Σοβαρή προειδοποίηση για την εξέλιξη της τουρκικής αεροπορικής ισχύος, το πρόγραμμα του μαχητικού KAAN και την ανάγκη η Κύπρος να ενταχθεί ουσιαστικά στον ελληνικό αεροπορικό σχεδιασμό απηύθυνε ο επισμηναγός ε.α. Στέφανος Καραβίδας, μιλώντας στο Σίγμα.

Ο στρατιωτικός αναλυτής στάθηκε στην τάση, όπως είπε, είτε να υπερπροβάλλονται οι τουρκικές δυνατότητες είτε να υποτιμούνται ως αποτέλεσμα «κοπτοραπτικής». Η πραγματικότητα, κατά την εκτίμησή του, βρίσκεται ανάμεσα στις δύο αυτές προσεγγίσεις.

«Είναι μία πλατφόρμα η οποία πετάει», σημείωσε αναφερόμενος στο KAAN, υπογραμμίζοντας ότι τα τελευταία δύο χρόνια υπάρχουν πρωτότυπα που έχουν περάσει από επιθετικές δοκιμές. Κατά τον ίδιο, ακόμη και αν επαληθευθεί μόνο μέρος των σχεδιασμών που ανακοινώνει η Τουρκία, η εξέλιξη αυτή πρέπει να απασχολεί σοβαρά την Ελλάδα και την Κύπρο.

Ο Στέφανος Καραβίδας επισήμανε ότι το τουρκικό μαχητικό σχεδιάζεται να λειτουργεί ως πλατφόρμα μεταφοράς οπλικών συστημάτων αέρος-αέρος και αέρος-εδάφους. Το κρίσιμο ζήτημα, όπως ανέφερε, δεν είναι μόνο το ποιοτικό σκέλος, το οποίο θα αποδειχθεί στην πράξη, αλλά και η αριθμητική διάσταση του αεροπορικού ισοζυγίου.

Όπως τόνισε, οι πρόσφατες συγκρούσεις στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή και γύρω από το Ιράν ανέδειξαν ότι οι αριθμοί έχουν ιδιαίτερη σημασία, ειδικά σε κρίσεις που δεν διαρκούν λίγες ώρες ή ημέρες, αλλά παρατείνονται.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Τουρκία διαθέτει σήμερα περίπου 230 F-16, ενώ συνεχίζει να επενδύει στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία, στην ανάπτυξη δικτύων και σε δυνατότητες ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης. Παράλληλα, σημείωσε ότι η Άγκυρα κινείται σε μια πορεία η οποία, εφόσον υλοποιηθούν οι σχεδιασμοί της για το KAAN, τις προμήθειες Eurofighter και άλλες ενισχύσεις, θα μπορούσε να τη φέρει κοντά στα 300 μαχητικά αεροσκάφη προς το τέλος της δεκαετίας.

Απέναντι σε αυτή την προοπτική, εκτίμησε ότι η ελληνική Πολεμική Αεροπορία θα κινείται αριθμητικά σε επίπεδο περίπου 170 έως 200 αεροσκαφών, με τα F-16 Viper, τα Rafale και τα F-35 να προσδίδουν ποιοτικά πλεονεκτήματα.

Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν αμφισβητεί την επιχειρησιακή ικανότητα των Ελλήνων πιλότων ούτε την ποιοτική υπεροχή που μπορεί να προσφέρουν τα σύγχρονα αεροσκάφη. Υπογράμμισε, όμως, ότι η αριθμητική υπεροχή αποτελεί από μόνη της παράγοντα ισχύος.

Κατά τον κ. Καραβίδα, υπάρχουν ενδείξεις ότι η Τουρκία έχει επενδύσει σοβαρά σε τομείς όπως το ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης, τα ηλεκτρονικά συστήματα και η αντοχή υλικών, με τη συνδρομή ξένων επιστημόνων. «Τα μισά από όσα έχουν διακηρύξει είναι σοβαρά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στο Κυπριακό και στο ενδεχόμενο η Κύπρος να μείνει ξανά εκτός του πραγματικού αεροπορικού ισοζυγίου. Όπως είπε, δεν αρκεί η ύπαρξη Rafale ή άλλων σύγχρονων αεροσκαφών στην Ελλάδα. Το ζήτημα, κατά την άποψή του, είναι πρωτίστως πολιτικής βούλησης.

Προειδοποίησε ότι, εάν η Τουρκία αποκτήσει μεγάλο αριθμό μαχητικών και παράλληλα αναπτύξει μη επανδρωμένα συστήματα, πυραυλικές δυνατότητες και μέσα στοχοποίησης στόχων εδάφους, θα έχει τη δυνατότητα να διατηρεί μεγάλο μέρος του στόλου της προσανατολισμένο στην αεροπορική υπεροχή απέναντι στην Ελλάδα.

Αντίθετα, η ελληνική Πολεμική Αεροπορία θα πρέπει να καλύπτει ταυτόχρονα αποστολές αέρος-αέρος και προσβολής στόχων εδάφους. Για τον λόγο αυτό, ο Στέφανος Καραβίδας υποστήριξε ότι το ζήτημα της Κύπρου πρέπει να αντιμετωπιστεί τώρα, ώστε να μη χρησιμοποιηθεί στο μέλλον η αριθμητική ανεπάρκεια ως πρόσχημα για απουσία αεροπορικής υποστήριξης.

Συνέδεσε αυτή την ανησυχία με το 1974, μιλώντας για ένα επιχείρημα που τότε χρησιμοποιήθηκε για να μην έρθει η ελληνική Πολεμική Αεροπορία προς υποστήριξη της Κύπρου. Κατά την εκτίμησή του, αυτή η συζήτηση πρέπει να κλείσει προτού διαμορφωθούν νέα δυσμενή δεδομένα.

Αναφερόμενος στους κινητήρες, εξήγησε ότι η ανάπτυξη ενός εγχώριου τουρκικού κινητήρα για το KAAN αποτελεί τεχνικά εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση. Οι απαιτήσεις σε υλικά, θερμοκρασίες, πιέσεις και μηχανική αξιοπιστία είναι τεράστιες.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ο τουρκικός σχεδιασμός προβλέπει ότι η ανάπτυξη εγχώριου κινητήρα θα μπορούσε να αρχίσει να αποδίδει μετά το 2032, με ωρίμαση γύρω στο 2036. Δήλωσε επιφυλακτικός για το κατά πόσο αυτό το χρονοδιάγραμμα θα τηρηθεί, αλλά ξεκαθάρισε ότι δεν πρέπει να υποτιμάται η σοβαρότητα με την οποία η Τουρκία έχει προσεγγίσει το πρόγραμμα.

Παράλληλα, σημείωσε ότι οι κινητήρες F110 της General Electric, οι οποίοι είναι γνώριμοι τόσο στην ελληνική όσο και στην τουρκική πλευρά μέσω των F-16, μπορούν να εξυπηρετήσουν τις πρώτες φάσεις του προγράμματος KAAN. Η ύπαρξη ενός διαθέσιμου κινητήρα που κινεί το αεροσκάφος και επιτρέπει την εξέλιξη του συνολικού οπλικού συστήματος, όπως είπε, είναι καθοριστικής σημασίας.

Στο σκέλος των αμερικανοτουρκικών σχέσεων, αναφέρθηκε στις αντιδράσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στο Κογκρέσο απέναντι σε ενδεχόμενες εξελίξεις υπέρ της Τουρκίας. Ωστόσο, εκτίμησε ότι η διαδικασία μπλοκαρίσματος μιας απόφασης είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς απαιτούνται κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί και, σε περίπτωση προεδρικού βέτο, αυξημένες πλειοψηφίες για την ανατροπή του.

Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο επισμηναγός ε.α. σχολίασε την παρουσία Έλληνα ακολούθου Αεροπορίας σε τουρκική άσκηση, όπου βρισκόταν και εκπρόσωπος του ψευδοκράτους.

Ο Στέφανος Καραβίδας χαρακτήρισε υπερβολικές τις αναφορές περί έμμεσης αναγνώρισης του ψευδοκράτους. Όπως εξήγησε, επρόκειτο για εθνική τουρκική άσκηση και ο Έλληνας ακόλουθος όφειλε να βρίσκεται εκεί προκειμένου να συλλέξει πληροφορίες.

«Η επίσημη μορφή κατασκοπίας κάθε κράτους είναι οι ακόλουθοι», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η παρουσία του Έλληνα αξιωματικού δεν συνιστά αναγνώριση. Διευκρίνισε ότι διαφορετική θα ήταν η περίπτωση μιας εκδήλωσης πρεσβείας ή διεθνούς οργανισμού, όπου η ταυτόχρονη παρουσία εκπροσώπων Ελλάδας και ψευδοκράτους θα δημιουργούσε σαφώς άλλο πολιτικό και διπλωματικό ζήτημα.

Το βασικό μήνυμα της παρέμβασης ήταν σαφές: ούτε πανικός ούτε εφησυχασμός. Η Τουρκία εξελίσσει μεθοδικά τις αεροπορικές και αμυντικές της δυνατότητες και Ελλάδα–Κύπρος οφείλουν να προετοιμαστούν έγκαιρα, με σχέδιο, πολιτική βούληση και πραγματική αντίληψη των αριθμητικών δεδομένων.

Ο Επισμηναγός ε.α. Στέφανος Καραβίδας εκτίμησε ότι η συζήτηση γύρω από τα τουρκικά εξοπλιστικά προγράμματα συχνά κινείται ανάμεσα στην υπερβολή και την υποτίμηση, τονίζοντας πως η πραγματικότητα βρίσκεται κάπου στη μέση. Αναφερόμενος στο υπό ανάπτυξη τουρκικό μαχητικό KAAN (TF-X), σημείωσε ότι δεν πρόκειται για ένα θεωρητικό πρόγραμμα, καθώς ήδη πραγματοποιούνται πτητικές δοκιμές με πρωτότυπα αεροσκάφη.

Όπως ανέφερε, ακόμη και αν υλοποιηθεί μόνο μέρος των τουρκικών σχεδιασμών, η εξέλιξη αυτή θα πρέπει να απασχολήσει σοβαρά την Ελλάδα, καθώς το νέο αεροσκάφος θα μπορεί να μεταφέρει οπλικά συστήματα αέρος-αέρος και αέρος-εδάφους, ενισχύοντας κυρίως το αριθμητικό ισοζύγιο αεροπορικής ισχύος υπέρ της Τουρκίας.

Ο κ. Καραβίδας επισήμανε ότι οι πρόσφατες πολεμικές συγκρούσεις στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή και γύρω από το Ιράν απέδειξαν πως, πέρα από την τεχνολογική υπεροχή, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν και οι αριθμοί, ιδιαίτερα σε πολεμικές αναμετρήσεις μεγάλης διάρκειας.

Σύμφωνα με την εκτίμησή του, έως το τέλος της δεκαετίας η Τουρκία ενδέχεται να διαθέτει περίπου 300 μαχητικά αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένων εκσυγχρονισμένων F-16, Eurofighter και του υπό ανάπτυξη KAAN, ενώ παράλληλα επενδύει σε εγχώρια ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης, νέα δίκτυα διοίκησης και ελέγχου και εγχώρια προγράμματα εκσυγχρονισμού των F-16.

Αντίθετα, όπως είπε, η ελληνική Πολεμική Αεροπορία αναμένεται να διαθέτει περίπου 170 έως 200 αεροσκάφη, μεταξύ αυτών F-16 Viper, Rafale και F-35, γεγονός που -κατά την άποψή του- δημιουργεί αριθμητική ανισορροπία, ακόμη κι αν η Ελλάδα διατηρεί ποιοτική υπεροχή.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν θα πρέπει να εφησυχάζει, επισημαίνοντας πως υπάρχουν ενδείξεις ότι η Τουρκία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο σε κρίσιμους τομείς, όπως τα ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης, η αντοχή υλικών και τα ηλεκτρονικά συστήματα. «Ακόμη και τα μισά από όσα έχουν ανακοινώσει να ισχύουν, πρόκειται για σοβαρή εξέλιξη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Κύπρος θα πρέπει να ενταχθεί στον συνολικό σχεδιασμό του αεροπορικού ισοζυγίου Ελλάδας-Τουρκίας, υποστηρίζοντας ότι δεν αρκεί η ποιοτική υπεροχή των ελληνικών αεροσκαφών, αλλά απαιτείται και επαρκής αριθμός μέσων ώστε να μπορούν να καλυφθούν ταυτόχρονα οι ανάγκες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αναφερόμενος στην ανάπτυξη τουρκικού κινητήρα για το KAAN, εξήγησε ότι η κατασκευή κινητήρα αποτελεί μία από τις δυσκολότερες τεχνολογικές προκλήσεις στην αεροναυπηγική. Εκτίμησε ότι, σύμφωνα με τον τουρκικό σχεδιασμό, ο εγχώριος κινητήρας δεν αναμένεται να ωριμάσει πριν από τα μέσα της επόμενης δεκαετίας, ενώ προσωπικά εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς τα σχετικά χρονοδιαγράμματα. Ωστόσο, τόνισε ότι οι πρώτες εκδόσεις του αεροσκάφους μπορούν να αξιοποιήσουν υπάρχοντες κινητήρες, γεγονός που επιτρέπει στο πρόγραμμα να συνεχίσει την ανάπτυξή του.

Σε ό,τι αφορά την πιθανή έγκριση πώλησης μαχητικών Lockheed Martin F-35 Lightning II στην Τουρκία, ο κ. Καραβίδας εκτίμησε ότι η διαδικασία στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ιδιαίτερα σύνθετη, καθώς απαιτούνται συγκεκριμένες κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Σημείωσε, ωστόσο, ότι ακόμη και στην περίπτωση αντιδράσεων από το Κογκρέσο, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ διαθέτει τη δυνατότητα άσκησης βέτο, γεγονός που δυσκολεύει την ανατροπή μιας τέτοιας απόφασης. Για τον λόγο αυτό εξέφρασε την εκτίμηση ότι, τελικά, η διαδικασία ενδέχεται να προχωρήσει.

Τέλος, σχολίασε πρόσφατο περιστατικό σε αεροπορική έκθεση στην Τουρκία, όπου η παρουσία Έλληνα αξιωματικού στον ίδιο χώρο με εκπρόσωπο του ψευδοκράτους προκάλεσε αντιδράσεις. Όπως είπε, δημιουργήθηκαν υπερβολικές εντυπώσεις περί έμμεσης αναγνώρισης του ψευδοκράτους, κάτι που -κατά την άποψή του- δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, υποστηρίζοντας ότι ο Έλληνας αξιωματικός βρισκόταν εκεί αποκλειστικά για συλλογή πληροφοριών και ότι δεν προκύπτει κανένα ζήτημα αναγνώρισης.

ΠΗΓΗ: SigmaLive

Στις νέες μορφές πολέμου, την απειλή των drones, τη «Γαλάζια Πατρίδα» και την ανάγκη η Ελλάδα να περάσει από την αμυντική αμηχανία σε οργανωμένη εθνική στρατηγική αναφέρθηκε ο Σάββας Καλεντερίδης στην παρέμβασή του στο OPEN.

Αφορμή της συζήτησης αποτέλεσε το θέμα της λεγόμενης ελληνικής «αντι-drone ασπίδας» και των οχυρωματικών έργων στα ελληνικά νησιά, με φόντο τα διδάγματα από τους πολέμους στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.

Ο Σάββας Καλεντερίδης υπογράμμισε ότι τα κλασικά αντι-drone συστήματα έχουν πλέον περιορισμένη αξία απέναντι στα drones που καθοδηγούνται μέσω οπτικής ίνας, καθώς αυτά δεν μπορούν να εξουδετερωθούν εύκολα με ηλεκτρονικό πόλεμο. Όπως σημείωσε, η βασική απάντηση για τα ελληνικά νησιά, τον Έβρο και κάθε κρίσιμη στρατιωτική υποδομή είναι η υπογειοποίηση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η εμπειρία της Ουκρανίας δείχνει ότι ο σύγχρονος πόλεμος έχει αλλάξει ριζικά. Οι μεγάλες μονάδες, οι κλασικοί σχηματισμοί και οι συγκεντρώσεις προσωπικού γίνονται ευάλωτοι στόχοι, καθώς το πεδίο της μάχης επιτηρείται συνεχώς από αέρος. Πλέον, μικρές ομάδες και φθηνά μη επανδρωμένα μέσα μπορούν να προκαλέσουν δυσανάλογα μεγάλο αποτέλεσμα.

Στη συνέχεια, η συζήτηση πέρασε στις δηλώσεις του Ταγίπ Ερντογάν και του κυβερνητικού του εταίρου, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, με ιδιαίτερη αναφορά στη «Γαλάζια Πατρίδα». Ο Καλεντερίδης ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός, χαρακτηρίζοντας τον Μπαχτσελί έκφραση του τουρκικού βαθέος κράτους και όχι απλώς έναν πολιτικό αρχηγό.

Όπως είπε, το κρίσιμο σημείο είναι ότι η Τουρκία δίνει τεράστια βαρύτητα στις θάλασσες. Κατά τον Καλεντερίδη, η Ελλάδα δεν έχει ακόμη αντιληφθεί πλήρως ή ορισμένοι κάνουν ότι δεν αντιλαμβάνονται τον πραγματικό στρατηγικό σχεδιασμό της Άγκυρας, που είναι η «Γαλάζια Πατρίδα».

Άσκησε επίσης σκληρή κριτική στη Διακήρυξη των Αθηνών, την οποία χαρακτήρισε, κατά την άποψή του, πολιτικό αυτοχειριασμό, υποστηρίζοντας ότι μετά την παραδοχή του Χακάν Φιντάν περί νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», η Ελλάδα όφειλε να έχει αντιδράσει πιο αποφασιστικά.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο ζήτημα της ιστορικής μνήμης. Ανέφερε ότι η Τουρκία προσπαθεί να εμφανιστεί ως δύναμη δικαιοσύνης και ανθρωπισμού, ενώ η πραγματική της ιστορία, όπως είπε, είναι γεμάτη κατακτήσεις, βίαιους εκτουρκισμούς, εξισλαμισμούς, γενοκτονίες και αποικιοκρατικές πρακτικές.

Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν έχει αξιοποιήσει επαρκώς τη δημόσια διπλωματία. Τόνισε ότι τα ζητήματα της Γενοκτονίας, της Κύπρου, των διώξεων των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης και της Ανατολικής Θράκης θα έπρεπε να τίθενται συστηματικά σε διεθνή φόρα, σε συνόδους κορυφής, στον ΟΗΕ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κατά τον Καλεντερίδη, η Ελλάδα δεν πρέπει να λειτουργεί συνεχώς πυροσβεστικά. Χρειάζεται εθνικό σχέδιο, στρατηγική και αξιοποίηση του ελληνισμού της διασποράς. Όπως είπε, οι ελληνικές κοινότητες στο εξωτερικό θα μπορούσαν να αποτελέσουν τεράστιο εργαλείο δημόσιας διπλωματίας, εφόσον υπήρχε κεντρικός σχεδιασμός.

Κλείνοντας, προειδοποίησε ότι αν η Τουρκία ψηφίσει νόμο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και αυτός δώσει συγκεκριμένες αποστολές στο τουρκικό ναυτικό, στην ακτοφυλακή και στις κρατικές υπηρεσίες, τότε η ένταση δεν θα μείνει στη θεωρία, αλλά θα εμφανιστεί στο πεδίο, στο Αιγαίο. Και εκεί, όπως είπε, ελλοχεύει ο κίνδυνος κρίσης ή και κάτι μεγαλύτερου.