Άμυνα
Από το Αγαθονήσι στις κρίσιμες υποδομές! Τούρκος υποστράτηγος «χαρτογραφεί» τα ευαίσθητα σημεία της Ελλάδας
Μετά την αποκάλυψη ότι τουρκικό μέσο «ακτινογράφησε» μέσω OSINT το ελληνικό φυλάκιο στο Αγαθονήσι, ο απόστρατος υποστράτηγος Nejat Eslen καταγράφει δημόσια νησιά, λιμάνια, ενεργειακά δίκτυα και υποθαλάσσια καλώδια ως «στρατηγικές ευαισθησίες» της Ελλάδας – Μιλά για κυβερνοεπιθέσεις, ψηφιακά σαμποτάζ και «ασύμμετρη απάντηση» εάν θιγούν τα τουρκικά συμφέροντα σε Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο και Κύπρο
Δύο τουρκικές παρεμβάσεις, μέσα σε ελάχιστες ημέρες, συνθέτουν μία εικόνα που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη από την Αθήνα.
Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Από τη μία πλευρά, το τουρκικό μέσο GZT αποκάλυψε ότι χρησιμοποίησε φωτογραφίες από την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Αγαθονήσι και εμπορικές δορυφορικές εικόνες για να προσδιορίσει τη θέση του ελληνικού στρατιωτικού φυλακίου, να καταγράψει την εξέλιξη των εγκαταστάσεών του και, κατά τους ισχυρισμούς του, να εντοπίσει υπόγειο καταφύγιο και θέσεις συγκεκριμένων οπλικών συστημάτων.
Από την άλλη, ο Τούρκος απόστρατος υποστράτηγος Nejat Eslen δημοσίευσε στην κεμαλική Cumhuriyet μία εξαιρετικά συγκεκριμένη ανάλυση των σημείων που ο ίδιος θεωρεί «στρατηγικές ευαισθησίες» της Ελλάδας.
Και ο κατάλογος προκαλεί εύλογη προσοχή: απομακρυσμένα ελληνικά νησιά, γραμμές εφοδιασμού, ενεργειακές διασυνδέσεις, υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνιών, κρίσιμα λιμάνια και αυτοματοποιημένα συστήματα ενεργειακών δικτύων.
Το σημαντικότερο είναι ότι ο Eslen δεν σταματά στην καταγραφή τους. Στο ίδιο άρθρο εισάγει την έννοια της «ασύμμετρης απάντησης» ως εργαλείου εξισορρόπησης και αποτροπής για την προάσπιση όσων η Τουρκία θεωρεί ζωτικά συμφέροντά της σε Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο και Κύπρο.
Από τη θεωρία στην πράξη: Το παράδειγμα του Αγαθονησίου
Η σημασία του άρθρου του Τούρκου υποστράτηγου γίνεται πολύ μεγαλύτερη εάν διαβαστεί παράλληλα με όσα αποκάλυψε το Geopolitico για το Αγαθονήσι στις 16 Αυγούστου.
Η GZT παρουσίασε στις 15 Αυγούστου ειδικό βίντεο με αντικείμενο το φυλάκιο επιτήρησης που είχε επισκεφθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης στις 29 Ιουλίου.
Το τουρκικό μέσο υποστήριξε ότι πραγματοποίησε έρευνα ανοικτών πηγών πληροφοριών –OSINT– χρησιμοποιώντας τις ίδιες τις δημόσιες φωτογραφίες της πρωθυπουργικής επίσκεψης. Ως σημεία αναφοράς χρησιμοποίησε ένα δορυφορικό κάτοπτρο, ένα σύστημα επικοινωνιών και μία δεξαμενή νερού που διακρίνονταν στο βάθος και τα συνέκρινε με δορυφορικές απεικονίσεις του νησιού.
Η GZT ισχυρίστηκε ότι με αυτή τη διαδικασία κατάφερε να γεωεντοπίσει με ακρίβεια το ελληνικό φυλάκιο.
Δεν σταμάτησε εκεί.
Ανέτρεξε σε δορυφορικές εικόνες διαφορετικών χρονικών περιόδων και παρουσίασε τρεις φάσεις της εξέλιξης των εγκαταστάσεων: το έδαφος πριν από την κατασκευή, την περίοδο κατά την οποία εμφανίζεται η είσοδος μιας εγκατάστασης και την τελική εικόνα, στην οποία το έργο έχει καλυφθεί με χώμα. Το τουρκικό μέσο υποστήριξε ότι πρόκειται για υπόγειο καταφύγιο, φθάνοντας μάλιστα στο σημείο να διαφημίζει την έρευνά του με τον τίτλο «Βρήκαμε το μυστικό καταφύγιο στο Αγαθονήσι που επισκέφθηκε ο Έλληνας πρωθυπουργός Μητσοτάκης».
Ακολούθησε ακόμη πιο λεπτομερής ανάλυση.
Από φωτογραφίες της επίσκεψης, η GZT ισχυρίστηκε ότι αναγνώρισε και γεωεντόπισε θέση βαρέος πολυβόλου Browning M2HB, καθώς και αντιαρματικών κατευθυνόμενων βλημάτων 9M133 Kornet.
Δηλαδή, λίγες ημέρες πριν δημοσιοποιηθεί η σημερινή συζήτηση για τις «στρατηγικές ευαισθησίες» της Ελλάδας, ένα τουρκικό μέσο είχε ήδη παρουσιάσει στην πράξη πώς δημόσιες πληροφορίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εξαγωγή στρατιωτικά χρήσιμων συμπερασμάτων σχετικά με ένα μικρό ελληνικό ακριτικό νησί.
Οι Τούρκοι «ακτινογράφησαν» το φυλάκιο στο Αγαθονήσι μετά την επίσκεψη Μητσοτάκη (ΒΙΝΤΕΟ+ΦΩΤΟ)
Eslen: Τα απομακρυσμένα νησιά είναι «ευαίσθητα»
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αποκτά διαφορετικό βάρος το άρθρο του Nejat Eslen με τίτλο «Γειτονία και στρατηγικές ευαισθησίες», που δημοσιεύθηκε στις 12 Αυγούστου.
Ο Eslen, τον οποίο η Cumhuriyet παρουσιάζει ως απόστρατο υποστράτηγο, ξεκινά από τις γνωστές τουρκικές αιτιάσεις εναντίον της Ελλάδας. Χαρακτηρίζει τη χώρα μας «οπορτουνιστή» και «κακό γείτονα», αναφέρεται στις ελληνικές θέσεις για το Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο και επιχειρεί να τις παρουσιάσει μέσα από την τουρκική οπτική ως συνέχεια της «Μεγάλης Ιδέας».
