Σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής κινητικότητας και εσωτερικής κοινωνικής πίεσης, η δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα στρέφεται αναπόφευκτα γύρω από τις ευθύνες του πολιτικού συστήματος και τη διαχείριση των εθνικών θεμάτων. Μέσα από την εκπομπή Leaders, ο δημοσιογράφος και αναλυτής Ηλίας Παπανικολάου εξαπέλυσε ένα σφοδρό, πολυεπίπεδο «κατηγορώ» κατά του Μεγάρου Μαξίμου και της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, θέτοντας το καίριο ερώτημα: «Ποιοι κρατάνε πίσω την Ελλάδα;». Η ανάλυσή του κινήθηκε σε τρεις κεντρικούς άξονες: την επικοινωνιακή τακτική των «ταμπελών» απέναντι στους διαφωνούντες, την εθνική αδράνεια στο πεδίο των κυριαρχικών δικαιωμάτων και τη συστηματική αποδόμηση της νεολαίας και των λαϊκών στρωμάτων.

Η κριτική ξεκίνησε με αφορμή τις πρόσφατες πολιτικές επιθέσεις του κυβερνητικού επιτελείου κατά του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού, το οποίο το Μέγαρο Μαξίμου χαρακτήρισε ως «φιλορωσικό», εμπλέκοντας και μέλη της ελληνικής ομογένειας. Ο αναλυτής αποδόμησε αυτή την προσέγγιση με βάση τον κοινό νου, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια παρωχημένη και αποτυχημένη τακτική «ταμπελοποίησης», η οποία ξεκίνησε από την περίοδο της πανδημίας. Όπως εξήγησε, η κυβέρνηση τείνει διαχρονικά να χαρακτηρίζει όποιον δεν συμφωνεί μαζί της: οι σκεπτικιστές του εμβολίου βαφτίστηκαν «ψεκασμένοι», όσοι ζητούν μια πιο αποφασιστική, πατριωτική πολιτική απέναντι στην Τουρκία χαρακτηρίζονται «χρυσαυγίτες», και όσοι επιθυμούν την απομάκρυνση του Κυριάκου Μητσοτάκη από την εξουσία καταγράφονται ως «ρωσόφιλοι». Η προειδοποίηση προς το κυβερνητικό επιτελείο ήταν σαφής: στο τέλος, με αυτές τις τακτικές, οι πολιτικοί θα καταλήξουν να περπατούν μόνοι τους στο Σύνταγμα χωρίς να τους μιλάει κανείς.

Περνώντας στο κρίσιμο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, η κριτική εστιάστηκε στην πλήρη αδράνεια της Αθήνας απέναντι στις τρεις βασικές υποχρεώσεις της για τη διασφάλιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας:

1. Την επέκταση των χωρικών υδάτων.

2. Την ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).

3. Την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.

Το ρεπορτάζ θέτει αμείλικτα ερωτήματα προς την πολιτική ηγεσία: Υπάρχει κάποιος που δεν επιτρέπει στην Ελλάδα να ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματά της; Αν είναι οι Αμερικανοί ή άλλα ξένα συμφέροντα –όπως συνέβη και με τη Συμφωνία των Πρεσπών στο Σκοπιανό– η κυβέρνηση οφείλει να βγει με ειλικρίνεια και να το πει ξεκάθαρα στον λαό. Αν, από την άλλη πλευρά, το πρόβλημα δεν είναι οι ξένες πιέσεις αλλά ο εσωτερικός φόβος των ίδιων των πολιτικών, τότε η μόνη λύση είναι να αποχωρήσουν άμεσα από την πολιτική. Η συγκυρία για τον ελληνισμό κρίνεται ως εξαιρετικά ευνοϊκή, και η άρνηση άσκησης κυριαρχίας αποτελεί ντροπή απέναντι σε έναν πανάρχαιο λαό με 4.000 χρόνια ιστορίας, αλλά και απέναντι στους προγόνους μας, οι οποίοι δεν φοβήθηκαν ποτέ στο παρελθόν τα στίφη των Περσών, τα τεθωρακισμένα του Χίτλερ, τους αλπινιστές του Μουσολίνι ή τον Ιμπραήμ.

Η ανάλυση συνέδεσε την εθνική υποχωρητικότητα με την εσωτερική οικονομική εξαθλίωση. Καυτηριάστηκε η στάση των κυβερνώντων, οι οποίοι συμπεριφέρονται σαν η Ελλάδα να είναι… Νορβηγία, σαν οι πολίτες να ζουν σε έναν επίγειο παράδεισο ευδαιμονίας και να μην πρέπει να ρισκάρουν τίποτα. Η πραγματικότητα όμως, έξω από το Μέγαρο Μαξίμου, είναι τελείως διαφορετική. Αν οι πολιτικοί μιλούσαν με κανονικούς ανθρώπους και με την εργατική τάξη στα μεγάλα πολυκαταστήματα, θα διαπίστωναν ότι μετά τις 20 του μήνα δεν υπάρχει ούτε ευρώ στην τσέπη των εργαζομένων. Από τη στιγμή που η πολιτική της ακρίβειας έχει στερήσει τα πάντα από την κοινωνία, είναι τουλάχιστον εγκληματικό να της αφαιρείται και η εθνική περηφάνεια, η οποία δεν κοστίζει τίποτα.

Τέλος, το ρεπορτάζ εστίασε σε ένα βαθιά κοινωνικό ζήτημα: τον συστηματικό «ευνουχισμό» της ελληνικής νεολαίας. Ηλκέλκυσε την προσοχή στις μανάδες και τους πατεράδες της χώρας, καλώντας την κυβέρνηση να σταματήσει να κουνάει το δάχτυλο σε παιδιά 15, 16 και 17 χρονών επειδή «βράζει το αίμα τους» και να πάψει να προσπαθεί να τα βάλει σε καλούπια. Η κοινωνία, όπως επισημάνθηκε, δεν πρόκειται να βρει τους μελλοντικούς μαχητές, τους πεζοναύτες και τα «βατράχια» των ενόπλων δυνάμεων μέσα από τα γραφεία των παιδοψυχολόγων και τις τέσσερις συνεδρίες την εβδομάδα. Θα τους βρει εκεί που υπήρχαν πάντα: στις λαϊκές γειτονιές, στη Μακεδονία, στα Καμίνια, στα Λιόσια και στους οπαδικούς πυρήνες των γηπέδων. Η προσπάθεια ποινικοποίησης της νεανικής ορμής και της έκφρασης των νέων στερεί από τη χώρα το αυριανό της έμψυχο δυναμικό.

Η εκπομπή έκλεισε με την προαναγγελία των επόμενων κρίσιμων αναλύσεων, καθώς στο πλατό των Leaders αναμένονται τις επόμενες ημέρες ο Μελέτης Μελετόπουλος για μια βαθιά γεωπολιτική συζήτηση, αλλά και ο κύριος Χατζηστεφανής για τις εξελίξεις στη γεωοικονομία και την τεχνητή νοημοσύνη, σε εκπομπές που πλέον αποκτούν μεγαλύτερη διάρκεια για την πληρέστερη ενημέρωση των πολιτών.

Στις κινήσεις της Ελλάδας σε Κάρπαθο, Κύπρο και Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και στη νέα τουρκική επιθετικότητα γύρω από τη «Γαλάζια Πατρίδα», επικεντρώθηκε η εκπομπή Direct News με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια.

Ο παρουσιαστής στάθηκε αρχικά στις αντιδράσεις της Τουρκίας για την αποστολή ελληνικών μαχητικών στην Κάρπαθο, μετά την απόσυρση των Patriot. Όπως σημείωσε, οι Τούρκοι αρχικά επιχείρησαν να παρουσιάσουν την απομάκρυνση των Patriot ως ελληνική υποχώρηση, ωστόσο η παρουσία των Mirage 2000-5 στην Κάρπαθο προκαλεί νέο πονοκέφαλο στην Άγκυρα, καθώς πρόκειται για επιθετικό όπλο που δεν θέλει να βλέπει σε αυτή την περιοχή.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στην πληροφορία για μόνιμη παρουσία ελληνικών αεροσκαφών στην Κύπρο. Σύμφωνα με την εκπομπή, αυτή η εξέλιξη αποτελεί απάντηση σε όσους μιλούν για υποχώρηση ή «προδοσία» στο Αιγαίο, αλλά και μήνυμα προς την Τουρκία ότι η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία μπορούν να κινηθούν σε πιο ουσιαστικό επίπεδο στρατηγικής συνεργασίας.

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας επανέλαβε ότι η απάντηση στις τουρκικές προκλήσεις δεν μπορεί να περιορίζεται σε ανακοινώσεις του ΥΠΕΞ. Όπως είπε, χρειάζονται συγκεκριμένες κινήσεις: ΑΟΖ Ελλάδας–Κύπρου, θεσμοθέτηση Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος και επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια.

Στην εκπομπή έγινε αναφορά και στο νέο τουρκικό νομοσχέδιο για τις θαλάσσιες ζώνες, το οποίο η Άγκυρα επιχειρεί να χρησιμοποιήσει ως εργαλείο κωδικοποίησης των διεκδικήσεών της. Κατά την ανάλυση, η Τουρκία θέλει να ενισχύσει τα νομικά της επιχειρήματα, έστω και αν αυτά δεν πατούν στο διεθνές δίκαιο, ώστε να δημιουργήσει τετελεσμένα και να πάει σε διαπραγμάτευση από θέση πίεσης.

Στο επίκεντρο μπήκε και η κυπριακή ΑΟΖ, ειδικά το οικόπεδο 4, που γειτνιάζει με την ελληνική ΑΟΖ. Η εκπομπή υπογράμμισε ότι η κινητικότητα γύρω από το ενεργειακό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας ενοχλεί την Άγκυρα, ενώ η παρουσία αμερικανικών εταιρειών αλλάζει τους συσχετισμούς.

Παράλληλα, έγινε αναφορά στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, με την εκτίμηση ότι το έργο ξεπαγώνει σταδιακά και ότι οι Ισραηλινοί βλέπουν καθαρά τον τουρκικό ρόλο στην παρεμπόδισή του.

Ένα ακόμη θέμα της εκπομπής ήταν το ουκρανικό drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα. Σύμφωνα με την ανάλυση, το drone φέρεται να ξεκίνησε από τουρκική βάση στη Λιβύη, γεγονός που ανοίγει νέα ερωτήματα για τη χρήση της Λιβύης ως προκεχωρημένου χώρου ουκρανικών επιχειρήσεων κατά ρωσικών στόχων, υπό τουρκική επιρροή.

Ο Μουντζουρούλιας στάθηκε επίσης στην ανάγκη να μη σταλούν ελληνικά Mirage στην Ουκρανία, εκτός αν υπάρξει άμεση και ισότιμη αντικατάσταση με νέα Rafale. Όπως είπε, η Ελλάδα δεν μπορεί να αποδυναμώσει κρίσιμα αεροπορικά μέσα σε μια περίοδο έντασης με την Τουρκία.

Η εκπομπή έκλεισε με αναφορά στην Κύπρο, η οποία, όπως τονίστηκε, «δείχνει τον δρόμο» με ενεργειακό σχεδιασμό, τεχνολογικές πρωτοβουλίες όπως το μη επανδρωμένο σκάφος «Ευαγόρας» και στρατηγικές συνεργασίες. Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε στην πληροφορία ότι η Αργεντινή εξετάζει την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων, με τον παρουσιαστή να ζητά οργανωμένη ελληνική διεθνή καμπάνια για το ζήτημα.

Άρθρο  του Σουρέν Σαρκισιάν από mirrorspectator.com στην εφημερίδα Αζάτ Ορ

Τις τελευταίες ημέρες, το πρώτο θέμα συζήτησης στην Αρμενία είναι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, και είναι πολλές οι αναλύσεις και οι συζητήσεις γύρω από το ζήτημα.

Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν αναφέρθηκε στο θέμα σε μία από τις πρόσφατες συνεντεύξεις του. Σε αυτή τη συνέντευξη, πρότεινε ότι οι αρμενικές αρχές θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο διεξαγωγής δημοψηφίσματος ώστε να επιλέξουν μεταξύ της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης (EAEU) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU). Ο Πούτιν δήλωσε ότι έχει θέσει το ζήτημα αυτό περισσότερες από μία φορές στις συζητήσεις του με τον πρωθυπουργό της Αρμενίας Νιγκόλ Πασινιάν, λέγοντας ότι η Ρωσία θα στηρίξει οτιδήποτε είναι προς όφελος της Αρμενίας. Αναφέρθηκε σε αυτό που χαρακτήρισε ως τις ιδιαίτερες σχέσεις της Ρωσίας με τον αρμενικό λαό εδώ και αιώνες και δήλωσε ότι, εάν μια απόφαση είναι επωφελής για τον αρμενικό λαό, η Ρωσία δεν θα είναι αντίθετη σε αυτήν.

Με μια πρώτη ματιά, η δήλωση του Πούτιν μπορεί να φαίνεται εκπληκτική, δεδομένης της εχθρότητας μεταξύ Ρωσίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης, της τεταμένης σχέσης τους και της γενικότερης στάσης της Ρωσίας απέναντι στις πολιτικές της ΕΕ, ιδιαίτερα σε αυτό που η Μόσχα παραδοσιακά θεωρεί ως τη σφαίρα επιρροής της. Φυσικά, η δήλωση μπορεί επίσης να ερμηνευθεί ως διπλωματική γλώσσα, πίσω από την οποία ενδέχεται να κρύβονται νοήματα διαφορετικά από εκείνα που εξέφρασε ρητά ο Ρώσος πρόεδρος. Πιστεύω ότι η εικόνα είναι κάπως πιο σύνθετη.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι όλα τα δεδομένα, ιδιαίτερα οι εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων, δείχνουν ότι η Αρμενία δεν έχει πρόθεση να κινηθεί προς ένταξη στην ΕΕ, και η Μόσχα το γνωρίζει αυτό πολύ καλά. Είναι ήδη εμφανές ότι το Γερεβάν δεν έχει ως στρατηγικό στόχο την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και αυτό είναι κατανοητό τόσο στη Μόσχα όσο και στις Βρυξέλλες, την Ουάσιγκτον και το ίδιο το Γερεβάν. Επιπλέον, μια πιθανή ένταξη της Αρμενίας στην ΕΕ δεν θα ήταν ιδιαίτερα καλοδεχούμενη ούτε στη Μόσχα ούτε στις Βρυξέλλες, ούτε στην Ουάσιγκτον, αλλά ούτε και σε ορισμένους κύκλους του Γερεβάν. Επομένως, όταν ο Ρώσος πρόεδρος προβαίνει σε μια τέτοια δήλωση, φαίνεται να γνωρίζει πλήρως ότι η Αρμενία δεν διαθέτει ούτε τέτοιο στόχο ούτε τέτοια πρόθεση.

Κατά τη διάρκεια των τακτικών επαφών του με τον Πασινιάν, το ευρύτερο όραμα της Αρμενίας σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση συζητείται σχεδόν με βεβαιότητα, και ο Ρώσος πρόεδρος είναι καλά ενημερωμένος για τους πραγματικούς στρατηγικούς στόχους της Αρμενίας. Συνεπώς, οι δηλώσεις του Πούτιν θα πρέπει να θεωρηθούν περισσότερο ως μια προσπάθεια δημόσιας ενίσχυσης της ιδέας ότι η ίδια η Αρμενία δεν επιδιώκει πραγματικά την ένταξη στην ΕΕ και ότι, εάν υπήρχε όντως τέτοια πρόθεση, οι αρμενικές αρχές θα προχωρούσαν αναπόφευκτα σε δημοψήφισμα για το ζήτημα.

Ο Πούτιν πιθανότατα κατανοεί ότι οι αρμενικές αρχές δεν επιθυμούν να οργανώσουν ένα τέτοιο δημοψήφισμα και μάλλον είναι βέβαιος ότι, ακόμη κι αν διεξαγόταν, δεν θα παρήγαγε απαραίτητα τα απαιτούμενα αποτελέσματα, είτε όσον αφορά τη συμμετοχή είτε το τελικό αποτέλεσμα. Επομένως, μέσω της δήλωσής του, ο Πούτιν ουσιαστικά επιβεβαιώνει ότι, εάν η Αρμενία ήθελε πραγματικά να κινηθεί προς την Ευρώπη, θα είχε ήδη λάβει συγκεκριμένα μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση, συμπεριλαμβανομένης της διοργάνωσης δημοψηφίσματος.

Ο ευρύτερος σκοπός της δήλωσης φαίνεται να είναι η ενίσχυση στη δημόσια συνείδηση της αντίληψης ότι η Αρμενία ούτε επιθυμεί πραγματικά ούτε μπορεί ρεαλιστικά να κινηθεί προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, ο Πούτιν εξήγησε τους λόγους για τους οποίους η Αρμενία δεν μπορεί απλώς να αποφασίσει να στραφεί προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο βασικός λόγος, φυσικά, είναι η βαθιά οικονομική σχέση μεταξύ Αρμενίας, Ρωσίας και Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης (EAEU), καθώς και το μέγεθος του εμπορικού κύκλου εργασιών μεταξύ Αρμενίας και Ρωσίας. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αριθμοί είναι εξαιρετικά σημαντικοί.

Είναι σαφές ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι προς το παρόν μη ρεαλιστική για την Αρμενία, λόγω των σημαντικών διαφορών μεταξύ των οικονομικών συστημάτων, της απουσίας κοινών συνόρων με την Ευρωπαϊκή Ένωση και των γενικότερων περιορισμών στις προοπτικές οικονομικής ολοκλήρωσης. Εάν τα σύνορα Αρμενίας–Τουρκίας ήταν ανοιχτά και είτε η Τουρκία είτε η Γεωργία ήταν μέλη της ΕΕ, θα ήταν φυσικά πολύ ευκολότερο για την Αρμενία να κινηθεί προς την ένταξη στην ΕΕ.

Ωστόσο, υπό τις παρούσες συνθήκες, ένα τέτοιο σενάριο φαίνεται απίθανο.

Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να αναγνωριστεί ότι η γραφειοκρατική και θεσμική διαδικασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αποδοχή νέων μελών είναι εξαιρετικά πολύπλοκη. Από αυτή την άποψη, η Γεωργία και η Ουκρανία αποτελούν καλά παραδείγματα, καθώς και οι δύο χώρες έχουν περάσει σχεδόν δύο δεκαετίες προσπαθώντας να πλησιάσουν προς την ένταξη στην ΕΕ χωρίς όμως να την επιτύχουν.

Επιπλέον, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι η ΕΕ είναι αυτή τη στιγμή έτοιμη να δημιουργήσει ένα ακόμη σημαντικό σημείο έντασης με τη Ρωσία στον Νότιο Καύκασο, όπου η ειρήνη παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.

Επομένως, όλοι αυτοί οι παράγοντες πιθανότατα έχουν εξεταστεί προσεκτικά στη Μόσχα, οδηγώντας στο συμπέρασμα ότι η Αρμενία δύσκολα θα γίνει μέλος της ΕΕ στο προβλέψιμο μέλλον. Ακριβώς πάνω σε αυτή την εκτίμηση φαίνεται ότι η Ρωσία διαμορφώνει τη σημερινή της προσέγγιση.

Διαβάστε και τα υπόλοιπα άρθρα της εφημερίδας στο PDF.