Της Φανούλας Αργυρού

Μέρος Α’

Συμπτωματικά στις 2.10.2026 ο συνάδελφος Μάριος Πούλλαδος ανήρτησε μια έκθεση της CIA του 1965 και μιαν άρτια ανάλυσή της από την ΑΙ. Αξίζει να διαβαστεί σε συνδυασμό με το σημερινό μου άρθρο, το οποίο είναι μέρος μεγάλης έρευνάς μου, προ ετών, στα βρετανικά αρχεία του Φόρεϊν Όφις και των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών. Μικρό μέρος της οποίας δημοσιεύθηκε πριν από χρόνια στη «Σημερινή», προτού εμφανιστεί η δυναμική της ΑΙ.

«Έκθεση CIA 1965: Πώς η ΕΣΣΔ ‘‘έπαιζε’’ με Μακάριο-ΑΚΕΛ-Άγκυρα κατά της Ένωσης»

https://www.sigmalive.com/news/kypriako/1331538/cia-moskha-kipriako-draft

Ρωσική υποκίνηση

31.12.1963 – Ο πρέσβης της Σοβιετικής Ένωσης στην Κύπρο εξέφρασε στον Μακάριο την υποστήριξη της χώρας του στην πρόθεσή του να πετάξει τα δεσμά της Ζυρίχης. Αμέσως μετά ο Μακάριος προέβη σε δήλωση για κατάργηση της Συνθήκης Εγγυήσεως…

1.1.1964 – Μακάριος στη σοβιετική «Πράβδα»: Εξέφρασε την ευγνωμοσύνη των Κυπρίων στον σοβιετικό Τύπο για την αντικειμενική αντιμετώπιση των γεγονότων στην Κύπρο. Τόνισε πως θα έκαναν ό,τι δυνατόν για εξόντωση των αιτιών που έδωσαν το χάος… και διάλυση των Συμφωνιών μέσω των Ηνωμένων Εθνών…

1.1.1964 – Ο Μακάριος μονομερώς κατήργησε τις Συνθήκες Συμμαχίας και Εγγυήσεως, όμως πείσθηκε από τον Βρετανό Υπ. Κοινοπολιτείας Duncan Sandys (που βρισκόταν στην Κύπρο), μερικώς να αποσύρει χαρακτηρίζοντας την απόφαση ως ‘‘δήλωση προθέσεως’’.

3.1.1964 – Το Λονδίνο ξεκινά σχέδια ανασύστασης της ΚΔ σε ομόσπονδο σύστημα με δύο συνιστώντα κράτη.

16.1.1964 – Ο Ρ. Ντενκτάς στο Λονδίνο απαιτεί γεωγραφική ομοσπονδία, ανταλλαγή πληθυσμών κ.λπ., όπως ζητούσε η Άγκυρα.

Απρίλιος 1964 – Τουρκοκυπριακές επίσημες προτάσεις για Ομοσπονδία με 37% του εδάφους τουρκικό.

1964/65 – Ρωσική υποστήριξη κατά πόδας

Η Σοβιετική Ένωση υποστήριξε τρεις φορές την ύπαρξη «δύο εθνικών κοινοτήτων» στην Κύπρο. Α) Σε ανακοινωθέν της του Νοεμβρίου 1964, Β) σε δήλωση του Υπ. Εξωτερικών της Andrei Gromyko και γ) στην ομιλία του Nikolai Podgorny, στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση στις 5.1.1965. Στις 21.1.1965 ο A. Gromyko δήλωσε ότι η ομοσπονδία είναι μια πιθανή μορφή συντάγματος για την Κύπρο. Ακολούθησε πρόσκληση προς τον Τούρκο Υπ. Εξωτερικών Feridun Erkin να επισκεφθεί τη Μόσχα…

Η σοβιετική στάση αρχικά καταπιέστηκε από το κυπριακό Τύπο, οι Τούρκοι όμως ήταν κατενθουσιασμένοι. Και όταν τελικά οι εφημερίδες άρχισαν να επικρίνουν τη στάση της Μόσχας, η σοβιετική πρεσβεία στη Λευκωσία εξοργίστηκε γιατί τόλμησαν κάποιοι να τους επικρίνουν…

Στις 23.1.1965, αντιδρώντας ο Έλληνας Πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου, δήλωσε: «Εκφράζω όχι μόνο τη λύπη μου αλλά και την έκπληξή μου για τη δήλωση του Σοβιετικού Υπ. Εξωτερικών γιατί στην Κύπρο οι προϋποθέσεις για Ομοσπονδία δεν υπάρχουν… Το σύνολο της τουρκοκυπριακής μειονότητας στην Κύπρο είναι μόνο 18%… Η Κύπρος είναι μια μεγάλη ελληνική νήσος, στην οποία βρίσκεται μια μικρή τουρκική κοινότητα, η οποία οπωσδήποτε έχει δικαίωμα προστασίας που παραχωρείται σε μειονότητες…». Αφού την προηγούμενη είχε ήδη επικρίνει λέγοντας: «Οι προτάσεις Gromyko δεν λύνουν το πρόβλημα… Μήπως προσυπογράφει ο κ. Gromyko τις απαράδεκτες θεωρίες της Άγκυρας για καταναγκαστική μετακίνηση πληθυσμών για να επιτευχθεί μια τεχνητή πλειοψηφία; Γνωρίζει ότι αν δεν εκδιωχθούν διά της βίας Έλληνες από τα σπίτια τους δεν φθάνει η μετακίνηση Τούρκων από τα χωριά τους που επιδιώκουν οι Τούρκοι τρομοκράτες; Θα πρέπει να υποθέσουμε ότι, σε μια εποχή που στην ίδια την Σοβιετική Ένωση ο γερμανικός πληθυσμός των Ουραλίων ο οποίος είχε διά της βίας ξεριζωθεί την εποχή του Στάλιν, τώρα επιστρέφει στα σπίτια του, στην Κύπρο θέλουν να επιβληθούν πρωτόγονες μέθοδοι που είναι αναχρονιστικές με τα σημερινά δεδομένα». (Βιβλίο Φ.Α. «Συνωμοσία», Λευκωσία, 1996).

Αντιδράσεις υπήρξαν και από τον Πρόεδρο Μακάριο, τον Υπ. Εξωτερικών, Σπ. Κυπριανού, ακόμα και από το ΑΚΕΛ… Και, όμως, ήταν ακριβώς αυτήν την τουρκική πολιτική που υποστήριξε η Μόσχα κατά τις δύο τουρκικές εισβολές του 1974, ευθυγραμμισμένη με το Λονδίνο και την Άγκυρα.

Εκδίωξη Ελληνικής Μεραρχίας (1967) και Έλληνες Αξιωματικοί (1974)

Βρετανική στάση

4.12.1967 – Πρώτη προτεραιότητα η ενθάρρυνση της πλήρους αποχώρησης όλων των υπολοίπων ελληνικών δυνάμεων και των αξιωματούχων στην Εθνική Φρουρά. «Αν επιτευχθεί -και οι διαφορές μεταξύ Τουρκίας και Ελληνοκυπρίων έστω και αν συνεπάγονται χρήση βίας- θα υπάρχει λιγότερη πιθανότητα πολέμου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας… Ο Μακάριος να είναι πιο υπεύθυνος προς τις τουρκικές απαιτήσεις για ξήλωμα της Εθνικής Φρουράς… Να κρατήσουμε την πίεση πάνω στον Μακάριο να ξεφορτωθεί την Εθνική Φρουρά…».

«…Η απόσυρση των ελληνικών στρατευμάτων και η ανικανότητα της Ελληνικής Αεροπορίας να επέμβει αποτελεσματικά πάνω από το νησί (κάτι που η Ελληνική Κυβέρνηση αναγκάστηκε να αναγνωρίσει τον περασμένο Νοέμβριο, 1967) σίγουρα σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν μπορεί πλέον τώρα να συμμετέχει σε μάχη στο νησί…».

(Υπενθυμίζεται ότι ο Μακάριος ζήτησε την αποχώρηση των Ελλήνων Αξιωματικών το 1974 και στις 17.7.1974 είπε στους Βρετανούς ότι σκεφτόταν διάλυση της Εθνικής Φρουράς…).

Σοβιετική στάση

Τον Νοέμβριο του 1967 η Τουρκία, εκβιάζοντας ότι θα εισέβαλλε στην Κύπρο, απαίτησε την άμεση αποχώρηση της Ελληνικής Μεραρχίας. Η Μόσχα, με παντιέρα την υποστήριξη της Ανεξαρτησίας τής Κύπρου, στήριζε το τουρκικό αίτημα για τα δικά της συμφέροντα. Στις 4.12.1967 ο Βρετανός ΄Υπ. Αρμοστής στη Λευκωσία έγραψε πως οι τουρκικές απειλές για εισβολή είχαν ενθαρρυνθεί από τη Μόσχα.

Τρεις δηλώσεις του Σοβιετικού Πρέσβη στην Άγκυρα

1) Στις 17 Νοεμβρίου 1967, μετά από συνάντηση με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Τσακλαγιαγκίλ:

«Συζητήσαμε το Κυπριακό. Έδωσα τις απόψεις μου στον Υπουργό… Εάν μοναρχικοί και φασίστες εμφανιστούν ως επιθετικοί, η συμπεριφορά μας θα διαμορφωθεί ανάλογα… Ο Γρίβας τώρα παραιτήθηκε απ’ όλα όσα έκανε, αποσύρθηκε από τα μέρη που κατέλαβε και παρέδωσε τον οπλισμό στα Ηνωμένα Έθνη».

2) Στις 23 Νοεμβρίου, μετά από συνάντηση με τον Τούρκο Πρωθυπουργό Ντεμιρέλ:

«Έδωσα το μήνυμα της σοβιετικής κυβέρνησης. Αναφέρεται στην Κύπρο, αλλά είναι διαφορετικό από εκείνο που δημοσίευσε ο Τύπος. Μπορείτε να μάθετε το περιεχόμενό του από τον Πρωθυπουργό σας. Συζητήσαμε και άλλα θέματα, περιλαμβανομένων και των εγκληματικών πολιτικών των μοναρχικών και φασιστών Ελλήνων. Την αιτία των απωλειών που υπέστησαν οι αθώοι Τουρκοκύπριοι με τις πολιτικές των χουντικών Ελλήνων. Συζητήσαμε αυτές τις πολιτικές. Τις πολιτικές που η Ελληνική Κυβέρνηση εκτέλεσε εναντίον των αθώων Τούρκων και η καταστροφή των χωριών τους προκάλεσε αντίδραση της σοβιετικής κοινής γνώμης. Ως Σοβιετική Κυβέρνηση επικρίνουμε τους Έλληνες για ό,τι έλαβεν χώραν».

(Ποιοι και ποιες πολιτικές;;;)

3) Στις 27 Νοεμβρίου, μετά από συνάντηση και πάλι με τον Τσακλαγιαγκίλ:

«Η Σοβιετική Κυβέρνηση θέλει επιτυχή λύση του κυπριακού προβλήματος με ειρηνικά μέσα, προστασία της ανεξαρτησίας της Κύπρου, αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων και εγγύηση των δικαιωμάτων του λαού της Κύπρου».

Ερωτηθείς εάν εννοούσε ότι έπρεπε να φύγουν τα τουρκικά στρατεύματα: «Ξέρετε καλά ποιους στρατιώτες εννοούμε – εκείνους που μπήκαν στη νήσο παράνομα… Θα είμαστε ευχαριστημένοι όταν θα είσαστε εσείς ευχαριστημένοι».

Στάση Μακαρίου

22.11.1967 – Και ο Μακάριος ήθελε την απόσυρση της Μεραρχίας αλλά δεν τολμούσε να το πει δημόσια, φοβούμενος μήπως θεωρηθεί προδότης, και είπε στον Αμερικανό πρέσβη ότι προτιμούσε να ήταν πρωτοβουλία της Ελληνικής Κυβέρνησης.

Ο Μακάριος ζήτησε την αποχώρηση της Μεραρχίας από το 1964!

Στις 30 Νοεμβρίου 1964, η τουρκική εφημερίδα «Χαλκίν Σεσί» (πρόσκειτο στον Κουτσιούκ) έγραψε ότι, μετά την απόρριψη από μέρους της Ελλάδας της εισήγησης του Μακαρίου όπως 10.000 ελληνικά στρατεύματα αποσυρθούν από τη νήσο, οι Έλληνες στρατιωτικοί διοικητές προειδοποιήθηκαν να βρίσκονται σε επιφυλακή (Έκθεση 1-8 Δεκεμβρίου 1964).

(Σημείωση: Η είδηση στην τουρκική εφημερίδα ίσως να συνδεόταν με την αποκάλυψη ανώτατου ΑΚΕΛικού στελέχους προς τον Ανδρέα Αζίνα, όπως καταγράφεται στο βιβλίο τού Ελευθέριου Παπαδόπουλου, σελ. 493, Α΄ Τόμος «Η μαρτυρία μου ενώπιον της ατ-χοκ επιτροπής της Κυπριακής Βουλής για τον “Φάκελο Κύπρου”». «Το ΑΚΕΛ το 1964… επεσκέφθη τον Μακάριον, προς τον οποίον εδήλωσε ότι αντιτίθεται εις την παρουσίαν ελληνικού Στρατού εις την Μεγαλόνησον. Φρονώ ότι η ιταμή αυτή αξίωσις του κομμουνιστικού ΑΚΕΛ εξηγεί πέρα για πέρα την όλη ανθελληνική και ανθενωτική στάση του».

*Το δεύτερο μέρος την ερχόμενη Κυριακή

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

Δύο δημοσιεύματα για την αντίδραση του λαού στις φιλοτουρκικές θέσεις της Μόσχας. 1) Βρετανική “Observer”, 22.8.1965 και 2) “Cyprus Mail”, 4.1.1967, με φωτογραφία πορείας διαμαρτυρίας.

Τα Σέρβια ήταν οχυρό και πέρασμα στρατηγικής σημασίας στη Μακεδονία, βιγλατοχώρι και κέντρο των απελευθερωτικών επιχειρήσεων του Οκτωβρίου του 1912.

Μετά τη νίκη στο Σαραντάπορο και στα Στενά Πόρτας, η απελευθέρωσή των Σερβίων στις 10 Οκτωβρίου άνοιξε τον δρόμο για την προέλαση του ελληνικού στρατού στη Μακεδονία μας.

Τράπηκαν σε φυγή εκατοντάδες χρόνια σκλαβιάς.

Όταν βρέθηκα για πρώτη φορά στην Αθήνα, πολύ μικρός, ο πατέρας μου με πήγε στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, στην πλατεία Συντάγματος, στο σημείο όπου αναγράφεται η Μάχη του Σαρανταπόρου και των Λαζαράδων, και μου είπε, αυθόρμητα και ίσως χωρίς κι αυτός να είχε καταλάβει:

«Να, είμαστε κι εμείς εδώ».

Εμείς;

Στο κενοτάφιο του Μνημείου της Πλατείας Συντάγματος αναπαύονται οι φύλακες άγγελοί μας. Είναι οι παππούδες μας εκεί μέσα θαμμένοι. Απ’ της γιαγιάς μου τη μεριά.

Στου παππού μου τη μεριά, σχεδόν την ίδια στιγμή, σ’ ένα άλλο μακρινό μέρος, μαινόταν μια Γενοκτονία σε βάρος ενός άλλου Λαού. Πάλι από τον ίδιο, συνήθη ύποπτο.

Στάθηκαν απέναντι στον θάνατο, αναφέρθηκαν στον μέγα στρατηγό, παρουσιάστηκαν, τον χαιρέτησαν και τον αγνόησαν, έχοντας στην καρδιά τους κάτι μεγαλύτερο από τον φόβο: την πίστη πως ο αγώνας τους είχε νόημα.

Και τελικά, ποιο ήταν αυτό το νόημα;

Εμείς!

Πέθαναν για να παίζουμε εμείς στις αλάνες, πέθαναν για το δικαίωμά μας στις ζαβολιές, πέθαναν για να τραγουδάμε τα κάλαντα στις γειτονιές, να τρέχουμε με τα παντοφλάκια τα καλοκαίρια και να αλλάζουμε τα νερά στα αυλάκια και να μας κυνηγάει ο νερουλάς.

Πέθαναν για να γελάμε δυνατά, να κλαίμε δυνατά, να πηγαίνουμε στο σχολειό με τη σάκα στην πλάτη, να γράφουμε τις πρώτες μας λέξεις, να κάνουμε λάθη στην ορθογραφία και να επιστρέφουμε στο σπίτι με τους βαθμούς μας, να μας μαλώνει ο πατέρας μας και να μας χαϊδεύει η μάνα μας.

Πέθαναν για να φυσάμε τις σαπουνόφουσκές μας στον ήλιο, να κυνηγάμε πεταλούδες στα χωράφια, να σκαρφαλώνουμε στις μουριές, στις τζιρνικιές και να κλέβουμε κεράσια από το δέντρο του γείτονα, να παίζουμε τους Ινδιάνους και τους καουμπόηδες σε επικές μάχες με τους άλλους, τους «εχθρικούς» μαχαλάδες, τους ζευγαλατιανούς κι αυτούς από το Πρώτο Δημοτικό, μ’ αυτούς που αργότερα θα πηγαίναμε μαζί στον στρατό, θα γλεντούσαμε στον γάμο τους, θα ερωτευόμασταν, θα κλαίγαμε πάνω από το φέρετρό τους.

Πέθαναν για να πέφτουμε από τα ποδήλατα, να τσακίζουμε τα γόνατά μας, να ξανασηκωνόμαστε και να συνεχίζουμε. Ξεπερνούσαμε κάθε πόνο και το μόνο που μας ένοιαζε ήταν μήπως μας είχε δει κάποιος και γελούσε (τί χειρότερο από αυτό;).

Πέθαναν για να παίζουμε κρυφτό μέχρι αργά το βράδυ, να φωνάζουμε «φτου ξελευτερία», να παίζουμε «κουτσό», τη «γαϊδούρα», μπάλα όλη μέρα, νομίζοντας ότι ο κόσμος ολόκληρος είναι ένα παιχνίδι που δεν θα τελείωνε ποτέ!

Πέθαναν για να κάνουμε ευχές στα πεφταστέρια, πιστεύοντας πως όλα είναι δυνατά.

Πέθαναν για να μεγαλώσουμε!

Κι ας μη μας γνώριζαν, κι ας ήταν ένα άλλο όνομα το τελευταίο που ψιθύρισαν, όταν τους αγκάλιαζε για τελευταία φορά η ελληνική γη, η «ηλιοβόρα και σεληνοβάμονα».

Ναι, ήμασταν κι εμείς εκεί. Εμείς ήμασταν το δικό τους σημείο αναφοράς, ο λόγος που πέθαναν! Αυτή η γη είναι δική τους και δική μας!

Η θυσία τους έγινε η ελευθερία των παιδιών που δεν θα γνώριζαν ποτέ. Άνθισαν σε κάθε παιδικό χαμόγελο, σε κάθε μάνα που θα αγκάλιαζε το παιδί της, σε κάθε αλάνα που θα γέμιζε φωνές… με φωνές σε μια γλώσσα που ήταν η πρώτη χαραγμένη στην πέτρα ευχή του ανθρώπου.

Η ελευθερία που κληρονομήσαμε δεν είναι ένα αυτονόητο κεκτημένο χωρίς αντίτιμο. Είναι παρακαταθήκη που πληρώθηκε. Είναι τόσο ακριβή η ελευθερία, που δεν ζητά τίποτε λιγότερο από ανθρώπινο αίμα.

Κι αν μας ρωτούσαν σήμερα: «Άξιζε, ωρέ, τον κόπο ή τζάμπα “πέσαμε” για σας;»

Τι, τελικά, κάναμε από τη ζωή που μας δόθηκε; Καταφέραμε πράγματα μόνο για εμάς ή και για τους άλλους, όπως και αυτοί θυσιάστηκαν για άλλους;

Θα τους απαντούσαμε: «Ναι, άξιζε»;

Ναι, δεν παραδώσαμε την ελευθερία μας στην αδιαφορία, δεν συνηθίσαμε στην αδικία. Μιλάμε κι αντιστεκόμαστε, δεν επιλέγουμε τη σιωπή και την οκνηρία κι όταν έρθει η ώρα δεν διστάζουμε να λογαριαστούμε ακόμη και με την ίδια τη συνείδησή μας. Θα πολεμήσουμε κάθε μορφή φασισμού, επιβουλής και κατάκτησης και θα τιμωρήσουμε κάθε αλαζόνα, κάθε τύραννο που θεωρεί τους λαούς κτήμα του. Δεν γίναμε ανάξιοι της θυσίας σας. Δεν αφήσαμε τη λήθη να νικήσει.

Στην παρουσίαση του βιβλίου της Χρυσάνθης Καραγιαννίδου, «Τα Σέρβια – Βυζαντινή Κατροπολιτεία – Μαρτυρική πόλη της Ελλάδας», μου δόθηκε η τιμή να πω δυο λόγια και θυμήθηκα ξανά από πού κρατά η σκούφια μας:

Ο Καζαντζάκης κλείνει την Εισαγωγή της Οδύσσειας, πριν μπει στην πρώτη ραψωδία, λέγοντας:

«Όρτσα! τις έρμες πίκρες όξω νου, τρουλώσετε τα αφτιά σας

τα πάθη και τα βάσανα θα πω του ξακουστού Δυσσέα!»

Μου πήρε καιρό να καταλάβω, κάτι που δεν είχα συνειδητοποιήσει ακόμη τότε, όταν τη διδασκόμασταν στο σχολείο: ότι τελικά η Οδύσσεια δεν ήταν ιστορία, αλλά προφητεία!

Διότι τούτος ήταν τελικά ο πολύπικρος, ο πολυδάκρυτος και ξακουστός Δυσσέας:

Ο Λαός μας,

ο πολυμήχανος, ο πολύβουλος και πολύτροπος Ελληνισμός, όλοι εμείς, ως συνειδησιακή συλλογική οντότητα, η προσωποποίηση, δηλαδή, της συλλογικής μας συνείδησης, σε μια ιστορική γραμμή με μνηστήρες ή φασίστες κατακτητές.

Με πάθη, ναι, όπως μας λέει ο ποιητής, αλλά και με ηρωισμό. Με ηρωισμό, για μια ζωή με αξιοπρέπεια και με την υπενθύμιση πάντα ότι δεν έχουμε το δικαίωμα να είμαστε πεσμένοι, με όρθια τα πεθαμένα μας.

Κι αν η ιστορία είναι σκληρή στα παζάρια της και διαπραγματεύεται σκληρά, έρχεται η στιγμή και πληρώνεται πάντα στην ώρα της.

Μία μόνο υποχρέωση έχουμε, να τους πούμε: των αρχαίων, κυβερνητών τα έργα πληρώνοντας η Κτίσις, θα φρίξει. Ταραχή θα πέσει στον Άδη και το σανίδωμα θα υποχωρήσει από τη μεγάλη πίεση του ήλιου.

Χρόνια πολλά Σέρβια!

Μια διαφορετική εικόνα της σύγχρονης Ινδίας, πέρα από τις παραδοσιακές γεωπολιτικές και διπλωματικές αναλύσεις, παρουσιάζει εκτενές δημοσίευμα του κρατικού ειδησεογραφικού πρακτορείου της Νιγηρίας, News Agency of Nigeria (NAN), στις 8 Οκτωβρίου 2026.

Το ρεπορτάζ της Sarafina Christopher αποτυπώνει την εμπειρία δεκαήμερης δημοσιογραφικής αποστολής, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 9 έως τις 18 Σεπτεμβρίου, με πρωτοβουλία του υπουργείου Εξωτερικών της Ινδίας.

Στο πρόγραμμα συμμετείχαν δημοσιογράφοι και στελέχη μέσων ενημέρωσης από 19 χώρες της Αφρικής, της Ασίας, της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και της Λατινικής Αμερικής.

Ανάμεσά τους βρίσκονταν η Κίνα, η Ρωσία, η Βραζιλία, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Νότια Αφρική, η Ινδονησία, το Ιράν και η Νιγηρία.

Η αποστολή περιλάμβανε επισκέψεις σε ιστορικά μνημεία, σημαντικές οικονομικές υποδομές, οργανισμούς ψηφιακής τεχνολογίας και εγκαταστάσεις της ινδικής κινηματογραφικής βιομηχανίας.

Το κεντρικό ερώτημα που αναδείχθηκε ήταν πώς μια χώρα με πολιτιστική ιστορία χιλιάδων ετών μπορεί να διατηρήσει την ταυτότητά της, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει τον τεχνολογικό και οικονομικό εκσυγχρονισμό της.

Ταζ Μαχάλ: Η ιστορική κληρονομιά ως στοιχείο εθνικής ταυτότητας

Πρώτος σημαντικός σταθμός της δημοσιογραφικής αποστολής ήταν η Άγκρα, μία από τις ιστορικότερες πόλεις της Ινδίας, όπου βρίσκεται το Ταζ Μαχάλ.

Το επιβλητικό μαυσωλείο, που κατασκευάστηκε με εντολή του Μογγόλου αυτοκράτορα Σαχ Τζαχάν στη μνήμη της συζύγου του Μουμτάζ Μαχάλ, αποτελεί ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα μνημεία στον κόσμο.

Πέρα από την ιστορική και αρχιτεκτονική του αξία, το Ταζ Μαχάλ λειτουργεί ως σημαντικό στοιχείο της διεθνούς πολιτιστικής ταυτότητας της Ινδίας.

Η Νοτιοαφρικανή δημοσιογράφος Fawzia Moodley συνέδεσε την επίσκεψη στο μνημείο με μια ευρύτερη συζήτηση για την αγάπη, την προσφορά και τις θυσίες που μπορούν να αφήσουν διαχρονικό αποτύπωμα στις κοινωνίες.

Η επίσκεψη στο κοντινό Φρούριο της Άγκρα ανέδειξε επίσης την ιστορική συνέχεια της ινδικής αρχιτεκτονικής παράδοσης.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η οργανωμένη προστασία και ανάδειξη των συγκεκριμένων μνημείων δείχνει πώς η πολιτιστική κληρονομιά μπορεί να αποτελέσει τόσο στοιχείο εθνικής αυτογνωσίας όσο και σημαντικό εργαλείο διεθνούς προβολής.

Βομβάη: Η πρόκληση του εκσυγχρονισμού μιας μεγαλούπολης

Η επόμενη φάση της αποστολής πραγματοποιήθηκε στη Βομβάη, τη σημαντικότερη χρηματοοικονομική μητρόπολη της Ινδίας.

Οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να ενημερωθούν για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει μια ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένη παράκτια πόλη, όπως οι πλημμύρες, οι κυκλώνες, οι σεισμοί και οι κατολισθήσεις.

Κατά την επίσκεψή τους στον Δημοτικό Οργανισμό της Βομβάης, Brihanmumbai Municipal Corporation, οι δημοσιογράφοι πληροφορήθηκαν ότι οι νέες κατασκευές ενσωματώνουν χαρακτηριστικά ανθεκτικότητας απέναντι σε φυσικές καταστροφές.

Οι υπεύθυνοι της τοπικής αυτοδιοίκησης ανέδειξαν τη σημασία του σχεδιασμού κτιρίων και υποδομών ανάλογα με τις περιβαλλοντικές συνθήκες της περιοχής.

Παράλληλα, παρουσιάστηκαν οι μηχανισμοί πολιτικής προστασίας, οι περιπολίες της αστυνομίας σε ευάλωτες περιοχές, οι ναυαγοσώστες και οι υπηρεσίες αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη συνεργασία με το Πολεμικό Ναυτικό και την Ακτοφυλακή της Ινδίας, όταν απαιτείται πρόσθετη υποστήριξη.

Όπως προκύπτει από την παρουσίαση, η ανθεκτικότητα των πόλεων δεν περιορίζεται στην κατασκευή ισχυρότερων κτιρίων, αλλά περιλαμβάνει τον συντονισμό των κρατικών υπηρεσιών και την προετοιμασία για σύνθετες κρίσεις.

Το Χρηματιστήριο της Βομβάης και η εκρηκτική ανάπτυξη των επενδύσεων

Ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της επίσκεψης ήταν το Χρηματιστήριο της Βομβάης (Bombay Stock Exchange – BSE).

Ο διευθύνων σύμβουλος του χρηματιστηρίου, Sundararaman Ramamurthy, παρουσίασε την ιστορική εξέλιξη του οργανισμού, ο οποίος ξεκίνησε από άτυπες συναλλαγές χρηματιστών κάτω από ένα δέντρο banyan.

Σταδιακά δημιουργήθηκε η Native Share and Stock Brokers Association, από την οποία προέκυψε το σύγχρονο χρηματιστήριο.

Η μετάβαση από τις παραδοσιακές χρηματιστηριακές συναλλαγές στις ηλεκτρονικές πλατφόρμες αποτυπώνει, σύμφωνα με τον Ramamurthy, τη γενικότερη τεχνολογική μεταμόρφωση της ινδικής οικονομίας.

Οι συναλλαγές που κάποτε πραγματοποιούνταν με φωνές και χειρονομίες στον χώρο του χρηματιστηρίου μεταφέρθηκαν αρχικά στα γραφεία των χρηματιστών, στη συνέχεια στους προσωπικούς υπολογιστές και πλέον στα κινητά τηλέφωνα.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε ένα αριθμητικό στοιχείο: σύμφωνα με τον επικεφαλής του BSE, η ινδική κεφαλαιαγορά διαθέτει περισσότερους από 260 εκατομμύρια μοναδικούς επενδυτικούς λογαριασμούς.

Ο αριθμός καταδεικνύει το τεράστιο μέγεθος της χρηματοπιστωτικής αγοράς της Ινδίας και τη δυνατότητά της να κινητοποιεί εγχώριους οικονομικούς πόρους.

Ο Ramamurthy χαρακτήρισε το χρηματιστήριο «ναό της εμπιστοσύνης», υπογραμμίζοντας τη σημασία της διαφάνειας, της εποπτείας και της αξιοπιστίας των θεσμών.

Η ανάπτυξη των κεφαλαιαγορών έχει ιδιαίτερη σημασία για τη χρηματοδότηση παραγωγικών επενδύσεων, καθώς επιτρέπει τη διοχέτευση αποταμιεύσεων προς επιχειρήσεις και οικονομικές δραστηριότητες.

Ψηφιακή επανάσταση: 24,5 δισεκατομμύρια συναλλαγές σε έναν μήνα

Ακόμη πιο εντυπωσιακά είναι τα στοιχεία για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ινδικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Κατά την επίσκεψη στην National Payments Corporation of India (NPCI), οι δημοσιογράφοι ενημερώθηκαν για το Unified Payments Interface (UPI), το σύστημα που έχει μεταμορφώσει τις καθημερινές ηλεκτρονικές πληρωμές.

Το UPI επιτρέπει τη μεταφορά χρημάτων μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών μέσω διαφορετικών εφαρμογών, χωρίς ο χρήστης να περιορίζεται σε μία συγκεκριμένη τραπεζική πλατφόρμα.

Το βασικό πλεονέκτημα του συστήματος είναι η διαλειτουργικότητα μεταξύ τραπεζών, εφαρμογών και παρόχων υπηρεσιών πληρωμών.

Σύμφωνα με τη Sonal Asnani, επικεφαλής της NPCI International Payments Limited για την περιοχή Ασίας–Ειρηνικού, αυτή η αρχιτεκτονική αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες της επιτυχίας του συστήματος.

Το μέγεθος των συναλλαγών αναδεικνύει την ταχύτητα με την οποία οι ψηφιακές υποδομές έχουν ενσωματωθεί στην καθημερινή οικονομική δραστηριότητα.

Το μοντέλο αυτό παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για άλλες αναπτυσσόμενες οικονομίες, καθώς επιτρέπει τη δημιουργία κοινών υποδομών πληρωμών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από διαφορετικούς φορείς.

Παράλληλα, η διεθνής επέκταση του UPI αποτελεί έναν πρόσθετο τομέα τεχνολογικής και οικονομικής εξωστρέφειας για την Ινδία.

Bollywood: Η κινηματογραφική βιομηχανία ως εργαλείο ήπιας ισχύος

thrillophilia.com

Η δημοσιογραφική αποστολή ολοκληρώθηκε με την επίσκεψη στις εγκαταστάσεις του Film City, όπου αναδείχθηκε ο ρόλος της ινδικής κινηματογραφικής βιομηχανίας στην πολιτιστική και οικονομική παρουσία της χώρας.

Το Bollywood αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αξιοποίησης της πολιτιστικής παραγωγής ως μέσου διεθνούς επιρροής.

Οι ινδικές κινηματογραφικές παραγωγές έχουν αποκτήσει κοινό σε πολλές χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, μεταφέροντας στοιχεία της ινδικής γλώσσας, μουσικής, μόδας και κουλτούρας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η συζήτηση για τις σχέσεις της ινδικής κινηματογραφικής βιομηχανίας με το Nollywood της Νιγηρίας.

Η Νιγηριανή υπουργός Τέχνης, Πολιτισμού, Τουρισμού και Δημιουργικής Οικονομίας Hannatu Musawa έχει χαρακτηρίσει τις δύο κινηματογραφικές βιομηχανίες γέφυρες πολιτιστικής επικοινωνίας.

Οι προοπτικές συνεργασίας περιλαμβάνουν κοινές παραγωγές, ανταλλαγή τεχνογνωσίας, κινηματογραφικά φεστιβάλ και δίκτυα διανομής.

Η περίπτωση του Bollywood δείχνει ότι η πολιτιστική βιομηχανία δεν αποτελεί μόνο οικονομική δραστηριότητα, αλλά και μηχανισμό ενίσχυσης της διεθνούς αναγνωρισιμότητας μιας χώρας.

Το γεωπολιτικό μήνυμα: Παράδοση και τεχνολογική ανάπτυξη ως στοιχεία εθνικής ισχύος

Η δημοσιογραφική αποστολή πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του ινδικού υπουργείου Εξωτερικών, γεγονός που αναδεικνύει και τη διάσταση της δημόσιας διπλωματίας.

Η Ινδία επιδιώκει να παρουσιάσει στο διεθνές ακροατήριο μια εικόνα χώρας που δεν περιορίζεται στον ρόλο της μεγάλης περιφερειακής δύναμης, αλλά επενδύει συστηματικά στην οικονομία, στις τεχνολογικές υποδομές και στον πολιτισμό.

Η επιλογή των σταθμών της αποστολής δεν είναι τυχαία από επικοινωνιακή άποψη.

Η Άγκρα ανέδειξε τη σημασία της ιστορικής κληρονομιάς. Η Βομβάη παρουσίασε τις προκλήσεις της σύγχρονης αστικής ανάπτυξης. Το χρηματιστήριο BSE ανέδειξε την ανάπτυξη των χρηματοπιστωτικών θεσμών, ενώ το NPCI παρουσίασε την τεχνολογική υποδομή που υποστηρίζει εκατομμύρια οικονομικές συναλλαγές.

Τέλος, το Bollywood αποτύπωσε τη δυνατότητα της χώρας να ασκεί πολιτιστική επιρροή πέρα από τα γεωγραφικά της σύνορα.

Από γεωπολιτική σκοπιά, η συγκεκριμένη προσέγγιση συνδέεται με τη φιλοδοξία της Ινδίας να ενισχύσει το διεθνές της αποτύπωμα, αξιοποιώντας όχι μόνο τη στρατιωτική και οικονομική της ισχύ αλλά και την τεχνολογία, τον πολιτισμό και την ιστορική της ταυτότητα.

Η παρουσία δημοσιογράφων από 19 χώρες, μεταξύ των οποίων η Κίνα, η Ρωσία, το Ιράν και η Σαουδική Αραβία, καταδεικνύει την προσπάθεια του Νέου Δελχί να απευθυνθεί σε ένα ευρύ και γεωπολιτικά διαφοροποιημένο διεθνές ακροατήριο.

Η Ινδία επιχειρεί να παρουσιάσει ένα μοντέλο ανάπτυξης στο οποίο η ιστορική κληρονομιά δεν αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο στον εκσυγχρονισμό, αλλά ως στοιχείο που μπορεί να συνυπάρχει με την τεχνολογική πρόοδο.

Το βασικό συμπέρασμα που αναδεικνύεται από το ρεπορτάζ είναι ότι η Ινδία επιδιώκει να μετατρέψει την πολιτιστική της κληρονομιά, τις χρηματοπιστωτικές υποδομές και την ψηφιακή τεχνολογία σε συμπληρωματικούς πυλώνες της διεθνούς της παρουσίας.

Η εικόνα αυτή δεν αναιρεί τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα. Αποτυπώνει, όμως, την αναπτυξιακή αφήγηση που το Νέο Δελχί επιδιώκει να προβάλλει στο εξωτερικό.