασκευής
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΟ Τασούλας ξέχασε στον αέρα τα λόγια του! Το φάλτσο της 25ης Μαρτίου που έδειξε αμηχανία στο ύψος του θεσμού του προέδρου της Δημοκρατίας
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΣτρατηγική Σύμπραξη Ελλάδας-Κορέας-ΗΠΑ! Ο Όμιλος ONEX Μετατρέπει τα Ελληνικά Ναυπηγεία σε Διεθνή Κόμβο Καινοτομίας
-
Αναλύσεις2 εβδομάδες πρινΑϋφαντής: Έρχεται πολεμική σύγκρουση
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΠροειδοποίηση του Ισραηλινού αναλυτή Σάι Γκαλ για το νομοσχέδιο της “Γαλάζιας Πατρίδας! «Η θαλάσσια φαντασίωση της Άγκυρας θα έχει τίμημα»
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΓιώργος Ασλάν στη Βουλή της Τουρκίας: «Τι απέγιναν οι Χριστιανοί αυτής της γης;»
-
Άμυνα4 εβδομάδες πρινΔικαίωση μετά από 5,5 χρόνια γραφειοκρατικού «γολγοθά»: Ο Έλληνας κατασκευαστής Γιάννης Αραπκούλες πήρε την άδεια παραγωγής ραβδωτών όπλων












