Μια νέα διεθνή στρατηγική πρωτοβουλία με την ονομασία Line of State ανακοίνωσε ο Σάι Γκαλ, πρώην αντιπρόεδρος Εξωτερικών Σχέσεων της Israel Aerospace Industries (IAI), φιλοδοξώντας να δημιουργήσει έναν μηχανισμό που θα συνδυάζει τη στρατηγική ανάλυση, τις σχέσεις με κυβερνήσεις, τη δημόσια επιρροή και τις επιχειρησιακές αποφάσεις σε ζητήματα κρατικής πολιτικής.

Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης

Ο Γκαλ, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει έντονη παρουσία στον χώρο της διεθνούς γεωπολιτικής ανάλυσης και αρθρογραφεί αποκλειστικά και για το Geopolitico.gr παρουσιάζει το Line of State όχι ως εταιρεία δημοσίων σχέσεων, ομάδα πίεσης (lobbying) ή think tank, αλλά ως μια εξειδικευμένη στρατηγική δομή που αναλαμβάνει υποθέσεις κρατικού ενδιαφέροντος, όπου απαιτείται συνδυασμός πολιτικής στρατηγικής, επιχειρηματικής πληροφόρησης, διεθνών σχέσεων και επικοινωνιακής διαχείρισης.

Οι τρεις πυλώνες

Η νέα πρωτοβουλία βασίζεται σε τρεις βασικούς άξονες:

• Στρατηγικές Υποθέσεις (Strategic Affairs)
• Σχέσεις με Κυβερνήσεις (Government Relations)
• Δημόσια Ισχύς (Public Power)

Παράλληλα, αξιοποιεί ως επιχειρησιακά εργαλεία τη στρατηγική επικοινωνία, την επιχειρηματική πληροφόρηση (business intelligence) και τους διαύλους διπλωματίας «Track 1.5», δηλαδή ανεπίσημες επαφές μεταξύ κρατικών αξιωματούχων, ειδικών και φορέων.

Παρεμβάσεις σε Ευρώπη, ΝΑΤΟ και Ανατολική Μεσόγειο

Ο Σάι Γκαλ εργάστηκε τους τελευταίους 18 μήνες με θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, καθώς και με κυβερνήσεις, οργανισμούς και επιχειρήσεις σε μια σειρά από γεωπολιτικά μέτωπα που εκτείνονται από την Ελλάδα και την Κύπρο έως την Ινδία, την Αυστραλία, τη Γαλλία, τις χώρες του Κόλπου, τη Δανία, τη Γροιλανδία και την Αρκτική.

Το αντικείμενο των παρεμβάσεών του περιλαμβάνει ζητήματα κυριαρχίας, συμμαχιών, κρίσιμων υποδομών, ξένων παρεμβάσεων, στρατηγικών διαδρόμων, στρατιωτικών βάσεων, υπηρεσιών πληροφοριών και συστημάτων λήψης αποφάσεων.

Η σημασία της κατεχόμενης Κύπρου

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου  ο Γκαλ έχει υποστηρίξει ότι η κατεχόμενη βόρεια Κύπρος δεν αποτελεί αποκλειστικά κυπριακό ζήτημα, αλλά συνιστά στρατηγική πλατφόρμα της Τουρκίας με άμεσες επιπτώσεις στην ασφάλεια του Ισραήλ, της Ελλάδας, της Κυπριακής Δημοκρατίας και συνολικά της Ευρώπης.

Η προσέγγιση αυτή, σύμφωνα με την ανακοίνωση, προσέλκυσε το ενδιαφέρον πολιτικών και αναλυτικών κύκλων στην Ελλάδα, την Κύπρο και την Τουρκία, ενώ χρησιμοποιήθηκε και σε αξιολογήσεις που αφορούν την τουρκική στρατηγική στην περιοχή.

