Σε μια αιχμηρή ανάλυση, ο Σταύρος Καλεντερίδης σχολίασε τις διεθνείς εξελίξεις, εστιάζοντας στη στάση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο ΝΑΤΟ, στον πόλεμο στην Ουκρανία, στην αντιπαράθεση Ρωσίας-Δύσης και στη στρατιωτική συνεργασία Μόσχας-Πεκίνου.

Αρχικά, αναφέρθηκε στην πολιτική παρέμβαση Τραμπ στο Μουντιάλ, με αφορμή την υπόθεση της κόκκινης κάρτας του Μπαλογκάν. Ο Καλεντερίδης χαρακτήρισε το περιστατικό ενδεικτικό της συνολικής παρακμής θεσμών και κανόνων, υποστηρίζοντας ότι όταν η πολιτική εξουσία παρεμβαίνει ακόμη και σε αθλητικές αποφάσεις, τότε το πρόβλημα δεν είναι απλώς ποδοσφαιρικό, αλλά θεσμικό.

Στη συνέχεια πέρασε στο ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ δεν σκοπεύει να αποσύρει τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη Συμμαχία. Αντιθέτως, σύμφωνα με την ανάλυσή του, θέλει δύο πράγματα: περισσότερες ευρωπαϊκές παραγγελίες αμερικανικών όπλων και πολιτική στήριξη των συμμάχων στις επιχειρήσεις και στις επιλογές της Ουάσινγκτον.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στον πόλεμο της Ουκρανίας. Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι το αφήγημα περί ουκρανικής αντεπίθεσης και αλλαγής κλίματος υπηρετεί κυρίως την ανάγκη άντλησης νέων χρημάτων από τους Ευρωπαίους φορολογούμενους. Όπως είπε, η Δύση θέλει να συνεχιστεί η χρηματοδότηση και η αγορά αμερικανικών οπλικών συστημάτων που στη συνέχεια διοχετεύονται στην Ουκρανία.

Παράλληλα, σημείωσε ότι οι ίδιες οι ρωσικές δηλώσεις δείχνουν πως η Μόσχα θεωρεί αυξημένο τον κίνδυνο ευρύτερης σύγκρουσης με την Ευρώπη μέχρι το 2030. Επικαλέστηκε το πλαίσιο του ευρωπαϊκού επανεξοπλισμού, το σχέδιο ετοιμότητας της ΕΕ και την αύξηση των αμυντικών δαπανών, τονίζοντας ότι και οι δύο πλευρές πλέον μιλούν ανοιχτά για πολεμική προετοιμασία.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το 2030 εμφανίζεται ως κρίσιμο χρονικό ορόσημο τόσο στη ρητορική της Δύσης όσο και της Ρωσίας. Η Ευρώπη κατηγορεί τη Μόσχα ότι μπορεί να επιτεθεί σε χώρα του ΝΑΤΟ, ενώ η Ρωσία υποστηρίζει ότι οι Ευρωπαίοι προετοιμάζονται για πόλεμο εναντίον της.

Ο Καλεντερίδης αναφέρθηκε και στο μέτωπο της Ουκρανίας, εκτιμώντας ότι η κατάσταση για το Κίεβο είναι πολύ δύσκολη σε περιοχές-κλειδιά, όπως η Κωνσταντινόφκα, ενώ υποστήριξε ότι μετά την πλήρη κατάληψή της θα ανοίξει ο δρόμος για νέες ρωσικές πιέσεις προς Σλαβιάνσκ και Κραματόρσκ.

Στο τελευταίο μέρος της ανάλυσής του, στάθηκε στη στρατιωτική συνεργασία Ρωσίας και Κίνας. Όπως ανέφερε, υπάρχουν πληροφορίες για αμοιβαίες μετεκπαιδεύσεις Ρώσων και Κινέζων αξιωματικών σε τομείς όπως ο χημικός, βιολογικός και ραδιολογικός πόλεμος. Κατά την εκτίμησή του, η Κίνα διαθέτει τεχνολογικές δυνατότητες, ενώ η Ρωσία μεταφέρει εμπειρία από το πεδίο της Ουκρανίας.

Η ανάλυση έκλεισε με αναφορά στο εσωτερικό πολιτικό σύστημα της Ελλάδας, με τον Καλεντερίδη να ασκεί σκληρή κριτική σε φαινόμενα διαπλοκής, παρακολούθησης, θεσμικής υποβάθμισης και ελέγχου της πολιτικής ζωής από οικονομικά και πολιτικά κέντρα.

Το βασικό συμπέρασμα της παρέμβασης ήταν καθαρό: ο κόσμος μπαίνει σε περίοδο βαθιάς αστάθειας, με το ΝΑΤΟ να επαναπροσδιορίζει τον ρόλο του, την Ευρώπη να επανεξοπλίζεται, τη Ρωσία να προειδοποιεί και την Κίνα να εμβαθύνει τη στρατιωτική της σχέση με τη Μόσχα.

Ιδιαίτερα ανήσυχος για τις εξελίξεις στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ εμφανίστηκε ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας, Ιωάννης Μάζης, μιλώντας στη Ναυτεμπορική TV, υποστηρίζοντας ότι η αναβάθμιση της Τουρκίας μέσα στη Συμμαχία αποτελεί πολύ σοβαρότερη εξέλιξη από οποιαδήποτε συζήτηση για τα F-35.

Ο κ. Μάζης υποστήριξε ότι η υπόθεση των δύο νέων νατοϊκών στρατηγείων που διεκδικεί η Άγκυρα δεν προέκυψε ξαφνικά, αλλά αποτελεί σχέδιο που, όπως είπε, «μαγειρεύεται εδώ και τρία χρόνια».

Άσκησε παράλληλα έντονη κριτική στην ελληνική πολιτική των τελευταίων ετών, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα, μέσω της Διακήρυξης των Αθηνών και της πολιτικής των «ήρεμων νερών», συνέβαλε στην αποκατάσταση της διεθνούς εικόνας της Τουρκίας, διευκολύνοντας -κατά την άποψή του- τη σημερινή αναβάθμισή της.

«Η Τουρκία δεν είναι ισχυρή επειδή λέγεται»

Ο καθηγητής αμφισβήτησε το επιχείρημα ότι η Τουρκία είναι αναντικατάστατη λόγω της γεωγραφικής της θέσης.

Όπως τόνισε, αν η γεωστρατηγική της αξία ήταν από μόνη της αρκετή, τότε η Άγκυρα δεν θα επιχειρούσε διαχρονικά να διευρύνει την επιρροή της μέσω διεκδικήσεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Κατά τον ίδιο, η Τουρκία εφαρμόζει εδώ και δεκαετίες μια σταθερή, μεθοδική και αναθεωρητική στρατηγική, ενώ η ελληνική πλευρά ακολουθεί πολιτική κατευνασμού.

«52 χρόνια κατευνασμού»

Ο Ιωάννης Μάζης έκανε λόγο για αποτυχημένη στρατηγική της Αθήνας.

«Εδώ και 52 χρόνια συζητάμε για κατευνασμό της Τουρκίας και κάθε χρόνο είναι χειρότερος από τον προηγούμενο», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι οι ελληνικές υποχωρήσεις δεν απέφεραν κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Το εθνικό αμυντικό δόγμα Ελλάδας – Κύπρου

Ο καθηγητής υποστήριξε επίσης ότι η Ελλάδα εγκατέλειψε το ενιαίο αμυντικό δόγμα με την Κυπριακή Δημοκρατία, χαρακτηρίζοντας κρίσιμη τη γεωστρατηγική σύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.

Όπως είπε, η συγκεκριμένη σχέση αποτελεί βασικό στοιχείο ισορροπίας στην Ανατολική Μεσόγειο και θα έπρεπε να αποτελεί σταθερό άξονα της ελληνικής στρατηγικής.

«Είχα προβλέψει το σημερινό σκηνικό πριν από 28 χρόνια»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι αναφορές του σε μελέτη που είχε δημοσιεύσει πριν από σχεδόν τρεις δεκαετίες.

Ο κ. Μάζης υποστήριξε ότι ήδη από τότε είχε προβλέψει τη δημιουργία ενός νατοϊκού διαδρόμου από τα τουρκικά παράλια έως περίπου τον 25ο μεσημβρινό, ο οποίος θα παρουσιαζόταν ως ζώνη ειρήνης και ασφάλειας.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η δημιουργία δύο νέων νατοϊκών στρατηγείων στην Κωνσταντινούπολη και στα Άδανα οδηγεί ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση.

Όπως εξήγησε, το στρατηγείο της Κωνσταντινούπολης θα καλύπτει τον Εύξεινο Πόντο και τα Στενά, ενώ εκείνο των Αδάνων θα έχει επιχειρησιακή ευθύνη για τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο.

Πρόταση για ελληνικό στρατηγείο

Ο Ιωάννης Μάζης υποστήριξε ότι η Αθήνα όφειλε να αντιδράσει πριν ακόμη τεθεί επίσημα το ζήτημα.

Πρότεινε μάλιστα η Ελλάδα να ζητήσει τη δημιουργία αντίστοιχου νατοϊκού στρατηγείου στη Ρόδο ή, εναλλακτικά, στην Κρήτη, ώστε να διατηρηθεί η ισορροπία δυνάμεων στο νοτιοανατολικό άκρο της Συμμαχίας.

«Η Ελλάδα κινδυνεύει να ακυρωθεί γεωπολιτικά»

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο καθηγητής διατύπωσε τη σοβαρότερη προειδοποίησή του.

Εκτίμησε ότι, αν προχωρήσουν οι σχεδιασμοί χωρίς ελληνική αντίδραση, η χώρα κινδυνεύει να χάσει τον γεωπολιτικό της ρόλο μέσα στο ΝΑΤΟ όσον αφορά το Αιγαίο και τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Σαφές μήνυμα στρατηγικής αναβάθμισης των σχέσεων Κύπρου–Ινδίας έστειλε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, σε συνέντευξη που παραχώρησε κατά την επίσκεψή του στην Ινδία.

Ο Κύπριος Πρόεδρος παρουσίασε την Κύπρο ως γέφυρα ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο, τονίζοντας ότι για τις ινδικές επιχειρήσεις η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να λειτουργήσει ως ασφαλής, αξιόπιστη και δημοκρατική πύλη εισόδου στην ευρωπαϊκή αγορά των 450 εκατομμυρίων πολιτών.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ρόλο της Ινδίας στο νέο διεθνές περιβάλλον. Ο κ. Χριστοδουλίδης υποστήριξε ότι το σημερινό σύστημα διεθνών οργανισμών εξακολουθεί να αντανακλά τις ισορροπίες του 1945 και όχι τη σημερινή πραγματικότητα. Για τον λόγο αυτό τάχθηκε υπέρ της ένταξης της Ινδίας ως μόνιμου μέλους στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, λέγοντας ότι η μεγαλύτερη δημοκρατία του κόσμου πρέπει να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο.

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας αναφέρθηκε με θερμά λόγια στον Ναρέντρα Μόντι, χαρακτηρίζοντάς τον διεθνώς σεβαστό ηγέτη και σημειώνοντας ότι η Ινδία έχει πλέον την ευκαιρία να ενισχύσει καθοριστικά τον παγκόσμιο ρόλο της.

Στη συνέντευξη αναδείχθηκε και η κοινή ιστορική διαδρομή Κύπρου και Ινδίας, από τον αντιαποικιακό αγώνα μέχρι το Κίνημα των Αδεσμεύτων. Ο Χριστοδουλίδης θύμισε μάλιστα την επίσκεψη της Ίντιρα Γκάντι στην Κύπρο τη δεκαετία του 1980, την οποία χαρακτήρισε μία από τις σημαντικότερες επισκέψεις στην ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Στο Κυπριακό, ο Πρόεδρος ήταν ξεκάθαρος: η Τουρκία εξακολουθεί να κατέχει το 37% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ωστόσο, εξήγησε ότι η διπλωματία ενός μικρού κράτους δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην ανάδειξη του δικού του προβλήματος. Όπως είπε, ένας μικρός παίκτης πρέπει πρώτα να κατανοεί τα συμφέροντα και τις προκλήσεις του συνομιλητή του, να ευθυγραμμίζει συμφέροντα και μετά να θέτει το εθνικό του ζήτημα.

Ο κ. Χριστοδουλίδης μίλησε επίσης για την ανάγκη νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφάλειας και εμπορίου, από την Ινδία μέχρι την Ευρώπη, όχι ως συμμαχία εναντίον τρίτων, αλλά ως θετική ατζέντα συνεργασίας. Όπως είπε, χώρες με κοινές αντιλήψεις και κοινές προκλήσεις πρέπει να συνεργαστούν σε ασφάλεια, εμπόριο, συνδεσιμότητα και σταθερότητα.

Στο οικονομικό πεδίο, τόνισε ότι η Κύπρος έχει ισχυρή ανάπτυξη, συνθήκες πλήρους απασχόλησης και δημόσιο χρέος κοντά στο 50% του ΑΕΠ, παρουσιάζοντας τη χώρα ως σταθερό και αξιόπιστο επενδυτικό προορισμό.

Η συνέντευξη είχε και πιο προσωπικές στιγμές, με τον Πρόεδρο να μιλά για την καθημερινότητά του, την αγάπη του για την ιστορία, τη σημασία της γνώσης στη λήψη αποφάσεων και τη μοναξιά της εξουσίας. Όπως είπε, ένας ηγέτης δεν πρέπει να σκέφτεται τις επόμενες εκλογές, αλλά τις επόμενες γενιές.