Χρήστος Κώνσταντινίδης
Προπαγανδιστικό βίντεο της Türkiye στα αγγλικά! Ζητούν «δίκαιη μοιρασιά» του Αιγαίου
Με χάρτες, επιλεκτικά ποσοστά και τη «λογική ενός αθώου παιδιού», η τουρκική παραγωγή επιχειρεί να παρουσιάσει τα κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών ως αδικία σε βάρος της Τουρκίας
Μία συμπυκνωμένη εκδοχή όλων των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο, προσαρμοσμένη μάλιστα για το αγγλόφωνο κοινό, παρουσιάζει σε βίντεο διάρκειας σχεδόν τριών λεπτών το Türkiye Today.
Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Δεν πρόκειται για μία ουδέτερη ενημερωτική παραγωγή, αλλά για ένα προσεκτικά σκηνοθετημένο προπαγανδιστικό αφήγημα. Με απλοϊκά σχήματα, χάρτες, επιλεκτικά ποσοστά και ειρωνείες κατά της ελληνικής θέσης, το βίντεο επιχειρεί να πείσει ότι η εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου στο Αιγαίο θα μετέτρεπε τη θάλασσα σε «ελληνική λίμνη» και θα αδικούσε την Τουρκία.
Ο μηχανισμός προπαγάνδας παρουσιάζει τα ελληνικά νησιά όχι ως κατοικημένα τμήματα της ελληνικής επικράτειας με δικαιώματα, χωρικά ύδατα και ΑΟΖ, αλλά ως γεωγραφικά εμπόδια που βρίσκονται πολύ κοντά στις τουρκικές ακτές και εμποδίζουν μία υποτιθέμενη «δίκαιη μοιρασιά».
«Πέντε φορές κοντά στον πόλεμο»
Το βίντεο ξεκινά υποστηρίζοντας ότι μέσα στα τελευταία 100 χρόνια Ελλάδα και Τουρκία έφτασαν πέντε φορές κοντά σε πολεμική σύγκρουση. Οι τρεις περιπτώσεις, σύμφωνα με την τουρκική παραγωγή, συνδέονταν με το Κυπριακό και οι άλλες δύο με τις ελληνοτουρκικές διαφορές στο Αιγαίο, την κρίση του 1987 και τα Ίμια το 1996.
Η αναφορά στο Κυπριακό γίνεται γενικόλογα, χωρίς να εξηγείται η τουρκική εισβολή του 1974 και η συνεχιζόμενη κατοχή ευρωπαϊκού εδάφους. Αντιθέτως, το ζήτημα παρουσιάζεται σαν μία ακόμη διμερής διαφωνία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Στη συνέχεια, το βίντεο υποστηρίζει πως «ακόμη και η επίσημη ονομασία του προβλήματος αποτελεί πρόβλημα». Όπως αναφέρει, η Ελλάδα μιλά για μία διαφορά στο Αιγαίο, στον ενικό, δηλαδή την οριοθέτηση χωρικών υδάτων και υφαλοκρηπίδας, ενώ η Τουρκία θεωρεί ότι υπάρχει ένα «σύνθετο και πολυεπίπεδο πρόβλημα», το οποίο μπορεί να διαχωριστεί σε επιμέρους ζητήματα.
Η Άγκυρα επιχειρεί διαχρονικά να διευρύνει την ατζέντα, προσθέτοντας χωρικά ύδατα, εναέριο χώρο, αποστρατιωτικοποίηση, γκρίζες ζώνες και αμφισβήτηση της κυριαρχίας ελληνικών νησιών και βραχονησίδων.
Το τουρκικό αφήγημα περί «κοινής θάλασσας»
Η παραγωγή προβάλλει τη θέση ότι το Αιγαίο αποτελεί «κοινή θάλασσα» μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και ότι κάθε απόκτηση νέων θαλάσσιων περιοχών θα πρέπει να γίνεται με αμοιβαία συναίνεση, με «δίκαιο και ισότιμο» τρόπο.
Στο επίκεντρο τοποθετείται το τουρκικό casus belli, δηλαδή η απειλή πολέμου σε περίπτωση που η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο από τα 6 στα 12 ναυτικά μίλια.
Το βίντεο παραδέχεται ότι η Τουρκία αποδέχεται την εφαρμογή των 12 ναυτικών μιλίων σε άλλες θάλασσες, αλλά ισχυρίζεται ότι το Αιγαίο αποτελεί ειδική περίπτωση, επειδή πολλά ελληνικά νησιά βρίσκονται σε μικρή απόσταση από τις μικρασιατικές ακτές.
Ως παραδείγματα χρησιμοποιούνται η Σάμος και η Κως. Για τη Σάμο αναφέρεται ότι απέχει μόλις 0,86 ναυτικά μίλια από την Τουρκία, απόσταση που χαρακτηρίζεται «κολυμπήσιμη για έναν σχετικά έμπειρο κολυμβητή». Για την Κω σημειώνεται ότι απέχει περίπου 2,1 ναυτικά μίλια από την Αλικαρνασσό.
Η επίκληση της κολυμβητικής απόστασης είναι εντυπωσιοθηρική, αλλά νομικά παντελώς άσχετη. Η γεωγραφική εγγύτητα ενός ελληνικού νησιού προς τις τουρκικές ακτές δεν αναιρεί ούτε την ελληνική κυριαρχία ούτε το δικαίωμά του να διαθέτει θαλάσσιες ζώνες.