Παρεμβάσεις για την Αυστραλία, την Ινδία και την Αρκτική

Στην Αυστραλία, ο Σάι Γκαλ ασχολήθηκε με ζητήματα ξένων παρεμβάσεων, γνωστικών επιχειρήσεων (cognitive warfare) και της δράσης των Γκρίζων Λύκων, ενώ μέρος της δουλειάς του ενσωματώθηκε στο εκπαιδευτικό περιβάλλον της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας της Αυστραλίας.

Στην Ινδία, ανέπτυξε τη θεωρία της χώρας ως «συνδετικού κόμβου» μεταξύ διαφορετικών γεωπολιτικών περιοχών, εμπορικών διαδρόμων και διεθνών συμμαχιών.

Παράλληλα, για τη Γροιλανδία και την Αρκτική παρουσίασε το μοντέλο SILA (Strategic Ice Line Architecture), το οποίο αποσκοπεί στη μετατροπή της κυριαρχίας στην περιοχή σε στρατηγική υποδομή, μειώνοντας παράλληλα την αποκλειστική εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ενισχύοντας τον ευρωπαϊκό ρόλο.

Η πορεία του Σάι Γκαλ

Πριν από τη δημιουργία του Line of State, ο Σάι Γκαλ διετέλεσε αντιπρόεδρος Εξωτερικών Σχέσεων της Israel Aerospace Industries, όπου είχε την ευθύνη για τις διεθνείς σχέσεις, την επικοινωνία, τις κυβερνητικές επαφές και τη διεθνή προβολή της μεγαλύτερης αμυντικής βιομηχανίας του Ισραήλ.

Νωρίτερα είχε υπηρετήσει σε θέσεις στο ισραηλινό κοινοβούλιο (Κνεσέτ) και σε κυβερνητικούς φορείς, αποκτώντας εμπειρία στη διαμόρφωση πολιτικής και στη διαχείριση διεθνών σχέσεων.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το Line of State θα δραστηριοποιείται από το Ισραήλ, παρέχοντας στρατηγικές υπηρεσίες σε κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς, επιχειρήσεις, επενδυτές και ανώτατα στελέχη που καλούνται να διαχειριστούν σύνθετα ζητήματα γεωπολιτικής, ασφάλειας και διεθνών ισορροπιών.

Του Χρήστου Κωνσταντινίδη

Στην εκπομπή Monitor, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου και Δικαίου της Ενέργειας Νίκος Φαραντούρης μίλησε για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, τα «δώρα» Τραμπ προς τον Ερντογάν, την πιθανή πώληση κινητήρων F110 για τα τουρκικά μαχητικά KAAN, την ευρωπαϊκή στάση απέναντι στην Άγκυρα, το Κυπριακό, το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, αλλά και τη στρατηγική σημασία των σχέσεων ΕΕ–Ινδίας.

Ο Νίκος Φαραντούρης άσκησε σκληρή κριτική στην ελληνική κυβέρνηση για τη γραμμή των «ήρεμων νερών», υποστηρίζοντας ότι η παρατεταμένη σιωπή απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις έχει αποθρασύνει την Άγκυρα και έχει αποδυναμώσει τη θέση της Ελλάδας στα ευρωπαϊκά και νατοϊκά fora.

«Η κυβέρνηση εκλιπαρεί την ηρεμία στο Αιγαίο»

Ο Νίκος Φαραντούρης υποστήριξε ότι τα τελευταία χρόνια η ελληνική κυβέρνηση ακολούθησε μια πολιτική κατευνασμού απέναντι στην Τουρκία, με κεντρικό αφήγημα τα «ήρεμα νερά». Κατά την άποψή του, αυτή η στάση οδήγησε σε παρατεταμένη σιωπή απέναντι σε σοβαρές τουρκικές κινήσεις, όπως η παράνομη NAVTEX στο Αιγαίο, η μεταφορά τουρκικών F-16 στα Κατεχόμενα και ο αποκλεισμός της Κυπριακής Δημοκρατίας από προπαρασκευαστικές εργασίες διεθνούς συνόδου για το κλίμα στην Αττάλεια.

