Αναλύσεις
Θεοδωράτος στο BlueSky: Ώρα για 12 μίλια – Η Τουρκία μπροστά στην «παγίδα του Θουκυδίδη»
Την επέκταση των χωρικών υδάτων με αιχμή το Καστελλόριζο, την Κρήτη, την Κάσο και την Κάρπαθο προτάσσει ο Γιάννης Θεοδωράτος, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον ισχυρότερα μέσα αποτροπής και σημαντικά στηρίγματα. Η ηλεκτρική διασύνδεση, η συνεργασία με το Ισραήλ και το μέτωπο ανταγωνισμού στο Κέρας της Αφρικής.
Την ανάγκη η Ελλάδα να μετατρέψει την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και τις διεθνείς συνεργασίες της σε συγκεκριμένες στρατηγικές πρωτοβουλίες υπογράμμισε ο Γιάννης Θεοδωράτος στην εκπομπή «Με το κλειδί της Ιστορίας» στο BlueSky. Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκαν η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, η αντιμετώπιση της «Γαλάζιας Πατρίδας» και η στενότερη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
«Είναι η εποχή της τόλμης, όχι της ατολμίας», τόνισε, διατυπώνοντας την εκτίμηση ότι η ενίσχυση της ελληνικής ισχύος δημιουργεί νέα δεδομένα, αλλά συγχρόνως μπορεί να οδηγήσει την τουρκική ηγεσία σε επικίνδυνους υπολογισμούς.
Τα 12 μίλια και το μήνυμα προς την Άγκυρα
Ο αναλυτής τάχθηκε υπέρ της επέκτασης της αιγιαλίτιδας ζώνης σε επιλεγμένες περιοχές, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στο σύμπλεγμα της Μεγίστης. Επικαλέστηκε σχετική αρθρογραφία του καθηγητή Πέτρου Λιάκουρα και υποστήριξε ότι το Καστελλόριζο πρέπει να αποτελέσει κεντρικό σημείο της ελληνικής πρωτοβουλίας.
Παράλληλα, επέμεινε ότι μια αντίστοιχη κίνηση γύρω από την Κρήτη δεν θα πρέπει, κατά την άποψή του, να αφήσει εκτός σχεδιασμού την Κάσο και την Κάρπαθο. Συνέδεσε την πρότασή του με την ανάσχεση των τουρκικών διεκδικήσεων και με τη δυνατότητα να δοθεί νέα ώθηση στη συζήτηση με την Αίγυπτο για την ολοκλήρωση της οριοθέτησης ΑΟΖ.
Αναφέρθηκε επίσης στη θέσπιση συνορεύουσας ζώνης έως τα 24 ναυτικά μίλια, εντάσσοντάς την στη δική του προσέγγιση για τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών και την ασφάλεια.
Μεταφέροντας όσα, όπως είπε, άκουσε σε βιβλιοπαρουσίαση του Άγγελου Συρίγου, εκτίμησε ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων στην Κρήτη βρίσκεται στους σχεδιασμούς. Η αναφορά του αποτελεί προσωπική αποτίμηση της συζήτησης, καθώς στην εκπομπή δεν παρουσιάστηκε επίσημη κυβερνητική εξαγγελία ή συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Το διεθνές δίκαιο χρειάζεται στήριγμα ισχύος
Βασική θέση της παρέμβασής του ήταν ότι η ελληνική διπλωματία πρέπει να στηρίζεται σε αξιόπιστη ισχύ. Όπως υποστήριξε, η επίκληση του διεθνούς δικαίου από μόνη της δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση ενός αντιπάλου που επιχειρεί να επιβάλει τις θέσεις του μέσω στρατιωτικής πίεσης.
Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε τη «Γαλάζια Πατρίδα» προσπάθεια μεταφοράς μιας λογικής εδαφικού ελέγχου στον θαλάσσιο χώρο. Παρομοίασε την τουρκική προσέγγιση με κινεζικές πρακτικές στη Νότια Σινική Θάλασσα, προβάλλοντας την ανάγκη συνδυασμού διπλωματικών κινήσεων και αποτροπής.
Για τον ίδιο, το ζητούμενο είναι η Ελλάδα να εκπέμπει σταθερότητα, αποφασιστικότητα και αξιοπιστία απέναντι τόσο στους αντιπάλους όσο και στους εταίρους της.
Το καλώδιο και οι ισχυρισμοί περί αλλαγής πορείας
Σημαντικό μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και στα δημοσιεύματα που αποδίδουν στην τουρκική πίεση ενδεχόμενη αλλαγή της διαδρομής της.
Παρουσιάζοντας χαρτογραφική αντιπαραβολή, ο Θεοδωράτος υποστήριξε ότι η απεικονιζόμενη χάραξη δεν διέρχεται από την περιοχή του τουρκικού θαλάσσιου πάρκου που συζητείται. Με βάση αυτή την ανάγνωση, απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι η Άγκυρα υποχρέωσε τους εμπλεκομένους να μεταβάλουν την πορεία του έργου.
«Δεν υπάρχει περίπτωση το καλώδιο να αλλάξει πορεία», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας τη δική του εκτίμηση. Συνέδεσε, μάλιστα, την εξέλιξη του έργου με την ανάγκη η Αθήνα να ασκεί έμπρακτα τα δικαιώματά της και να έχει προετοιμάσει τις αναγκαίες κινήσεις αποτροπής.
Η Τουρκία και η «παγίδα του Θουκυδίδη»
Ο κεντρικός ιστορικός παραλληλισμός της ανάλυσης αφορούσε τον φόβο που μπορεί να προκαλέσει σε μια δύναμη η άνοδος ενός ανταγωνιστή της.
Κατά τον Θεοδωράτο, η Τουρκία παρακολουθεί την αναβάθμιση των ελληνικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και των διεθνών στηριγμάτων της Αθήνας και ενδέχεται να θεωρήσει ότι πρέπει να δράσει προτού η ισορροπία μεταβληθεί περαιτέρω. Σε αυτό το ενδεχόμενο εντόπισε την «παγίδα του Θουκυδίδη», διευκρινίζοντας ότι η αναλογία με την Αθήνα και τη Σπάρτη δεν αποτελεί πλήρη ταύτιση των ιστορικών συνθηκών.
Συνέκρινε τη σημερινή κατάσταση με την κρίση του 2020 και αναφέρθηκε στα Rafale και τους Meteor, στα αντιαρματικά Spike, στην ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας και στα ναυτικά προγράμματα Belharra και Bergamini. Συνολικά, εκτίμησε ότι η Ελλάδα διαθέτει διαφορετικές δυνατότητες από εκείνες της περιόδου των μνημονίων.
Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ: Συνεργασία με ευθύνη για την άμυνα
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στη συνεργασία με το Ισραήλ, τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Κυπριακή Δημοκρατία. Αναφέρθηκε στην κυπριακή αντιαεροπορική ενίσχυση και σε συζητήσεις, όπως τις περιέγραψε, για άρματα Merkava, ως ενδείξεις εμβάθυνσης της αμυντικής σχέσης.
Επανέφερε επίσης τη δική του ερμηνεία για ένα νέο τουρκικό σχήμα «δυόμισι πολέμων», με την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ στο επίκεντρο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο υποστήριξε ότι οι τρεις χώρες έχουν λόγους να ενισχύσουν τον συντονισμό τους.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η ύπαρξη συμμάχων δεν απαλλάσσει την Ελλάδα από την ευθύνη της άμυνάς της. Όπως τόνισε, δεν αναμένει Ευρωπαίους ή Ισραηλινούς στρατιώτες να πολεμήσουν δίπλα στους Έλληνες, αλλά υποστήριξη με άλλους, αποτελεσματικούς τρόπους.
Το Κέρας της Αφρικής ως πεδίο ανταγωνισμού
Πέρα από την Ανατολική Μεσόγειο, ο Θεοδωράτος στράφηκε στην Ερυθρά Θάλασσα, στη Σομαλία και στα στενά του Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Συνέδεσε την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας με τη δράση των Χούθι και της Αλ Σαμπάμπ, προειδοποιώντας για την προοπτική διεύρυνσης των απειλών στις θαλάσσιες διόδους.
Αναφέρθηκε στην τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Σομαλία και στα σχέδια που περιέγραψε για διαστημικές και πυραυλικές υποδομές. Διατύπωσε την εκτίμηση ότι η περιοχή εξελίσσεται σε πεδίο αντιπαράθεσης Τουρκίας–Ισραήλ, αποδίδοντας στο Ισραήλ επιδίωξη περιορισμού της τουρκικής παρουσίας.
Στο ευρύτερο διεθνές σκέλος, σχολίασε ακόμη την αμερικανική στρατηγική στη Γροιλανδία και στον Περσικό Κόλπο, εντάσσοντάς την στη διαχρονική σημασία του ελέγχου των θαλασσίων οδών.
Από τη Σαλαμίνα στην ιστορική μνήμη
Αφετηρία της εκπομπής αποτέλεσε η αναφορά στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας και στη σημασία της θάλασσας για την επιβίωση, την ισχύ και τον πολιτισμό του Ελληνισμού.
Στο ιστορικό μέρος, ο αναλυτής στάθηκε στη συμπλήρωση 200 ετών από τη Μάχη του Πολυαράβου, αναδεικνύοντας την αντίσταση των Μανιατών στον Ιμπραήμ και τη συμβολή της στην πορεία της Επανάστασης. Αναφέρθηκε επίσης στα 1.400 χρόνια από την πολιορκία της Κωνσταντινούπολης το 626 και στη σύνδεσή της με την παράδοση του Ακαθίστου Ύμνου, ασκώντας κριτική για την ανεπαρκή, κατά την κρίση του, ανάδειξη της επετείου.
Η εκπομπή ολοκληρώθηκε με προσωπικό αποχαιρετισμό στον Γιώργο «Σπάρτακο» Πατεράκη, τον άνθρωπο πίσω από τις «Φρυκτωρίες». Ο Θεοδωράτος εξήρε την προσφορά του στη διάδοση της γνώσης και στη διατήρηση της ελληνικής ιστορικής και πολιτιστικής μνήμης.
GEOPOLITICO
Το κιτ επιβίωσης 72 ωρών
Η ευρωπαϊκή οδηγία για τη δημιουργία κιτ επιβίωσης 72 ωρών, με στόχο την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων και πιθανών κυβερνοεπιθέσεων, ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση για την πραγματική ετοιμότητα της Ευρώπης και την ευθύνη των πολιτικών ηγεσιών. Το άρθρο του Αριστόβουλου αμφισβητεί όχι την ανάγκη προετοιμασίας των πολιτών, αλλά τον τρόπο με τον οποίο προβάλλεται η συγκεκριμένη πρωτοβουλία, συνδέοντάς την με την ενεργειακή ανασφάλεια, την ευρωπαϊκή πολιτική απέναντι στη Ρωσία και την Ουκρανία και την έλλειψη πολιτικής ηγεσίας. Κεντρικό μήνυμα είναι ότι η προνοητικότητα αποτελεί αναγκαία στάση ζωής, χωρίς όμως να μετατρέπεται σε εργαλείο καλλιέργειας φόβου.
Του Αριστόβουλου
Αιτία για το άρθρο αυτό έχει σταθεί αφενός η μαζικότητα της «ενημέρωσης» των πολιτών στη χώρα μας αλλά και σε όλη την ΕΕ, σχετικά με την αμεσότητα/αναγκαιότητα δημιουργίας ενός κιτ επιβίωσης. Ας τοποθετήσουμε κάποιες λέξεις εννοιολογικά. Την «ενημέρωση» τοποθετείστε τη όχι μόνο σε εισαγωγικά, αλλά και με ερωτηματικά. Την λέξη κιτ που παράγεται από την ελληνικότατη λέξη ¨κυτίο (= κουτί)¨ θεωρούμε πως πρέπει να την συνδέσουμε είτε με την παραπλήσια γραμματικά έννοια του κιτς, είτε με τον κιτ που ήτανε το supercar Camaro του δημοφιλούς των 80΄s «ιππότη της ασφάλτου».
Διευκρινίζουμε πως δεν διακατεχόμαστε από διάθεση σαρκασμού προς την ανησυχία της κοινωνίας. Απλά προσπαθώντας να υπηρετήσουμε την Αλήθεια, εκτιμούμε πως είναι αναγκαία η αυστηρή γλώσσα. Το πλαίσιο είναι πως τα συστημικά ΜΜΕ της χώρας προέβαλαν τις προηγούμενες ημέρες το κιτ επιβίωσης 72 ωρών. Αλλά ακόμη μεγαλύτερο χρονικό διάστημα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) έχςι «ασχοληθεί» με το «ζήτημα» εκδίδοντας σχετικές ανακοινώσεις – οδηγίες. Κι εδώ τίθεται ένα ερώτημα. Γιατί είναι κακό να υπάρξει μια κινητοποίηση των πολιτών; Ίσα ίσα που δείχνει κι ενδιαφέρον…
Τι περιέχει αυτό το κιτ; Δεν είναι θέμα οικονομίας για να μην παραθέσουμε τα περιεχόμενα. Είναι θέμα στόχευσης. Μας λένε λοιπόν πως για να μπορέσουμε να επιβιώσουμε (βαρύς όρος) για 3 μέρες σε περίπτωση γενικευμένης κυβερνοεπίθεσης, θα πρέπει να έχουμε κάποια βασικά πράγματα και μετρητά χρήματα. Φυσικά και δεν είναι κακό να είμαστε στοιχειωδώς προετοιμασμένοι για αντιμετώπιση απρόβλεπτων καταστάσεων. Άλλωστε το αρχαιοελληνιστί λεγόμενο, πως «το προλαμβάνειν κάλλιον εστί του θεραπεύειν», παραμένει αξεπέραστο. Η ¨ετοιμότητα¨ λοιπόν για την οποία συνεγείρεται κόσμος και κοσμάκης ως έννοια και πράξη δεν διαφέρει από άλλες ετοιμότητες που πρέπει να υφίστανται. Για παράδειγμα, χιονοαλυσίδες – γιλέκα και συσκευές επισήμανσης – ζεστά ρούχα, χοντρά παπούτσια και αδιάβροχα, για την περίπτωση εγκλωβισμού σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Πόσοι όμως εξ΄ ημών που θα ταξιδέψουν προσεχώς, είναι συνειδητοποιημένοι για μια ανάλογη κατάσταση;;;;
Θέτουμε απευθείας ένα ακόμη ερώτημα. Ποιό είναι το διακύβευμα; Εκ πρώτης όψεως οι δραστικές συνέπειες μιας κυβερνοεπίθεσης. Η οποία μπορεί να πλήξει καίριες εγκαταστάσεις και να επιφέρει ισχυρή τρωτότητα σε κρίσιμες υποδομές. Για παράδειγμα, διακοπή παροχής νερού ή/και ηλεκτρικού ρεύματος. Κατάρρευση επικοινωνιών, διακοπή ομαλής ροής του διαδικτύου, διατάραξη συγκοινωνιών. Παρεμβολή της σταθερής λειτουργίας τραπεζών (με κορωνίδα τα ΑΤΜ), ηλεκτρονικής τραπεζικής και χρηματιστηρίων. Παρεμπόδιση ομαλής ροής και συντήρησης φαρμάκων – τροφίμων. Παύση λειτουργίας βιολογικών καθαρισμών κι επεξεργαστών λυμάτων. Και πόσα άλλα…..
Το περίφημο κιτ, το οποίο είναι αναγκαίο όχι τώρα μόνο αλλά από πάντα κι ακράδαντα πιστεύουμε ότι πρέπει να περιέχει και πολλά άλλα, σε πόσα από τα της προηγούμενης παραγράφου μπορεί να ανταποκριθεί; Τίθεται επίσης ένα αυθαίρετο χρονικό όριο 3 ημερών. Όσοι φωστήρες το εμπνεύσθηκαν, πόθεν ορμώμενοι κατέληξαν σε αυτό; Καλό θα ήτανε να μας διαφωτίσουν μήπως καταστούμε κι εμείς στοιχειωδώς σοφότεροι…. Και βασανιστικά προκύπτει κι ένα ακόμα τερατώδες ερώτημα. Γνωρίζουν τι πράττουν; Ή «πράσσειν άλογα (= χωρίς λογική σκέψη)», που παραπέμπει στα «πράσινα άλογα» ;;; Προβληματίζουν συνειδητά τον κόσμο ή τον τρομοκρατούν πολύ περισσότερο από όσο πρέπει, μέσα στον ωκεανό της δικής τους άγνοιας έως και ανευθυνότητας ;;;
Τρία λοιπόν ερωτήματα τέθηκαν, ας τα μαζέψουμε για να απαντήσουμε και να μην πλατειάζουμε ασκόπως. Και πρέπει να δούμε την μεγάλη εικόνα. Στην Ευρώπη υπάρχει μεγάλος προβληματισμός. Ο επερχόμενος χειμώνας θα είναι δύσκολος, είναι γεγονός. Κανείς όμως πολιτικός δεν τολμά να σκεφθεί το επόμενο χειμώνα, μόλις του χρόνου. Που πρόκειται να είναι κατά πολύ δυσκολότερος, όπως και οι επερχόμενοι…. Οι οποίοι θα φέρουν σε αντιπαράθεση σκληρή, την πραγματικότητα με πομπώδεις εκφράσεις (πάσης φύσεως ατζέντες, εύηχα χρονικά όρια, ενεργειακές μεταβάσεις) και άλλα πομπώδη που μας έχουνε τεθεί πανευρωπαϊκά κι εξελίσσονται σε πομφόλυγες.
Ο λόγος που θα πρέπει να περιμένουμε δύσκολους χειμώνες, χειρότερους του φωτεινού είναι υπεραπλός. Τον προσεχή Φεβρουάριο θα τερματιστεί ε ν τ ε λ ώ ς η όποια παροχή ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου (φθηνών έως τώρα) , επί των οποίων για δεκαετίες στηρίχθηκε η φθηνή θέρμανση των ευρωπαίων. Το τέρας των τιμών θα ανασηκωθεί πλήρως. Διότι ο ανεφοδιασμός μας σε καύσιμα θα πρέπει να γίνει από αμερικανικές πηγές που κοστίζουν πολύ περισσότερο. Κι επίσης διαφαίνεται το ευτράπελο να αγοράζουμε τα ίδια ρωσικά καύσιμα σε ακριβότερες τιμές και με αμερικανική ετικέτα. Αυτή η τελευταία προοπτική όπως έχουμε υποστηρίξει, ξεπερνάει κάθε λογική.
Αν τώρα αναλογιστούμε το μετέωρο βηματισμό όλης της ΕΕ πάνω στην ουκρανική κινούμενη άμμο, μπορούμε να φτάσουμε στην πηγή του προβληματισμού που θέτουμε με το άρθρο. Αμέτρητα δισεκατομμύρια ευρωπαϊκών κονδυλίων έχουν ριχθεί στο τρύπιο ουκρανικό σταμνί. Το οποίο ρουφάει αδήφαγα κι ανάθεμα αν ξέραμε που πηγαίνουν τα χρήματα μας. Αυτές οι ενέργειες έγιναν από τους ευρωπαίους πολιτικούς (και σε επίπεδο ΕΕ αλλά και σε επίπεδο κ-μ) με ελαφρά τη καρδία και με κοντή σκέψη. Περίσσεψε ο καιροσκοπισμός, και η μικροπολιτική (politics). Και τώρα που ο λογαριασμός κρούει την θύρα, ποιος έχει το ανάστημα να παραδεχθεί το λάθος;;;
Μήπως διαβλέπετε κάποιον Ευρωπαίο Πολιτικό να μας τον δείξετε; Ακόμα και στην Γαλλία τον πολιτικό νου της ΕΕ, μπορεί κανείς να συγκρίνει ότι στα Ηλύσια Πεδία βρίσκεται ο κύριος Μακρόν εκεί όπου κάποτε βρισκότανε ο τεράστιος Σάρλ Ντε Γκωλ; Μήπως δεν ωχριά η σκέψη ότι στην Γερμανική Καγκελαρία βρίσκεται κάποιος κύριος Μερτς που δεν μπορεί ούτε στη δεκάτη να συγκριθεί με τον Χέλμουτ Κόλ κι ούτε καν με τους Βίλλυ Μπραντ και Κόνραντ Αντενάουερ; Σε επίπεδο ευρωπαϊκών οργάνων, μήπως δεν είναι ίδια και χειρότερη η κατάσταση; Μπορεί άραγε να σταθεί η κυρία Φον Ντερ Λάιεν απέναντι στον πρόσφατό της Ζαν – Κλωντ Γιουνκέρ, πόσο δε μάλλον απέναντι στον Ζακ Ντελόρ; Μπορεί να εκφράσει την ιδέα της Ευρώπης η κυρία Κάγια Κάλλας, η οποία λειτουργεί (ακόμα) ως μανιορωσοφοβική εκπρόσωπος της χώρας της; Για τα εντός των ελληνικών τειχών, καγχάζουν τα επιτεύγματα της Μεταπολίτευσης…
«Τουτέστιν», που έλεγε ο συμπαθής ταβερνιάρης στην ταινία ¨γοργόνες και μάγκες¨, είναι πολλά τα πολιτικά ολισθήματα που έχουν επιφέρει προβλήματα ενώ επικρέμονται κι αδιέξοδα. Και περισσεύει ο πολιτικός νανισμός και η ανυπαρξία ηγεσιών. Και είναι πολύ σκληρή η Αλήθεια για να την πούμε στους πολίτες της Ευρώπης, θα έχει βαρύ πολιτικό κόστος. Κι είναι δύσκολη η σοβαρή πολιτική (policy). Τολμάει κάποιος από τους επαΐοντες της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής να το πράξει; Ουδείς, δυστυχώς. Οπότε «εν τω τηγανίο» που έλεγε ο ίδιος ήρωας σερβίρονται οδηγίες προς ευρωπαίους, που ως έννοες δεν είναι κακές αλλά ο τρόπος που παρατίθενται τρομάζει τους πολίτες….
Οπότε ας φτιάξουνε θα λέγαμε οι συμπολίτες μας το περίφημο κιτ. Κι ας φτιάξουνε κι άλλα κατά τις ανάγκες και την κρίση τους. Η προνοητικότητα δεν έβλαψε ποτέ κανέναν. Το πολύ πολύ εάν δεν έλθει το «κακό», να έχει χαθεί λίγος χρόνος σε προετοιμασία. Αλλά επ ουδενί να φτιαχθεί το κιτ με ¨επένδυση¨ σε τρόμο και φοβικά σύνδρομα, διότι καταντά κιτς. Κι ας διαβάσουν λίγο και οι πολίτες. Κυβερνοεπιθέσεις γίνονται διαρκώς εδώ και 20 χρόνια. Για παράδειγμα, το 2008 η Εσθονία κατέρρευσε για μια ολόκληρη εβδομάδα…. Και πόσα άλλα ανάλογα περιστατικά έχουμε συμβεί αυτά τα χρόνια… Μην καταντάμε να δρούμε όπως έβγαινε ο οδηγικός κιτ από την νταλίκα όπου βρισκότανε και ξαφνικά εμφανιζότανε στον δρόμο. Ψυχραιμία λοιπόν αγαπητοί συμπολίτες !!! Και προπαντός μην θυματοποιείστε….
Αναλύσεις
CNN: Το μεγαλύτερο πυρηνικό μυστικό του Ισραήλ και τα 60 χρόνια σιωπής – Γιατί απειλείται τώρα να αποκαλυφθεί
Από ένα «εργοστάσιο υφασμάτων» στην έρημο Νεγκέβ έως τις 90 πυρηνικές κεφαλές που εκτιμάται ότι διαθέτει το Ισραήλ. Το CNN ξετυλίγει το παρασκήνιο μιας μυστικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ,
Από ένα «εργοστάσιο υφασμάτων» στην έρημο Νεγκέβ έως τις 90 πυρηνικές κεφαλές που εκτιμάται ότι διαθέτει το Ισραήλ. Το CNN ξετυλίγει το παρασκήνιο μιας μυστικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ,
Ήταν αρχές του 1960 όταν μια ομάδα Αμερικανών διπλωματών πετούσε με ισραηλινό ελικόπτερο πάνω από την έρημο Νεγκέβ.
Ένας από τους επιβάτες παρατήρησε ένα τεράστιο εργοτάξιο να ξεπροβάλλει μέσα στο άγονο τοπίο και ρώτησε τον Ισραηλινό συνοδό τους τι κατασκευαζόταν εκεί.
«Εργοστάσιο υφασμάτων», απάντησε εκείνος. Στην πραγματικότητα, οι Αμερικανοί είχαν μόλις αντικρίσει την Ντιμόνα, την εγκατάσταση που θα γινόταν η καρδιά του μυστικού πυρηνικού προγράμματος του Ισραήλ.
Εξήντα και πλέον χρόνια αργότερα, αυτό το «εργοστάσιο υφασμάτων» εξακολουθεί να συμβολίζει ένα από τα μεγαλύτερα κοινά μυστικά της διεθνούς διπλωματίας: το πυρηνικό οπλοστάσιο του Ισραήλ, την ύπαρξη του οποίου ούτε το ίδιο ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν επισήμως.
Σε εκτενές αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Ντέιβις Γουίνκι, το CNN ανασυνθέτει την ιστορία αυτής της σιωπής μέσα από αποχαρακτηρισμένα αμερικανικά έγγραφα, μαρτυρίες και συνεντεύξεις με ειδικούς και πολιτικούς. Και θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα: Μπορεί αυτή η πολιτική να επιβιώσει σε μια Μέση Ανατολή που βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο πυρηνικής κλιμάκωσης;
Η ιστορία της πυρηνικής ασάφειας ξεκινά στον Ψυχρό Πόλεμο.
Ήδη από τη δεκαετία του 1960, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν σοβαρές ενδείξεις ότι το Ισραήλ κατασκεύαζε πυρηνικά όπλα. Ο Τζον Κένεντι προσπάθησε να εμποδίσει την εξέλιξη αυτή, ενώ ο Χένρι Κίσινγκερ είχε διαπιστώσει από τις επαφές του με Ισραηλινούς αξιωματούχους ότι η απόφαση για την απόκτηση πυρηνικής αποτροπής ήταν ουσιαστικά ειλημμένη.
Η Ουάσιγκτον φοβόταν ότι η δημόσια παραδοχή ενός ισραηλινού πυρηνικού οπλοστασίου θα ωθούσε τις αραβικές χώρες να αναζητήσουν αντίστοιχα όπλα, πιθανότατα με τη βοήθεια της Σοβιετικής Ένωσης.
Η λύση φαίνεται ότι διαμορφώθηκε τον Σεπτέμβριο του 1969, σε μια κατ’ ιδίαν συνάντηση του Ρίτσαρντ Νίξον με την Ισραηλινή πρωθυπουργό Γκόλντα Μέιρ στον Λευκό Οίκο.
Δεν υπάρχει γνωστό γραπτό πρακτικό της συνομιλίας. Ωστόσο, μεταγενέστερα έγγραφα δείχνουν ότι η αμερικανική απαίτηση περιορίστηκε σε δύο όρους: να μην υπάρξει δημόσια παρουσίαση ισραηλινών πυρηνικών όπλων και να μη διεξαχθούν πυρηνικές δοκιμές.
Έκτοτε, η αμερικανική πίεση ουσιαστικά σταμάτησε.
Οι μυστικές εγκαταστάσεις και ο άνθρωπος που μίλησε
Το CNN αποκαλύπτει επίσης πώς οι Ισραηλινοί απέκρυπταν κρίσιμες εγκαταστάσεις από τους Αμερικανούς επιθεωρητές.
Σύμφωνα με ισραηλινό ντοκιμαντέρ του 2024, πριν από τις επισκέψεις των επιθεωρητών στη Ντιμόνα, οι υπεύθυνοι έκρυβαν πίσω από τοίχο τον ανελκυστήρα που οδηγούσε στις υπόγειες εγκαταστάσεις παραγωγής πλουτωνίου.
Το 1986, όμως, η σιωπή έσπασε. Ο Μορντεχάι Βανούνου, πρώην τεχνικός της Ντιμόνα, παρέδωσε στους βρετανικούς Sunday Times φωτογραφίες και λεπτομέρειες για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Πριν δημοσιευτούν οι αποκαλύψεις, πράκτορας της Μοσάντ τον παρέσυρε στη Ρώμη, όπου απήχθη και μεταφέρθηκε μυστικά στο Ισραήλ. Καταδικάστηκε για προδοσία και συναφή αδικήματα κατασκοπείας και πέρασε 18 χρόνια στη φυλακή.
Παρά τις αποκαλύψεις, η επίσημη πολιτική δεν άλλαξε, σύμφωνα με το CNN.
Σήμερα, σύμφωνα με την οργάνωση Nuclear Threat Initiative, που επικαλείται το CNN, το Ισραήλ εκτιμάται ότι διαθέτει περίπου 90 πυρηνικές κεφαλές, χωρίς να έχει υπογράψει τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.
Το Ιράν αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού
Η παλιά συμφωνία δοκιμάζεται πλέον από μια εντελώς διαφορετική γεωπολιτική πραγματικότητα.
Ο πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, οι πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης και η προοπτική αμερικανοσαουδαραβικής πυρηνικής συνεργασίας δημιουργούν νέα δεδομένα.
Ο ειδικός σε θέματα μη διάδοσης πυρηνικών όπλων Τζέιμς Άκτον, του Carnegie Endowment for International Peace, εκτιμά μιλώντας στο CNN ότι υπάρχει πιθανότητα 50% το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.
Την ίδια στιγμή, η Σαουδική Αραβία έχει προειδοποιήσει ότι θα επιδιώξει και η ίδια την απόκτηση πυρηνικών όπλων εάν το πράξει η Τεχεράνη.
Η αμερικανική σιωπή αρχίζει να σπάει
Ο Δημοκρατικός βουλευτής Χοακίν Κάστρο χαρακτηρίζει την αμερικανική πολιτική πυρηνικής ασάφειας «απερίσκεπτη και επικίνδυνη».
Το ερώτημά του είναι απλό αλλά εκρηκτικό: Πώς μπορούν οι ΗΠΑ να πολεμούν στο πλευρό του Ισραήλ χωρίς να υπάρχει δημόσια σαφήνεια για τις κόκκινες γραμμές που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στη χρήση πυρηνικών όπλων;
Τον Ιούνιο, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο παραδέχθηκε ενώπιον του Κογκρέσου ότι το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου θεωρεί πως το Ισραήλ διαθέτει πυρηνικά, αλλά ούτε το Ισραήλ ούτε οι ΗΠΑ το αναγνωρίζουν επισήμως.
Ο καθηγητής του Georgetown Μάθιου Κρένιγκ προειδοποιεί, πάντως, ότι μια επίσημη παραδοχή θα μπορούσε να πυροδοτήσει πυρηνική κούρσα εξοπλισμών στη Μέση Ανατολή.
Naftemporiki.gr
Αναλύσεις
Υπουργείο Δικαιοσύνης ΗΠΑ: Παραιτήθηκε ο ομοσπονδιακός εισαγγελέας της Φλόριντα που ερευνούσε τις υποθέσεις Τραμπ
Ομοσπονδιακός εισαγγελέας της Νότιας Περιφέρειας της Φλόριντα Τζέισον Ρέντινγκ Κινιόνες, που επέβλεψε έρευνες σχετικά με παλαιότερες ποινικές υποθέσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ υπό την ιδιότητά του ως ανώτατος ομοσπονδιακός εισαγγελέας στο Μαϊάμι, υπέβαλε την παραίτησή του, ανακοίνωσε σήμερα ο υπουργός Δικαιοσύνης Τοντ Μπλανς.
Ομοσπονδιακός εισαγγελέας της Νότιας Περιφέρειας της Φλόριντα Τζέισον Ρέντινγκ Κινιόνες, που επέβλεψε έρευνες σχετικά με παλαιότερες ποινικές υποθέσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ υπό την ιδιότητά του ως ανώτατος ομοσπονδιακός εισαγγελέας στο Μαϊάμι, υπέβαλε την παραίτησή του, ανακοίνωσε σήμερα ο υπουργός Δικαιοσύνης Τοντ Μπλανς.
Ως ομοσπονδιακός εισαγγελέας για τη Νότια Περιφέρεια της Φλόριντα, ο Κινιόνες βρέθηκε στο επίκεντρο των προσπαθειών του Τραμπ να εργαλειοποιήσει το υπουργείο Δικαιοσύνης προκειμένου να εκδικηθεί τους πολιτικούς του αντιπάλους.
Το γραφείο του ήταν επιφορτισμένο με τη διερεύνηση ποινικών υποθέσεων που αφορούσαν τον χειρισμό διαβαθμισμένων εγγράφων από τον Τραμπ μετά την αποχώρησή του από το προεδρικό αξίωμα το 2021, καθώς και τις επαφές της προεκλογικής του εκστρατείας με τη Ρωσία κατά τις εκλογές του 2016, μεταξύ άλλων ζητημάτων. Οι προσπάθειες αυτές δεν έχουν αποδώσει καρπούς μέχρι στιγμής.
Δεν κατέστη άμεσα σαφές για ποιον λόγο παραιτήθηκε ο Κινιόνες. Σε δήλωσή του στο X, ο ίδιος ανέφερε ότι η παραίτησή του τίθεται σε ισχύ από εχθές (Παρασκευή 6/11/2026), λέγοντας ότι ήταν τιμή να υπηρετήσει σε αυτή τη συγκεκριμένη θέση.
«Είμαστε ευγνώμονες για την ηγεσία του Τζέισον στην καταπολέμηση του βίαιου εγκλήματος, της διακίνησης ναρκωτικών, της εμπορίας ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση και του διακρατικού εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένης της άσκησης δίωξης κατά του Ραούλ Κάστρο», τόνισε ο Μπλανς σε ανάρτησή του στο X, αναφερόμενος στον πρώην πρόεδρο της Κούβας.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης στερείται πλέον ηγεσίας σε δύο από τις βασικές του πρωτοβουλίες: την επανεξέταση παλαιότερων ερευνών και τη στόχευση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η Χαρμίτ Ντίλον, αναπληρώτρια γενική εισαγγελέας της Διεύθυνσης Πολιτικών Δικαιωμάτων στο υπουργείο Δικαιοσύνης παραιτήθηκε επίσης προχθές.
tovima.gr
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;
-
Πολιτική3 μήνες πρινΣΟΚ στη Λέσβο! Τούρκοι τουρίστες έβαλαν στο νησί αυτοκίνητο με εικόνα του σφαγέα Κεμάλ στο παρμπρίζ