Τα ποσοστά και η «ελληνική λίμνη»
Σύμφωνα με τα ποσοστά που προβάλλει το βίντεο, με το σημερινό όριο των 6 ναυτικών μιλίων τα ελληνικά χωρικά ύδατα καλύπτουν περίπου το 43,5% του Αιγαίου, τα τουρκικά το 7,5% και το υπόλοιπο 49% αποτελεί διεθνή ύδατα.
Σε περίπτωση ελληνικής επέκτασης στα 12 ναυτικά μίλια, η Ελλάδα φέρεται να αποκτά το 71,5% της θαλάσσιας έκτασης, η Τουρκία το 8,8%, ενώ τα διεθνή ύδατα περιορίζονται στο 19,7%.
Οι αριθμοί συνοδεύονται από τον ισχυρισμό ότι το Αιγαίο θα μετατρεπόταν σε μία «γιγαντιαία ελληνική λίμνη». Ο αφηγητής, μάλιστα, χλευάζει ευθέως την ελληνική θέση, ρωτώντας: «Χρειάζεται να έχεις τελειώσει το Λύκειο για να καταλάβεις γιατί αυτό δεν είναι δίκαιο;».
Η τουρκική επιχειρηματολογία καταλήγει στη «λογική ενός αθώου παιδιού», σύμφωνα με την οποία, όταν μία θάλασσα βρίσκεται ανάμεσα σε δύο χώρες, θα πρέπει να μοιράζεται «50-50». Αμέσως μετά, ο αφηγητής υποστηρίζει ότι η Τουρκία δεν ζητά το μισό Αιγαίο, αλλά «κάτι δίκαιο».
Πρόκειται για μία επικοινωνιακή παγίδα. Πρώτα τίθεται ως δήθεν αυτονόητη βάση το 50-50 και στη συνέχεια κάθε τουρκική απαίτηση εμφανίζεται ως μετριοπαθής υποχώρηση από αυτό το πλασματικό σημείο εκκίνησης.
Το μήνυμα στο Facebook
Ακόμη πιο αποκαλυπτικός είναι ο τρόπος με τον οποίο πλασαρίστηκε το βίντεο στο Facebook.
Στη συνοδευτική ανάρτηση αναφέρεται ότι το Αιγαίο αποτελεί μία κοινή θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία και τίθεται το ερώτημα πόσο από αυτό «ανήκει σε κάθε ηπειρωτική χώρα».
Η ίδια ανάρτηση υποστηρίζει ότι η Ελλάδα επιχειρεί να πάρει τη «μερίδα του λέοντος», εξαιτίας των πολλών νησιών της που είναι «σκορπισμένα» μέσα στη θάλασσα.
Η διατύπωση μόνο τυχαία δεν είναι. Το ερώτημα αφορά αποκλειστικά τις ηπειρωτικές ακτές, σαν τα ελληνικά νησιά να μην αποτελούν τμήματα της ελληνικής επικράτειας αλλά ενοχλητικές κουκίδες πάνω στον χάρτη. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να εμφυτευτεί στο διεθνές κοινό η αντίληψη ότι τα νησιά δεν πρέπει να διαθέτουν πλήρη δικαιώματα επειδή βρίσκονται απέναντι από την τουρκική ενδοχώρα.
Η σκόπιμη σύγχυση των θαλάσσιων ζωνών
Το σοβαρότερο πρόβλημα του βίντεο είναι ότι συγχέει χωρικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.
Σε ένα σημείο γίνεται λόγος για «αύξηση της υφαλοκρηπίδας γύρω από τα νησιά από τα 6 στα 12 μίλια». Αυτό είναι νομικά λανθασμένο. Τα 6 ή 12 ναυτικά μίλια αφορούν το εύρος των χωρικών υδάτων και όχι την υφαλοκρηπίδα.
Η υφαλοκρηπίδα αφορά τον βυθό και το υπέδαφος, ενώ η ΑΟΖ παρέχει συγκεκριμένα κυριαρχικά δικαιώματα για την έρευνα, εκμετάλλευση και διαχείριση φυσικών πόρων. Καμία από τις δύο δεν ταυτίζεται με την πλήρη κυριαρχία που ασκείται στα χωρικά ύδατα.
Η σκόπιμη ανάμειξη των τριών διαφορετικών καθεστώτων επιτρέπει στην τουρκική παραγωγή να παρουσιάζει κάθε θαλάσσια περιοχή γύρω από ένα ελληνικό νησί ως χώρο που δήθεν «αρπάζει» η Ελλάδα.
Δείτε το βίντεο:
Τι προβλέπει πραγματικά το Διεθνές Δίκαιο
Το άρθρο 3 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει ότι κάθε κράτος έχει δικαίωμα να καθορίσει το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης του μέχρι τα 12 ναυτικά μίλια.
Στις περιοχές όπου οι απέναντι ακτές απέχουν λιγότερο από 24 ναυτικά μίλια, η οριοθέτηση δεν γίνεται με αυθαίρετη επικάλυψη. Εφαρμόζονται οι κανόνες οριοθέτησης μεταξύ κρατών με αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές. Το ίδιο το άρθρο 15 προβλέπει ως αφετηρία τη μέση γραμμή, εκτός αν υπάρχει διαφορετική συμφωνία, ιστορικός τίτλος ή ειδικές περιστάσεις.
Επομένως, η ελληνική επέκταση δεν σημαίνει ότι σχεδιάζεται ένας κύκλος 12 μιλίων γύρω από κάθε νησί και καταπίνει τις τουρκικές ακτές, όπως αφήνει να εννοηθεί η προπαγανδιστική απεικόνιση.
Παράλληλα, το άρθρο 121 της Σύμβασης είναι σαφές: τα νησιά διαθέτουν χωρικά ύδατα, συνορεύουσα ζώνη, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, όπως κάθε άλλη χερσαία επικράτεια. Η εξαίρεση αφορά βράχους που δεν μπορούν να συντηρήσουν ανθρώπινη κατοίκηση ή δική τους οικονομική ζωή — και προφανώς δεν αφορά κατοικημένα νησιά όπως η Σάμος και η Κως. Η σχετική διάταξη του ΟΗΕ δεν αφήνει περιθώριο για τη θεωρία ότι τα νησιά αποτελούν απλώς «διάσπαρτα» εμπόδια.
Τα 12 μίλια δεν καταργούν τη ναυσιπλοΐα
Το επιχείρημα περί «ελληνικής λίμνης» αποκρύπτει επίσης το γεγονός ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων δεν συνεπάγεται απαγόρευση της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Το Δίκαιο της Θάλασσας κατοχυρώνει το δικαίωμα αβλαβούς διέλευσης ξένων πλοίων μέσα από τα χωρικά ύδατα. Παράλληλα, για τα στενά που χρησιμοποιούνται για τη διεθνή ναυσιπλοΐα προβλέπεται το καθεστώς της διέλευσης transit. Οι σχετικές προβλέψεις περιλαμβάνονται στα άρθρα 17 και 38 της Σύμβασης.
Άρα, η εικόνα ενός Αιγαίου στο οποίο η Ελλάδα θα μπορούσε να κλείσει κατά βούληση τους διεθνείς θαλάσσιους δρόμους δεν ανταποκρίνεται στο ισχύον νομικό πλαίσιο.
Η τουρκική αντίφαση
Η ίδια η Τουρκία εφαρμόζει εύρος χωρικών υδάτων 12 ναυτικών μιλίων στη Μαύρη Θάλασσα και στη Μεσόγειο, διατηρώντας τα 6 μίλια μόνο στο Αιγαίο. Αυτό καταγράφεται και σε επίσημο χάρτη του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών.
Με απλά λόγια, η Άγκυρα αποδέχεται τον κανόνα των 12 μιλίων όπου την εξυπηρετεί, αλλά τον μετατρέπει σε αιτία πολέμου όταν το ίδιο δικαίωμα πρόκειται να ασκηθεί από την Ελλάδα.
Η απειλή αυτή παραμένει σε ισχύ. Σε ψήφισμά του για την Τουρκία τον Φεβρουάριο του 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επανέλαβε ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να διατηρεί επίσημη απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας για την άσκηση του νόμιμου δικαιώματος επέκτασης των χωρικών υδάτων.
Αυτό είναι το στοιχείο που απουσιάζει από το τουρκικό βίντεο. Η Ελλάδα εμφανίζεται ως η πλευρά που επιχειρεί να «αρπάξει» το Αιγαίο, ενώ η Τουρκία παρουσιάζεται ως δήθεν μετριοπαθής δύναμη που ζητά δικαιοσύνη. Δεν εξηγείται ότι είναι η Άγκυρα εκείνη που απειλεί με πόλεμο εάν μία γειτονική χώρα ασκήσει δικαίωμα που προβλέπεται από το Διεθνές Δίκαιο.
Το βίντεο του Türkiye Today αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα σύγχρονης τουρκικής επικοινωνιακής πολιτικής: αγγλόφωνο περιεχόμενο, απλοποιημένα γραφικά, χιουμοριστικές παρομοιώσεις και ένα μήνυμα εύκολο να καταναλωθεί από κοινό που δεν γνωρίζει τις νομικές και ιστορικές λεπτομέρειες.
Πίσω από την «παιδική λογική» του 50-50, όμως, κρύβεται μία πολύ σοβαρή επιδίωξη, να εμπεδωθεί διεθνώς ότι τα ελληνικά νησιά αποτελούν γεωγραφική ανωμαλία, ότι τα νόμιμα δικαιώματά τους είναι υπερβολικά και ότι το Αιγαίο πρέπει να μοιραστεί με πολιτικούς όρους που θα επιβάλει η Τουρκία.
Αυτό είναι προπαγάνδα σε αγγλόφωνη επιχείρηση επηρεασμού της διεθνούς κοινής γνώμης.
Αναλύσεις
Η ελευθερία της έκφρασης στην Τουρκία του Ερντογάν: Λουκέτα, καταλήψεις τηλεοπτικών σταθμών και φίμωση του Τύπου
Από τις εφημερίδες Zaman και Bugün μέχρι τους τηλεοπτικούς σταθμούς TELE1 και Halk TV, η Τουρκία μετρά μια δεκαετία μαζικών παρεμβάσεων στην ενημέρωση. Η εικόνα με 26 μέσα ενημέρωσης που έκλεισαν ή τέθηκαν υπό κρατικό έλεγχο αποτυπώνει μόνο μέρος της πραγματικότητας. Την ίδια ώρα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν καταγγέλλει το Ισραήλ και δυτικές κυβερνήσεις για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ελευθερίας του Τύπου, δημιουργώντας έντονη αντίφαση ανάμεσα στη διεθνή ρητορική της Άγκυρας και στην κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας.
Του Χρήστου Κωνσταντινίδη
Μια εικόνα που κυκλοφορεί στην Τουρκία παρουσιάζει τα τηλεοπτικά κανάλια, τις εφημερίδες και τα ειδησεογραφικά πρακτορεία που έχουν βρεθεί στο στόχαστρο των τουρκικών αρχών από το 2015 μέχρι και τις 14 Οκτωβρίου 2026.
Τα ονόματα είναι χαρακτηριστικά: Kanaltürk, Bugün TV, Zaman, Today’s Zaman, Cihan, Samanyolu, TELE1 και, πλέον, Halk TV.
Συνολικά, η συγκεκριμένη καταγραφή περιλαμβάνει 26 ονομασίες. Δεν πρόκειται, όμως, αποκλειστικά για οριστικά κλεισμένα μέσα ενημέρωσης. Ο κατάλογος συνδυάζει επιχειρήσεις που έκλεισαν με κυβερνητικά διατάγματα, σταθμούς που καταλήφθηκαν από διορισμένους διαχειριστές και περιπτώσεις στις οποίες διεκόπη η ανεξάρτητη ειδησεογραφική λειτουργία.
Η πραγματική έκταση των παρεμβάσεων είναι μεγαλύτερη.
Μόνο τον Ιούλιο του 2016, μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος, η τουρκική κυβέρνηση διέταξε το κλείσιμο 45 εφημερίδων, 16 τηλεοπτικών σταθμών, 23 ραδιοφώνων, 15 περιοδικών και 29 εκδοτικών οίκων και εταιρειών διανομής. Το Committee to Protect Journalists (CPJ) κατήγγειλε τότε το πρωτοφανές εύρος των εκκαθαρίσεων στον χώρο της ενημέρωσης.
Από τη Zaman στη Samanyolu: Η μεγάλη εκκαθάριση του 2016
Η πρώτη μεγάλη φάση των παρεμβάσεων άρχισε πριν από το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016.
Ήδη από το 2015, οι τουρκικές αρχές είχαν παρέμβει στη λειτουργία τηλεοπτικών και δημοσιογραφικών οργανισμών που θεωρούνταν συνδεδεμένοι με το κίνημα του Φετουλάχ Γκιουλέν.
Ακολούθησε, τον Μάρτιο του 2016, η επιβολή δικαστικά διορισμένων διαχειριστών στην εφημερίδα Zaman και στην αγγλόφωνη έκδοσή της, Today’s Zaman. Αστυνομικές δυνάμεις εισήλθαν στις εγκαταστάσεις, ενώ δημοσιογράφοι απομακρύνθηκαν ή παραιτήθηκαν.
Μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα, η κυβέρνηση χρησιμοποίησε τις έκτακτες εξουσίες της για να κλείσει μεγάλο αριθμό μέσων, επικαλούμενη δεσμούς τους με οργανώσεις τις οποίες κατηγορούσε για τρομοκρατική δράση.
Ανάμεσά τους βρίσκονταν τα Kanaltürk, Bugün, Millet, Samanyolu TV, Samanyolu Haber, Can Erzincan TV και Cihan News Agency.
Το ίδιο μοτίβο επεκτάθηκε και σε κουρδικά μέσα ενημέρωσης. Τον Οκτώβριο του 2016, νέες αποφάσεις οδήγησαν στο κλείσιμο τουλάχιστον 15 ακόμη ειδησεογραφικών οργανισμών, μεταξύ των οποίων κουρδικά πρακτορεία και εφημερίδες.
Η τουρκική κυβέρνηση υποστήριζε ότι ενεργούσε για την προστασία της εθνικής ασφάλειας και την αντιμετώπιση οργανώσεων που θεωρούσε υπεύθυνες για την απόπειρα ανατροπής της.
Ανθρωπιστικές οργανώσεις και διεθνείς ενώσεις δημοσιογράφων επισήμαιναν, ωστόσο, ότι οι μαζικές αποφάσεις, η περιορισμένη δικαστική προστασία και η γενικευμένη επίκληση της τρομοκρατίας δημιουργούσαν σοβαρούς κινδύνους για την ελευθερία της ενημέρωσης.
Οκτώβριος 2026: Το Halk TV εκτός ζωντανής μετάδοσης
Η υπόθεση επανήλθε με ιδιαίτερη ένταση στις 14 Οκτωβρίου 2026.
Τουρκικές αστυνομικές δυνάμεις εισήλθαν τα ξημερώματα στις εγκαταστάσεις του Halk TV στην Κωνσταντινούπολη. Ο τηλεοπτικός σταθμός, γνωστός για την αντιπολιτευτική του γραμμή, τέθηκε υπό τη διοίκηση διορισμένου διαχειριστή και οι ζωντανές μεταδόσεις του διακόπηκαν.
Οι εισαγγελικές αρχές συνέδεσαν την επιχείρηση με έρευνα για οικονομικά αδικήματα που αφορούσαν τον ιδιοκτήτη του σταθμού, Καφέρ Μαχίρογλου. Εκείνος αρνήθηκε τις κατηγορίες και απέδωσε την επέμβαση σε πολιτικά κίνητρα.
Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε ενώ το Halk TV κάλυπτε συστηματικά την υπόθεση του φυλακισμένου δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου και τις εξελίξεις στην τουρκική αντιπολίτευση.
Η Human Rights Watch χαρακτήρισε την ανάληψη ελέγχου του σταθμού ακόμη μία παρέμβαση εις βάρος ανεξάρτητης δημοσιογραφικής φωνής.
Δεν είναι η μοναδική πρόσφατη περίπτωση.
Σύμφωνα με την ανεξάρτητη τουρκική δημοσιογραφική πλατφόρμα Bianet, από τον Μάρτιο του 2025 μέχρι τον Οκτώβριο του 2026, συνολικά δέκα τηλεοπτικοί σταθμοί πέρασαν σε καθεστώς διοίκησης από κρατικά διορισμένους διαχειριστές.
Σε αυτούς περιλαμβάνονται τα Flash Haber TV, Ekotürk TV, Habertürk TV, Show TV, Bloomberg HT, HT Spor, Show Türk, Show Max, TELE1 και Halk TV.
Εδώ υπάρχει μία κρίσιμη διαφορά: αρκετοί από τους σταθμούς συνέχισαν να μεταδίδουν πρόγραμμα υπό τη νέα διοίκηση. Στο TELE1, όμως, ανεστάλησαν οι ζωντανές ειδησεογραφικές μεταδόσεις, ενώ στο Halk TV διακόπηκε η ζωντανή εκπομπή μετά την αστυνομική επέμβαση.
Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν ένας σταθμός εξακολουθεί να εκπέμπει. Είναι ποιος αποφασίζει για τη διοίκησή του, ποιος ελέγχει τη δημοσιογραφική γραμμή και κατά πόσον οι δημοσιογράφοι έχουν τη δυνατότητα να εργάζονται χωρίς κρατική πίεση.
Η φίμωση περνά και στο διαδίκτυο
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον στις τηλεοπτικές συχνότητες και στον έντυπο Τύπο.
Τον Οκτώβριο του 2026, η Τουρκία βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο διεθνών αντιδράσεων για περιορισμούς στην πρόσβαση σε ανεξάρτητες ειδησεογραφικές ιστοσελίδες και λογαριασμούς κοινωνικών δικτύων.
Περισσότερες από 20 οργανώσεις υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ των οποίων η Human Rights Watch και η ARTICLE 19, κάλεσαν τις ψηφιακές πλατφόρμες να αντισταθούν σε δικαστικές εντολές αποκλεισμού περισσότερων από 1.200 λογαριασμών.
Οι λογαριασμοί αφορούσαν δημοσιογράφους, πανεπιστημιακούς, ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον αποκλεισμό της ανεξάρτητης ειδησεογραφικής ιστοσελίδας T24.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στη διεθνή αξιολόγηση της χώρας.
ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ
163η / 180
Τουρκία, 2026 – Reporters Without Borders
Η Freedom House αναφέρει επίσης ότι μεγάλο μέρος των τουρκικών μέσων ανήκει σε επιχειρηματικούς ομίλους με κυβερνητικές διασυνδέσεις, ενώ οι ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι αντιμετωπίζουν διώξεις, πρόστιμα, περιορισμούς και συλλήψεις.
Ο Ερντογάν καταγγέλλει το Ισραήλ και τη Δύση για τα ανθρώπινα δικαιώματα
Η αντίφαση αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα όταν εξετάσει κανείς τη διεθνή ρητορική της τουρκικής κυβέρνησης.
Ο Ερντογάν εμφανίζεται συστηματικά ως υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καταγγέλλοντας άλλες χώρες για παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και για περιορισμούς των ελευθεριών.
Πρώτος στόχος των κατηγοριών του είναι το Ισραήλ.
Στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, στις 22 Σεπτεμβρίου 2026, κατηγόρησε την ισραηλινή κυβέρνηση για εγκλήματα στη Γάζα, επικρίνοντας παράλληλα την αδυναμία των διεθνών οργανισμών να προστατεύσουν τους Παλαιστινίους.
Το Ισραήλ απορρίπτει τις τουρκικές κατηγορίες περί γενοκτονίας.
Η τουρκική προεδρία έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο στο πεδίο της ελευθερίας του Τύπου.
Τον Δεκέμβριο του 2025, η Διεύθυνση Επικοινωνίας της Προεδρίας εξέδωσε βιβλίο με τίτλο Murdering the Truth: Israel’s Campaign Against Journalism, με πρόλογο του Ερντογάν, κατηγορώντας το Ισραήλ για στοχοποίηση δημοσιογράφων και καταστροφή δημοσιογραφικών υποδομών στη Γάζα.
Η τουρκική πλευρά ασκεί επίσης κριτική σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ιδιαίτερα για τη στάση τους απέναντι στον πόλεμο στη Γάζα, την ισλαμοφοβία, τον ρατσισμό και την προστασία των μειονοτήτων.
Σε επίσημες δηλώσεις του, ο Ερντογάν έχει κατηγορήσει δυτικές χώρες για επιλεκτική εφαρμογή της Οικουμενικής Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καταλογίζοντάς τους υποκρισία. Έχει επίσης επικρίνει τη Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες για ανεπαρκή αντίδραση στις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Οι καταγγελίες αυτές πρέπει ασφαλώς να εξετάζονται με βάση τα πραγματικά περιστατικά. Η κατάσταση των δημοσιογράφων στη Γάζα, οι περιορισμοί πρόσβασης ξένων ανταποκριτών και οι καταγγελίες παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελούν σοβαρά ζητήματα που έχουν τεθεί και από διεθνείς δημοσιογραφικούς οργανισμούς.
Υπάρχει, όμως, ένα ουσιώδες ζήτημα συνέπειας: οι αρχές της ελευθερίας της έκφρασης και της προστασίας των δημοσιογράφων οφείλουν να εφαρμόζονται και στο εσωτερικό μιας χώρας που επικαλείται αυτές τις αξίες στη διεθνή σκηνή.
Η Ευρώπη επικρίνει, αλλά συνεργάζεται με την Άγκυρα
Το θέμα αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς η Τουρκία επιχειρεί να αναβαθμίσει τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος, στις 9 Οκτωβρίου 2026, επισήμανε ότι οι τελευταίες παρεμβάσεις της Άγκυρας στην ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και στα ατομικά δικαιώματα απομακρύνουν τη χώρα από τις απαιτούμενες ευρωπαϊκές δημοκρατικές προδιαγραφές.
Παράλληλα, αναγνώρισε την αυξανόμενη στρατηγική σημασία της Τουρκίας για την Ευρώπη, ιδιαίτερα σε θέματα άμυνας, περιφερειακής ασφάλειας και οικονομικής συνεργασίας.
Ακριβώς εδώ βρίσκεται το ευρωπαϊκό δίλημμα.
Η Άγκυρα επιδιώκει συμμετοχή σε ευρωπαϊκά αμυντικά και χρηματοπιστωτικά προγράμματα, μεταξύ των οποίων τα SAFE και SEPA, την ώρα που η κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας προκαλεί αντιδράσεις για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, τη μεταχείριση της αντιπολίτευσης και την ελευθερία της δημοσιογραφίας.
Το Reuters κατέγραψε τον Ιούλιο του 2026 ότι αρκετοί δυτικοί σύμμαχοι της Τουρκίας έχουν περιορίσει τη δημόσια κριτική τους για τις παραβιάσεις δικαιωμάτων, δίνοντας μεγαλύτερη προτεραιότητα στη στρατηγική και αμυντική συνεργασία με την Άγκυρα.
Το ερώτημα που παραμένει
Η εικόνα με τα 26 μέσα ενημέρωσης δεν αποτυπώνει το σύνολο των περιορισμών που έχουν επιβληθεί στον τουρκικό Τύπο από το 2015.
Πίσω από τις ονομασίες βρίσκονται δημοσιογράφοι που έχασαν τη δουλειά τους, επιχειρήσεις που πέρασαν σε κρατικό έλεγχο, ειδησεογραφικά προγράμματα που διακόπηκαν και πολίτες που είδαν τις δυνατότητες ανεξάρτητης ενημέρωσης να περιορίζονται.
Η κυβέρνηση Ερντογάν επικαλείται την εθνική ασφάλεια, την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και τη διερεύνηση οικονομικών αδικημάτων για τις ενέργειές της. Οι διεθνείς οργανώσεις για την ελευθερία του Τύπου, αντιθέτως, καταγράφουν ένα διαρκές πρόβλημα πολιτικής πίεσης και περιστολής της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την Τουρκία. Αγγίζει και την αξιοπιστία της διεθνούς συζήτησης για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Όταν ο Ερντογάν επικρίνει το Ισραήλ και τη Δύση για την ελευθερία της έκφρασης, οι ίδιες αρχές επιβάλλουν να εξετάζεται και η μεταχείριση των δημοσιογράφων στην Κωνσταντινούπολη, στην Άγκυρα και στην υπόλοιπη τουρκική επικράτεια.
Η ελευθερία του Τύπου δεν κρίνεται από τις δηλώσεις ενός ηγέτη για τις παραβιάσεις άλλων κρατών, αλλά από το εάν οι δημοσιογράφοι στη δική του χώρα μπορούν να ελέγχουν την εξουσία χωρίς να κινδυνεύουν με διώξεις ή απώλεια της ανεξαρτησίας τους.
Και αυτή είναι η αντίφαση που αναδεικνύεται από τη δεκαετή καταγραφή των παρεμβάσεων στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Αναλύσεις
Πώς ερμήνευσε η Τουρκία τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών από την Αθήνα;
Ο Ρούμπιο παρουσίασε την Αθήνα ως εταίρο που προσφέρει λύσεις στην άμυνα, την ενέργεια και τη διαχείριση των συνόρων
Του Χρήστου Κωνσταντινίδη, Middle East Forum
Κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο εκφώνησε μια συγκλονιστική ομιλία στις 7 Οκτωβρίου 2026 στην Πνύκα, απέναντι από την Ακρόπολη, μόλις λίγα μέτρα από το σημείο όπου ο Απόστολος Παύλος κήρυξε το Ευαγγέλιο στους αρχαίους Αθηναίους. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών τοποθέτησε την Ελλάδα στο επίκεντρο της ιστορικής κληρονομιάς της Δύσης και της σύγχρονης στρατηγικής συνεργασίας.
Ο Ρούμπιο χρησιμοποίησε την αρχαία Ελλάδα για να θεμελιώσει το όραμα της κυβέρνησης Τραμπ για την εθνική ισχύ, την κυριαρχία και τη δυτική αναγέννηση. Συνέδεσε την ελληνική παράδοση με το καθήκον, την αριστεία και την προθυμία υπεράσπισης της πατρίδας. Παρουσίασε την Ελλάδα ως υπόδειγμα συμμάχου και κάλεσε την Ευρώπη να ακολουθήσει το παράδειγμά της. Με απλά λόγια, ο Ρούμπιο παρουσίασε την Αθήνα ως εταίρο που προσφέρει λύσεις στην άμυνα, την ενέργεια και τη διαχείριση των συνόρων.
Αυτό έστειλε ένα έμμεσο μήνυμα στην Τουρκία: οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν την αξία της Ελλάδας αυτοτελώς και όχι μόνο ως αντίβαρο στην Άγκυρα. Δείχνει επίσης ότι η γεωγραφία και το στρατιωτικό μέγεθος δεν αρκούν για να εξασφαλίσουν αποκλειστική προνομιακή μεταχείριση. Η Ελλάδα έχει εδραιώσει την αξιοπιστία της και η συμμετοχή της σε ενεργειακές και αμυντικές συνεργασίες δημιουργεί επιλογές που περιορίζουν τη δυνατότητα της Τουρκίας να εμφανίζεται ως αναντικατάστατος μεσολαβητής.
Το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου αποτελεί την πρακτική δοκιμασία αυτής της σχέσης. Σε κοινή συνέντευξη Τύπου, ο Ρούμπιο εξέφρασε τη στήριξή του στην επιτυχία των ενεργειακών έργων, αλλά απέφυγε τη δημόσια αντιπαράθεση με την Τουρκία, παραπέμποντας τα ευαίσθητα ζητήματα σε ιδιωτικές διπλωματικές συνομιλίες.
Στη συνέντευξή του στον Αλέξη Παπαχελά για την «Καθημερινή», ο Ρούμπιο έγινε σαφέστερος. Χαρακτήρισε αδιανόητη μια ελληνοτουρκική σύγκρουση και περιέγραψε σχέδια διπλωματικής κινητοποίησης για το καλώδιο. Η Ουάσιγκτον αναγνωρίζει ότι το έργο εξυπηρετεί και τα δικά της συμφέροντα. Η αποτροπή μιας σύγκρουσης, όμως, πρέπει να σημαίνει αποτροπή του εξαναγκασμού που την προκαλεί. Διαφορετικά, η διατήρηση της ηρεμίας μπορεί να καταλήξει στην επιβράβευση εκείνου —της Τουρκίας— που απειλεί να τη διαταράξει.
Ο τρόπος με τον οποίο τα τουρκικά Μέσα κάλυψαν την επίσκεψη δείχνει ότι η Άγκυρα έλαβε το μήνυμα.
Η Hürriyet παρουσίασε τον Ρούμπιο ως την τελευταία ελπίδα της Αθήνας απέναντι στην Άγκυρα. Η Milliyet στάθηκε στους επαίνους του Αμερικανού υπουργού προς την Ελλάδα, ενώ η φιλοκυβερνητική Türkiye είχε ήδη επιχειρήσει, στις 5 Οκτωβρίου, να παρουσιάσει την ελληνική στρατηγική ως αποτυχημένη, προβάλλοντας την τουρκική αμυντική βιομηχανία και τις ευρωπαϊκές συνεργασίες της Άγκυρας. Το A Haber και η Cumhuriyet έστρεψαν την προσοχή στις διαδηλώσεις, παρουσιάζοντας την υποδοχή του Ρούμπιο ως μεγάλο σοκ. Η εθνικιστική Aydınlık περιέγραψε την ενίσχυση του άξονα ΗΠΑ–Ελλάδας ως κίνηση κατά της Τουρκίας και συνέδεσε τον Κάθετο Διάδρομο με τον περιορισμό του τουρκικού ενεργειακού βάρους.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η ανάλυση του Γκιουρσέλ Τοκμάκογλου, πρώην επικεφαλής του τμήματος πληροφοριών της τουρκικής αεροπορίας, στην τουρκική έκδοση της Independent. Διαχώρισε την ομιλία από ένα αντιτουρκικό δόγμα, αλλά εκτίμησε ότι η ευρύτερη συνεργασία περιορίζει τα διαπραγματευτικά πλεονεκτήματα της Τουρκίας. Οι αντιδράσεις στον τουρκικό Τύπο δείχνουν ξεκάθαρα πόσο ενόχλησαν την Άγκυρα η επίσκεψη και η ομιλία, ιδιαίτερα από τη στιγμή που η περιοδεία του Ρούμπιο δεν περιλάμβανε στάση στην Τουρκία.
Υπάρχει, όμως, και η άλλη όψη της εικόνας. Την ημέρα της ομιλίας Ρούμπιο στην Πνύκα, δύο οπλισμένα F-16, ένα CN-235 και τρία άοπλα τουρκικά drones πραγματοποίησαν τέσσερις παραβιάσεις του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου και τρεις παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών, ενώ την προηγουμένη είχαν σημειωθεί δεκαπέντε παραβιάσεις του εναέριου χώρου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αξιολογήσουν σοβαρά αυτήν τη συμπεριφορά. Όταν τουρκικά αεροσκάφη παραβιάζουν τον ελληνικό εναέριο χώρο ενώ ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών βρίσκεται στην Αθήνα, η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να μένει αδιάφορη απέναντι σε αυτήν την αντίδραση.
Ο Ρούμπιο μίλησε για κυριαρχία και αξιόπιστες συμμαχίες. Οι προκλητικές παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από την Τουρκία, την ημέρα της επίσκεψης του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, κάθε άλλο παρά εμπιστοσύνη στην αξιοπιστία της εμπνέουν. Ενισχύουν ξεκάθαρα το επιχείρημα ότι η Άγκυρα δεν έχει καμία πρόθεση να εγκαταλείψει την αναθεωρητική πολιτική και τις παράνομες αξιώσεις της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, όπως αποτυπώνονται στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και στο τουρκολιβυκό μνημόνιο κατανόησης.
Αναλύσεις
Θέλουν να κηρυχθεί persona non grata η πρέσβης των ΗΠΑ!
Η Άγκυρα χαμήλωσε τους τόνους. Άλλαξε όμως στρατηγική; Και πώς μεταφράζει η Ελλάδα την υπεράσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων σε συγκεκριμένες αποφάσεις;
Η Άγκυρα χαμήλωσε τους τόνους. Άλλαξε όμως στρατηγική; Και πώς μεταφράζει η Ελλάδα την υπεράσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων σε συγκεκριμένες αποφάσεις;
Ο Χρήστος Κωνσταντινίδης, διευθυντής σύνταξης του Geopolitico.gr, συνεχίζει τη συζήτηση του προηγούμενου podcast και συνδέει τις εξελίξεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο με την άμυνα, τη διπλωματία και τον πόλεμο των πληροφοριών.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου: οι επίσημες διαψεύσεις Γεραπετρίτη και Μαρινάκη για αλλαγή όδευσης, τα ερωτήματα που παραμένουν και η προσπάθεια τουρκικών μέσων να παρουσιάσουν την υπόθεση ως ελληνική υποχώρηση. Μαζί εξετάζονται ο τουρκολιβυκός διάδρομος, οι πιέσεις στην Κύπρο και η ασφάλεια των υποθαλάσσιων υποδομών.
Αναλύουμε επίσης τις απειλές Γκιουρντενίζ, τα όρια του τουρκικού «Ατσάλινου Θόλου», την ισχύ της ελληνικής αεροπορίας και το κρίσιμο ζήτημα της θητείας και των εφεδρειών. Στη διπλωματική επικαιρότητα, εξετάζουμε τις καταγγελίες που αφορούν την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και το αίτημα για θεσμική αντίδραση, εφόσον επιβεβαιωθούν.
Ακόμη: μεταναστευτικό και Frontex, Θράκη, αγορές ακινήτων μέσω εταιρειών, τουρκική προπαγάνδα, η κινεζική παρουσία στη Μέση Ανατολή και η ινδική προσπάθεια στους ημιαγωγούς. Το podcast ολοκληρώνεται με τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης, τα οδυνηρά ηθικά ερωτήματα από την υπόθεση τερματισμού ζωής παιδιού στην Ολλανδία και την επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων από τη Βουλγαρία.
Μια συζήτηση για την κυριαρχία, την ευθύνη και τις αποφάσεις που έχουν πραγματικό κόστος.
Project Bromo: Η Ευρώπη επιταχύνει τη δημιουργία διαστημικού γίγαντα απέναντι στη SpaceX
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να επιταχύνει την αντιμονοπωλιακή αξιολόγηση της συμφωνίας μεταξύ Airbus, Thales και Leonardo. Ο νέος όμιλος, με...
350 Δισ. Δολάρια στην Αμερική: Η Νότια Κορέα ενεργοποιεί τη μεγαλύτερη στρατηγική επένδυση της συμμαχίας τους
Καθώς στη Σεούλ διατυπώνονται επικρίσεις σχετικά με τους κινδύνους και την εποπτεία των επενδύσεων αυτών, ενώ οι ενδιάμεσες εκλογές στις...
«Εδώ αρμόδιος είμαι εγώ»: Η τουρκική υστερία για τις NAVTEX και το ευρωπαϊκό πλέγμα προστασίας του GSI
Ως νέα αναμέτρηση για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου παρουσιάζει ο τουρκικός Τύπος την αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας με αφορμή...
Αζερμπαϊτζάν – Τουρκία: Κηρύχθηκε ο πόλεμος για την ισλαμική μαντίλα
Το Αζερμπαϊτζάν, μια χώρα με μουσουλμανικό πληθυσμό σε ποσοστό 98%, μόλις απαγόρευσε τη χρήση της χιτζάμπ στα σχολεία, επικαλούμενο την...
Μάικλ Ρούμπιν: Ο Τομ Μπάρακ θα Καταστρέψει την κληρονομιά του Τραμπ;
Ο Μπάρακ έχει αναδιαμορφώσει σχεδόν μόνος του την πολιτική των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος...
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας