Ακολουθήστε μας

Πολιτική

Ελλάδα – Κύπρος: Τι συμφωνήθηκε στην 4η Διακυβερνητική Σύνοδο στη Λευκωσία – Οι τρεις άξονες συνεργασίας

Η αξιοποίηση της εμπειρίας της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συνεργασία στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης και η ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας αποτέλεσαν τους τρεις βασικούς άξονες της 4ης Διακυβερνητικής Συνόδου Ελλάδας–Κύπρου, που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026 στη Λευκωσία. Στο πολιτικό σκέλος, Κυριάκος Μητσοτάκης και Νίκος Χριστοδουλίδης επαναβεβαίωσαν την επιδίωξη επανέναρξης των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά το 2017.

Δημοσιεύτηκε στις

Με τη συμμετοχή συνολικά 25 υπουργών και υφυπουργών των δύο χωρών, 14 από την Ελλάδα και 11 από την Κύπρο, πραγματοποιήθηκε στο Προεδρικό Μέγαρο της Λευκωσίας η τέταρτη Διακυβερνητική Σύνοδος, στο πλαίσιο του θεσμοθετημένου μηχανισμού συνεργασίας που εγκαινιάστηκε το 2023.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Προεδρίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Σύνοδος επιβεβαίωσε τη βούληση Αθήνας και Λευκωσίας για περαιτέρω διεύρυνση των διμερών σχέσεων, με συγκεκριμένες δράσεις σε σειρά τομέων της δημόσιας διοίκησης, της οικονομίας και της ασφάλειας.

Η επόμενη Διακυβερνητική Σύνοδος θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα εντός του 2027, με την ημερομηνία και τη θεματολογία της να καθορίζονται από κοινού.

Ένα μνημόνιο και δύο δηλώσεις προθέσεων

Στο πλαίσιο της Συνόδου υπογράφηκαν τρία κείμενα συνεργασίας:

  • Μνημόνιο Συνεργασίας για την εκπαίδευση πληρωμάτων ασθενοφόρων.

  • Δήλωση Προθέσεων για τη δυνατότητα φοίτησης Κυπρίων αστυνομικών στη Σχολή Αξιωματικών της Ελληνικής Αστυνομίας.

  • Δήλωση Προθέσεων για την εκπαίδευση προσωπικού της Κυπριακής Ακτοφυλακής στις Ναυτικές Σχολές Αξιωματικών και Υπαξιωματικών της Ελλάδας.

Οι συγκεκριμένες πρωτοβουλίες εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο συνεργασίας των δύο χωρών στους τομείς της Υγείας, της Παιδείας, της Εργασίας, της Ενέργειας, της Ψηφιακής Πολιτικής, της Πολιτικής Προστασίας, του Πολιτισμού, των Μεταφορών και της Άμυνας.

Κυπριακό: Επιδίωξη επιστροφής στις διαπραγματεύσεις

Στο πολιτικό σκέλος της Συνόδου, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και ο Έλληνας πρωθυπουργός χαιρέτισαν την κινητικότητα που καταγράφεται στο Κυπριακό και την προοπτική νέας συνάντησης υπό τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.

Οι δύο ηγέτες υπογράμμισαν τη σημασία επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου αυτές διακόπηκαν το 2017 στο Κραν Μοντανά.

Η Λευκωσία αναμένει τον καθορισμό ημερομηνίας για τη διεξαγωγή τριμερούς συνάντησης, με στόχο να ανοίξει ο δρόμος για τη σύγκληση διευρυμένης διάσκεψης.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη στήριξη της Αθήνας στις προσπάθειες του Νίκου Χριστοδουλίδη για την επανεκκίνηση της διαπραγματευτικής διαδικασίας.

Συντονισμός ενόψει της Ελληνικής Προεδρίας της ΕΕ

Ένας από τους βασικούς άξονες της Συνόδου ήταν η μεταφορά τεχνογνωσίας από την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενόψει της ανάληψης της αντίστοιχης Προεδρίας από την Ελλάδα το δεύτερο εξάμηνο του 2027.

Η κυπριακή κυβέρνηση ενημέρωσε τους Έλληνες αξιωματούχους για την οργανωτική προετοιμασία, τη διαχείριση και την προώθηση ευρωπαϊκών φακέλων, με τη συνεργασία να αναμένεται να συνεχιστεί σε επίπεδο υπουργείων.

Παράλληλα, Αθήνα και Λευκωσία εμφανίζονται ευθυγραμμισμένες ενόψει των διαπραγματεύσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στη διαφύλαξη της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της πολιτικής συνοχής.

Τεχνητή Νοημοσύνη στην ασφάλεια και την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος

Η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης αποτέλεσε οριζόντιο θέμα της Διακυβερνητικής Συνόδου, με τις δύο κυβερνήσεις να εξετάζουν συγκεκριμένα εργαλεία και πιλοτικές εφαρμογές.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προοπτικές συνεργασίας στους τομείς της δημόσιας ασφάλειας, της εξωτερικής πολιτικής και της Δικαιοσύνης.

Συγκεκριμένα, εξετάστηκαν δυνατότητες συνεργασίας για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος μέσω εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης, την επιχειρησιακή ανταλλαγή πληροφοριών, την επεξεργασία ηχητικών δεδομένων, την ηλεκτρονική μετάφραση δικαστικών εγγράφων και την αναβάθμιση των συστημάτων διαχείρισης δικαστικών υποθέσεων.

Στο τραπέζι τέθηκαν επίσης η δημιουργία πλατφόρμας αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης, η παρακολούθηση της διεθνούς δημοσιότητας, η ανάπτυξη ψηφιακού ιστορικού αρχείου και η αξιοποίηση εικονικού βοηθού για προξενικές υπηρεσίες.

Συζητήθηκε, ακόμη, η αξιοποίηση των δεδομένων των ελληνικών μικροδορυφόρων και των υποδομών του κυπριακού Κέντρου Αριστείας «Ερατοσθένης».

Τον συνολικό συντονισμό των κοινών δράσεων αναλαμβάνουν το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης της Ελλάδας και το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής της Κύπρου.

Προστασία της ελληνικής γλώσσας και της κυπριακής διαλέκτου

Ξεχωριστή αναφορά έγινε στην αξιοποίηση του PHAROS AI Factory για την επεξεργασία γλωσσικών και πολιτιστικών δεδομένων, με στόχο, μεταξύ άλλων, τη διαφύλαξη της ελληνικής γλώσσας και της κυπριακής διαλέκτου.

Στην ατζέντα περιλήφθηκαν επίσης εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, τη δημιουργία ψηφιακών διδύμων, την προστασία μνημείων από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας.

Στους τομείς της Παιδείας, της Υγείας, της Εργασίας, της Ναυτιλίας και του Τουρισμού εξετάστηκαν κοινά προγράμματα ψηφιακού μετασχηματισμού, εκπαίδευσης και αξιοποίησης ψηφιακών βοηθών.

Κοινές ασκήσεις, drones και περιφερειακό κέντρο αεροπυρόσβεσης

Στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας, οι δύο πλευρές χαιρέτισαν τα αποτελέσματα της συνεργασίας κατά την αντιπυρική περίοδο του 2026, όταν η Κύπρος φιλοξένησε για πρώτη φορά προεγκατεστημένη ελληνική πυροσβεστική δύναμη, αποτελούμενη από 21 στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην προοπτική συμμετοχής ελληνικού φορέα στην υπό διαμόρφωση κοινοπραξία για το Περιφερειακό Κέντρο Αεροπυρόσβεσης (CRAFS).

Το συγκεκριμένο κέντρο φιλοδοξεί να αποτελέσει περιφερειακό κόμβο για την αντιμετώπιση πυρκαγιών στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.

Η προβλεπόμενη χρηματοδότηση για το CRAFS υπερβαίνει τα 3 εκατ. ευρώ, ενώ για ευρύτερες περιφερειακές δράσεις ανέρχεται σε περίπου 4 εκατ. ευρώ.

Συζητήθηκαν επίσης η πραγματοποίηση κοινών ασκήσεων και συνεκπαιδεύσεων, η χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών για την εκτίμηση κινδύνων, η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην πρόληψη δασικών πυρκαγιών και η ανταλλαγή τεχνογνωσίας σχετικά με το ελληνικό Εθνικό Σύστημα Διαχείρισης Κρίσεων και Έγκαιρης Προειδοποίησης «ΑΙΓΙΣ».

Χωρίς συγκεκριμένη ανακοίνωση για το Great Sea Interconnector

Αξιοσημείωτο είναι ότι στην ανακοίνωση για τα αποτελέσματα της 4ης Διακυβερνητικής Συνόδου, όπως παρουσιάζεται από το SigmaLive, δεν περιλαμβάνεται συγκεκριμένη αναφορά στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, Great Sea Interconnector.

Παρότι η ενέργεια συγκαταλέγεται στους τομείς της θεσμοθετημένης συνεργασίας των δύο χωρών, δεν καταγράφεται κάποια νέα συμφωνία, απόφαση ή χρονοδιάγραμμα σχετικά με την εξέλιξη του έργου.

Η απουσία σχετικής αναφοράς από τη συγκεκριμένη ανακοίνωση δεν σημαίνει, πάντως, ότι το ζήτημα δεν συζητήθηκε στην κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο ηγετών.

 

GEOPOLITICO

Ο θρίαμβος του Ολυμπιακού στην Κύπρο άνοιξε τη συζήτηση Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη

Η ιστορική νίκη του Ολυμπιακού στη Λεμεσό, το σχόλιο του Έλληνα πρωθυπουργού για το γούρι του Κύπριου προέδρου και η αναφορά στην κόκκινη γραβάτα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα ιδιαίτερο στιγμιότυπο καταγράφηκε κατά τη συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026, λίγο πριν από την έναρξη της 4ης Διακυβερνητικής Συνόδου Ελλάδας και Κύπρου στο Προεδρικό Μέγαρο.

Πριν η συζήτηση των δύο ηγετών περάσει στην επίσημη ατζέντα της Συνόδου, ο Έλληνας πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη συγκλονιστική αναμέτρηση του Ολυμπιακού Πειραιώς με τη Μακάμπι Τελ Αβίβ για τη EuroLeague, η οποία πραγματοποιήθηκε το προηγούμενο βράδυ στη Λεμεσό, παρουσία του Νίκου Χριστοδουλίδη.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με χιουμοριστική διάθεση, απέδωσε στον Κύπριο πρόεδρο μέρος της επιτυχίας της ελληνικής ομάδας, σχολιάζοντας ότι η παρουσία του στο γήπεδο έφερε γούρι στον Ολυμπιακό.

«Χθες νομίζω έγινε το ματς ίσως της δεκαετίας της Ευρωλίγκας και ήσουν παρών», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Έλληνας πρωθυπουργός.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης είχε, μάλιστα, γίνει αντικείμενο σχολιασμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την αυθόρμητη αντίδρασή του στο εντυπωσιακό τρίποντο του Σάσα Βεζένκοφ από το κέντρο του γηπέδου, με το οποίο ο Ολυμπιακός έστειλε την αναμέτρηση στην παράταση. Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας είχε πιάσει το κεφάλι του, αναφωνώντας «Παναγία μου!».

Η ελληνική ομάδα επικράτησε τελικά με 97-95, χάρη στο νικητήριο τρίποντο του Κόρι Τζόζεφ στην εκπνοή της παράτασης.

Η κόκκινη γραβάτα και το μήνυμα Μητσοτάκη

Ο Έλληνας πρωθυπουργός σχολίασε επίσης την ενδυματολογική επιλογή του Νίκου Χριστοδουλίδη, ο οποίος φορούσε κόκκινη γραβάτα, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Είμαστε ενδυματολογικά εναρμονισμένοι σήμερα».

Παράλληλα, αντλώντας ένα ευρύτερο μήνυμα από τη δραματική εξέλιξη της αναμέτρησης, υπογράμμισε ότι το παιχνίδι υπενθύμισε πως δεν πρέπει κανείς να λέει ποτέ «ποτέ» μέχρι το τελευταίο σφύριγμα του διαιτητή.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ολοκλήρωσε την αναφορά του ευχαριστώντας τον Νίκο Χριστοδουλίδη για την ευγενική φιλοξενία, όπως είπε, στην «αγαπημένη μας Κύπρο».

Ο μπασκετικός διάλογος αποτέλεσε μια στιγμή χαλαρότητας πριν από τις επίσημες εργασίες της 4ης Διακυβερνητικής Συνόδου, αναδεικνύοντας και την ιδιαίτερη θέση που κατέχει ο ελληνικός αθλητισμός στη Μεγαλόνησο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Η Αίγυπτος απορρίπτει το τουρκολιβυκό μνημόνιο στον ΟΗΕ: «Άκυρο και χωρίς έννομες συνέπειες» – Προειδοποίηση σε Άγκυρα και Τρίπολη

Νέο διπλωματικό πλήγμα στις επιδιώξεις της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί η ρηματική διακοίνωση της Αιγύπτου προς τον ΟΗΕ, με την οποία το Κάιρο απορρίπτει κατηγορηματικά το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, χαρακτηρίζοντάς το άκυρο και χωρίς έννομες συνέπειες. Η αιγυπτιακή πλευρά ξεκαθαρίζει ότι η πρόσφατη έγκριση της συμφωνίας από το λιβυκό Κοινοβούλιο δεν μεταβάλλει τη στάση της, ενώ απορρίπτει και τις μεταγενέστερες ενεργειακές συμφωνίες Τουρκίας–Λιβύης. Παράλληλα, προειδοποιεί ότι θα προστατεύσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια εξέλιξη με ιδιαίτερη διπλωματική σημασία και για την Ελλάδα, η οποία έχει υπογράψει συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Νέα διπλωματική παρέμβαση κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου πραγματοποίησε η Αίγυπτος στα Ηνωμένα Έθνη, επαναλαμβάνοντας ότι δεν αναγνωρίζει τη συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης που υπέγραψαν Τουρκία και Λιβύη το 2019. Με ρηματική διακοίνωση της 5ης Νοεμβρίου 2026, η οποία καταχωρίστηκε ως επίσημο έγγραφο του ΟΗΕ, το Κάιρο χαρακτηρίζει το μνημόνιο άκυρο και χωρίς έννομες συνέπειες, υπογραμμίζοντας ότι η πρόσφατη έγκρισή του από το λιβυκό Κοινοβούλιο δεν μεταβάλλει τις αιγυπτιακές θέσεις. Παράλληλα, προειδοποιεί ότι διατηρεί το δικαίωμα να προστατεύσει τα κυριαρχικά του δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η αιγυπτιακή παρέμβαση καταγράφεται στο έγγραφο Α/81/479 της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, το οποίο περιλαμβάνεται στον επίσημο κατάλογο εγγράφων των Ηνωμένων Εθνών της 17ης Νοεμβρίου 2026.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου, να εγκρίνει το μνημόνιο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών που είχαν υπογράψει η Άγκυρα και η τότε κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης στις 27 Νοεμβρίου 2019.

Πρόκειται για αλλαγή στάσης του ανατολικού λιβυκού Κοινοβουλίου, το οποίο μέχρι πρότινος είχε απορρίψει τη συγκεκριμένη συμφωνία.

«Η κύρωση δεν αλλάζει τον άκυρο χαρακτήρα του μνημονίου»

Σύμφωνα με το περιεχόμενο της διακοίνωσης, όπως μεταφέρεται στο δημοσίευμα του Newsbeast, η Αίγυπτος επαναλαμβάνει ότι δεν αναγνωρίζει το τουρκολιβυκό μνημόνιο και το θεωρεί απολύτως άκυρο, χωρίς οποιαδήποτε έννομη συνέπεια.

Η αιγυπτιακή πλευρά υποστηρίζει ότι η συμφωνία παραβιάζει τις αρχές του Δικαίου της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματά της στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και την υφαλοκρηπίδα της.

Το Κάιρο ξεκαθαρίζει ότι η απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου δεν μπορεί να δημιουργήσει νέες νομικές υποχρεώσεις για την Αίγυπτο ούτε να μεταβάλει τη δική της θέση απέναντι στις θαλάσσιες διεκδικήσεις της Τουρκίας και της Λιβύης.

Η θέση αυτή είχε διατυπωθεί δημόσια και από το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών στις 21 Οκτωβρίου, μία ημέρα μετά την έγκριση της συμφωνίας από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στη Βεγγάζη.

Η ανατροπή στη λιβυκή Βουλή

Στις 20 Οκτωβρίου 2026, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενέκρινε ομόφωνα το μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης με την Τουρκία.

Παράλληλα, ακύρωσε δύο προηγούμενες αποφάσεις του 2020, με τις οποίες είχε απορρίψει την κύρωση των συμφωνιών με την Άγκυρα και είχε ζητήσει τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Τουρκία.

Η κίνηση αυτή καταγράφηκε από το λιβυκό πρακτορείο ειδήσεων LANA και προκάλεσε αντιδράσεις στην Αθήνα, στο Κάιρο και σε άλλες πρωτεύουσες.

Για την Αίγυπτο, πάντως, η κοινοβουλευτική έγκριση δεν αναιρεί τις αντιρρήσεις που έχει διατυπώσει από το 2019 σχετικά με τη νομιμότητα και τις συνέπειες του μνημονίου.

Στο στόχαστρο και οι ενεργειακές συμφωνίες Τουρκίας–Λιβύης

Η νέα αιγυπτιακή διακοίνωση δεν περιορίζεται στο μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης του 2019.

Το Κάιρο απορρίπτει επίσης δύο μεταγενέστερες συμφωνίες ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης.

Η πρώτη υπογράφηκε στις 3 Οκτωβρίου 2022 μεταξύ της Τουρκίας και της λιβυκής κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας και αφορά τη συνεργασία στον τομέα των υδρογονανθράκων.

Η δεύτερη, της 25ης Ιουνίου 2025, αφορά τη συνεργασία της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης (NOC) με την Τουρκική Εταιρεία Πετρελαίου (TPAO).

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Αίγυπτος θεωρεί ότι οι συγκεκριμένες συμφωνίες στερούνται έννομων συνεπειών και επαναλαμβάνει τις αντιρρήσεις που είχε καταθέσει στον ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο του 2025.

Το θέμα έχει ιδιαίτερη σημασία για τις έρευνες και την αξιοποίηση υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς οι συμφωνίες αυτές συνδέονται με τις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες Τουρκία και Λιβύη προβάλλουν δικαιοδοσία.

Απόρριψη των μονομερών λιβυκών θαλάσσιων ορίων

Ξεχωριστό κεφάλαιο της αιγυπτιακής παρέμβασης αφορά τις μονομερείς θαλάσσιες οριογραμμές που ανακοίνωσε η Λιβύη τον Μάιο του 2025.

Η Αίγυπτος υποστηρίζει ότι οι ανατολικές οριογραμμές της λιβυκής υφαλοκρηπίδας επικαλύπτουν περιοχές στις οποίες το Κάιρο θεωρεί ότι διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα.

Για τον λόγο αυτό απορρίπτει τις συγκεκριμένες διεκδικήσεις και δηλώνει ότι δεν αποδέχεται ενέργειες που θα μπορούσαν να θίξουν την αιγυπτιακή ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.

Η διαφωνία δεν αφορά, επομένως, αποκλειστικά τις σχέσεις της Αιγύπτου με την Τουρκία, αλλά και την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Αιγύπτου και Λιβύης.

Το Κάιρο προειδοποιεί ότι θα προστατεύσει τα δικαιώματά του

Ιδιαίτερο βάρος αποκτά η αναφορά της Αιγύπτου στο δικαίωμά της να αντιταχθεί σε ενέργειες που ενδέχεται να πραγματοποιηθούν στη βάση των τουρκολιβυκών συμφωνιών.

Το Κάιρο ξεκαθαρίζει ότι απορρίπτει μέτρα που θα παραβίαζαν τα θαλάσσια όρια τα οποία έχει ανακοινώσει και επιφυλάσσεται να προστατεύσει τα δικαιώματά του σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

Η θέση αυτή είχε διατυπωθεί και στις 24 Οκτωβρίου από τον εκπρόσωπο του αιγυπτιακού υπουργείου Εξωτερικών, Νάντερ Ζάκι, ο οποίος χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο συμφωνία χωρίς νομική αξία.

Μάλιστα, ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι είχε θέσει το ζήτημα απευθείας στον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν, κατά τη διάρκεια συνάντησής τους στην Κωνσταντινούπολη.

Η σημασία για την Ελλάδα και τη συμφωνία ΑΟΖ με την Αίγυπτο

Η αιγυπτιακή παρέμβαση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, καθώς Αθήνα και Κάιρο έχουν διατυπώσει κοινές αντιρρήσεις απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι η συμφωνία του 2019 παραγνωρίζει την επήρεια ελληνικών νησιών στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, ενώ η Τουρκία προβάλλει διαφορετική ερμηνεία για τα δικαιώματα των νησιών.

Στις 6 Αυγούστου 2020, Ελλάδα και Αίγυπτος υπέγραψαν συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 2 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους.

Η νέα διακοίνωση ενισχύει την επίσημη καταγραφή της αιγυπτιακής αντίθεσης στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και στις συναφείς διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Υπενθυμίζεται ότι στις 26 Οκτωβρίου, Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος, Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ευρωπαϊκή Ένωση είχαν επίσης εκφράσει την αντίθεσή τους στη λιβυκή κύρωση της συμφωνίας.

Πρέπει, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι η καταχώριση μιας ρηματικής διακοίνωσης στον ΟΗΕ συνιστά επίσημη αποτύπωση της θέσης ενός κράτους και δεν ισοδυναμεί από μόνη της με δικαστική απόφαση που ακυρώνει μια διεθνή συμφωνία.

Ανοιχτός ο δρόμος για διαπραγματεύσεις

Παρά την κατηγορηματική της αντίθεση στις τουρκολιβυκές συμφωνίες, η Αίγυπτος δηλώνει πρόθυμη να συνεχίσει τον διάλογο με τα γειτονικά κράτη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, με βάση το διεθνές δίκαιο.

Η συγκεκριμένη στάση αποτυπώθηκε και στις επαφές του Αιγύπτιου υπουργού Εξωτερικών με τη λιβυκή ηγεσία στην Τρίπολη, στις 7 Νοεμβρίου, όπου συζητήθηκαν οι αιγυπτιακές αντιρρήσεις και οι προοπτικές διμερούς συνεργασίας.

Το βασικό μήνυμα της νέας παρέμβασης στον ΟΗΕ είναι σαφές: η Αίγυπτος δεν αποδέχεται ότι η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή μπορεί να μεταβάλει τα κυριαρχικά δικαιώματα που διεκδικεί στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Αμερικανικό μέτωπο κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου! Διακομματική παρέμβαση στον Ρούμπιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» – Ζητούν πέντε κινήσεις από τις ΗΠΑ

Η διακομματική πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ουάσιγκτον καλείται να τοποθετηθεί απέναντι στην προσπάθεια της Άγκυρας να ενισχύσει τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο, αξιοποιώντας τη συμφωνία οριοθέτησης που υπέγραψε με την κυβέρνηση της Τρίπολης το 2019.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Στο αμερικανικό Κογκρέσο μεταφέρεται εκ νέου η αντιπαράθεση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, με δύο βουλευτές από το Ρεπουμπλικανικό και το Δημοκρατικό Κόμμα να ζητούν από τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, συγκεκριμένες διπλωματικές παρεμβάσεις απέναντι στις τουρκικές θαλάσσιες διεκδικήσεις. Ο Γκας Μπιλιράκης και ο Μπραντ Σνάιντερ προειδοποιούν ότι η επικύρωση του μνημονίου από το λιβυκό κοινοβούλιο απειλεί την περιφερειακή σταθερότητα, υπονομεύει τα αμερικανικά συμφέροντα και δημιουργεί κινδύνους για την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο.

Η διακομματική πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ουάσιγκτον καλείται να τοποθετηθεί απέναντι στην προσπάθεια της Άγκυρας να ενισχύσει τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο, αξιοποιώντας τη συμφωνία οριοθέτησης που υπέγραψε με την κυβέρνηση της Τρίπολης το 2019.

Στην επιστολή τους προς τον Μάρκο Ρούμπιο, οι δύο Αμερικανοί νομοθέτες συνδέουν ευθέως το τουρκολιβυκό μνημόνιο με το τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», εκφράζοντας ανησυχία ότι ενδεχόμενη παγίωση των σχετικών διεκδικήσεων θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τόσο την ασφάλεια της περιοχής όσο και τις προσπάθειες πολιτικής επανένωσης της Λιβύης.

Η παρέμβαση δεν περιορίζεται στην ελληνική διάσταση της υπόθεσης. Οι Μπιλιράκης και Σνάιντερ υποστηρίζουν ότι οι εξελίξεις αγγίζουν άμεσα την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών, την ενεργειακή συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο και τις σχέσεις της Ουάσιγκτον με σημαντικούς περιφερειακούς εταίρους.

 

Οι πέντε παρεμβάσεις που ζητούν από τον Ρούμπιο

Η επιστολή περιλαμβάνει πέντε συγκεκριμένα αιτήματα προς το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών:

1. Στήριξη της επανένωσης της Λιβύης. Οι βουλευτές ζητούν να συνεχιστεί η αμερικανική υποστήριξη για τη συγκρότηση μιας ενιαίας, κυρίαρχης και αντιπροσωπευτικής λιβυκής κυβέρνησης, χωρίς αθέμιτες εξωτερικές παρεμβάσεις.

2. Άμεση διπλωματική παρέμβαση προς Τουρκία και Λιβύη. Καλούν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να επικοινωνήσει με αξιωματούχους των δύο χωρών, μεταφέροντας τις αμερικανικές ανησυχίες για τις συνέπειες της επικύρωσης του μνημονίου.

3. Απόρριψη της νομιμοποίησης των διεκδικήσεων της «Γαλάζιας Πατρίδας». Ζητούν να καταστεί σαφές ότι η διαδικασία πολιτικής συμφιλίωσης στη Λιβύη δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατοχύρωση αβάσιμων θαλάσσιων αξιώσεων που συνδέονται με το τουρκικό δόγμα.

4. Επαναβεβαίωση των θαλάσσιων δικαιωμάτων των συμμάχων. Επιμένουν ότι η Ουάσιγκτον πρέπει να στηρίξει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, την ειρηνική επίλυση των θαλάσσιων διαφορών και τα νόμιμα δικαιώματα των περιφερειακών συμμάχων της.

5. Συντονισμός με Ελλάδα, Κύπρο και Αίγυπτο. Προτείνουν στενότερη συνεργασία με τις τρεις χώρες, ώστε να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση, να προστατευθούν τα ενεργειακά εγχειρήματα και να διατηρηθεί η περιφερειακή σταθερότητα.

 

Η «Γαλάζια Πατρίδα» στο επίκεντρο της αμερικανικής παρέμβασης

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ευθεία αναφορά των δύο βουλευτών στο τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο συνδέουν με τη διεύρυνση των θαλάσσιων διεκδικήσεων της Άγκυρας.

Σύμφωνα με το σκεπτικό της επιστολής, η ενδεχόμενη αξιοποίηση της λιβυκής πολιτικής διαδικασίας για την παγίωση αυτών των αξιώσεων θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο, επιβαρύνοντας τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο.

Οι Αμερικανοί νομοθέτες θεωρούν ότι οι τουρκικές διεκδικήσεις αμφισβητούν νόμιμα συμφέροντα και δικαιώματα σημαντικών περιφερειακών εταίρων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Παράλληλα, προειδοποιούν ότι η ενίσχυση της αντιπαράθεσης γύρω από τις θαλάσσιες ζώνες μπορεί να οδηγήσει σε διπλωματικές κρίσεις, λανθασμένους υπολογισμούς και ακόμη και στρατιωτικά επεισόδια μεταξύ συμμάχων του ΝΑΤΟ και άλλων κρατών της περιοχής.

 

«Η συνεργασία με την Τουρκία δεν μπορεί να γίνεται εις βάρος των συμμάχων»

Στην επιστολή αναγνωρίζεται η σημασία της Τουρκίας ως συμμάχου των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, αλλά παράλληλα τίθενται σαφή όρια στον τρόπο με τον οποίο η Ουάσιγκτον πρέπει να αντιμετωπίζει τις τουρκικές πολιτικές.

Οι Μπιλιράκης και Σνάιντερ υπογραμμίζουν ότι η διατήρηση εποικοδομητικών σχέσεων με την Άγκυρα δεν πρέπει να αποβαίνει εις βάρος των αμερικανικών συμφερόντων εθνικής ασφάλειας ή της κυριαρχίας, της ασφάλειας και των νόμιμων θαλάσσιων δικαιωμάτων άλλων παραδοσιακών συμμάχων.

 

Πρόκειται για μια σημαντική πτυχή της παρέμβασης, καθώς οι δύο βουλευτές δεν παρουσιάζουν το τουρκολιβυκό μνημόνιο αποκλειστικά ως ελληνοτουρκική διαφορά, αλλά ως ζήτημα που επηρεάζει ευρύτερα την αμερικανική στρατηγική στην περιοχή.

 

Το ενεργειακό διακύβευμα στην Ανατολική Μεσόγειο

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην ενεργειακή ασφάλεια και στις δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου.

Οι δύο Αμερικανοί βουλευτές συνδέουν τις τουρκολιβυκές διεκδικήσεις με ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις στην εφαρμογή του Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act του 2019.

Το συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο στηρίζει την αμερικανική συμμετοχή στην περιφερειακή συνεργασία για την ασφάλεια και την ενέργεια.

Σύμφωνα με την επιστολή, οι αμφισβητούμενες θαλάσσιες οριοθετήσεις ενδέχεται να περιπλέξουν τις ενεργειακές επενδύσεις και την ανάπτυξη υποδομών, ενώ παράλληλα μπορούν να δυσχεράνουν τον ευρύτερο στόχο της μείωσης της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης.

Με αυτό το επιχείρημα, οι Μπιλιράκης και Σνάιντερ επιχειρούν να αναδείξουν ότι η Ανατολική Μεσόγειος δεν αποτελεί μόνο πεδίο διμερών αντιπαραθέσεων, αλλά περιοχή άμεσου οικονομικού και στρατηγικού ενδιαφέροντος για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

 

Η διορθωτική δήλωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και η ελληνική αντίδραση στον ΟΗΕ

Στην επιστολή γίνεται επίσης αναφορά στη διορθωμένη τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ σχετικά με την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων.

Οι δύο βουλευτές χαιρετίζουν τη διόρθωση και ζητούν από την αμερικανική διπλωματία να διατηρήσει σαφή και συνεπή δημόσια στάση.

Είχε προηγηθεί, στις 5 Νοεμβρίου, η δημοσιοποίηση ελληνικής επιστολής προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, με την οποία η Αθήνα επανέλαβε την πλήρη απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019.

Η ελληνική θέση είναι ότι η συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν μπορεί να παραγάγει έννομες συνέπειες εις βάρος τους. Η Αθήνα υποστηρίζει επίσης ότι η φερόμενη επικύρωσή της από τη λιβυκή Βουλή δεν μεταβάλλει τον νομικό χαρακτήρα της συμφωνίας.

 

Κινητοποίηση της ελληνοαμερικανικής κοινότητας

Η πρωτοβουλία των Μπιλιράκη και Σνάιντερ συνοδεύεται από κινητοποίηση του Hellenic American Leadership Council (HALC), το οποίο καλεί μέλη της ελληνοαμερικανικής κοινότητας να επικοινωνήσουν με τους εκπροσώπους τους στο Κογκρέσο και να τους ζητήσουν να συνυπογράψουν την επιστολή.

Η διαδικασία συγκέντρωσης πρόσθετων υπογραφών βρίσκεται σε εξέλιξη, γεγονός που σημαίνει ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία ενδέχεται να αποκτήσει ευρύτερη κοινοβουλευτική υποστήριξη.

Το HALC είχε ήδη απευθυνθεί στον Μάρκο Ρούμπιο τον Οκτώβριο, ζητώντας δημόσια απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου και επισημαίνοντας τους κινδύνους που, κατά την οργάνωση, δημιουργεί η ασάφεια της αμερικανικής στάσης.

Η νέα διακομματική παρέμβαση προσθέτει πλέον και κοινοβουλευτική διάσταση στην πίεση προς την αμερικανική κυβέρνηση.

Το επόμενο κρίσιμο ζήτημα είναι εάν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θα ανταποκριθεί στα συγκεκριμένα αιτήματα, προχωρώντας σε άμεσες διπλωματικές κινήσεις προς την Άγκυρα και τη Λιβύη ή σε σαφέστερη δημόσια τοποθέτηση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η επιστολή, πάντως, αποτελεί πρωτοβουλία μελών του Κογκρέσου και δεν συνιστά από μόνη της μεταβολή της επίσημης αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

 

 

 

 

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO57 λεπτά πριν

Ο θρίαμβος του Ολυμπιακού στην Κύπρο άνοιξε τη συζήτηση Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη

Η ιστορική νίκη του Ολυμπιακού στη Λεμεσό, το σχόλιο του Έλληνα πρωθυπουργού για το γούρι του Κύπριου προέδρου και η...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Επτά σοβαροί λόγοι επιβάλλουν το νέο ταξίδι σας στο Κάιρο, κ. Μητσοτάκη!

Χρήστος Κηπουρός: Μετά από τη ρηματική διακοίνωση του Καΐρου στον ΟΗΕ κατά του τουρκολιβυκού ψευδομνημονίου, η δέσμη των 30 καλωδίων...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Το αζερικό «πλυντήριο» και οι επιχειρηματικές διαδρομές του Τραμπ!

Όταν τα πετροδολάρια του Μπακού συναντούν τα κέντρα της παγκόσμιας εξουσίας. Μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική δημοσιογραφική έρευνα της γαλλικής εφημερίδας Le...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Η Ελλάδα πρέπει να περάσει στην επίθεση στην Αφρική για να αντιμετωπίσει την Τουρκία

Να εγκαταλείψει την παθητική στάση της και να περάσει στην αντεπίθεση απέναντι στον τουρκικό επεκτατισμό στην Αφρική καλεί την Ελλάδα...

Πολιτική3 ώρες πριν

Ελλάδα – Κύπρος: Τι συμφωνήθηκε στην 4η Διακυβερνητική Σύνοδο στη Λευκωσία – Οι τρεις άξονες συνεργασίας

Η αξιοποίηση της εμπειρίας της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συνεργασία στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης και...

Δημοφιλή