Έντονες αντιδράσεις αλλά και σημάδια μεταστροφής καταγράφονται στην Ουάσιγκτον μετά τις δηλώσεις του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα εξετάσει την πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία.

Η προοπτική επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35 προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε μέλη του Κογκρέσου, καθώς η Τουρκία εξακολουθεί να διαθέτει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400.

Δεκαοκτώ Δημοκρατικοί βουλευτές, με επικεφαλής την Ντίνα Τάιτους, ζητούν από την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων να είναι έτοιμη να μπλοκάρει πιθανή απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ για επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Στην επιστολή τους υπενθυμίζουν ότι η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα το 2019 λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400 και ότι οι κυρώσεις CAATSA παραμένουν σε ισχύ, καθώς η Άγκυρα δεν έχει απομακρύνει ούτε παροπλίσει το σύστημα.

Οι βουλευτές τονίζουν ότι ο νόμος απαγορεύει τη μεταφορά F-35 στην Τουρκία όσο δεν πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις και καλούν την ηγεσία της Βουλής να ενεργοποιήσει, αν χρειαστεί, Κοινό Ψήφισμα Αποδοκιμασίας.

Προειδοποιούν επίσης ότι πιθανή άρση κυρώσεων και παράδοση F-35 θα έστελνε αρνητικό μήνυμα στους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, με αναφορές στην Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και την Αρμενία.

Congress banned F-35 sales to Turkey for several reasons: the S-400s, the illegal occupation of Cyprus, and the threats to Greece, to name a few. @POTUS cannot just wave these actions away with a handshake in Ankara.

I am urging @RepJeffries and @SteveScalise to introduce a… pic.twitter.com/XPQc2LjJbP

— Dina Titus (@repdinatitus) July 7, 2026

Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Μάικ Λόλερ υποστήριξε ότι η πώληση των F-35 «δεν είναι προς το συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών», ενώ ο Δημοκρατικός βουλευτής Μπραντ Σνάιντερ τόνισε ότι η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα παραμένει παράνομη όσο οι S-400 βρίσκονται σε τουρκικό έδαφος.

Υπενθυμίζεται ότι ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αποβάλει την Τουρκία από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, μετά την αγορά των S-400 από τη Ρωσία, επιβάλλοντας παράλληλα κυρώσεις στην Άγκυρα. Ωστόσο, στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα εμφανίστηκε πιο θετικός, δηλώνοντας ότι η Ουάσιγκτον «θα εξετάσει» την πώληση των μαχητικών και προσθέτοντας ότι οι κυρώσεις πρόκειται να αρθούν.

Δεν υπάρχει ενιαίο μέτωπο στο Κογκρέσο

Παρά τις αντιδράσεις, το Politico επισημαίνει ότι δεν υπάρχει πλέον απόλυτη αντίθεση στο Κογκρέσο.

Η επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, Τζιν Σαχίν, δήλωσε ότι θα ήταν θετική εξέλιξη η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα, εφόσον επιλυθεί το ζήτημα των S-400, ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος διαρροής τεχνολογίας προς τη Ρωσία.

Ανάλογη θέση εξέφρασε και ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μάικ Ράουντς, ο οποίος υπογράμμισε ότι όλες οι χώρες που πληρούν τις προϋποθέσεις θα πρέπει να μπορούν να αποκτήσουν τα F-35, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι αυτό δεν μπορεί να συμβεί πριν επιλυθεί το θέμα των ρωσικών πυραύλων.

O γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ αρχικά δήλωσε «ανοικτός»  αλλά αργότερα είπε στο ισραηλινό i24 πως θα αντιταχθούν στην πώληση των f-35 στην Τουρκία.

🚨🇺🇸 ABD’li Senatör Lindsey Graham: Türkiye’ye F-35 satışına açığım.

ABD’li Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, Türkiye’ye F-35 satışına ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Buna açığım. Kongre’de bazı itirazlar olabilir ancak bir çözüm bulunabilir.” ifadelerini kullandı.… pic.twitter.com/OM9FsFbbpU

— Turkish Defence Agency (@tdefenceagency) July 7, 2026

Ο Ρεπουπλικανός Μάικ Πενσε, έγραψε πως η προμήθεια των μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Άγκυρα θα αποτελούσαν στρατηγικό λάθος, υπονομεύοντας την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και του ΝΑΤΟ. «Κύριε Πρόεδρε, παρακαλούμε, μην το κάνετε».

Lifting U.S. sanctions imposed after Turkey acquired the Russian S-400 missile system in 2017 and clearing the way to provide Turkey F-35 fighter jets would be a strategic mistake, undermining the security of the United States, Israel and NATO. Mr. President, Please Don’t.🇺🇸…

— Mike Pence (@Mike_Pence) July 7, 2026

Σενάρια για απομάκρυνση των S-400

Σύμφωνα με το Politico, μία από τις λύσεις που εξετάζονται είναι η μεταφορά των S-400 σε τρίτη χώρα, κάτι που ωστόσο πιθανότατα θα απαιτούσε και τη συναίνεση της Ρωσίας.

Πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τζεφ Φλέικ, δήλωσε ότι κατά τη διάρκεια της θητείας του είχαν εξεταστεί διάφορες εναλλακτικές λύσεις και υποστήριξε ότι σήμερα υπάρχουν περισσότεροι λόγοι για επίλυση του ζητήματος, καθώς η επιρροή της Ρωσίας στην Τουρκία έχει μειωθεί, ενώ η Άγκυρα έχει συμβάλει στη στήριξη της Ουκρανίας μέσω του ΝΑΤΟ.

Παρά τη μεταβαλλόμενη στάση ορισμένων Αμερικανών νομοθετών, το Politico σημειώνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ισχυρές αντιστάσεις στο Κογκρέσο, ιδιαίτερα λόγω των σχέσεων της Τουρκίας με τη Ρωσία αλλά και των εντάσεων που διατηρεί με συμμάχους των ΗΠΑ, όπως η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ.

Νέα προειδοποίηση Νετανιάχου 

Ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ, Βενιαμίν Νετανιάχου, εξέφρασε εκ νέου την αντίθεσή του σε ενδεχόμενη πώληση αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Τουρκία, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ανατρέψει την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή. Σε συνέντευξή του στο CNN αποκάλυψε ότι έχει ήδη θέσει το ζήτημα στον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εκφράζοντας τις ανησυχίες του, ενώ υποστήριξε ότι η Τουρκία ακολουθεί επιθετική νεοοθωμανική πολιτική απέναντι σε γειτονικές χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ. Παράλληλα, τόνισε ότι, παρά τις διαφωνίες στο θέμα αυτό, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ παραμένουν στενοί σύμμαχοι.

BASH: Trump is considering giving Turkey these F-35s

NETANYAHU: It would destroy the power balance in the Middle East … I wouldn’t do that pic.twitter.com/OwMuNmlQz3

— Aaron Rupar (@atrupar) July 7, 2026

ΠΗΓΗ: SigmaLive

Γράφει ο Σάββας Καλεντερίδης

Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη συνάντηση κορυφής των κρατών-μελών της Συμμαχίας. Αντίθετα, σηματοδοτεί τη μετάβαση σε μια νέα φάση της δυτικής στρατηγικής, όπου οι προτεραιότητες αλλάζουν, οι γεωπολιτικές ισορροπίες αναδιαμορφώνονται και χώρες όπως η Τουρκία επιχειρούν να αναβαθμίσουν τον ρόλο τους.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι το ΝΑΤΟ εισέρχεται σε μια νέα εποχή. Μετά τον Ψυχρό Πόλεμο και την περίοδο που ακολούθησε την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, η Συμμαχία προσαρμόζεται πλέον στις απαιτήσεις ενός κόσμου όπου ο βασικός στρατηγικός ανταγωνισμός μετατοπίζεται από τη Ρωσία προς την Κίνα, χωρίς όμως να εγκαταλείπεται η πολιτική ανάσχεσης της Μόσχας.

Η αμερικανική στρατηγική φαίνεται να βασίζεται σε δύο βασικούς άξονες. Από τη μία πλευρά, στην πλήρη διατήρηση της αμερικανικής επιρροής στο δυτικό ημισφαίριο και, από την άλλη, στη συγκρότηση ενός διευρυμένου συστήματος συμμαχιών που θα μπορεί να αντιμετωπίσει τη γεωπολιτική και οικονομική άνοδο του Πεκίνου. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το ΝΑΤΟ αποκτά ευρύτερο γεωγραφικό και επιχειρησιακό ρόλο.

Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η Τουρκία επιδιώκει να παρουσιάσει τον εαυτό της ως αναντικατάστατο σύμμαχο. Η γεωγραφική της θέση, η παρουσία της στον Εύξεινο Πόντο, στον Καύκασο, στη Συρία και στη Μέση Ανατολή, αλλά και η ανάπτυξη της αμυντικής της βιομηχανίας, αποτελούν τα βασικά επιχειρήματα με τα οποία διεκδικεί αυξημένο ρόλο στις αποφάσεις της Συμμαχίας.

Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα επιχειρεί να επανέλθει στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 και να εξασφαλίσει αμερικανικούς κινητήρες F-110 για το μαχητικό KAAN, παρουσιάζοντας την αμυντική της βιομηχανία ως αναπόσπαστο κομμάτι της δυτικής αποτρεπτικής ισχύος.

Ωστόσο, η προσπάθεια αυτή συναντά ισχυρές αντιστάσεις. Η τηλεφωνική παρέμβαση του Μπενιαμίν Νετανιάχου προς τον Ντόναλντ Τραμπ, σε συνδυασμό με τις δημόσιες τοποθετήσεις του Ισραηλινού υπουργού Εξωτερικών Γκίντεον Σαάρ, φαίνεται ότι επηρέασαν τις ισορροπίες. Το βασικό επιχείρημα της ισραηλινής πλευράς είναι πως η παράδοση προηγμένων οπλικών συστημάτων στην Τουρκία θα διατάρασσε την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα όσο η κυβέρνηση Ερντογάν διατηρεί στενές σχέσεις με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και τη Χαμάς.

Οι εξελίξεις δείχνουν ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, η Άγκυρα δεν απέσπασε την ξεκάθαρη πολιτική δέσμευση που επιδίωκε για τα F-35. Παρά τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί από προηγούμενες δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων και δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων, η υπόθεση παραμένει ανοικτή.

Για την Ελλάδα, όμως, το ζήτημα δεν περιορίζεται στα F-35. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι η Τουρκία φαίνεται να αποκτά διαρκώς μεγαλύτερο θεσμικό και γεωπολιτικό βάρος μέσα στη νέα δομή της Συμμαχίας. Εάν η Άγκυρα καταφέρει να ενσωματωθεί πλήρως στα νέα αμυντικά και βιομηχανικά προγράμματα του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης, θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη διεθνή της θέση.

Από ελληνικής πλευράς, η πρόκληση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη, καθώς η Αθήνα καλείται να διαχειριστεί αυτή τη νέα πραγματικότητα, ενώ παράλληλα παραμένουν ανοιχτά ζητήματα όπως η «Γαλάζια Πατρίδα», το casus belli και οι συνεχείς αμφισβητήσεις ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων από την Άγκυρα.

Την ίδια στιγμή, η Τουρκία συνεχίζει να αξιοποιεί τη θέση της ως περιφερειακή δύναμη, διατηρώντας ενεργό ρόλο τόσο στη Συρία όσο και στον Νότιο Καύκασο, ενώ επιχειρεί να εμφανιστεί ως βασικός συνομιλητής της Δύσης σε μια ευρεία γεωγραφική ζώνη που εκτείνεται από τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι τη Μέση Ανατολή.

Η νέα στρατηγική πραγματικότητα δείχνει ότι οι αποφάσεις του ΝΑΤΟ δεν θα καθορίζονται πλέον αποκλειστικά από την αντιπαράθεση με τη Ρωσία, αλλά από έναν ευρύτερο ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων, όπου η Κίνα αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι περιφερειακοί σύμμαχοι αποκτούν αυξημένη αξία, γεγονός που εξηγεί γιατί η Τουρκία επιδιώκει να αξιοποιήσει κάθε γεωπολιτικό της πλεονέκτημα.

Το συμπέρασμα είναι ότι η Συμμαχία εισέρχεται σε μια νέα εποχή, στην οποία η ισχύς δεν θα μετριέται μόνο με στρατιωτικούς όρους, αλλά και με τη γεωγραφική θέση, τη βιομηχανική δυνατότητα, την ενεργειακή επιρροή και την ικανότητα κάθε χώρας να διαμορφώνει τις περιφερειακές εξελίξεις. Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η Ελλάδα καλείται να επαναπροσδιορίσει τη στρατηγική της, ώστε να διασφαλίσει ότι η αναβάθμιση της Τουρκίας δεν θα μεταφραστεί σε βάρος των ελληνικών συμφερόντων και της ισορροπίας δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο.