Κατέβηκε από το αεροπλάνο ανάλαφρα σαν το πουλί στο αεροδρόμιο της Αττάλειας. Διότι ο κόσμος κοιτάει την κάθοδο από εκείνη τη σκάλα. Δεν θέλει να φανεί σαν την κουτσή πάπια. Θέλει να φανεί νέος και δυναμικός. Δεν κρατά από τη σκάλα. Πηδάει στα σκαλιά. Ανανεώνει την αυτοπεποίθησή του. Έτσι είδαμε τον Νίκο. Όμως, ο οικοδεσπότης είναι πολύ αγενής. Δεν ήρθε καν να του πει καλώς όρισες.
Αναλύσεις
Οδός Μπότσαρη ή οδός Μαζωνάκη; Μια ανάλυση για την εποχή που τα likes αντικαθιστούν την ιστορική μνήμη
Ζούμε στην εποχή «της ανόδου της ασημαντότητας» που έλεγε και ο Κορνήλιος Καστοριάδης. Την εποχή που η αναγνωρισιμότητα εκλαμβάνεται ως αξία και η επιτυχία στην αγορά της προσοχής ως τεκμήριο κοινωνικής σπουδαιότητας. Οι influencers (παλαιότερα τους λέγαμε opinion leaders) αντικαθιστούν τους διανοούμενους. Οι τηλεοπτικές περσόνες τους επιστήμονες. Οι διασημότητες τους ιστορικούς πρωταγωνιστές.
Οσοι ασχολούμαστε με τις αγορές το ξέρουμε καλά αυτό το φαινόμενο. Λέγεται «φούσκα». Είναι η στιγμή που η τιμή αποσυνδέεται από την αξία, και ο όγκος των συναλλαγών θεωρείται απόδειξη ότι αξίζει. Κάθε φορά που συμβαίνει, οι περισσότεροι πείθονται ότι «αυτή τη φορά είναι διαφορετικά». Ποτέ δεν είναι. Στο τέλος χάνουν τα αυγά και τα πασχάλια.
Υπάρχει μια παλιά λαϊκή παροιμία που λέει πως «εκεί που κρεμούσαν οι καπεταναίοι τ’ άρματα, κρεμούν οι γύφτοι τα νταούλια». Είναι έκφραση παλαιότερων εποχών, με τη δική της σκληρότητα. Περιγράφει όμως με ακρίβεια κάτι διαχρονικό: την παρακμή των αξιών και την αντικατάσταση του ουσιώδους από το ευτελές.
Τη θυμήθηκα διαβάζοντας πως στον Δήμο Νίκαιας – Αγίου Ιωάννη Ρέντη εξετάζεται η μετονομασία της οδού Μάρκου Μπότσαρη σε οδό Γιώργου Μαζωνάκη. Δεν γνωρίζω αν η πρόταση θα υλοποιηθεί. Ούτε έχω κάτι εναντίον του δημοφιλούς τραγουδιστή. Εχει κατακτήσει με την αξία του μια σημαντική θέση στη σύγχρονη μαζική διασκέδαση. Γέμιζε μαγαζιά, πουλούσε εισιτήρια, είχε κοινό. Μπράβο του!
Το ζήτημα δεν είναι ο Μαζωνάκης αλλά ο Μπότσαρης.
Ο Σουλιώτης καπετάνιος σκοτώθηκε στο Κεφαλόβρυσο το 1823, σε μια νυχτερινή επίθεση που ο ίδιος οδήγησε. Δεν άφησε επιτυχίες με χρυσούς δίσκους. Άφησε κάτι λιγότερο εμπορεύσιμο: το παράδειγμα ότι υπάρχουν πράγματα για τα οποία αξίζει κάποιος να πεθάνει. Τα ονόματα των δρόμων δεν είναι μόνο για διευκόλυνση και διακόσμηση. Είναι η ιστορία μιας κοινωνίας γραμμένη σε μπλε πινακίδες. Είναι το βιβλίο που διαβάζουν περπατώντας, ακόμα και αυτοί που δεν ανοίγουν ποτέ κανένα άλλο. Στο Παρίσι υπάρχει σταθμός του μετρό με το όνομα του Μπότσαρη, προς τιμήν του. Οταν σβήνεις ένα όνομα από εκεί, δεν αλλάζεις απλώς μια διεύθυνση. Αλλάζεις τι θεωρεί μια πόλη ή μια χώρα άξιο να θυμάται.
Στην πραγματικότητα, η υπόθεση αυτή είναι σύμπτωμα μιας βαθύτερης πολιτισμικής παρακμής.
Ζούμε στην εποχή «της ανόδου της ασημαντότητας» που έλεγε και ο Κορνήλιος Καστοριάδης. Την εποχή που η αναγνωρισιμότητα εκλαμβάνεται ως αξία και η επιτυχία στην αγορά της προσοχής ως τεκμήριο κοινωνικής σπουδαιότητας. Οι influencers (παλαιότερα τους λέγαμε opinion leaders) αντικαθιστούν τους διανοούμενους. Οι τηλεοπτικές περσόνες τους επιστήμονες. Οι διασημότητες τους ιστορικούς πρωταγωνιστές.
Οσοι ασχολούμαστε με τις αγορές το ξέρουμε καλά αυτό το φαινόμενο. Λέγεται «φούσκα». Είναι η στιγμή που η τιμή αποσυνδέεται από την αξία, και ο όγκος των συναλλαγών θεωρείται απόδειξη ότι αξίζει. Κάθε φορά που συμβαίνει, οι περισσότεροι πείθονται ότι «αυτή τη φορά είναι διαφορετικά». Ποτέ δεν είναι. Στο τέλος χάνουν τα αυγά και τα πασχάλια.
Το ίδιο ισχύει και για τη συλλογική μνήμη. Τα likes είναι όγκος, όχι αξία. Η δημοφιλία είναι τιμή, όχι θεμελιώδη μεγέθη. Και οι «φούσκες», στην οικονομία όπως και στον πολιτισμό, κάποια στιγμή σκάνε. Το κόστος το πληρώνουν πάντα όσοι αγόρασαν στην κορυφή. Θα πει κάποιος: μα αυτό είναι δημοκρατία. Ο λαός ψηφίζει με το χειροκρότημά του. Γιατί να ορίζουν οι «ελίτ» ποιος αξίζει;
Η δημοκρατία δεν απαιτεί να θεωρούμε όλους εξίσου σημαντικούς. Απαιτεί να αναγνωρίζουμε σε όλους ίσα δικαιώματα. Η διάκριση αυτή είναι θεμελιώδης. Οποιος την παραβιάζει χάνει και τη δυνατότητα να ξεχωρίζει τον ήρωα από τον διασκεδαστή, τον δημιουργό από τον καταναλωτή, την προσφορά από την προβολή. Και μια κοινωνία που δεν μπορεί να ξεχωρίζει, σύντομα δεν μπορεί ούτε να επιλέγει.
Η δήλωση της κοινωνίας μας εδώ είναι σαφής: το παρελθόν μάς βαραίνει, η θυσία μάς κουράζει, η ιστορία δεν «τραβάει».
Εκεί που κρεμούσαν οι κλέφτες τ’ άρματα λοιπόν, εμείς κρεμάμε τα μικρόφωνα. Δεν φταίνε τα μικρόφωνα. Φταίμε εμείς που ξεχάσαμε τι κρεμόταν πριν.
Κώστας Στούπας, kathimerini.gr
Αναλύσεις
Από τη σκάλα του αεροπλάνου στην «οικογενειακή φωτογραφία» της Αττάλειας
Κατέβηκε από το αεροπλάνο ανάλαφρα σαν το πουλί στο αεροδρόμιο της Αττάλειας. Διότι ο κόσμος κοιτάει την κάθοδο από εκείνη τη σκάλα. Δεν θέλει να φανεί σαν την κουτσή πάπια. Θέλει να φανεί νέος και δυναμικός. Δεν κρατά από τη σκάλα. Πηδάει στα σκαλιά. Ανανεώνει την αυτοπεποίθησή του. Έτσι είδαμε τον Νίκο. Όμως, ο οικοδεσπότης είναι πολύ αγενής. Δεν ήρθε καν να του πει καλώς όρισες.
Τι έγινε; Σε ανάγκασαν να περιμένεις πολύ στην πόρτα εκείνης της αίθουσας; Άλλαξαν το ντεκόρ; Έβαλαν τουρκική σημαία στην οθόνη; Δεν υπάρχει πρόβλημα. Μη δίδεις σημασία. Μάλιστα μη δίδεις σημασία και στον κύριο Ταγίπ, ο οποίος έφυγε από τη σκηνή επειδή ήρθες για να μην σου σφίξει το χέρι και να σου πει καλώς ήρθες. Όπως είπα, ο οικοδεσπότης είναι πολύ αγενής. Αν δεν σου σφίξει το χέρι, ας μην το σφίξει. Μάλιστα, να χαίρεσαι που δεν το έκανε. Μετάνιωσαν πολύ ύστερα όσοι κάποτε έσφιξαν το χέρι του Αδόλφου στη Γερμανία. Πάλι όμως υπάρχει κάτι το παράξενο. Εσύ σφίγγεις το χέρι του κατακτητή σου. Ο κατακτητής σου δεν σφίγγει το δικό σου χέρι! Πρέπει και αυτή να είναι μια από τις παραξενιές τούτου του κόσμου. Όταν εξαφανίστηκε ξαφνικά ο κύριος Ταγίπ, ο καημένος ο Γκουτέρες έμεινε μόνος στη σκηνή. Όμως, μόλις ήρθε ο Τουφάν, αυτή τη φορά χάθηκε ο Γκουτέρες! Έπιασε καταιγίδα στη σύνοδο κορυφής για το κλίμα; Μήπως μπορεί να γίνεται σύνοδος κορυφής για το κλίμα σε μια χώρα που ηγείται στην καταστροφή του περιβάλλοντος; Ούτε δάση άφησαν, ούτε παραλίες. Δεν καλλιεργούν σιτάρι και κριθάρι πλέον εκεί. Καλλιεργούν δισεκατομμυριούχους.
Όταν πέρασες μπροστά στο μικρόφωνο και άρχισες να μιλάς, τότε κατάλαβα καλύτερα γιατί πήγες εκεί. Τι είπες; «Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι ένα κυρίαρχο, ίσο και ανεξάρτητο κράτος». Έτσι μπράβο. Μπράβο σου. Σίγουρα αυτό είναι που λένε να βάζεις τα πράγματα στη θέση τους. Τι σημαίνει να λες κάτι τέτοιο κοιτάζοντας τον κατακτητή κατάματα. Σημαίνει ότι λες πως στην Κύπρο υπάρχει μόνο ένα κράτος, όχι δύο. Σημαίνει ότι λες εσύ είσαι κατακτητής εκεί. Δεν ξέρω αν το κατάλαβαν. Όμως, δεν είναι σε θέση και εκεί να σε αποκαλέσουν πρόεδρο της ελληνοκυπριακής διοίκησης της νότιας Κύπρου. Πώς σε παρουσίασαν; Ως Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, έτσι δεν είναι; Κατοχύρωσες ακόμα μια φορά την κυριαρχία και την ανεξαρτησία αυτής της δημοκρατίας στην Αττάλεια! Αν σου σφίξει το χέρι, ας το σφίξει. Αν δεν το σφίξει, ας μην το σφίξει. Αλλά, αυτό δεν μπόρεσε να το εμποδίσει.
Και στο τέλος, ιδού η οικογενειακή φωτογραφία. Ανάμνηση από την Αττάλεια! Όλοι βρίσκονται σε αυτή τη φωτογραφία. Βρίσκεσαι και εσύ. Αλλά δεν βρίσκεται ο δικός μας ο Τουφάν! Άρα στην Κύπρο υπάρχει ένα μόνο κράτος. Δεν υπάρχουν δύο κράτη! Εμείς δεν ανήκουμε στην οικογένεια. Αποπαίδια! Ούτε καν αυτό…
Σού άρεσε η Αττάλεια αγαπητέ Νίκο; Εγώ δεν πήγα ποτέ. Ωραία πόλη είναι. Δεν ξέρω, έχουν και απ’ εκεί αναμνήσεις οι αιχμάλωτοι του 1974; Ή μήπως όλοι ήταν στα Άδανα; Τους μετέφεραν με φορτηγά πλοία. Εσύ πήγες από τη Ρόδο. Μην παραπονιέσαι για την αγένεια του οικοδεσπότη. Να είσαι ευχαριστημένος που δεν σου έπαιξαν και το οθωμανικό εμβατήριο των γενίτσαρων καθώς έμπαινες στην αίθουσα. Είχαν υποδεχτεί στο ανώτατο επίπεδο και με τελετές τον Μακάριο που επισκέφθηκε την Άγκυρα πριν το 1964. Είχαν μεταβεί στην Τουρκία και ο Κληρίδης το 1999 και ο Αναστασιάδης το 2016, όμως δεν τους έγινε τέτοια υποδοχή. Ούτε σε εσένα έγινε. Δεν υπάρχει πρόβλημα. Εμείς εδώ είμαστε δύο εθνικές κοινότητες, ένας λαός και ένα κράτος. Μην περιμένεις ευγένεια από τον κατακτητή! Αν κατάλαβαν, κατάλαβαν…
ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ
Αναλύσεις
Μοιράζουν ξανά τον κόσμο; Η τριμερής Τραμπ – Πούτιν – Σι στην Κίνα, η «σκιά» της Γιάλτας και το μεγάλο παζάρι για πυρηνικά και AI
Μία νέα «Γιάλτα 2.0» στην Κίνα; Το «φάντασμα» της διαβόητης συμφωνίας της Γιάλτας πριν 81 χρόνια, εμφανίστηκε και πάλι στο διεθνές στερέωμα, μετά την ανακοίνωση του Λευκού Οίκου ότι την προσεχή Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Βλαντιμίρ Πούτιν και ο Σι Τζινπίνγκ ,θα συναντηθούν στη Σενζέν, την τεχνολογική πρωτεύουσα της Κίνας, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής των χωρών του Ειρηνικού.
Μία νέα «Γιάλτα 2.0» στην Κίνα; Το «φάντασμα» της διαβόητης συμφωνίας της Γιάλτας πριν 81 χρόνια, εμφανίστηκε και πάλι στο διεθνές στερέωμα, μετά την ανακοίνωση του Λευκού Οίκου ότι την προσεχή Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Βλαντιμίρ Πούτιν και ο Σι Τζινπίνγκ ,θα συναντηθούν στη Σενζέν, την τεχνολογική πρωτεύουσα της Κίνας, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής των χωρών του Ειρηνικού.
Η προοπτική της συνάντησης των τριών προέδρων αναζωπύρωσε τις μνήμες από τη Γιάλτα όταν τον Φεβρουάριο του 1945, ο Φράνκλιν Ντ. Ρούσβελτ, ο Ουίνστον Τσώρτσιλ και ο Ιωσήφ Στάλιν συναντήθηκαν στο περίφημο «Παλάτι της Λιβαδειάς».
Για την ιστορία, το παλάτι πήρε το όνομά του από το γειτονικό χωριό «Λιβαδειά», χάρη στον ήρωα του ελληνικού απελευθερωτικού κινήματος του 1787, Λάμπρο Κατσώνη. Όταν ο Έλληνας επαναστάτης επέστρεψε κακήν κακώς στη Ρωσία αφού το κίνημά του είχε αποτύχει, η τσαρίνα Μεγάλη Αικατερίνη χάρισε στον Κατσωνη ένα τεράστιο αγρόκτημα στην χερσόνησο της Κριμαίας, τρία χιλιόμετρα από τη Γιάλτα, όπου ο Κατσώνης εγκαταστάθηκε μόνιμα.
Από τη «Λιβαδειά» στην υψηλή τεχνολογία
Οκτώ δεκαετίες μετά τη σύνοδο στο παραδοσιακό «Παλάτι της Λιβαδειάς» , οι τρεις μεγάλοι θα συναντηθούν στο υπερσύγχρονο τεχνολογικά, « Διεθνές Κέντρο Ανταλλαγών» της Σεντζέν στη λίμνη Σιανγκμί .
Η διεθνής σκηνή έχει αλλάξει πολύ άλλωστε σε σχέση με την εποχή της Γιάλτας, όπως και το καστ των ηγετών: ο Ντόναλντ Τραμπ στον ρόλο του Ρούσβελτ και ο Σι Τζινπίνγκ ως οικοδεσπότης.
Μόνο η φιλοδοξία παραμένει ίδια: να αποφασιστεί η μοίρα του κόσμου ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις.
To φόρουμ APEC
Το φόρουμ αποτελείται από 21 οικονομίες της Ασίας-Ειρηνικού, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας, της Ρωσίας, της Ιαπωνίας, του Καναδά, της Αυστραλίας και των χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας, καθώς και εκπροσώπους από το Χονγκ Κονγκ και την Ταϊβάν. Συνολικά, η APEC αντιπροσωπεύει περίπου το 61,6% του παγκόσμιου ΑΕΠ, πάνω από το 40% του παγκόσμιου εμπορίου και πληθυσμό περίπου τριών δισεκατομμυρίων ανθρώπων.
«Αυτά τα στοιχεία καταδεικνύουν τη δυνατότητα του φόρουμ να επηρεάσει τη διεθνή οικονομία, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη τον ρόλο της περιοχής στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας και τις εμπορικές ροές. Αν και αυτοί οι παράγοντες μοιράζονται οικονομικά συμφέροντα, τα τελευταία χρόνια έχουν συχνά βρεθεί σε βαθιά αποκλίνουσες πολιτικές και στρατηγικές θέσεις», λένε παράγοντες της αγοράς.
Ιδέα του Πούτιν
Η τριμερής σύνοδος κορυφής ήταν μια ιδέα που εξέφρασε ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν την 1η Οκτωβρίου και σύμφωνα με την Wall Street Journal , στη συνέχεια έθεσε το ζήτημα στον Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας στις 9 Οκτωβρίου: μια τριμερή συνάντηση στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, υπό συνθήκες ευνοϊκές για τη Μόσχα.
«Αλλά ακόμη και ένα πολύ πιο μετριοπαθές αποτέλεσμα θα θεωρούνταν επιτυχία για τον Πούτιν», λένε στη Ναυτεμπορική, Ευρωπαίοι διπλωμάτες . «Το απλό γεγονός της συμμετοχής σε μια τέτοια σύνοδο κορυφής θα ήταν αρκετό για να ανεβάσει το κύρος της Μόσχας στο επίπεδο των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας, να βοηθήσει στην άρση της διπλωματικής απομόνωσης της Μόσχας και ίσως να διευρύνει ακόμη περισσότερο το χάσμα μεταξύ του Λευκού Οίκου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης», προσθέτουν.
Το Πεκίνο , από την άλλη πλευρά, φαίνεται να ενδιαφέρεται περισσότερο για τη συμβολική αξία της φιλοξενίας της συνάντησης . «Η Κίνα στοχεύει στην επίτευξη χαλάρωσης των τεχνολογικών περιορισμών και στη διατήρηση ενός προβλέψιμου διεθνούς περιβάλλοντος ενόψει του Συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος του 2027. Ο Τραμπ, από την άλλη πλευρά, επιδιώκει εγγυήσεις για την προμήθεια κρίσιμων πρώτων υλών και αποτελέσματα για το εμπόριο και τις επενδύσεις, για να επιβεβαιώσει μετά την ήττα του στις ενδιάμεσες εκλογές» σημειώνουν Αμερικανοί αναλυτές.
Πυρηνικά και Τεχνητή Νοημοσύνη
Ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει πάντως, το κύριο θέμα της ημερήσιας διάταξης να είναι η « παγκόσμια μείωση των πυρηνικών όπλων».
Αξίζει να θυμίσουμε ότι η τελευταία συμφωνία για τα πυρηνικά όπλα μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας, γνωστή ως New START, έληξε τον περασμένο Φεβρουάριο , γεγονός που οδήγησε αμέσως στην άρση των περιορισμών στα δύο μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια στον κόσμο.
Εκείνη την εποχή, οι δύο πυρηνικές υπερδυνάμεις κατείχαν περίπου 5.000 κεφαλές η καθεμία, με την Κίνα να ακολουθεί πολύ πίσω με περίπου 600.
Ο Πούτιν είχε ζητήσει από τον Τραμπ-ο οποίος αρνήθηκε- να παρατείνει τους περιορισμούς της New START για ένα ακόμη έτος , μέχρι τον Φεβρουάριο του 2027. Ο Ρώσος πρόεδρος είχε προτείνει «μια νέα, βελτιωμένη και εκσυγχρονισμένη συμφωνία , συμπεριλαμβανομένης της Κίνας».
«Είναι πιθανό, τόσο εντός του φόρουμ όσο και κατά τη διάρκεια της κεκλεισμένων των θυρών συνάντησης μεταξύ Τραμπ, Πούτιν και Σι, να συζητηθούν τουλάχιστον ορισμένες πτυχές μιας πυρηνικής συμφωνίας αλλά και ενός άλλου από τα σημαντικότερα τρέχοντα καθοριστικά ζητήματα : της Τεχνητής Νοημοσύνης», λένε Ευρωπαίοι αναλυτές. Σημειώνουν άλλωστε, ότι «παραμένουν κάποια άγνωστα σχετικά με τον «τυφώνα» που προκάλεσε το σκάνδαλο στην Nvidia, που προκλήθηκε από την σχέση του ιδρυτή και κύριου μετόχου της, Τζένσεν Χουάνγκ με την Κινέζα κατάσκοπο», προσθέτουν.
Στους προηγμένους ημιαγωγούς και την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) , οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να διατηρήσουν το πλεονέκτημά τους, ενώ η Κίνα στοχεύει να μειώσει την εξάρτησή της από τις δυτικές προμήθειες και να ενισχύσει τις δικές της δυνατότητες παραγωγής και καινοτομίας. Για τον Λευκό Οίκο, ωστόσο, οι έλεγχοι των εξαγωγών παρουσιάζουν ένα δίλημμα: ο περιορισμός της πρόσβασης της Κίνας στις πιο προηγμένες τεχνολογίες μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη του Πεκίνου, αλλά μειώνει επίσης τις εμπορικές ευκαιρίες των αμερικανικών εταιρειών και θα μπορούσε να επιταχύνει την ανάπτυξη των Κινέζων ανταγωνιστών.
Η επιλογή της Σενζέν
Από την πλευρά του Πεκίνου, η επιλογή της Σενζέν για το φόρουμ δεν πήραν τυχαία.
Η Σεντζέν είναι ένα από τα κύρια τεχνολογικά και βιομηχανικά κέντρα της Κίνας και φιλοξενεί τα κεντρικά γραφεία μερικών από τις μεγαλύτερες εταιρείες της χώρας -συμπεριλαμβανομένων των Huawei, Tencent, BYD και DJI- και έχει γίνει σύμβολο του οικονομικού μετασχηματισμού της Κίνας σε διεθνή κόμβο καινοτομίας τις τελευταίες δεκαετίες .
Τα χαρακτηριστικά της πόλης συνδέονται επίσης με το θέμα της συνόδου κορυφής, το οποίο επέλεξε η Κίνα, η οποία έχει προσδιορίσει την καινοτομία ως έναν από τους τρεις πυλώνες της ατζέντας της APEC, μαζί με το άνοιγμα και τη συνεργασία, υπό το σύνθημα « Οικοδόμηση μιας Κοινότητας Ασίας-Ειρηνικού για την Μαζική Ευημερία». διαφοροποίησης.
Για τις οικονομίες της Ασίας-Ειρηνικού , οι οποίες είναι ενσωματωμένες στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού και εκτίθενται σε εντάσεις μεταξύ των δύο οικονομικών υπερδυνάμεων, το κλειδί θα είναι να κατανοηθεί εάν η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο μπορούν να προσφέρουν ένα επαρκώς σταθερό πλαίσιο για να αποφευχθεί η ανάγκη για συνεχείς προσαρμογές. Ο περιορισμός της διμερούς σύγκρουσης θα ήταν ήδη ένα σημαντικό επίτευγμα, αλλά από μόνος του δεν εγγυάται μεγαλύτερη σταθερότητα για ολόκληρο το περιφερειακό οικονομικό σύστημα.
Αναλύσεις
Ιστορικό «μπλακ άουτ» στις ΗΠΑ: Το μεγαλύτερο χάος στους αιθέρες μετά την 11η Σεπτεμβρίου – Σενάρια για κυβερνοεπίθεση και «παρωχημένη» τεχνολογία
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας των ΗΠΑ (FAA) ήρε την απαγόρευση απογείωσης αεροσκαφών που είχε επιβάλει σε όλα τα αμερικανικά αεροδρόμια λόγω προβλήματος στις επικοινωνίες, το οποίο προκάλεσε χάος στις αερομεταφορές και τη μεγαλύτερη σε διάρκεια παράλυση σε εθνικό επίπεδο μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας των ΗΠΑ (FAA) ήρε την απαγόρευση απογείωσης αεροσκαφών που είχε επιβάλει σε όλα τα αμερικανικά αεροδρόμια λόγω προβλήματος στις επικοινωνίες, το οποίο προκάλεσε χάος στις αερομεταφορές και τη μεγαλύτερη σε διάρκεια παράλυση σε εθνικό επίπεδο μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Ο υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι ανακοίνωσε ότι ο αμερικανικός εναέριος χώρος άνοιξε στις 20:15 ώρα Ανατολικής Ακτής (03:15 ώρα Ελλάδας), αλλά προειδοποίησε ότι οι αναχωρήσεις των πτήσεων θα ξεκινήσουν σταδιακά και ότι οι αεροπορικές εταιρείες θα χρειαστούν χρόνο μέχρι να αποκατασταθεί η κανονική τους λειτουργία. «Θα γίνει με αργούς ρυθμούς», τόνισε ο Ντάφι μιλώντας σε δημοσιογράφους από τον Λευκό Οίκο.
Ο υπουργός Μεταφορών των ΗΠΑ, Σον Ντάφι, και ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Μαρκγουέιν Μάλιν, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης στον Λευκό Οίκο για τη βλάβη που παρέλυσε τις πτήσεις σε όλη τη χώρα. (REUTERS/Elizabeth Frantz)
6.600 πτήσεις ακυρώθηκαν, 8.600 καθυστέρησαν
Περισσότερες από 6.600 πτήσεις ακυρώθηκαν και 8.600 καθυστέρησαν, ενώ άλλες 1.500 που ήταν προγραμματισμένες για την Κυριακή έχουν ήδη ακυρωθεί, σύμφωνα με τον ιστότοπο FlightRadar24, επηρεάζοντας εκατοντάδες εκατομμύρια επιβάτες.
Οι προσγειώσεις των αεροσκαφών που βρίσκονταν ήδη στον αέρα —περισσότερα από 3.500— πραγματοποιήθηκαν ακολουθώντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Αναλυτές του κλάδου αερομεταφορών δήλωσαν ότι η σχεδόν πεντάωρη καθήλωση των πτήσεων σε εθνικό επίπεδο ενδέχεται να προκαλέσει αναστάτωση στα προγράμματα των αεροπορικών εταιρειών για ημέρες.
Ο Ντάφι ανέφερε ότι δεκάδες χιλιάδες επιβάτες εγκλωβίστηκαν σε αεροδρόμια σε όλη τη χώρα. Πρόσθεσε δε ότι ο ίδιος και ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Μαρκγουέιν Μάλιν, συναντήθηκαν με τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο, προκειμένου να συζητήσουν το ζήτημα της διακοπής λειτουργίας των συστημάτων.
Επιβάτης περιμένει στο αεροδρόμιο της Πόλης του Μεξικού, καθώς οι πτήσεις προς τις ΗΠΑ καθηλώθηκαν λόγω του γενικού «μπλακ άουτ» στις αμερικανικές αερομεταφορές.
Υπερφόρτωση συστημάτων και «παρωχημένη τεχνολογία»
Η αστοχία αυτή αποτελεί το πιο πρόσφατο και πιο δραματικό σημάδι της πίεσης που δέχεται το αμερικανικό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, το οποίο ταλανίζεται από παρωχημένη τεχνολογία, προβλήματα στον εξοπλισμό και τις επικοινωνίες, καθώς και από έλλειψη χιλιάδων ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας.
Ο Ντάφι εξήγησε ότι το πρόβλημα εντοπίστηκε στις 15:36 (ώρα Ανατολικής Ακτής, 22:36 ώρα Ελλάδας), όταν πύργοι εναέριας κυκλοφορίας αντιμετώπισαν αστάθεια στα συστήματα επικοινωνιών και ραντάρ και αποφασίστηκε η καθήλωση των αεροσκαφών στο έδαφος για προληπτικούς λόγους.
«Οι μεταγωγείς (switches) και οι δρομολογητές (routers) μας υπερφορτώθηκαν ουσιαστικά με δεδομένα, με αποτέλεσμα να αρχίσουν να παρουσιάζουν ασυνέπειες στα στοιχεία που παρείχαν. Γι’ αυτόν τον λόγο, θέσαμε το σύστημα εκτός λειτουργίας», δήλωσε ο Ντάφι, προσθέτοντας ότι σε καμία φάση δεν χάθηκε πλήρως η εικόνα από τα ραντάρ ή οι επικοινωνίες, και ότι κατέστη δυνατή η ασφαλής προσγείωση χιλιάδων αεροσκαφών.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Μεταφορών, το άμεσο πρόβλημα έχει επιλυθεί και η κυκλοφορία των αεροσκαφών μπορεί να διεξαχθεί με ασφάλεια. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι είναι απαραίτητη μια ευρύτερη αναβάθμιση του παλαιωμένου συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, προκειμένου να αποτραπούν παρόμοιες αστοχίες.
Πίνακας αναχωρήσεων στο αεροδρόμιο της Ατλάντα καταγράφει τις αλλεπάλληλες καθυστερήσεις και ακυρώσεις πτήσεων λόγω της βλάβης στα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας των ΗΠΑ. (REUTERS/Elijah Nouvelage)
50 δισ. δολάρια για εκσυγχρονισμό
Ο Ντάφι κατηγόρησε το Κογκρέσο επειδή δεν ενέκρινε τη χρηματοδότηση για ένα νέο σύστημα το οποίο, όπως είπε, θα βοηθήσει να αποτραπούν τέτοιου είδους περιστατικά, και ζήτησε 50 δισεκ. δολάρια για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Νωρίτερα χθες, πριν τη βλάβη, ο Λευκός Οίκος και το υπουργείο Μεταφορών είχαν ζητήσει από το Κογκρέσο να εγκρίνει χρηματοδότηση 30,1 δισεκ. δολαρίων για την αναβάθμιση των αεροδρομίων και των υποδομών ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας.
«Αυτό που έχουμε είναι ένα εξαιρετικά παλιό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας», δήλωσε ο Ντάφι. «Δώστε μας τα χρήματα για να το φτιάξουμε».
Σενάρια για κυβερνοεπίθεση και το δίκτυο της L3Harris
Ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Μάλιν επεσήμανε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει «καμία απολύτως ένδειξη» πως η διακοπή λειτουργίας οφείλεται σε κυβερνοεπίθεση ή σε κάποιο ανεξέλεγκτο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, αν και οι ερευνητές δεν έχουν αποκλείσει κανένα από τα δύο ενδεχόμενα.
«Φαίνεται πως το ζήτημα ήταν τεχνικής φύσης. Ωστόσο, συνεχίζουμε να το εξετάζουμε», τόνισε ο Μάλιν. Η Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας (NSA) συνεργάζεται με το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας για τη διερεύνηση της υπόθεσης, πρόσθεσε ο ίδιος.
Σύμφωνα με δύο στελέχη αεροπορικών εταιρειών, η διακοπή λειτουργίας φέρεται να επηρέασε ένα τηλεπικοινωνιακό δίκτυο το οποίο επιβλέπεται από την L3Harris Technologies. Το δίκτυο αυτό διαχειρίζεται κρίσιμες ραδιοσυχνότητες, τις οποίες χρησιμοποιούν οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας για την επικοινωνία τους με τους πιλότους. Η L3Harris δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό.
Χωρίς αποζημιώσεις οι εγκλωβισμένοι επιβάτες
Παρόλο που η απαγόρευση απογείωσης των αεροσκαφών έχει αρθεί, η αναστάτωση για τους επιβάτες δεν είχε τελειώσει. Από τη Βοστώνη μέχρι το Σιάτλ και από τη Νέα Υόρκη μέχρι το Λος Άντζελες, οι επιβάτες γέμισαν τις αίθουσες αναχωρήσεων και τα γραφεία των αεροπορικών εταιρειών, καθώς οι καθυστερήσεις και οι ακυρώσεις αυξάνονταν και τα αεροσκάφη παρέμεναν καθηλωμένα στο έδαφος.
Χιλιάδες επιβάτες πέρασαν τη νύκτα στα αεροδρόμια, όμως οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες δεν θα αναγκαστούν να τους αποζημιώσουν διότι δεν ευθύνονται εκείνες για το πρόβλημα στο σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Ουρές ταλαιπωρημένων επιβατών στο αεροδρόμιο της Ατλάντα, μετά την καθήλωση των πτήσεων σε όλες τις ΗΠΑ λόγω της βλάβης στα συστήματα επικοινωνιών. (REUTERS/Elijah Nouvelage)
Το ιστορικό των «μπλακ άουτ» στους αμερικανικούς αιθέρες
Η μόνη άλλη περίπτωση πανεθνικής αναστολής των πτήσεων στις ΗΠΑ, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, σημειώθηκε τον Ιανουάριο του 2023, όταν η FAA ανέστειλε τις αναχωρήσεις των εσωτερικών πτήσεων για περίπου 90 λεπτά.
Την άνοιξη του 2025 δύο προβλήματα στις επικοινωνίες επηρέασαν τις πτήσεις στο Νιούαρκ —ένα από τα τρία μεγάλα αεροδρόμια που εξυπηρετούν τη Νέα Υόρκη— εξαιτίας βλάβης στο σύστημα επικοινωνίας του κέντρου ελέγχου που διαχειρίζεται τα αεροσκάφη κατά την προσέγγισή τους. Το κέντρο αυτό βρίσκεται στη Φιλαδέλφεια, 160 χιλιόμετρα νοτιότερα.
Επιπλέον, τον Σεπτέμβριο του 2026, εκατοντάδες πτήσεις ακυρώθηκαν κατά μήκος της Ανατολικής Ακτής, αφού από λάθος κόπηκε μια γραμμή τηλεπικοινωνιών.
tovima.gr
Άμυνα11 λεπτά πριν
«Μυστική» συνεκπαίδευση Ελλήνων στρατιωτικών στο Ισραήλ με την επίλεκτη μονάδα Haruv – Το μήνυμα προς την Τουρκία
Μια ιδιαίτερου ενδιαφέροντος στρατιωτική δραστηριότητα μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ ήρθε στο φως της δημοσιότητας, καθώς δεκάδες Έλληνες στρατιωτικοί βρέθηκαν τις...
Διεθνή41 λεπτά πριν
Ιορδανία: Σε θάνατο δι’ απαγχονισμού καταδικάστηκαν οι τρεις δράστες της επίθεσης σε ελληνορθόδοξη εκκλησία στο Καράκ
Η δικαιοσύνη στην Ιορδανία καταδίκασε σήμερα σε θάνατο δι’ απαγχονισμού τρεις άνδρες που κρίθηκαν ένοχοι για μια φονική επίθεση εναντίον...
Αναλύσεις1 ώρα πριν
Από τη σκάλα του αεροπλάνου στην «οικογενειακή φωτογραφία» της Αττάλειας
Κατέβηκε από το αεροπλάνο ανάλαφρα σαν το πουλί στο αεροδρόμιο της Αττάλειας. Διότι ο κόσμος κοιτάει την κάθοδο από εκείνη...
Αναλύσεις2 ώρες πριν
Μοιράζουν ξανά τον κόσμο; Η τριμερής Τραμπ – Πούτιν – Σι στην Κίνα, η «σκιά» της Γιάλτας και το μεγάλο παζάρι για πυρηνικά και AI
Μία νέα «Γιάλτα 2.0» στην Κίνα; Το «φάντασμα» της διαβόητης συμφωνίας της Γιάλτας πριν 81 χρόνια, εμφανίστηκε και πάλι στο...
Γενικά θέματα2 ώρες πριν
Η Χίος τίμησε τη μνήμη του Στρατηγού Μιχαήλ Κωσταράκου – Μνημόσυνο στην Ιερά Μονή Αγίου Μηνά
Σε κλίμα συγκίνησης τελέστηκε το Σάββατο 14 Νοεμβρίου το μνημόσυνο για τον πρώην Αρχηγό ΓΕΕΘΑ και πρώην Πρόεδρο της Στρατιωτικής...
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
GEOPOLITICO5 ημέρες πρινΤι αναφέρει η διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία: «Δεν εμπλεκόμαστε στις διαφορές σας με την Ελλάδα»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;
-
Πολιτική3 μήνες πρινΣΟΚ στη Λέσβο! Τούρκοι τουρίστες έβαλαν στο νησί αυτοκίνητο με εικόνα του σφαγέα Κεμάλ στο παρμπρίζ