Το πραγματικά ενδιαφέρον τμήμα του κειμένου αρχίζει όταν περνά από την πολιτική αντιπαράθεση στη στρατηγική τρωτότητα.
Ο Eslen υποστηρίζει ότι η Ελλάδα διαθέτει, λόγω γεωγραφικών και δημογραφικών χαρακτηριστικών, «στρατηγικές ευαισθησίες ασφαλείας» που μπορούν να αξιοποιηθούν.
Και πρώτα στον κατάλογό του βρίσκονται τα νησιά.
Ιδιαίτερα τα απομακρυσμένα ελληνικά νησιά του Αιγαίου, σύμφωνα με τη συλλογιστική του, παρουσιάζουν ευαισθησίες λόγω της γεωγραφικής τους θέσης και των μεγάλων γραμμών ανεφοδιασμού.
Αυτή η περιγραφή είναι εξαιρετικά σημαντική μετά την υπόθεση του Αγαθονησίου.
Ο Eslen δεν κατονομάζει το Αγαθονήσι και αυτό πρέπει να είναι σαφές. Περιγράφει όμως ακριβώς την κατηγορία στην οποία ανήκει: ένα μικρό, ακριτικό ελληνικό νησί, κοντά στις μικρασιατικές ακτές, του οποίου η ασφάλεια και η καθημερινή λειτουργία συνδέονται αναπόφευκτα με θαλάσσιες γραμμές επικοινωνίας και εφοδιασμού.
Στο μικροσκόπιο ενέργεια και υποθαλάσσια καλώδια
Η ανάλυση γίνεται ακόμη πιο συγκεκριμένη.
Ο Τούρκος υποστράτηγος αναφέρεται στις ενεργειακές συνδέσεις των ελληνικών νησιών και στα υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνιών, τα οποία εντάσσει στις υποδομές που θεωρεί ευαίσθητες σε «ασύμμετρες παρεμβάσεις».
Το σημείο αυτό έχει ιδιαίτερη βαρύτητα.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε διαδικασία μεγάλης επέκτασης των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα. Ταυτόχρονα, η λειτουργία των σύγχρονων νησιωτικών κοινωνιών εξαρτάται από ένα πλέγμα υποθαλάσσιων ενεργειακών και τηλεπικοινωνιακών δικτύων.
Στην παραδοσιακή αντίληψη άμυνας ενός νησιού, το ενδιαφέρον επικεντρωνόταν κυρίως στη στρατιωτική φρουρά, στα οπλικά συστήματα και στις δυνατότητες ενίσχυσης.
Στη σύγχρονη υβριδική πραγματικότητα, όμως, η ανθεκτικότητα ενός νησιού εξαρτάται εξίσου από το εάν εξακολουθεί να έχει ηλεκτρικό ρεύμα, τηλεπικοινωνίες, πρόσβαση σε δεδομένα, λιμενικές εγκαταστάσεις και ανεφοδιασμό.
Τα ελληνικά λιμάνια στο κάδρο
Ο Eslen επεκτείνει στη συνέχεια την ανάλυσή του στην ηπειρωτική Ελλάδα και αναφέρεται στα «κρίσιμα λιμάνια».
Δεν κατονομάζει συγκεκριμένους λιμένες και επομένως δεν πρέπει να του αποδοθεί αναφορά στον Πειραιά, στη Θεσσαλονίκη ή στην Αλεξανδρούπολη.
Η επιλογή όμως της συγκεκριμένης κατηγορίας έχει αυτονόητη στρατηγική σημασία.
Τα μεγάλα ελληνικά λιμάνια αποτελούν ταυτόχρονα εμπορικούς, εφοδιαστικούς και ενεργειακούς κόμβους, ενώ ορισμένα έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία και για τις μετακινήσεις συμμαχικών δυνάμεων.
Και ακριβώς εδώ ο Eslen περνά από τη φυσική στη ψηφιακή διάσταση της απειλής.
Κυβερνοεπιθέσεις και «ψηφιακό σαμποτάζ»
Η διατύπωσή του είναι εντυπωσιακά συγκεκριμένη.
Ο απόστρατος υποστράτηγος υποστηρίζει ότι τα κρίσιμα λιμάνια και τα συστήματα αυτοματισμού των ελληνικών δικτύων διανομής ενέργειας είναι ευαίσθητα σε κυβερνοεπιθέσεις και ψηφιακά σαμποτάζ.
Εδώ η συζήτηση περνά καθαρά στο πεδίο του υβριδικού πολέμου.
Μία σοβαρή κυβερνοεπίθεση δεν χρειάζεται να καταστρέψει φυσικά έναν σταθμό παραγωγής ενέργειας ή ένα λιμάνι για να προκαλέσει στρατηγικό αποτέλεσμα. Αρκεί να διαταράξει τη λειτουργία των συστημάτων ελέγχου, των επικοινωνιών, της εφοδιαστικής αλυσίδας ή των αυτοματισμών.
Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που τα δίκτυα SCADA, οι ενεργειακές εγκαταστάσεις, οι τηλεπικοινωνίες και οι υποδομές μεταφορών αντιμετωπίζονται πλέον σε ολόκληρη την Ευρώπη ως κρίσιμα στοιχεία εθνικής ασφάλειας.
Το ανησυχητικότερο σημείο: «Ασύμμετρη απάντηση»
Η μεγαλύτερη σημασία του άρθρου βρίσκεται όμως στη σύνδεση όλων των παραπάνω με το στρατηγικό του συμπέρασμα.
Ο Eslen χαρακτηρίζει τα συμφέροντα της Τουρκίας στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο και στην Κύπρο «ζωτικής σημασίας».
Υποστηρίζει ότι για την προστασία τους απαιτείται αποτελεσματική αποτροπή και εισηγείται η τουρκική στρατηγική σκέψη να συνυπολογίζει την ικανότητα «ασύμμετρης απάντησης» ως εξισορροπητικό και αποτρεπτικό παράγοντα.
Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της υπόθεσης.
Στο ίδιο κείμενο προηγείται η καταγραφή των:
απομακρυσμένων νησιών, γραμμών ανεφοδιασμού, ενεργειακών διασυνδέσεων, υποθαλάσσιων καλωδίων, λιμανιών και ενεργειακών συστημάτων
και ακολουθεί η εισήγηση για:
«ασύμμετρη απάντηση».
Μπορεί το άρθρο του Eslen είναι δημόσια στρατηγική τοποθέτηση ενός απόστρατου υποστράτηγου και όχι επίσημο έγγραφο του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, αυτό όμως δεν αναιρεί τη σοβαρότητα του γεγονότος ότι ένας πρώην ανώτατος Τούρκος αξιωματικός προσδιορίζει δημοσίως κατηγορίες ελληνικών υποδομών ως στρατηγικές ευαισθησίες και τις συνδέει με την έννοια της ασύμμετρης αποτροπής.
Και το «εσωτερικό μέτωπο» στην τουρκική ανάλυση
Το άρθρο έχει μία ακόμη διάσταση.
Ο Eslen εντάσσει στις δυνητικές ελληνικές «ευαισθησίες» και ζητήματα που αφορούν το εσωτερικό κοινωνικό πεδίο, αναφερόμενος σε μειονότητες και μετανάστες και στη δυνατότητα πρόκλησης κοινωνικών αναταράξεων.
Έτσι, η λογική του δεν περιορίζεται σε στρατιωτικούς στόχους.
Αφορά ταυτόχρονα φυσικές υποδομές, ψηφιακά συστήματα, επικοινωνίες, ενέργεια, εφοδιασμό και κοινωνική συνοχή.
Πρόκειται για την κλασική διεύρυνση του πεδίου αντιπαράθεσης που χαρακτηρίζει τις σύγχρονες υβριδικές στρατηγικές.
Το Αγαθονήσι δείχνει πόσο έχει αλλάξει το πεδίο
Και εδώ τα δύο τουρκικά δημοσιεύματα συναντώνται.
Στην περίπτωση του Αγαθονησίου, το τουρκικό μέσο δεν χρειάστηκε κατασκοπευτικό αεροσκάφος ούτε πρόσβαση σε διαβαθμισμένες πληροφορίες για να ισχυριστεί ότι αποκάλυψε στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Χρησιμοποίησε δημόσιες φωτογραφίες της επίσκεψης του Έλληνα πρωθυπουργού, στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος και εμπορικά διαθέσιμες δορυφορικές εικόνες.
Το μήνυμα που επιχείρησε να εκπέμψει η GZT ήταν ουσιαστικά: «σας παρακολουθούμε και γνωρίζουμε τι υπάρχει απέναντί μας».
Λίγες ημέρες νωρίτερα, ένας Τούρκος υποστράτηγος είχε ήδη δημοσιεύσει μια θεωρητική χαρτογράφηση των ελληνικών «στρατηγικών ευαισθησιών».
Το ένα δεν αποδεικνύεται ότι αποτελεί συνέχεια ή εφαρμογή του άλλου.
Η παράλληλη ανάγνωσή τους, όμως, είναι αποκαλυπτική για το περιβάλλον ασφαλείας που διαμορφώνεται.
Στη μία περίπτωση έχουμε συλλογή και ανάλυση ανοικτών πληροφοριών για συγκεκριμένη ελληνική στρατιωτική εγκατάσταση σε ακριτικό νησί.
Στην άλλη έχουμε δημόσια στρατηγική ανάλυση ενός απόστρατου ανώτατου Τούρκου αξιωματικού για τις υποδομές και τα σημεία στα οποία θεωρεί ότι η Ελλάδα παρουσιάζει ευαισθησίες.
Από το φυλάκιο στο καλώδιο
Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο συμπέρασμα.
Η άμυνα των ακριτικών νησιών δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά με τους όρους του 20ού αιώνα.
Το φυλάκιο και τα οπλικά συστήματα παραμένουν κρίσιμα. Το ίδιο κρίσιμα όμως γίνονται πλέον:
το υποθαλάσσιο καλώδιο, η ηλεκτροδότηση, το δίκτυο επικοινωνιών, το λιμάνι, η εφοδιαστική αλυσίδα, το πληροφοριακό σύστημα και η προστασία των δημόσια διαθέσιμων πληροφοριών.
Το Αγαθονήσι αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση.
Η επίσκεψη Μητσοτάκη είχε σαφή συμβολισμό ελληνικής κυριαρχίας και παρουσίας σε ένα μικρό ακριτικό νησί απέναντι από τις τουρκικές ακτές. Η κυβέρνηση είχε συνδέσει μάλιστα την περιοδεία με την ανάπτυξη των ακριτικών νησιών, τις υποδομές τους, αλλά και την ασφάλεια και αποτρεπτική ικανότητα των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η τουρκική αντίδραση έδειξε την άλλη πλευρά αυτής της πραγματικότητας: ακόμη και το επικοινωνιακό υλικό μιας επίσημης επίσκεψης μπορεί να μετατραπεί σε πρώτη ύλη πληροφοριών.
Και η ανάλυση Eslen προσθέτει τώρα μία ακόμη προειδοποίηση: στη σύγχρονη αντιπαράθεση, στόχος της στρατηγικής παρατήρησης δεν είναι μόνο η στρατιωτική μονάδα. Είναι ολόκληρο το σύστημα που κρατά ένα νησί και μια χώρα λειτουργικά.
Ένα προειδοποιητικό σήμα για την Αθήνα
Η Αθήνα δεν έχει λόγο να μετατρέψει ένα άρθρο γνώμης ενός απόστρατου αξιωματικού σε επίσημο τουρκικό πολεμικό σχέδιο.
Θα ήταν όμως εξίσου λάθος να αγνοήσει τη συλλογιστική που αποτυπώνεται σε αυτό.
Μέσα σε διάστημα λίγων ημερών, από την Τουρκία προέκυψαν δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα.
Το πρώτο έδειξε πώς μπορούν να συλλεχθούν πληροφορίες για ένα ελληνικό φυλάκιο με σύγχρονες μεθόδους OSINT.
Το δεύτερο κατέγραψε δημόσια ποιες κατηγορίες ελληνικών υποδομών θεωρούνται από έναν πρώην ανώτατο Τούρκο αξιωματικό στρατηγικά ευαίσθητες και πώς η «ασύμμετρη απάντηση» μπορεί, κατά την άποψή του, να ενταχθεί στην τουρκική αποτροπή.
Από το Αγαθονήσι μέχρι τα ελληνικά λιμάνια και από τα υποθαλάσσια καλώδια μέχρι τα ενεργειακά δίκτυα, η εικόνα δείχνει κάτι πολύ μεγαλύτερο:
Η ελληνοτουρκική αντιπαράθεση δεν αφορά πλέον μόνο το ποιος διαθέτει περισσότερα πλοία, αεροσκάφη και πυραύλους. Αφορά επίσης ποιος γνωρίζει καλύτερα τον αντίπαλο, ποιος προστατεύει αποτελεσματικότερα τις κρίσιμες υποδομές του και ποιος μπορεί να διατηρήσει τη χώρα και τα ακριτικά νησιά λειτουργικά ακόμη και μέσα σε συνθήκες υβριδικής πίεσης.
Άμυνα
Απειλεί για τη Ρόδο η Τουρκία που έχει ζώσει το Αιγαίο με βάσεις drones
Η Τουρκία, που διαθέτει κέντρα δοκιμών και επιχειρησιακές μονάδες οπλισμένων UAV από την Κεσάνη και το Τσανάκκαλε μέχρι το Ντάλαμαν, απειλεί τώρα την Ελλάδα για μια βάση μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Ρόδο. Η Άγκυρα δηλώνει ότι θα λάβει «απαραίτητα μέτρα», επιχειρώντας να επιβάλει περιορισμούς στην άμυνα ελληνικού εδάφους.
Με απειλητική γλώσσα και επιλεκτική επίκληση των διεθνών συνθηκών, η Τουρκία επιχειρεί να αποκτήσει λόγο στον ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό. Για τα Δωδεκάνησα, όμως, το σχετικό καθεστώς απορρέει από τη Συνθήκη των Παρισίων του 1947, στην οποία η Άγκυρα δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος.
Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Νέα προειδοποίηση προς την Ελλάδα, αυτήν τη φορά με επίκεντρο τη Ρόδο, απηύθυνε το τουρκικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, δηλώνοντας ότι η Άγκυρα θα λάβει τα «απαραίτητα μέτρα» εάν προχωρήσει η ενδεχόμενη δημιουργία βάσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών στο νησί.
Η τουρκική παρέμβαση έγινε κατά την εβδομαδιαία ενημέρωση του Υπουργείου Άμυνας, την Πέμπτη 27 Αυγούστου, και συνδέθηκε με τις πάγιες αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος των Δωδεκανήσων.
Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί επισήμως από την ελληνική κυβέρνηση η κατασκευή βάσης UAV στη Ρόδο. Η Άγκυρα, επομένως, αντιδρά σε πληροφορίες και σενάρια, επιχειρώντας προκαταβολικά να θέσει όρια στον ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό.
Προειδοποίηση με ανοιχτό περιεχόμενο
Κληθείσα να σχολιάσει τις πληροφορίες για πιθανή δημιουργία βάσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, η τουρκική πλευρά υποστήριξε ότι το νομικό καθεστώς της Ρόδου καθορίζεται «με σαφή και δεσμευτικό τρόπο» από διεθνείς συνθήκες.
«Κάθε πρωτοβουλία που θα παραβιάζει αυτό το καθεστώς δεν συνάδει με τις υποχρεώσεις της Ελλάδας οι οποίες απορρέουν από το διεθνές δίκαιο», ανέφερε το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας.
Στην ανακοίνωση σημειώνεται:
«Ένα πιθανό βήμα για τη δημιουργία βάσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Ρόδο θα αποτελούσε παραβίαση του αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος του νησιού και είναι σαφές ότι θα έβλαπτε την ειρήνη και τη σταθερότητα στο Αιγαίο, καθώς και τις σχέσεις καλής γειτονίας».
Το τουρκικό ΥΠΑΜ ολοκλήρωσε την τοποθέτησή του με μια σαφή προειδοποίηση, χωρίς όμως να διευκρινίζει το είδος των ενεργειών που εξετάζει:
«Η Τουρκία θα συνεχίσει να προστατεύει αποφασιστικά τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της που απορρέουν από τις διεθνείς συνθήκες και να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση».
Η αναφορά στα «απαραίτητα μέτρα» έχει σκόπιμα ανοιχτό περιεχόμενο. Δεν αποτελεί ρητή διατύπωση στρατιωτικής απειλής, συνιστά όμως προειδοποίηση ότι η Άγκυρα σκοπεύει να αντιδράσει σε έναν αμυντικό σχεδιασμό που αφορά ελληνικό έδαφος.
Η ελληνική θέση για τα Δωδεκάνησα
Η Ρόδος και η Κάρπαθος παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα κατά πλήρη κυριαρχία με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947. Η Τουρκία δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος στη συγκεκριμένη συνθήκη και, σύμφωνα με την πάγια ελληνική θέση, δεν μπορεί να αντλεί δικαιώματα από αυτήν ούτε να εμφανίζεται ως εγγυήτρια της εφαρμογής της.
Η Αθήνα επικαλείται, επίσης, το αναφαίρετο δικαίωμα της νόμιμης άμυνας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Η τουρκική απειλή πολέμου, η ύπαρξη της Στρατιάς του Αιγαίου απέναντι από τα ελληνικά νησιά, οι συστηματικές παραβιάσεις και η αμφισβήτηση ελληνικής κυριαρχίας συνιστούν, κατά την Ελλάδα, επαρκείς λόγους για την αμυντική θωράκιση της νησιωτικής επικράτειας.
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών χαρακτηρίζει την τουρκική απαίτηση περί αποστρατιωτικοποίησης τμήμα της συστηματικής πολιτικής αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.
Πανηγυρίζει για τη μεταφορά των Patriot
Στην ίδια ενημέρωση, το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας χαρακτήρισε «θετικό βήμα» την απόφαση της Ελλάδας να μεταφέρει την πυροβολαρχία Patriot από την Κάρπαθο στην Κρήτη.
Η Άγκυρα χρησιμοποίησε για την Κάρπαθο την τουρκική ονομασία «Kerpe» και επανέλαβε ότι το νομικό καθεστώς των νησιών ρυθμίζεται από τις Συνθήκες της Λωζάννης του 1923 και των Παρισίων του 1947.
«Αξιολογούμε την απόφαση μεταφοράς των συστημάτων αεράμυνας Patriot από την Κάρπαθο στην Κρήτη ως θετικό βήμα προς την κατεύθυνση της ανατροπής της υφιστάμενης λανθασμένης πρακτικής», ανέφερε.
Η Τουρκία επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να εμφανίσει την ελληνική αναδιάταξη ως υποχώρηση απέναντι στις αξιώσεις της. Η ελληνική πλευρά απορρίπτει αυτήν την ερμηνεία, αποδίδοντας τη μετακίνηση αποκλειστικά σε επιχειρησιακές ανάγκες.
Η πυροβολαρχία μεταφέρθηκε στη Σούδα για την ενίσχυση της αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής προστασίας των κρίσιμων ελληνικών, αμερικανικών και νατοϊκών υποδομών, μετά τις πληροφορίες για ενδεχόμενες ιρανικές επιθέσεις σε στρατιωτικούς στόχους στην Ευρώπη.
Η Άγκυρα βαφτίζει «υποχώρηση» τη μετακίνηση των Patriot από την Κάρπαθο
Στο στόχαστρο και οι ισραηλινές επιχειρήσεις στη Συρία
Το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας αναφέρθηκε ακόμη στις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Συρία, δηλώνοντας ότι τις παρακολουθεί στενά και ότι «πρέπει να τερματιστούν το συντομότερο δυνατό».
Σε ερώτηση για τις πληροφορίες περί αμερικανικής πρωτοβουλίας δημιουργίας μηχανισμού αποτροπής συγκρούσεων στη Συρία, η τουρκική πλευρά απάντησε ότι μέχρι σήμερα δεν έχει λάβει επίσημο αίτημα.
«Εάν διαβιβαστεί τέτοιο αίτημα, το ζήτημα θα αξιολογηθεί σε συντονισμό με τις αρμόδιες Αρχές», σημείωσε.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση δείχνει ότι η Άγκυρα επιδιώκει να διατηρήσει κεντρικό ρόλο σε οποιονδήποτε μελλοντικό μηχανισμό διαχείρισης της στρατιωτικής παρουσίας στη Συρία, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την αποφυγή απευθείας αντιπαράθεσης με το Ισραήλ.
Ικανοποίηση για τη διάλυση των SDF
Η τουρκική πλευρά χαρακτήρισε σημαντική εξέλιξη τη διάλυση των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων και την ενσωμάτωση των μονάδων τους στους κρατικούς και στρατιωτικούς θεσμούς της Συρίας.
Σύμφωνα με το τουρκικό ΥΠΑΜ, η εξέλιξη εξυπηρετεί τη διατήρηση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας και ενισχύει την αρχή «ένα κράτος, ένας στρατός».
Η Τουρκία θεωρεί τις κουρδικές Μονάδες Προστασίας του Λαού, οι οποίες αποτελούσαν τον βασικό κορμό των SDF, παρακλάδι του PKK. Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεργάστηκαν στρατιωτικά με τις SDF στον αγώνα εναντίον του Ισλαμικού Κράτους.
Το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν την ανάπτυξη των δυνατοτήτων του συριακού στρατού, ιδιαίτερα στον τομέα της αντιμετώπισης της τρομοκρατίας, βάσει της υφιστάμενης συμφωνίας στρατιωτικής συνεργασίας.
Οι τοποθετήσεις της Άγκυρας για Ρόδο, Κάρπαθο και Συρία αποτυπώνουν μια ενιαία στρατηγική: η Τουρκία επιχειρεί να διεκδικήσει λόγο στον ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό στο Αιγαίο και, ταυτόχρονα, να κατοχυρώσει τον ρόλο της ως βασικού ρυθμιστή της νέας τάξης πραγμάτων στη Συρία.
Γιατί η Ελλάδα δεν κάνει το ίδιο για τις βάσεις της Τουρκίας;
Το εύλογο ερώτημα, λοιπόν, είναι εάν η Αθήνα ασχολείται με το δίκτυο τουρκικών εγκαταστάσεων μη επανδρωμένων συστημάτων που έχει αναπτυχθεί απέναντι από τα ελληνικά σύνορα και νησιά. Στην Κεσάνη, λίγα χιλιόμετρα από τον Έβρο, λειτουργεί το Κέντρο Πτητικών Δοκιμών και Εκπαίδευσης της Baykar, όπου έχουν δοκιμαστεί τα TB2, TB3, Kalkan, Kemankeş 2 και, πλέον, σμήνη καμικάζι UAV K2 πάνω από τον Κόλπο του Ξηρού. Στο Τσανάκκαλε εδρεύει η 313η Μοίρα UAV του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού με οπλισμένα Bayraktar TB2, ενώ στη βάση του Ντάλαμαν, ακριβώς απέναντι από τη Ρόδο, επιχειρεί η 312η Μοίρα UAV με ANKA και TB2, πραγματοποιώντας αποστολές επιτήρησης από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι το βόρειο Αιγαίο σε 24ωρη βάση.
Θέτει η Ελλάδα επισήμως το ζήτημα αυτών των βάσεων, των οπλισμένων UAV και των επανειλημμένων παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου ή αποδέχεται να απολογείται στην Άγκυρα για τον τρόπο με τον οποίο υπερασπίζεται τα νησιά της; Και για να μην υπάρχει νομική σύγχυση: το προβλεπόμενο καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης των Δωδεκανήσων δεν απορρέει από τη Συνθήκη της Λωζάννης, αλλά από το άρθρο 14 της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων του 1947, στην οποία η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος. Η Άγκυρα, επομένως, δεν μπορεί να εμφανίζεται ως ελεγκτής της ελληνικής άμυνας ούτε η απειλητική διατύπωση περί λήψης «απαραίτητων μέτρων» μπορεί να μένει αναπάντητη.
Άμυνα
Η Τουρκία πληρώνει εκατομμύρια για τα F-35 – Επιστράτευσε το δίκτυο του Τραμπ στην Ουάσιγκτον
Συμφωνία 2,4 εκατ. δολαρίων του τουρκικού υπουργείου Άμυνας με την πανίσχυρη Ballard Partners – Στην ομάδα πρώην συνεργάτης του Τραμπ και στελέχη με ισχυρές προσβάσεις στο Κογκρέσο και στους φιλοϊσραηλινούς κύκλους
Μια μεθοδική και ακριβοπληρωμένη επιχείρηση επιρροής στην Ουάσιγκτον έχει θέσει σε εφαρμογή η Τουρκία, με βασικό στόχο την επιστροφή της στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35.
Η Άγκυρα δεν περιορίζεται στις διπλωματικές επαφές με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ. Επιστρατεύει επαγγελματίες του lobbying, πρώην στελέχη του Λευκού Οίκου και πολιτικούς με ισχυρές διασυνδέσεις στο Κογκρέσο, δαπανώντας εκατομμύρια δολάρια για να κάμψει τις αντιδράσεις που προκάλεσε η αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400.
Σύμφωνα με το Middle East Eye, το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας υπέγραψε στις 8 Αυγούστου μονοετή σύμβαση ύψους 2,4 εκατ. δολαρίων με την Ballard Partners, μία από τις ισχυρότερες εταιρείες άσκησης πολιτικής επιρροής στην Ουάσιγκτον και με βαθιές προσβάσεις στο περιβάλλον του Αμερικανού προέδρου.
Η συμφωνία προβλέπει μηνιαία αμοιβή 200.000 δολαρίων. Η εταιρεία αναλαμβάνει να εκπροσωπεί τα τουρκικά συμφέροντα απέναντι στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση και στο Κογκρέσο, παρέχοντας υπηρεσίες κυβερνητικών σχέσεων, στρατηγικής συμβουλευτικής και προώθησης θέσεων.
Παράλληλα, θα ενημερώνει συστηματικά την Άγκυρα για τις εξελίξεις στην αμερικανική νομοθεσία, τις κινήσεις των επιτροπών του Κογκρέσου και τις αλλαγές στην πολιτική της Ουάσιγκτον. Τα στοιχεία προέρχονται από έγγραφα τα οποία κατατέθηκαν στο αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης στο πλαίσιο του νόμου περί εγγραφής ξένων πρακτόρων, του γνωστού FARA.
Στρατηγικός στόχος η επιστροφή στα F-35
Η επιλογή του τουρκικού υπουργείου Άμυνας ως άμεσου πελάτη της Ballard Partners δεν αφήνει πολλές αμφιβολίες για τον βασικό στόχο της σύμβασης. Η Άγκυρα επιδιώκει να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35 και να παραλάβει έξι μαχητικά τα οποία είχαν κατασκευαστεί για την τουρκική Πολεμική Αεροπορία, αλλά παραμένουν αποθηκευμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα το 2019, μετά την παραλαβή του ρωσικού συστήματος S-400. Η αμερικανική πλευρά είχε προειδοποιήσει ότι η ταυτόχρονη λειτουργία των S-400 και των F-35 θα μπορούσε να επιτρέψει στη Ρωσία να συλλέξει κρίσιμα δεδομένα για τα ίχνη, τα ηλεκτρονικά συστήματα και τις επιχειρησιακές δυνατότητες του αμερικανικού μαχητικού.
Το Πεντάγωνο είχε καταστήσει σαφές ότι οι S-400 είναι ασύμβατοι με το F-35 και ότι δεν μπορούσε να υπάρξει επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα όσο το ρωσικό σύστημα παρέμενε στο τουρκικό έδαφος. Η θέση αυτή είχε διατυπωθεί επίσημα από το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας.
Το 2020 η Ουάσιγκτον επέβαλε επιπλέον κυρώσεις στην τουρκική Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών βάσει του νόμου CAATSA. Επομένως, η επιστροφή της Τουρκίας δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την προσωπική βούληση του Ντόναλντ Τραμπ. Απαιτεί την αντιμετώπιση του προβλήματος των S-400, αλλαγές στο καθεστώς των κυρώσεων, έγκριση των αρμόδιων αμερικανικών υπηρεσιών και υπέρβαση των σοβαρών αντιδράσεων στο Κογκρέσο.
Στο τραπέζι ακόμη και η πώληση των S-400
Η Άγκυρα φέρεται να εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο πώλησης των S-400 σε τρίτη χώρα, σε μια προσπάθεια να απομακρύνει το βασικότερο εμπόδιο για την επιστροφή της στα F-35.
Το Middle East Eye είχε μεταδώσει ότι μεταξύ των πιθανών επιλογών εξετάστηκαν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Δεν έχει γίνει γνωστό εάν η Μόσχα θα συναινούσε σε μια τέτοια μεταβίβαση ούτε εάν η απλή απομάκρυνση του συστήματος θα ήταν αρκετή για την άρση των αμερικανικών κυρώσεων.
Για την Τουρκία, πάντως, το διακύβευμα είναι μεγάλο. Η απόκτηση των F-35 θα αναβάθμιζε δραστικά τις δυνατότητες της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας και θα ενίσχυε την επιχειρησιακή της θέση στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο, στη Συρία και στη Μαύρη Θάλασσα.
Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, οι τουρκικές κινήσεις παρακολουθούνται στενά από την Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία και το Ισραήλ. Η επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα δεν αποτελεί μια απλή εμπορική συμφωνία, αλλά εξέλιξη με άμεσες συνέπειες για την περιφερειακή ισορροπία ισχύος.
Οι άνθρωποι του Τραμπ στην υπηρεσία της Άγκυρας
Η Ballard Partners δεν επιλέχθηκε τυχαία. Επικεφαλής της εταιρείας είναι ο Μπράιαν Μπάλαρντ, ισχυρός χρηματοδότης των Ρεπουμπλικανών από τη Φλόριντα, ο οποίος είχε εργαστεί στις προεκλογικές εκστρατείες του Ντόναλντ Τραμπ.
Η εταιρεία διαθέτει ένα πυκνό δίκτυο επαφών στον Λευκό Οίκο, στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και στο Κογκρέσο. Μεταξύ των πρώην στελεχών της συγκαταλέγονται η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Σούζι Γουάιλς και η Παμ Μπόντι, η οποία διετέλεσε υπουργός Δικαιοσύνης.
Στην ομάδα που ανέλαβε τον λογαριασμό του τουρκικού υπουργείου Άμυνας συμμετέχει ο Τόμας Μπούντρι. Ο Μπούντρι είχε υπηρετήσει ως ειδικός βοηθός του Τραμπ και ανώτερος διευθυντής νομοθετικών υποθέσεων στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας μέχρι τον Απρίλιο του 2025.
Απομακρύνθηκε στο πλαίσιο των εκκαθαρίσεων που συνδέθηκαν με την αποπομπή του τότε συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας Μάικ Γουόλτς. Δημοσιεύματα ανέφεραν ότι η απομάκρυνσή του πραγματοποιήθηκε λίγο μετά τη συνάντηση του Τραμπ με τη συντηρητική ακτιβίστρια Λόρα Λούμερ, η οποία είχε θέσει ζήτημα αφοσίωσης ορισμένων στελεχών προς τον πρόεδρο.
Στην ίδια ομάδα βρίσκεται ο πρώην Δημοκρατικός βουλευτής της Φλόριντα Ρόμπερτ Γουέξλερ, ένας από τους ιδρυτές του Congressional Caucus on US-Turkey Relations and Turkish Americans το 2001.
Ο Γουέξλερ είναι πρόεδρος του S. Daniel Abraham Center for Middle East Peace και διατηρεί στενές σχέσεις με φιλοϊσραηλινούς πολιτικούς και επιχειρηματικούς κύκλους. Η παρουσία του παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς το Ισραήλ έχει σοβαρές επιφυλάξεις απέναντι στην προοπτική πώλησης F-35 στην Τουρκία, λόγω της αυξανόμενης αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση Ερντογάν.
Την ομάδα συμπληρώνει ο Σιλ Λούκις, ανώτερος εταίρος της Ballard Partners και ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Μπράιαν Μπάλαρντ. Τα πρόσωπα που ανέλαβαν τον τουρκικό λογαριασμό περιγράφονται αναλυτικά στο δημοσίευμα για τη νέα σύμβαση.
Προηγούμενη συνεργασία για τη Halkbank
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Τουρκία προσλαμβάνει την Ballard Partners. Το 2017, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ, η τουρκική κυβέρνηση είχε υπογράψει συμφωνία ύψους 1,5 εκατ. δολαρίων με την ίδια εταιρεία.
Τότε η δραστηριότητα της Ballard Partners είχε επικεντρωθεί στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις και στην υπόθεση της κρατικής τράπεζας Halkbank, η οποία είχε κατηγορηθεί στις ΗΠΑ για παραβίαση των κυρώσεων κατά του Ιράν. Οι πληρωμές και οι υπηρεσίες της εταιρείας για λογαριασμό της Τουρκίας και της Halkbank καταγράφονται στις εκθέσεις του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης.
Η διαφορά είναι ότι αυτή τη φορά ο πελάτης δεν είναι γενικά η τουρκική κυβέρνηση ή μια κρατική τράπεζα. Είναι το ίδιο το υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Η αλλαγή αυτή αποκαλύπτει τον καθαρά στρατιωτικό και εξοπλιστικό χαρακτήρα της νέας αποστολής.
Πάνω από 30 εκατ. δολάρια μέσα σε τρεις μήνες
Η Ballard Partners έχει εξελιχθεί σε έναν από τους ισχυρότερους παίκτες της περίφημης K Street, του δρόμου της Ουάσιγκτον που έχει ταυτιστεί με τις εταιρείες lobbying και τα κέντρα πολιτικής επιρροής.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Bloomberg, η εταιρεία κατέγραψε περισσότερα από 30 εκατ. δολάρια σε έσοδα από ομοσπονδιακό lobbying μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, ξεπερνώντας κάθε ανταγωνιστή της στην Ουάσιγκτον.
Η Άγκυρα γνωρίζει ότι η προσωπική σχέση Τραμπ–Ερντογάν μπορεί να ανοίξει πολιτικές πόρτες. Γνωρίζει, όμως, επίσης ότι η απόφαση για τα F-35 δεν βρίσκεται αποκλειστικά στα χέρια του Λευκού Οίκου. Γι’ αυτό επενδύει ταυτόχρονα στο προεδρικό περιβάλλον, στο Κογκρέσο, στους Δημοκρατικούς και στους φιλοϊσραηλινούς κύκλους.
Τα 2,4 εκατ. δολάρια μπορούν να εξασφαλίσουν συναντήσεις, πρόσβαση και πολιτική πίεση. Δεν μπορούν από μόνα τους να εξαφανίσουν τους S-400 ούτε να ακυρώσουν τις ανησυχίες για την ασφάλεια του F-35. Αυτή ακριβώς είναι η μάχη που η Τουρκία επιχειρεί τώρα να κερδίσει στους διαδρόμους της Ουάσιγκτον.
Άμυνα
Πανηγυρίζουν στην Τουρκία! Η Άγκυρα βαφτίζει «υποχώρηση» τη μετακίνηση των Patriot από την Κάρπαθο
Το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας επιχειρεί να εμφανίσει μια ελληνική επιχειρησιακή αναδιάταξη ως εγκατάλειψη «λανθασμένης πρακτικής» – Επαναφέρει τις αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών, ενώ η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι η μεταφορά στη Σούδα δεν συνιστά παραχώρηση προς την Τουρκία
Ως δικαίωση των πάγιων τουρκικών αξιώσεων επιχειρεί να παρουσιάσει η Άγκυρα την απόφαση της Ελλάδας να μεταφέρει την πυροβολαρχία Patriot από την Κάρπαθο στη βάση της Σούδας στην Κρήτη.
Η επίμαχη τοποθέτηση περιλαμβάνεται στην επίσημη εβδομαδιαία ενημέρωση Τύπου του τουρκικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 27 Αυγούστου. Η δήλωση έγινε στο πλαίσιο απαντήσεων του τουρκικού ΥΠΑΜ για τις εξελίξεις στο Αιγαίο και όχι ως αυτοτελές ανακοινωθέν.
Το τουρκικό υπουργείο χαρακτήρισε τη μεταφορά «θετικό βήμα», υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα επιστρέφει από μια «λανθασμένη πρακτική»:
«Αξιολογούμε την απόφαση για τη μεταφορά των συστημάτων Patriot από την Κάρπαθο στην Κρήτη ως θετικό βήμα προς την ανατροπή της υφιστάμενης λανθασμένης πρακτικής».
Η Άγκυρα πρόσθεσε ότι θα εξακολουθήσει να υποστηρίζει κάθε κίνηση η οποία, κατά την τουρκική ερμηνεία, είναι σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συνθήκες.
«Ως Τουρκία, θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε κάθε εποικοδομητικό βήμα που θα συμβάλει στην ενίσχυση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή μας και θα είναι σύμφωνο με το διεθνές δίκαιο και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις συνθήκες», αναφέρεται στην τοποθέτηση, την οποία μετέδωσε και το τουρκικό πρακτορείο Anadolu.
Επαναφέρει τις αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποίησης
Πριν από την αναφορά στους Patriot, το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας επανέλαβε τις γνωστές αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος ελληνικών νησιών.
Συγκεκριμένα, υποστήριξε ότι η νομική κατάσταση των –κατά την τουρκική ορολογία– «νησιών με αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς» ρυθμίζεται από τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923 και τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947. Κατηγόρησε, μάλιστα, την Ελλάδα ότι εξοπλίζει τα νησιά κατά παράβαση των συνθηκών.
Η αναφορά αυτή αποκαλύπτει την προσπάθεια της Άγκυρας να οικειοποιηθεί μια αμιγώς ελληνική επιχειρησιακή απόφαση και να τη μετατρέψει σε πολιτικό και νομικό προηγούμενο. Με άλλα λόγια, η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιάσει τη μεταφορά των Patriot ως έμμεση αποδοχή των θέσεών της από την Αθήνα.
Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Η Κάρπαθος ανήκει στα Δωδεκάνησα και το καθεστώς της συνδέεται με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, στην οποία η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος. Συνεπώς, σύμφωνα με την πάγια ελληνική θέση, η Άγκυρα δεν μπορεί να αντλεί δικαιώματα από τη συγκεκριμένη συνθήκη ούτε να εμφανίζεται ως θεματοφύλακας της εφαρμογής της.
Παράλληλα, η Ελλάδα επικαλείται το αναφαίρετο δικαίωμα νόμιμης άμυνας, όπως αυτό προβλέπεται από το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Η Αθήνα επισημαίνει ότι η τουρκική απειλή πολέμου, η Στρατιά του Αιγαίου στα μικρασιατικά παράλια, οι παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου και η αμφισβήτηση ελληνικής κυριαρχίας καθιστούν αναγκαία την αμυντική θωράκιση των νησιών. Η επίσημη ελληνική θέση καταγράφεται αναλυτικά από το Υπουργείο Εξωτερικών.
Γιατί μετακινήθηκαν οι Patriot
Η πυροβολαρχία Patriot είχε αναπτυχθεί στην Κάρπαθο τον Μάρτιο του 2026, στο πλαίσιο της αναδιάταξης της ελληνικής αεράμυνας μετά την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή.
Η μεταφορά της στη Σούδα άρχισε τα ξημερώματα της Κυριακής 23 Αυγούστου, όταν το σύστημα αναχώρησε από το λιμάνι της Καρπάθου με αρματαγωγό. Στόχος είναι η ενίσχυση της αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής προστασίας των κρίσιμων στρατιωτικών υποδομών στην Κρήτη, όπως και των αμερικανικών και νατοϊκών εγκαταστάσεων στη Σούδα.
Η αναδιάταξη αποφασίστηκε έπειτα από την αξιολόγηση πληροφοριών για πιθανές ιρανικές απειλές εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών στόχων σε ευρωπαϊκό έδαφος. Η Σούδα αποτελεί βασικό κόμβο για τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Μεσόγειο και, ως εκ τούτου, κρίθηκε ότι απαιτείται ενισχυμένη προστασία.
Από ελληνικής πλευράς απορρίπτεται κατηγορηματικά η ερμηνεία ότι η μεταφορά αποτέλεσε υποχώρηση απέναντι στην τουρκική πίεση. Πρόκειται για επιχειρησιακή απόφαση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και του ΓΕΕΘΑ, η οποία ελήφθη βάσει της αξιολόγησης των απειλών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο στόχαστρο της Άγκυρας και η Ρόδος
Η τουρκική παρέμβαση δεν περιορίστηκε στην Κάρπαθο. Στην ίδια ενημέρωση, το τουρκικό ΥΠΑΜ προειδοποίησε την Ελλάδα να μην προχωρήσει σε ενδεχόμενη δημιουργία βάσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Ρόδο.
Η Άγκυρα υποστήριξε ότι ένα τέτοιο βήμα θα παραβίαζε το καθεστώς του νησιού και θα έβλαπτε την ειρήνη, τη σταθερότητα και τις σχέσεις καλής γειτονίας στο Αιγαίο. Δήλωσε, παράλληλα, ότι θα συνεχίσει να προστατεύει τα τουρκικά «δικαιώματα και συμφέροντα».
Η προσθήκη της Ρόδου στην ανακοίνωση δείχνει ότι η τουρκική ικανοποίηση για τη μετακίνηση των Patriot δεν αποτελεί μια απλή θετική αντίδραση. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της Άγκυρας να επαναφέρει, με κάθε αφορμή, τις αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποίησης και να αποκτήσει λόγο στον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα οργανώνει την άμυνα της κυρίαρχης επικράτειάς της.
Η μεταφορά των Patriot δεν μεταβάλλει το νομικό καθεστώς της Καρπάθου ούτε αποτελεί αναγνώριση τουρκικών διεκδικήσεων. Ωστόσο, η δημόσια τοποθέτηση της Άγκυρας καθιστά αναγκαίο η Αθήνα να αποσαφηνίσει διεθνώς ότι οι αναδιατάξεις των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων αποφασίζονται αποκλειστικά βάσει εθνικών επιχειρησιακών αναγκών και όχι κατόπιν υποδείξεων της Τουρκίας.
Οι στενές σχέσεις του Ισραήλ με τον Τραμπ δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη στρατηγική ανεξαρτησία
Η υποστήριξη του Τραμπ προς το Ισραήλ αποτελεί πλεονέκτημα, όμως οι μεταβαλλόμενες προτεραιότητες της Ουάσιγκτον καταδεικνύουν γιατί η Ιερουσαλήμ δεν...
Η Ρωσία κατηγορεί την Ουκρανία για «ξεπούλημα» ιερών λειψάνων για την αγορά όπλων! Την ίδια ώρα η Μόσχα στέλνει οστά Αγίων στο μέτωπο
Το ρωσικό ΥΠΕΞ ισχυρίζεται ότι ουκρανικές Αρχές εμπορεύονται κειμήλια για την αγορά δυτικών όπλων – Την ίδια στιγμή, η Ρωσική...
ΗΠΑ: Στη «μαύρη λίστα» η Palestine Action και δύο διεθνή δίκτυα της άκρας Αριστεράς
Η Ουάσιγκτον επέβαλε κυρώσεις στη βρετανική φιλοπαλαιστινιακή οργάνωση, στην ιταλική τεχνολογική συλλογικότητα Autistici/Inventati και στο δίκτυο Masar Badil – Παγώνουν...
«Ιστορίες για αγρίους» τα σενάρια ρωσικής επίθεσης στο ΝΑΤΟ λένε στη Μόσχα! Τί συζήτησαν CIA και SVR
Η Ρωσία απορρίπτει τους ισχυρισμούς ότι ο Τζον Ράτκλιφ ταξίδεψε στη Μόσχα για να προειδοποιήσει το Κρεμλίνο – Ο Σεργκέι...
Οικονομία, Δημογραφία και Κενό Ισχύος
Η δημογραφική και οικονομική υποχώρηση μιας χώρας δημιουργεί «κενό ισχύος», και η ιστορία έχει δείξει πως κανένα κενό δεν μένει...
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΑϋφαντής: Έρχεται πολεμική σύγκρουση
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΓενοκτονία των Γιαζίντι: Ένα αιώνιο έγκλημα του ISIS κατά της ανθρώπινης συνείδησης
-
Άμυνα3 μήνες πρινΣάλος με εικόνες από τον «Θαλασσόλυκο 2026»: Τούρκοι δείχνουν Έλληνα αξιωματικό δίπλα σε αξιωματικό του ψευδοκράτους – Χαραλαμπίδης στο Geopolitico: “Φέρουν ευθύνες Δένδιας και Α’ΓΕΕΘΑ”
-
Άμυνα1 μήνα πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ4 εβδομάδες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
Πολιτική2 μήνες πρινΣεισμός από το Ισραήλ! Ο Υπουργός Εξωτερικών ανοίγει τον φάκελο της αναγνώρισης της γενοκτονίας των Αρμενίων
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 εβδομάδες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
Αναλύσεις2 ημέρες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»