2. Σφοδρή κριτική για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις δηλώσεις στελεχών ελληνικού πολιτικού χώρου για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου. Ο Φαραντούρης χαρακτήρισε απαράδεκτο να παρουσιάζεται η πόντιση του καλωδίου ως «μονομερής ενέργεια», τονίζοντας ότι πρόκειται για ευρωπαϊκό έργο, ανάμεσα σε δύο κράτη-μέλη της ΕΕ, το οποίο αφορά την Ελλάδα, την Κύπρο και συνολικά τον Ελληνισμό.

Σημείωσε μάλιστα ότι τέτοιες τοποθετήσεις ταυτίζονται ουσιαστικά με το αφήγημα της Άγκυρας, σύμφωνα με το οποίο κάθε ελληνική ενέργεια στο Αιγαίο παρουσιάζεται ως προκλητική.

Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και η αναβάθμιση της Τουρκίας

Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ εκτίμησε ότι η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Τουρκία είναι κρίσιμη, καθώς μπορεί να σηματοδοτήσει βαθύ μετασχηματισμό της Συμμαχίας. Όπως είπε, οι Ηνωμένες Πολιτείες δείχνουν να μετακινούν σταδιακά το ενδιαφέρον τους από την Ευρώπη προς τη Μέση Ανατολή και την Ασία, ενώ στο εσωτερικό της Συμμαχίας διαμορφώνονται σενάρια που αναβαθμίζουν τον ρόλο της Τουρκίας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τουρκία επιδιώκει να καταστεί κεντρικός πυλώνας στην Ανατολική Μεσόγειο, στη Μέση Ανατολή και στη νέα γεωοικονομική αρχιτεκτονική του ΝΑΤΟ.

«Να τεθούν καθαρές κόκκινες γραμμές»

Ο Φαραντούρης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα πρέπει να σταματήσει να σιωπά και να θέσει ξεκάθαρα τα συμφέροντά της στο τραπέζι. Επικαλέστηκε μάλιστα τον Ελευθέριο Βενιζέλο, λέγοντας ότι στις διεθνείς σχέσεις οι εταίροι και οι σύμμαχοι καταλαβαίνουν μόνο όταν μια χώρα μιλά με όρους συμφερόντων.

Κατά την άποψή του, η Ελλάδα πρέπει να διεκδικήσει ανταλλάγματα, να αξιοποιήσει τη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ και να μην συναινέσει σε αποφάσεις που αναβαθμίζουν την Τουρκία χωρίς να διασφαλίζονται τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.

 Κριτική στην Κάγια Κάλας και στην ευρωπαϊκή στάση για το Κυπριακό

Ο Νίκος Φαραντούρης εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στην Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ, Κάγια Κάλας. Τόνισε ότι οι δηλώσεις και οι κινήσεις της για το Κυπριακό δεν αντανακλούν την απαιτούμενη ευρωπαϊκή στάση απέναντι σε μια χώρα-μέλος που βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή εδώ και 50 χρόνια.

Υποστήριξε ότι η ΕΕ δεν μπορεί να μιλά για εισβολή και κατοχή στην Ουκρανία και την ίδια στιγμή να αποφεύγει να θέσει με την ίδια ένταση το ζήτημα της Κύπρου.

Η Τουρκία στην ευρωπαϊκή άμυνα και το SAFE

Ο Φαραντούρης αναφέρθηκε και στις ευρωπαϊκές συζητήσεις για τη συμμετοχή της Τουρκίας σε αμυντικά σχήματα και χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το SAFE. Όπως είπε, η Άγκυρα δεν ενδιαφέρεται πλέον τόσο για την πλήρη ένταξη στην ΕΕ, όσο για πρόσβαση σε αμυντικά προγράμματα, κονδύλια και γεωστρατηγική αναβάθμιση.

Σημείωσε ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αμφισβητεί την εδαφική ακεραιότητα κράτους-μέλους της ΕΕ, ενώ κατέχει στρατιωτικά το 1/3 της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Παρέμβαση στο Ευρωκοινοβούλιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα»

Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ ανέφερε ότι στην πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ πέτυχαν να ενταχθούν τροπολογίες για τη «Γαλάζια Πατρίδα», τις τουρκικές προκλήσεις στην Κύπρο και το Αιγαίο.

Ωστόσο, άσκησε κριτική στην ελληνική κυβέρνηση, λέγοντας ότι δεν αξιοποίησε αυτή την έκθεση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για να ζητήσει καταδικαστική αναφορά στα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής.

Επιστολή στο Κογκρέσο για τους κινητήρες F110

Ο Φαραντούρης αποκάλυψε ότι απέστειλε επιστολή σε Αμερικανούς βουλευτές, στην οποία εξηγεί γιατί η πώληση κινητήρων F110 στην Τουρκία για τα μαχητικά KAAN θα υπονομεύσει την ισορροπία, την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή.

Τόνισε ότι στο αμερικανικό Κογκρέσο υπάρχουν ήδη ισχυρές αντιδράσεις απέναντι στην Τουρκία, καθώς πολλοί θεωρούν ότι η Άγκυρα δεν συμπεριφέρεται ως αξιόπιστος σύμμαχος, αλλά ως απρόβλεπτος παίκτης.

ΕΕ–Ινδία και ο ρόλος του Πακιστάν

Ως μέλος της ειδικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις σχέσεις με την Ινδία, ο Φαραντούρης υπογράμμισε τη σημασία των ευρωινδικών και ελληνοϊνδικών σχέσεων. Τόνισε ότι η Ινδία μπορεί να αποτελέσει σημαντικό γεωπολιτικό, οικονομικό και εμπορικό εταίρο της Ευρώπης.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στον ρόλο του Πακιστάν, επισημαίνοντας ότι η ΕΕ πρέπει να βλέπει με καθαρό μάτι τις συνδέσεις του με την τρομοκρατία και τη στρατηγική του σύμπλευση με την Τουρκία.

 IMEC και ανταγωνιστικό σχέδιο Τουρκίας–Σαουδικής Αραβίας

Ο Φαραντούρης στάθηκε και στον εμπορικό διάδρομο IMEC, που θα συνέδεε την Ινδία με την Ευρώπη μέσω Μέσης Ανατολής, Ισραήλ και Ελλάδας. Όπως είπε, το έργο φαίνεται να παραπέμπεται στις καλένδες, ενώ Σαουδική Αραβία και Τουρκία προωθούν ανταγωνιστικό σχέδιο σιδηροδρομικής διασύνδεσης που θα καταλήγει στην Κωνσταντινούπολη.

Ζήτησε ξεκάθαρη θέση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ελληνική κυβέρνηση για το αν στηρίζουν ακόμη το IMEC και ποιες κινήσεις κάνουν για την υλοποίησή του.

Η επικείμενη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αποτέλεσε το βασικό θέμα της 390ής εκπομπής «Με το Κλειδί της Ιστορίας», την οποία παρουσιάζει ο Γιάννης Θεοδωράτος στο Blue Sky.

Από την έναρξη της εκπομπής, ο παρουσιαστής υπογράμμισε ότι οι επόμενες ημέρες θεωρούνται ιδιαίτερα κρίσιμες για τη Συμμαχία, καθώς η Άγκυρα θα φιλοξενήσει μια σύνοδο που, όπως εκτίμησε, μπορεί να αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στις εξελίξεις της επόμενης δεκαετίας.

Ο Γιάννης Θεοδωράτος στάθηκε αρχικά στο πρωτοφανές καθεστώς ασφαλείας που, σύμφωνα με όσα ανέφερε, έχει επιβληθεί στην τουρκική πρωτεύουσα ενόψει της συνόδου. Όπως σημείωσε, χιλιάδες αστυνομικοί, στελέχη των υπηρεσιών ασφαλείας και δυνάμεις της στρατοχωροφυλακής έχουν αναπτυχθεί στην Άγκυρα, ενώ καταγγέλλονται συλλήψεις και αυστηρά προληπτικά μέτρα απέναντι σε οποιονδήποτε θεωρείται εν δυνάμει ύποπτος.

Σχολιάζοντας το πολιτικό περιβάλλον στην Τουρκία, χαρακτήρισε αντιφατική τη στάση της Συμμαχίας απέναντι σε μια χώρα που, όπως είπε, παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα δημοκρατίας και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Υποστήριξε ότι δημιουργείται ένα εμφανές παράδοξο, καθώς το ΝΑΤΟ οικοδομήθηκε πάνω στις αρχές της δημοκρατίας και της ελευθερίας, αλλά εξακολουθεί να συνεργάζεται στενά με ένα κράτος που ακολουθεί αυταρχική πορεία.

Σημαντικό μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στις αλλαγές που φέρνει η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Ο Θεοδωράτος εκτίμησε ότι η νέα αμερικανική στρατηγική αναμένεται να επηρεάσει συνολικά τη λειτουργία της Ατλαντικής Συμμαχίας, αλλά και τις ισορροπίες μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών.

Αναφερόμενος στα ελληνικά συμφέροντα, επισήμανε ότι η Αθήνα θα πρέπει να αξιοποιήσει όλα τα θεσμικά εργαλεία που διαθέτει στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Με αφορμή τις τουρκικές διεκδικήσεις για νέα στρατηγεία και αυξημένο ρόλο στη Συμμαχία, υποστήριξε ότι η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιήσει ακόμη και το δικαίωμα του βέτο, εφόσον αυτό απαιτηθεί για την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων.

Όπως τόνισε, οποιαδήποτε ελληνική συναίνεση δεν θα πρέπει να δοθεί χωρίς συγκεκριμένα και μετρήσιμα ανταλλάγματα, αλλά μόνο εφόσον εξυπηρετούνται ουσιαστικά οι ελληνικές θέσεις.

Η εκπομπή επεκτάθηκε και στη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνουν οι σύγχρονες στρατιωτικές τεχνολογίες. Ο Γιάννης Θεοδωράτος αναφέρθηκε στην αυξανόμενη σημασία των μικρών δορυφόρων, των δικτυοκεντρικών επιχειρήσεων και της διαστημικής τεχνολογίας, υποστηρίζοντας ότι οι μελλοντικές συγκρούσεις θα κρίνονται όλο και περισσότερο από την πληροφορία και την ταχύτητα λήψης αποφάσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη η Ελλάδα να αποκτήσει ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική για το διάστημα, τις νέες τεχνολογίες και την πληροφοριακή υπεροχή, ώστε να διατηρήσει στρατηγικό πλεονέκτημα απέναντι στις αναθεωρητικές επιδιώξεις της Τουρκίας.

Σε αρκετά σημεία της εκπομπής ο παρουσιαστής συνέδεσε τη στρατιωτική ισχύ με τη διαχρονική ιστορική εμπειρία του ελληνισμού, υπογραμμίζοντας ότι η στρατηγική σκέψη αποτελεί βασικό στοιχείο επιβίωσης ενός κράτους σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον.

Κλείνοντας την εκπομπή, ο Γιάννης Θεοδωράτος επανέλαβε ότι η Ελλάδα καλείται να αντιμετωπίσει μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων, κατά την οποία η ψυχραιμία, η στρατηγική προετοιμασία και η σωστή αξιοποίηση των διεθνών συμμαχιών θα είναι καθοριστικοί παράγοντες για τη διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων.