Την κατάσταση στην Αλβανία, τα δικαιώματα της ελληνικής εθνικής μειονότητας, την τουρκική διείσδυση στα Βαλκάνια, τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ και τη νέα στρατηγική που χρειάζεται η Ελλάδα ανέλυσε ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Άγγελος Συρίγος, στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής».

Ο κ. Συρίγος ξεκίνησε από τις εξελίξεις στην Αλβανία, περιγράφοντας τις σημερινές αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις ως τις πιο έντονες κοινωνικές αντιδράσεις μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος. Τις συνέκρινε με την κρίση του 1996-1997, όταν η κατάρρευση των πυραμιδικών οικονομικών σχημάτων είχε οδηγήσει σε γενικευμένη κοινωνική έκρηξη και λεηλασίες στρατιωτικών αποθηκών. Αυτή τη φορά, όπως σημείωσε, δεν υπάρχει αντίστοιχος κίνδυνος ένοπλης αποσταθεροποίησης, αλλά υπάρχει μια βαθιά κοινωνική αμφισβήτηση του καθεστώτος Ράμα.

Κατά την εκτίμησή του, οι διαδηλώσεις που ξεκίνησαν με αφορμή τη λιμνοθάλασσα της Νάρτας και τα φλαμίνγκο δεν μπορούν να ερμηνευθούν μόνο ως οικολογική αντίδραση. Ο κ. Συρίγος υποστήριξε ότι η Αλβανία έχει εγκλωβιστεί σε έναν μακρύ κύκλο διαφθοράς, με τον Έντι Ράμα να έχει οικοδομήσει ένα σκληρό σύστημα ελέγχου της εξουσίας, της οικονομίας και της δικαιοσύνης.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο παράλληλο σύστημα δικαιοσύνης κατά της διαφθοράς, το οποίο δημιουργήθηκε με αμερικανική και ευρωπαϊκή στήριξη. Όπως είπε, ενώ αρχικά ο Ράμα φάνηκε να μπορεί να επηρεάσει το νέο αυτό μηχανισμό, τον τελευταίο χρόνο το σύστημα αυτονομήθηκε και άρχισε να στρέφεται κατά στελεχών του περιβάλλοντός του, υπουργών, δημάρχων και βουλευτών, χωρίς όμως να αγγίζει ακόμη τον ίδιο.

Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκε η ελληνική εθνική μειονότητα. Ο κ. Συρίγος τόνισε ότι η περιουσιακή εκκρεμότητα στην Αλβανία αποτελεί βασικό ζήτημα για τους Έλληνες της Βορείου Ηπείρου. Εξήγησε ότι μετά την κρατικοποίηση της γης επί κομμουνιστικού καθεστώτος και τον νόμο του 1991, οι πολίτες πήραν γη κυρίως για καλλιέργεια και όχι πλήρη ιδιοκτησιακά δικαιώματα. Ο νόμος του 2020 προέβλεψε διαδικασία επιστροφής περιουσιών, όμως, σύμφωνα με τον ίδιο, εφαρμόστηκε άνισα.

Όπως ανέφερε, ενώ στο σύνολο της Αλβανίας έχει επιστραφεί περίπου το 60% των περιουσιών, στις περιοχές της ελληνικής μειονότητας τα ποσοστά είναι πολύ χαμηλότερα. Στην περιοχή του Αργυροκάστρου και της Δρόπολης έκανε λόγο για περίπου 30%, στους Αγίους Σαράντα, στον Βούρκο και στη Λιβαδειά για περίπου 20%, ενώ στη Χειμάρρα και στη Νάρτα, όπου υπάρχουν ισχυρά οικονομικά και τουριστικά συμφέροντα, το ποσοστό πέφτει κάτω από 10%.

Ο κ. Συρίγος μίλησε για «διακριτική μεταχείριση» σε βάρος της ελληνικής μειονότητας, επισημαίνοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις περιουσίες επιστρέφονται τυπικά για να μεταπωληθούν αμέσως σε τρίτους. Στη Χειμάρρα, όπως είπε, το αλβανικό κράτος χρησιμοποιεί το σχήμα των «στρατηγικών επενδυτών» για να αποδίδει εκτάσεις που κατέχουν Έλληνες νομείς σε πρόσωπα κοντά στην εξουσία.

Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της ενταξιακής πορείας της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως μοχλού πίεσης για την Αθήνα. Όπως είπε, η Ελλάδα έχει θέσει το ζήτημα της προστασίας των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας ως όρο στην ευρωπαϊκή πορεία των Τιράνων, ενώ κάθε ενταξιακό κεφάλαιο θα πρέπει τελικά να κλείνει με ελληνική συναίνεση.

Ο κ. Συρίγος αναφέρθηκε και στο πρόσφατο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Αλβανία, το οποίο χαρακτήρισε ιδιαίτερα αυστηρό έναντι της κυβέρνησης Ράμα. Μάλιστα, συνεχάρη τον Φρέντη Μπελέρη και τον Βαγγέλη Μεϊμαράκη για τον ρόλο τους, σημειώνοντας ότι το ψήφισμα περιγράφει ευθέως ζητήματα παρέμβασης στη δικαιοσύνη, αυταρχικής λειτουργίας του κράτους και προβλήματα που αφορούν την ελληνική μειονότητα.

Σε σχέση με την τουρκική παρουσία στην Αλβανία, ο κ. Συρίγος σημείωσε ότι η τουρκική επιρροή εντοπίζεται κυρίως στον άξονα Δυρραχίου-Τιράνων, που αποτελεί την οικονομική μηχανή της χώρας, αλλά και σε συγκεκριμένες επενδύσεις, όπως υδροηλεκτρικά έργα. Περιέγραψε επίσης την ιδιαίτερη κοινωνική και πολιτική επιρροή της Τουρκίας σε τμήμα της αλβανικής κοινωνίας, κάνοντας ιστορική αναφορά στην περίοδο Ντεμιρέλ.

Η συζήτηση πέρασε στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και στα ελληνοτουρκικά. Ο κ. Συρίγος εκτίμησε ότι το κυρίαρχο θέμα της Συνόδου θα είναι οι σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης και όχι τα ζητήματα κάθε κράτους-μέλους. Για την Ελλάδα, όπως είπε, έχει σημασία να τεθούν και να καταγραφούν τα θέματα της τουρκικής επιθετικότητας, των παραβιάσεων και των κινήσεων της Άγκυρας, αλλά δεν πρέπει να αναμένονται ουσιαστικές αποφάσεις, καθώς το ΝΑΤΟ λειτουργεί με ομοφωνία και η Τουρκία μπορεί να μπλοκάρει οποιαδήποτε καταδίκη της.

Αναφερόμενος στο τουρκικό πρόγραμμα KAAN και στους αμερικανικούς κινητήρες F110, ο κ. Συρίγος εξήγησε ότι πρόκειται για κινητήρες τεχνολογίας δεκαετίας του 1980, που δεν μπορούν να καταστήσουν το αεροσκάφος πραγματικό μαχητικό πέμπτης γενιάς. Κατά την άποψή του, οι ΗΠΑ επιδιώκουν με την πώληση να κρατήσουν την Τουρκία εντός του αμερικανικού οπλικού συστήματος, διατηρώντας την εξάρτησή της από την αμερικανική αμυντική βιομηχανία.

Το πιο στρατηγικό σημείο της παρέμβασής του ήταν η ανάγκη, όπως είπε, να «αποτουρκοποιήσει» η Ελλάδα τη στρατηγική της. Εξήγησε ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να ετεροπροσδιορίζεται μόνο από την Τουρκία. Αντιθέτως, πρέπει να αναδειχθεί η Ελλάδα ως ενεργός πάροχος ασφάλειας σε Βαλκάνια, Ανατολική Μεσόγειο και Μέση Ανατολή.

Ως παράδειγμα έφερε την πρόσφατη κρίση στον Κόλπο, κατά την οποία, όπως ανέφερε, η Ελλάδα πέρασε από την παθητική εικόνα της «ασφαλούς χώρας» σε ενεργό ρόλο. Αναφέρθηκε στην αμυντική ομπρέλα προς την Κύπρο, στην αεράμυνα προς τη Βουλγαρία, στην κάλυψη της Σαουδικής Αραβίας και στην αποστολή πυρομαχικών σε Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κατάρ.

Κατά τον κ. Συρίγο, αυτές οι κινήσεις δείχνουν ότι η Ελλάδα μπορεί να καθίσει στο τραπέζι των εξελίξεων ως δύναμη ασφάλειας και όχι ως παθητικός παρατηρητής. Επικαλέστηκε μάλιστα τη φράση που αποδίδεται σε αγγλοσαξονικούς κύκλους: «Αν δεν κάθεσαι γύρω από το τραπέζι, είσαι το μενού στη μέση του τραπεζιού».

Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στους ελληνορθόδοξους πληθυσμούς της Μέσης Ανατολής, σε Συρία, Λίβανο, Παλαιστίνη και Ισραήλ, οι οποίοι αυτοπροσδιορίζονται ως Ρωμιοί Ορθόδοξοι και αναζητούν εξωτερικό συνομιλητή. Ο κ. Συρίγος τόνισε ότι η Ελλάδα πρέπει να αποκτήσει πιο ενεργό ρόλο στην προστασία και εκπροσώπησή τους.

Ανάλογη αναφορά έκανε και στους Έλληνες της περιοχής της Μαριούπολης, στην Ουκρανία, μιλώντας για έναν πληθυσμό 60.000 έως 80.000 ανθρώπων και 47-48 χωριά γύρω από τη Μαριούπολη. Όπως είπε, η Ελλάδα έχει λόγο στην επόμενη μέρα της περιοχής, καθώς πρόκειται για τη μόνη εθνική μειονότητα που κατοικεί εκεί.

Ο Άγγελος Συρίγος κατέληξε ότι η Τουρκία του Ερντογάν έχει ξεφύγει από τα στενά όρια της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης και έχει αναπτύξει παγκόσμια διπλωματική παρουσία. Υπενθύμισε ότι η Τουρκία είναι πλέον η τέταρτη χώρα στον κόσμο σε αριθμό διπλωματικών αντιπροσωπειών και πρεσβειών, κάτι που, όπως είπε, η Ελλάδα οφείλει να λάβει πολύ σοβαρά υπόψη.

Το βασικό συμπέρασμα της παρέμβασής του ήταν ότι η Αθήνα δεν πρέπει να περιορίζεται σε αμυντική διαχείριση των τουρκικών προκλήσεων. Πρέπει να αποκτήσει ευρύτερη στρατηγική παρουσία, να αξιοποιήσει τα ερείσματά της σε Βαλκάνια, Μέση Ανατολή, Κύπρο και ουκρανικό ελληνισμό και να μετατραπεί από «παθητικό σημείο σταθερότητας» σε ενεργό παράγοντα ασφάλειας.

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται μια ραγδαία κλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες να στέλνουν συντονισμένα, σκληρά μηνύματα προς τη νεοθωμανική φιλοδοξία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η εκπομπή “Direct News” με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια φέρνει στο φως όλο το παρασκήνιο των διπλωματικών και στρατιωτικών ανατροπών που στριμώχνουν την Άγκυρα σε όλα τα μέτωπα.

Ιστορική Δικαίωση: Το Ισραήλ Αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Αρμενίων

Σε μια κίνηση υψίστης γεωπολιτικής και ιστορικής σημασίας, το υπουργικό συμβούλιο του Ισραήλ ενέκρινε επίσημα την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων, υιοθετώντας την πρόταση ψηφίσματος που κατέθεσε ο υπουργός Εξωτερικών, κύριος Σαρ. Το ζήτημα οδηγείται πλέον στην ολομέλεια της Κνεσέτ, όπου αναμένεται να ψηφιστεί με ευρεία πλειοψηφία.

Ο Ισραηλινός ΥΠΕΞ ξεκαθάρισε στο μήνυμά του ότι η αναγνώριση της γενοκτονίας που διαπράχθηκε στα τελευταία χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αποτελεί ηθικό και ιστορικό καθήκον, καταδικάζοντας απερίφραστα την οργανωμένη εκστρατεία άρνησης και παραποίησης της αλήθειας που προωθεί η Τουρκία. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί παράλληλα τον προάγγελο για τη διεθνοποίηση και την πίεση προς την αναγνώριση της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού, ένα μέτωπο στο οποίο η ελληνική πλευρά, Think Tanks και δημοσιογράφοι οφείλουν να παρέμβουν δυναμικά.

Οργή στο Κογκρέσο: Νομικό «Τείχος» για τα F-35 και τους Κινητήρες του KAAN

Την ίδια ώρα, οι ελπίδες του Ερντογάν να εκμεταλλευτεί τις κατά καιρούς θετικές δηλώσεις του Donald Trump για τον τουρκικό στρατό πέφτουν πάνω σε ένα απροσπέλαστο νομικό τείχος από μπετόν στις ΗΠΑ. Με μια θεσμική επιστολή-παρέμβαση από το Κογκρέσο, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές ξεκαθαρίζουν ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35 ούτε να λάβει τους αμερικανικούς κινητήρες για το εγχώριο μαχητικό “KAAN” (μια συμφωνία ύψους 700 εκατομμυρίων), όσο διατηρεί στο έδαφός της το ρωσικό σύστημα S-400.

Βάσει του νόμου CAATSA και του νόμου περί ελέγχου των εξαγωγών όπλων (Arms Export Control Act), η αμερικανική ομογένεια (μαζί με το αρμενικό και το εβραϊκό λόμπι) έχει ορθώσει ανάστημα. Ακόμα και στενοί σύμμαχοι του Trump, όπως ο Mike Lawler, προειδοποιούν δημόσια ότι η Τουρκία αποτελεί αναξιόπιστο στρατηγικό εταίρο που απειλεί την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και αποσταθεροποιεί το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Διπλωματικό «Χαστούκι» από την Ιταλία στο Τουρκοιβυκό Μνημόνιο

Σαν να μην έφταναν αυτά για την Άγκυρα, μια απροσδόκητη εξέλιξη τινάζει στον αέρα τους σχεδιασμούς της στη Μεσόγειο. Η Ιταλία, σε συνεργασία με την Τυνησία, αμφισβητούν πλέον επίσημα και μονομερώς τις λιβικές και τουρκικές διεκδικήσεις θαλασσίων ζωνών. Η κίνηση αυτή απομονώνει πλήρως τη λιβική επιχειρηματολογία και αποτελεί ένα τεράστιο διπλωματικό δώρο για την Ελλάδα, ενισχύοντας την εθνική μας στρατηγική που βασίζεται απαρέγκλιτα στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Σκληρή παρέμβαση για το Ιράν, τη Μέση Ανατολή, την Τουρκία και τη στάση της Ελλάδας ενόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα έκανε στη Ναυτεμπορική TV ο πρέσβης ε.τ. Γιώργος Αϋφαντής.

Ο έμπειρος διπλωμάτης εκτίμησε ότι το Ιράν βρίσκεται μπροστά σε περίοδο εσωτερικού μετασχηματισμού, ο οποίος όμως δεν θα είναι ούτε άμεσος ούτε ομαλός. Όπως σημείωσε, η ιρανική κοινωνία είναι μορφωμένη, πολιτικά ενεργή και με ισχυρή ιστορική συνείδηση, ενώ αναμένεται να απαιτήσει μεγαλύτερο ρόλο στην πολιτική διαδικασία και καλύτερο βιοτικό επίπεδο, ανάλογο του πλούτου της χώρας.

Ο κ. Αϋφαντής απέρριψε την εικόνα ενός Ιράν που μπορεί εύκολα να χειραγωγηθεί από εξωτερικές δυνάμεις, υπογραμμίζοντας ότι, παρά τις εσωτερικές αντιθέσεις, κοινός τόπος μεγάλου μέρους της κοινωνίας και του συστήματος εξουσίας είναι η αντίθεση σε ξένη επιβολή. Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν και για την ελληνική στάση έναντι της Τεχεράνης, τονίζοντας ότι η Αθήνα θα έπρεπε να αναπτύξει μια πιο δημιουργική και συμφέρουσα σχέση με το Ιράν, χωρίς ιδεοληψίες.

Αναφερόμενος στη Μέση Ανατολή, υποστήριξε ότι ούτε το Ισραήλ ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες πέτυχαν τους πολιτικούς στόχους τους απέναντι στο Ιράν. Κατά την ανάλυσή του, το πρόβλημα για το Ισραήλ δεν είναι μόνο στρατιωτικό, αλλά βαθιά πολιτικό, καθώς δεν κατάφερε να επιβάλει τη βούλησή του ούτε στο Ιράν ούτε στον Λίβανο απέναντι στη Χεζμπολάχ.

Στο επίκεντρο, όμως, της παρέμβασής του βρέθηκαν τα ελληνοτουρκικά και η επικείμενη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Ο Γιώργος Αϋφαντής ήταν κατηγορηματικός: η Τουρκία, όπως είπε, θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει τη Σύνοδο για να προωθήσει την αναθεωρητική της ατζέντα, να αποσπάσει οφέλη από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ και να ενισχύσει τη θέση της σε ζητήματα που αφορούν το Αιγαίο, την Κύπρο, τη «Γαλάζια Πατρίδα» και τις στρατιωτικές δομές της Συμμαχίας.

Ερωτηθείς τι πάει να κάνει η Ελλάδα στη Σύνοδο, απάντησε με μία λέξη: «Τίποτα». Κατά τον ίδιο, η ελληνική πλευρά δεν εμφανίζεται να έχει σαφές σχέδιο διπλωματικής ανάσχεσης, ούτε πρόθεση να θέσει μετωπικά το ζήτημα των τουρκικών διεκδικήσεων μέσα στο ΝΑΤΟ.

Ο πρέσβης ε.τ. υποστήριξε ότι μια σοβαρή χώρα θα έθετε ανοιχτά στους συμμάχους το ζήτημα της «Γαλάζιας Πατρίδας», επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί ένας σύμμαχος να διεκδικεί ζωτικό χώρο άλλου συμμάχου και την ίδια στιγμή να ζητά ενίσχυση, διοικήσεις και στρατιωτικά οφέλη από τη Συμμαχία.

Παράλληλα, άσκησε σφοδρή κριτική στην ελληνική αποτρεπτική πολιτική, λέγοντας ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να έχει αξιοποιήσει το γεωγραφικό της πλεονέκτημα στο Αιγαίο, αναπτύσσοντας στα νησιά τα στρατιωτικά μέσα που θα καθιστούσαν αδιανόητη οποιαδήποτε τουρκική επιθετική ενέργεια.

Κατά την εκτίμησή του, οι τουρκικές αξιώσεις τροφοδοτούνται από την αδυναμία της Ελλάδας να τις αντιμετωπίσει επί του πεδίου. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ η Άγκυρα ενδέχεται να επιχειρήσει να αυξήσει την πίεση, επιδιώκοντας να οδηγήσει την Αθήνα σε υπογραφές ή σε αποδοχή τουρκικού ρόλου γύρω από τα ελληνικά νησιά.

Ο Γιώργος Αϋφαντής έκλεισε την παρέμβασή του με μια ιδιαίτερα αιχμηρή αναφορά στο ελληνικό πολιτικό σύστημα, λέγοντας ότι η χώρα δεν έχει πείσει πως δεν πρόκειται να συζητήσει τουρκικές απαιτήσεις και πως θα υπερασπιστεί τον εθνικό χώρο με όλα τα μέσα που διαθέτει.

Η παρέμβασή του στη Ναυτεμπορική TV κινήθηκε σε υψηλούς τόνους και ανέδειξε ένα κεντρικό συμπέρασμα: η Ελλάδα, σύμφωνα με τον πρέσβη ε.τ., βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή, με την Τουρκία να ανεβάζει τον πήχη των διεκδικήσεων και την Αθήνα να καλείται να αποφασίσει αν θα συνεχίσει την πολιτική κατευνασμού ή αν θα περάσει σε πραγματική στρατηγική αποτροπής.