Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Politico: Εγγυήσεις συλλογικής άμυνας στην Ουκρανία προτείνει η ομάδα Τραμπ – Επιφυλάξεις για τις παγίδες πίσω από το σχέδιο Κούσνερ

Όπως αναφέρει το Politico, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που βρίσκονται κοντά στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία ότι η πρόταση θα μπορούσε να σηματοδοτεί μετατόπιση της αμερικανικής στάσης προς όφελος του Κιέβου. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, παραμένουν επιφυλακτικοί, φοβούμενοι ότι το τίμημα που ενδέχεται να απαιτήσει ο Τραμπ για μια τόσο σημαντική δέσμευση μπορεί να αποδειχθεί υπερβολικά υψηλό.

Δημοσιεύτηκε στις

Μια ασυνήθιστη αίσθηση αισιοδοξίας επικρατεί σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες μετά την πρόταση της διαπραγματευτικής ομάδας του Ντόναλντ Τραμπ, για την παροχή εγγυήσεων συλλογικής άμυνας στην Ουκρανία, αντίστοιχων με εκείνες που προβλέπει το ΝΑΤΟ.

Όπως αναφέρει το Politico, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που βρίσκονται κοντά στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία ότι η πρόταση θα μπορούσε να σηματοδοτεί μετατόπιση της αμερικανικής στάσης προς όφελος του Κιέβου. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, παραμένουν επιφυλακτικοί, φοβούμενοι ότι το τίμημα που ενδέχεται να απαιτήσει ο Τραμπ για μια τόσο σημαντική δέσμευση μπορεί να αποδειχθεί υπερβολικά υψηλό.

Έπειτα από δύο εβδομάδες εντατικής διπλωματίας, ο ειδικός απεσταλμένος και γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, παρουσίασε την πρόταση για εγγυήσεις ασφαλείας κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο Βερολίνο την περασμένη εβδομάδα. Όπως υποστήριξε, ο Αμερικανός Πρόεδρος είναι «ανοιχτός» σε μια τόσο σημαντική συμφωνία, ενώ και οι Ρώσοι εμφανίζονται πλέον διατεθειμένοι να την αποδεχθούν.

Τίποτα από τα δύο, πάντως, δεν θεωρείται ακόμη βέβαιο, με έναν Ρώσο αξιωματούχο να απορρίπτει ήδη την ιδέα.

Ωστόσο, ο Πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, δεν έχει απορρίψει δημοσίως την πρόταση Κούσνερ, γεγονός που οδηγεί τους Ευρωπαίους διαπραγματευτές να την αντιμετωπίζουν σοβαρά, παρότι ζητούν περισσότερες διευκρινίσεις για τον τρόπο εφαρμογής της.

Μια εγγύηση ασφαλείας για την Ουκρανία, βασισμένη στο Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, το οποίο προβλέπει ότι μια επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων, θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τα δεδομένα ως προς την αποτροπή μιας νέας ρωσικής εισβολής μετά το τέλος του πολέμου.

Αυτό θα ίσχυε ακόμη περισσότερο εφόσον οι Ηνωμένες Πολιτείες, με την τεράστια στρατιωτική ισχύ τους, αναλάμβαναν δεσμευτικό ρόλο σε ένα τέτοιο σύστημα εγγυήσεων.

Παρότι οι λεπτομέρειες της πρότασης παραμένουν περιορισμένες, εάν συνοδευόταν από ισχυρές νομικές, στρατιωτικές και πολιτικές δεσμεύσεις, μια νέα ρωσική επίθεση στην Ουκρανία θα μπορούσε να οδηγήσει σε άμεση σύγκρουση με τις ΗΠΑ.

Συνεργάτης του Γάλλου Προέδρου, Εμανουέλ Μακρόν, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον κινείται προς τη «σωστή κατεύθυνση», κάλεσε όμως τον Λευκό Οίκο να προχωρήσει ακόμη περισσότερο, προσφέροντας στην Ουκρανία πλήρη ένταξη στο ΝΑΤΟ.

«Το Άρθρο 5 αποτελεί προφανώς την ισχυρότερη εγγύηση αλληλεγγύης μεταξύ των συμμάχων», δήλωσε ο συνεργάτης του Μακρόν, ο οποίος, όπως και άλλοι αξιωματούχοι, μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας.

«Επομένως, εάν λέμε ότι προσφέρουμε στην Ουκρανία εγγυήσεις αντίστοιχες με εκείνες του Άρθρου 5, δεν χρειάζεται να περιπλέκουμε τα πράγματα: αυτό σημαίνει ότι η Ουκρανία εντάσσεται στο ΝΑΤΟ. Η αξιοπιστία της Συμμαχίας στηρίζεται πάνω απ’ όλα στο Άρθρο 5. Είναι ζήτημα απόλυτης πίστης».

Η αλλαγή κλίματος στην Ευρώπη

Ένας από τους λόγους για τους οποίους ορισμένοι Ευρωπαίοι θεωρούν αξιόπιστη την πρόταση Κούσνερ είναι ότι δεν επρόκειτο για μια αυθόρμητη τοποθέτηση.

Στις κατ’ ιδίαν συνομιλίες, Αμερικανοί αξιωματούχοι συζητούν εδώ και μήνες το ενδεχόμενο παροχής τέτοιων εγγυήσεων. Στο παρασκήνιο έχουν μάλιστα πραγματοποιηθεί συζητήσεις ακόμη και για τη γαλλική πρόταση περί πλήρους ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.

Παρότι η ένταξη της Ουκρανίας στη Συμμαχία θεωρείται κόκκινη γραμμή για τη Ρωσία, την οποία η Μόσχα δεν θα αποδεχόταν ποτέ, ο Κούσνερ και οι συνεργάτες του φαίνεται πως πιστεύουν ότι οι επαφές τους με τη ρωσική πλευρά για μια εναλλακτική λύση, αντίστοιχη με το Άρθρο 5, έχουν βρει θετική ανταπόκριση.

Αυτό έχει συμβάλει στη μεταβολή του κλίματος σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Διπλωμάτες και αξιωματούχοι, οι οποίοι πέρασαν μεγάλο μέρος των τελευταίων δύο ετών της δεύτερης προεδρικής θητείας Τραμπ ανησυχώντας για τις επανειλημμένες εντάσεις στις διατλαντικές σχέσεις και το ενδεχόμενο η Ουάσιγκτον να εγκαταλείψει το Κίεβο, εμφανίζονται πλέον περισσότερο καθησυχασμένοι απέναντι στις ΗΠΑ.

«Έχει σημειωθεί σαφής πρόοδος στο ζήτημα των εγγυήσεων ασφαλείας», δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος που βρίσκεται κοντά στις διαπραγματεύσεις.

«Στις ειρηνευτικές συνομιλίες υπάρχει σύγκλιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν διατυπώνονται μαξιμαλιστικές απαιτήσεις και δεν διεξάγονται συζητήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς τη συμμετοχή των Ευρωπαίων».

Στόχος πλέον είναι να σημειωθεί περαιτέρω πρόοδος προς στοχευμένες εκεχειρίες στον ενεργειακό τομέα και στη Μαύρη Θάλασσα, κατά τον επόμενο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών που θα συγκαλέσουν οι ΗΠΑ μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

Καθοριστικό στοιχείο θεωρείται ότι οι Ευρωπαίοι θα συμμετέχουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Η συνάντηση δεν έχει ακόμη προγραμματιστεί, αλλά αξιωματούχοι εκτιμούν ότι θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί στο Άμπου Ντάμπι μετά την αμερικανική γιορτή των Ευχαριστιών, στις 26 Νοεμβρίου.

Οι λεπτομέρειες που κρύβουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες

Δεν έχουν πειστεί, ωστόσο, όλοι για την ουσιαστική αξία της αμερικανικής πρότασης.

Μετά τις ανακοινώσεις Κούσνερ, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε ότι δεν είναι «σίγουρος» πως όλες οι πλευρές αντιλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο τι θα σήμαινε μια εγγύηση ανάλογη με το Άρθρο 5.

«Τι σημαίνει Άρθρο 5; Ότι υπάρχουν δυνάμεις των εταίρων σας στο έδαφός σας. Επομένως, το ερώτημά μου είναι: Τι γίνεται με τους Αμερικανούς στρατιώτες;», ανέφερε.

Ο Ζελένσκι πρόσθεσε ότι η Ουκρανία «θα χαιρόταν» εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκαθιστούσαν στρατιωτικές βάσεις στη χώρα, αντίστοιχες με εκείνες που διαθέτουν στη Μέση Ανατολή.

Και άλλοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συμφωνούν ότι εξακολουθούν να απουσιάζουν κρίσιμες λεπτομέρειες για το πραγματικό περιεχόμενο της πρότασης Κούσνερ.

Οι πιο δύσπιστες φωνές προέρχονται κυρίως από χώρες που μοιράζονται σύνορα και ιστορικές εμπειρίες με τη Ρωσία, όπως η Πολωνία και τα σκανδιναβικά και βαλτικά κράτη, τα οποία παραδοσιακά υιοθετούν σκληρότερη στάση απέναντι στη Μόσχα.

Η Πολωνία θα συμμετάσχει στην επίσημη ευρωπαϊκή διαπραγματευτική ομάδα, η οποία αναμένεται να λάβει μέρος στον επόμενο γύρο απευθείας συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας, ΗΠΑ και Ουκρανίας.

Ένας από τους βασικούς κινδύνους που αναγνωρίζουν οι Ευρωπαίοι είναι ότι το τίμημα μιας τόσο ισχυρής εγγύησης ασφαλείας μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα βαρύ.

Πρόσφατα, οι Αμερικανοί ρώτησαν την ουκρανική πλευρά εάν θα ήταν διατεθειμένη να παραχωρήσει στη Ρωσία ολόκληρο το Ντονμπάς με αντάλλαγμα την πλήρη ένταξη στο ΝΑΤΟ.

Μια τέτοια συμφωνία θα σήμαινε ότι το Κίεβο θα παρέδιδε στον Πούτιν εδάφη τα οποία ο ίδιος δεν έχει καταφέρει να καταλάβει στρατιωτικά.

Το Ντονμπάς και η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας

Το εδαφικό ζήτημα της Ουκρανίας δεν είναι το μοναδικό θέμα που βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Ο Κούσνερ επιμένει εξίσου έντονα ότι είναι απαραίτητη μια συνολική αναθεώρηση του πλαισίου ασφαλείας που ίσχυε στην Ευρώπη πριν από τον πόλεμο, συμπεριλαμβανομένων των σχέσεων μεταξύ ΝΑΤΟ και Ρωσίας.

Το βασικό του επιχείρημα είναι ότι, εάν το ευρωπαϊκό σύστημα ασφαλείας λειτουργούσε αποτελεσματικά, ο πόλεμος δεν θα είχε ξεσπάσει ποτέ.

Ορισμένοι από τους εκπροσώπους των περισσότερων από 35 συμμάχων της Ουκρανίας, που συγκεντρώθηκαν στο Βερολίνο την περασμένη εβδομάδα για τη συνάντηση της «Συμμαχίας των Προθύμων», αναγνωρίζουν κάποια βάση στη συλλογιστική του.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης εμφανίζονται διατεθειμένοι να προσφέρουν στον Πούτιν τη δυνατότητα να συζητήσει ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας σε μια παράλληλη διαπραγματευτική διαδικασία, η οποία θα εξελίσσεται ταυτόχρονα με τις συνομιλίες για την ειρήνη στην Ουκρανία.

Για άλλους, όμως, που υιοθετούν σκληρότερη στάση απέναντι στη Μόσχα, το επιχείρημα Κούσνερ περί αναμόρφωσης ολόκληρου του ευρωπαϊκού αμυντικού πλαισίου εξακολουθεί να θυμίζει επικίνδυνα τη ρητορική του Πούτιν.

Οι αξιωματούχοι αυτοί καθησυχάζονται από τη διαβεβαίωση ότι καμία απόφαση δεν θα ληφθεί χωρίς την παρουσία της Ευρώπης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Ωστόσο, η συμμετοχή στις συνομιλίες δεν συνεπάγεται απαραίτητα και έλεγχο των αποφάσεων.

Ο Γκρεγκουάρ Ρος, του βρετανικού ινστιτούτου διεθνών σχέσεων Chatham House, προειδοποίησε για τον κίνδυνο οι εγγυήσεις ασφαλείας να χρησιμοποιηθούν ως μέσο επιβολής μιας πολύ ευρύτερης συμφωνίας με τη Ρωσία.

«Ο κίνδυνος είναι μια εγγύηση τύπου Άρθρου 5 να μετατραπεί με κάποιον τρόπο σε Δούρειο Ίππο στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας με τη Μόσχα, στην οποία η Ουκρανία θα παραχωρούσε το Ντονμπάς και το ΝΑΤΟ θα αποδεχόταν περιορισμούς στη στρατιωτική του παρουσία στην Ανατολική Ευρώπη», ανέφερε.

«Ας είμαστε ρεαλιστές: αυτό ουσιαστικά θα έδινε στη Ρωσία ένα ντε φάκτο δικαίωμα βέτο στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. Επομένως, ναι, θα μπορούσαμε δυνητικά να καταλήξουμε να προσφέρουμε στην Ουκρανία μια αόριστη υπόσχεση συλλογικής άμυνας, υπονομεύοντας ταυτόχρονα τις βασικές προϋποθέσεις που θα την καθιστούσαν πραγματικά αξιόπιστη».

Ο Ρος εκτίμησε, πάντως, ότι οι Ευρωπαίοι δεν πρόκειται να πέσουν σε μια τέτοια παγίδα.

Στην Πολωνία, για παράδειγμα, οι αξιωματούχοι παραμένουν ιδιαίτερα προσεκτικοί απέναντι σε πιθανούς διπλωματικούς ελιγμούς και εξακολουθούν να στηρίζουν σταθερά την Ουκρανία.

Η πίεση του χρόνου και η επιδίωξη Τραμπ για συμφωνία πριν από τα Χριστούγεννα

Ο χρόνος αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστικός για την έκβαση των διαπραγματεύσεων.

Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο, ο Τραμπ επιθυμεί την επίτευξη συμφωνίας μέσα στις επόμενες εβδομάδες, ακόμη και μέχρι τη φιλοξενία των ηγετών της G20 στη Φλόριντα, στα μέσα Δεκεμβρίου, αν και κάτι τέτοιο θεωρείται ανέφικτο.

Ο Ζελένσκι δήλωσε το Σάββατο στους δημοσιογράφους ότι οι Αμερικανοί «ήθελαν πραγματικά να έχουν ολοκληρώσει όλη αυτή τη διαδικασία πριν από τα Χριστούγεννα».

Μια ακόμη κρίσιμη ημερομηνία θα μπορούσε να είναι η 3η Ιανουαρίου, όταν αναλαμβάνει καθήκοντα το νέο Κογκρέσο, στο οποίο την πλειοψηφία έχουν οι Δημοκρατικοί.

Ορισμένοι ηγέτες που συναντήθηκαν με τον Κούσνερ και τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, στο Βερολίνο την περασμένη εβδομάδα ανησυχούσαν ότι η Ουάσιγκτον θα ασκούσε πολύ μεγαλύτερη πίεση για την επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του έτους, σύμφωνα με πρόσωπο που συμμετείχε στις συζητήσεις.

Τελικά, όμως, οι ηγέτες ένιωσαν ανακούφιση, καθώς οι Αμερικανοί δεν επιχείρησαν να εξαναγκάσουν την Ουκρανία και τους συμμάχους της να αποδεχθούν εσπευσμένα μια συμφωνία.

Οι «φίλοι» του Τραμπ και ο παράγοντας Πούτιν

Υπάρχει, ωστόσο, και ένας ακόμη παράγοντας που πρέπει να ληφθεί υπόψη: οι προσωπικές σχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ με άλλους ηγέτες και ιδιαίτερα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Παρότι Ευρωπαίοι διπλωμάτες εξέφρασαν ανακούφιση επειδή η σύνοδος κορυφής στη Σεντζέν της Κίνας, μεταξύ Τραμπ, Πούτιν και του Κινέζου Προέδρου, Σι Τζινπίνγκ, δεν είχε ακόμη δυσμενέστερα αποτελέσματα για την Ουκρανία και την Ευρώπη, η συνάντηση κατέληξε σε μια κοινή διακήρυξη για την «ειρήνη».

Στο κείμενο αυτό, οι τρεις ηγέτες δεσμεύτηκαν να προχωρήσουν σε μεταρρύθμιση των Ηνωμένων Εθνών, επέκριναν το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και συμφώνησαν να συνεχίσουν τις μεταξύ τους συνομιλίες για τα πυρηνικά όπλα.

Ο Τραμπ επανέλαβε τη σημασία που αποδίδει στη διατήρηση στενών σχέσεων με τον «φίλο» του, όπως αποκάλεσε τον Πούτιν, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου μετά την επιστροφή του στην Ουάσιγκτον την Παρασκευή.

«Θα ήθελε πολύ να τελειώσει ο πόλεμος», δήλωσε ο Αμερικανός Πρόεδρος αναφερόμενος στον Ρώσο ομόλογό του.

Η τοποθέτηση αυτή έγινε την ίδια ημέρα κατά την οποία δύο ρωσικοί πύραυλοι και ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος έπληξαν την Πολωνία, ενώ η αστυνομία της Δανίας ανακοίνωσε ότι είχε αποτρέψει ρωσικό σχέδιο δολοφονίας Ουκρανού ράπερ.

Η σύνοδος κορυφής στην Κίνα αποτελεί μια υπενθύμιση για τους Ευρωπαίους που εμφανίζονται αισιόδοξοι ότι, ανεξάρτητα από όσα συζητούν με τον Κούσνερ και τον Γουίτκοφ στο Βερολίνο ή στο Άμπου Ντάμπι, οι καθοριστικές αποφάσεις για την αμερικανική πολιτική θα ληφθούν τελικά από ένα και μόνο πρόσωπο: τον Ντόναλντ Τραμπ.

Και η δυνατότητα άμεσης επικοινωνίας του Πούτιν μαζί του έχει πλέον ενισχυθεί.

«Δημιουργήθηκε ένα προηγούμενο», δήλωσε ακόμη ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος που συμμετείχε στις πρόσφατες διπλωματικές επαφές.

«Και δεν ήταν καλό».

newmoney.gr

Αναλύσεις

Βόρεια Κορέα: Δορυφορικές εικόνες δείχνουν επέκταση της πυρηνικής εγκατάστασης στη Γιονγκμπιόν

Ο σκοπός της επέκτασης παραμένει ασαφής. Θα μπορούσε να αποτελεί διεύρυνση των διοικητικών χώρων, να σημαίνει εγκατάσταση νέου εξοπλισμού ελέγχου ή αναβάθμιση των υφιστάμενων συσκευών φυγοκέντρησης, δήλωσε ο Σαμ Λερ, ερευνητής του Ινστιτούτου Ερευνών Εξωτερικής Πολιτικής, ο οποίος ειδικεύεται στα πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα και ήταν ο πρώτος που εντόπισε τις κατασκευαστικές εργασίες στη Γιονγκμπιόν.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

H Βόρεια Κορέα επέκτεινε μια εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στο μεγαλύτερο πυρηνικό της συγκρότημα – μια ακόμη ένδειξη ότι η Πιονγιάνγκ συνεχίζει να διευρύνει το εξοπλιστικό της πρόγραμμα, το οποίο έχει προκαλέσει ανησυχία στις γειτονικές χώρες και διεθνείς αντιδράσεις.

Δορυφορικές εικόνες που ελήφθησαν στις 6 Νοεμβρίου αποκαλύπτουν μια νέα πτέρυγα, η οποία έχει προστεθεί στην κύρια αίθουσα εμπλουτισμού ουρανίου του πυρηνικού συγκροτήματος της Γιονγκμπιόν, σύμφωνα με ανάλυση της Wall Street Journal.

Δορυφορικές εικόνες: Η Βόρεια Κορέα επεκτείνει τις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου-1

Ο σκοπός της επέκτασης παραμένει ασαφής. Θα μπορούσε να αποτελεί διεύρυνση των διοικητικών χώρων, να σημαίνει εγκατάσταση νέου εξοπλισμού ελέγχου ή αναβάθμιση των υφιστάμενων συσκευών φυγοκέντρησης, δήλωσε ο Σαμ Λερ, ερευνητής του Ινστιτούτου Ερευνών Εξωτερικής Πολιτικής, ο οποίος ειδικεύεται στα πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα και ήταν ο πρώτος που εντόπισε τις κατασκευαστικές εργασίες στη Γιονγκμπιόν.

Εναλλακτικά, η νέα πτέρυγα θα μπορούσε να στεγάζει πρόσθετες συσκευές φυγοκέντρησης, ανέφερε ο Λερ. Εάν συμβαίνει αυτό, το μέγεθός της υποδηλώνει ότι οι νέες εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να παράγουν πάνω από 35 επιπλέον κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού ετησίως.

Η Βόρεια Κορέα διαθέτει ήδη τη δυνατότητα παραγωγής έως και 375 κιλών ετησίως, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Vertic, μιας μη κερδοσκοπικής οργάνωσης με έδρα το Λονδίνο, η οποία βοηθά κυβερνήσεις στην εφαρμογή και την επαλήθευση διεθνών συμφωνιών ελέγχου των εξοπλισμών.

Ο Ραφαέλ Γκρόσι, γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, της υπηρεσίας του ΟΗΕ που επιβλέπει τις πυρηνικές δραστηριότητες, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι η κατασκευή της νέας πτέρυγας ξεκίνησε στα μέσα Σεπτεμβρίου και ότι μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου είχε «ολοκληρωθεί εξωτερικά».

Η νέα πτέρυγα έρχεται να προστεθεί σε μια άλλη, τεράστια εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου που κατασκευάστηκε στη Γιονγκμπιόν, την οποία είχε επίσης αποκαλύψει η Wall Street Journal τον Ιούνιο. Η Vertic είχε εκτιμήσει ότι η συγκεκριμένη εγκατάσταση θα μπορούσε να αυξήσει την ετήσια παραγωγική ικανότητα της Βόρειας Κορέας κατά 160 κιλά.

Την περασμένη άνοιξη, ο Κιμ είχε επιθεωρήσει την εγκατάσταση, φωτογραφήθηκε μπροστά σε σειρές συσκευών φυγοκέντρησης και κάλεσε τους επιστήμονές του να αυξήσουν την παραγωγή υλικού κατάλληλου για την κατασκευή πυρηνικών όπλων.

Ο Γκρόσι αναφέρει ότι τόσο η συγκεκριμένη εγκατάσταση όσο και οι νέες κατασκευαστικές εργασίες στην αρχική μονάδα και οι δραστηριότητες εμπλουτισμού ουρανίου (στη Γιονγκμπιόν και σε ένα ακόμη συγκρότημα λίγο έξω από την πρωτεύουσα), αποτελούν «αιτία σοβαρής ανησυχίας».

Πρόσθεσε επίσης ότι ο αντιδραστήρας παραγωγής πλουτωνίου ισχύος πέντε μεγαβάτ στη Γιονγκμπιόν πιθανότατα παραμένει σε λειτουργία, γεγονός που υποδηλώνει ότι η Πιονγκγιάνγκ εξακολουθεί να παράγει και τους δύο τύπους σχάσιμου υλικού που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή ατομικών βομβών.

Υπενθυμίζεται τη διάρκεια περιοδείας του 42χρονου Κιμ στην Ασία αυτή την εβδομάδα, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνάντησης με τον Κιμ. Ωστόσο, μια τέτοια σύνοδος κορυφής δεν πραγματοποιήθηκε. Ο Τραμπ, ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν δήλωσαν την Πέμπτη ότι συμφώνησαν να ξεκινήσουν διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και την αποτροπή της διάδοσης των πυρηνικών όπλων. Ωστόσο, η ανακοίνωσή τους δεν περιλάμβανε συγκεκριμένα βήματα, ούτε έκανε οποιαδήποτε αναφορά στη Βόρεια Κορέα.
kathimerini.gr
Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

H ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων και η Τουρκία

Δημοσιεύτηκε

στις

Το έργο του καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας, που στοχεύει να συνδέσει τα Δωδεκάνησα με το κύριο ηπειρωτικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της CINEA, ενέκρινε στις 16 Νοεμβρίου 2026 επιχορήγηση ύψους 228,9 εκατομμυρίων ευρώ για το Έργο Σύνδεσης Ηλεκτρικής Ενέργειας των Δωδεκανήσων, που υλοποιείται από τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, τον ΑΔΜΗΕ.

Θα εγκατασταθεί γραμμή υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος, διπλής κατεύθυνσης, χωρητικότητας ενός γιγαβάτ, μεταξύ της ηπειρωτικής Ελλάδας και της Κω. Η γραμμή, ξεκινώντας από την Κω, θα συνδέσει επιπλέον τα νησιά της Ρόδου και της Καρπάθου, καθώς και 13 μικρότερα νησιά: Κάσος, Χάλκη, Σύμη, Κάλυμνος, Ψέριμος, Τέλενδος, Νίσυρος, Τήλος, Λέρος, Λειψοί, Γυαλί, Πάτμος και Αρκιοί (Μαράθι).

Το έργο προβλέπει τη διασύνδεση των νησιών μεταξύ τους και με το εθνικό ηλεκτρικό δίκτυο. Το συνολικό κόστος υπολογίζεται σε περίπου 1,48 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ το μήκος του υποβρύχιου καλωδίου φτάνει τα 1.290 χιλιόμετρα. Το έργο έχει ανατεθεί στην ελληνική εταιρεία Hellenic Cables. Η σημασία αυτής της επένδυσης είναι ιδιαίτερα μεγάλη για την ενεργειακή ασφάλεια των νησιών.

Η διασύνδεση με το ηπειρωτικό δίκτυο μπορεί να περιορίσει την εξάρτηση από τις αυτόνομες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, να ενισχύσει την αξιοπιστία της ηλεκτροδότησης και να δημιουργήσει καλύτερες προϋποθέσεις για την αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Παράλληλα, η διασύνδεση των νησιών αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη δημιουργία ισχυρότερων ενεργειακών δικτύων.

Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, έχει τη δυνατότητα να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ανατολικής Μεσογείου. Τα νησιά δεν αποτελούν απλώς τουριστικούς προορισμούς. Αποτελούν κρίσιμα σημεία μιας ευρύτερης εθνικής και ευρωπαϊκής υποδομής. Η ενεργειακή τους επάρκεια συνδέεται με την οικονομική δραστηριότητα, την καθημερινότητα των κατοίκων, την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και την ασφάλεια των υποδομών. Το έργο των Δωδεκανήσων, επομένως, δεν έχει μόνο τεχνική ή οικονομική διάσταση. Έχει και στρατηγική σημασία. Το ζητούμενο είναι να προχωρήσει με συνέπεια, να ολοκληρωθεί σύμφωνα με τον σχεδιασμό και να αποδώσει τα αναμενόμενα οφέλη στις τοπικές κοινωνίες και στην ελληνική οικονομία.

Η τουρκική στάση στο Αιγαίο

Το συγκεκριμένο έργο παρουσιάζει ιδιαίτερο γεωπολιτικό ενδιαφέρον, καθώς θα πρέπει να εξεταστεί και το πώς ενδέχεται να αντιδράσει η Τουρκία. Η τουρκική πλευρά προβάλλει διεκδικήσεις σε μεγάλο μέρος του Αιγαίου, το οποίο υπολογίζει σε περίπου 89.392 τετραγωνικά χιλιόμετρα, υποστηρίζοντας ότι εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ).

Σύμφωνα με τις τουρκικές θέσεις, τα ελληνικά νησιά δεν θα πρέπει να έχουν πλήρη επήρεια στον καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών. Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι τα νησιά διαθέτουν χωρικά ύδατα, αλλά πέρα από αυτά διεκδικεί θαλάσσιες περιοχές έως και τη μέση του Αιγαίου, θεωρώντας ότι εμπίπτουν στη δική της υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ.

Επομένως, ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά το πώς θα αντιδράσει η τουρκική πολιτική ηγεσία στην προώθηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης των Δωδεκανήσων, αλλά και ποια θα είναι η στάση της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι σε ενδεχόμενες τουρκικές αντιδράσεις.

Ένας επιπλέον παράγοντας που μπορεί να περιπλέξει την κατάσταση είναι το ενδεχόμενο να θεσμοθετηθεί τελικά στην Τουρκία το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Σε μια τέτοια περίπτωση, το ενδιαφέρον θα επικεντρωθεί ακόμη περισσότερο στις εξελίξεις γύρω από το έργο, ιδιαίτερα όταν ξεκινήσουν οι θαλάσσιες έρευνες και οι εργασίες για την εγκατάσταση των καλωδίων.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι πώς θα κινηθεί η Άγκυρα, εφόσον θεωρήσει ότι οι έρευνες και οι εργασίες πραγματοποιούνται σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες εντάσσει στις διεκδικήσεις της στο πλαίσιο της «Γαλάζιας Πατρίδας». Σε αυτή την περίπτωση, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο νέων εντάσεων στην περιοχή, με τις εξελίξεις να δοκιμάζουν τόσο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις όσο και την αποφασιστικότητα της Αθήνας να προχωρήσει στην υλοποίηση ενός έργου στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια των Δωδεκανήσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Η Κομισιόν ανοίγει την πόρτα του SEPA στην Τουρκία – Στο «κάδρο» και οι τράπεζες των κατεχομένων υπό τη σκιά ξεπλύματος χρήματος – Παρέμβαση Χατζηπαντέλα

Τουρκία, SEPA, Κομισιόν, κατεχόμενα, Κύπρος, Κυπριακό, Μιχάλης Χατζηπαντέλας, Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε, Βάλντις Ντομπρόβσκις, ξέπλυμα χρήματος, τράπεζες, Ευρωπαϊκή Ένωση, ευρωτουρκικές σχέσεις, ψευδοκράτος

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα παρασκήνιο ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, επαφών και επίσημων δηλώσεων βρίσκεται πίσω από την προσπάθεια της Τουρκίας να ενταχθεί στο ευρωπαϊκό σύστημα πληρωμών (SEPA), με την Κομισιόν να ανοίγει έμμεσα, μέσω τουρκικών τραπεζών, την πόρτα της Ευρώπης και στο μη αναγνωρισμένο τραπεζικό σύστημα των κατεχομένων, το οποίο δεν διέπεται από τους αυστηρούς ευρωπαϊκούς κανόνες εποπτείας και σκιάζεται από σοβαρές περιπτώσεις ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης τρομοκρατίας.

Το αξιοσημείωτο είναι ότι η Άγκυρα δεν κινείται μόνη της. Η προοπτική ένταξής της, τέθηκε στο τραπέζι με πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήδη από τον περασμένο Φεβρουάριο, ενώ τον Ιούλιο ο Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις χαιρέτισε δημόσια την επίσημη εκδήλωση ενδιαφέροντος της Τουρκίας.

Αίσθηση και προβληματισμό προκαλεί η στάση της αρμόδιας Επιτρόπου, Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε, η οποία απαντώντας σε επιστολή – παρέμβαση του ευρωβουλευτή Μιχάλη Χατζηπαντέλα δεν κάνει αναφορά στις εξελίξεις αυτές και περιορίζεται σε μια γενική περιγραφή των διαδικασιών, αναφέροντας απλώς ότι, εάν η Τουρκία υποβάλει αίτηση ένταξης στον SEPA, η Κομισιόν θα συμμετάσχει στη διαδικασία εφόσον της ζητηθεί.

Το ζήτημα αφορά στον Ενιαίο Χώρο Πληρωμών σε Ευρώ (SEPA), μέσω του οποίου πολίτες και επιχειρήσεις μπορούν να μεταφέρουν χρήματα σε ευρώ μεταξύ τραπεζών 41 χωρών και περιοχών, με ταχύτερες και οικονομικότερες διαδικασίες.

Από τον Φεβρουάριο στο τραπέζι

Ο Ευρωπαίος αξιωματούχος, Γιούργκις Βιλτσίνσκας, είχε προχωρήσει ένα ακόμη βήμα διαβεβαιώνοντας από τον Μάρτιο ότι η Κομισιόν είναι έτοιμη να στηρίξει την Τουρκία στην προσπάθεια ένταξής της, νοουμένου ότι θα συμμορφωθεί με τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις πληρωμές, ενισχύοντας μεταξύ άλλων τη νομοθεσία για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος και την προστασία προσωπικών δεδομένων.

Χαιρέτισε η Κομισιόν

Η επόμενη σημαντική εξέλιξη καταγράφηκε στις 2 Ιουλίου, κατά τον Οικονομικό Διάλογο Υψηλού Επιπέδου ΕΕ – Τουρκίας στην Κωνσταντινούπολη, υπό τη συμπροεδρία του Επιτρόπου Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις και του Τούρκου υπουργού Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ.

Οι κινήσεις αυτές επιβεβαιώνουν ότι το ζήτημα έχει ήδη συζητηθεί σε υψηλό ευρωπαϊκό επίπεδο. Δεν σημαίνουν, ωστόσο, ότι έχει εγκριθεί η ένταξη της Τουρκίας ή ότι έχει επιβεβαιωθεί η υποβολή ολοκληρωμένης αίτησης.

Τα κατεχόμενα

Το ζήτημα προσλαμβάνει ιδιαίτερες διαστάσεις, δεδομένης της συνεχιζόμενης άρνησης της Τουρκίας να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά και των οικονομικών και τραπεζικών διασυνδέσεών της με τα κατεχόμενα.
Ο βασικός προβληματισμός αφορά στο ενδεχόμενο, χρήματα που προέρχονται από δραστηριότητες στα κατεχόμενα να μεταφέρονται μέσω τουρκικών τραπεζών προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες με μεγαλύτερη ευκολία, εφόσον η Τουρκία ενταχθεί στον SEPA.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι συναλλαγές που ενδέχεται να περνούν από τράπεζες ή άλλα κυκλώματα διακίνησης χρημάτων στα κατεχόμενα, χωρίς επαρκείς ελέγχους για την πραγματική προέλευση και τον τελικό παραλήπτη τους. Το ζητούμενο είναι να αποκλειστεί το ενδεχόμενο αξιοποίησης αυτών των διαδρομών για ξέπλυμα χρήματος, παράκαμψη διεθνών κυρώσεων, χρηματοδότηση της τρομοκρατίας ή φοροδιαφυγή.
Οι ανησυχίες για το τραπεζικό σύστημα των κατεχομένων δεν είναι αβάσιμες. Ήδη, από το 2004, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών είχε κατονομάσει τη First Merchant Bank για ξέπλυμα χρήματος και διασυνδέσεις με το οργανωμένο έγκλημα. Στο επίκεντρο καταγγελιών για χρηματοδότηση της Χαμάς βρέθηκε και η Mondial Bank, της οποίας η άδεια ανακλήθηκε τον Ιούνιο του 2026 για παραβάσεις, μεταξύ άλλων, της νομοθεσίας κατά του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης τρομοκρατίας.

Ακόμα και το ίδιο το ψευδοκράτος σε ανακοίνωση του στις 28 Ιανουαρίου 2026, αναγνωρίζει αύξηση ύποπτων τραπεζικών συναλλαγών, με λογαριασμούς τρίτων προσώπων και ανεξήγητες διακινήσεις χρημάτων.
Σαφώς, η συμμετοχή της Τουρκίας δεν θα σήμαινε αυτομάτως ένταξη των τραπεζών των κατεχομένων στον SEPA, ούτε κατάργηση των ελέγχων. Θα μπορούσε, ωστόσο, να δημιουργήσει περισσότερες δυνατότητες μεταφοράς χρημάτων μέσω συμμετεχουσών τουρκικών τραπεζών.

Παρέμβαση Χατζηπαντέλα

Γνωρίζοντας τις τουρκικές επιδιώξεις, ο ευρωβουλευτής Μιχάλης Χατζηπαντέλας παρενέβη με επιστολή προς την αρμόδια Επίτροπο, Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε, αρμόδια για τις Χρηματοπιστωτικές Υπηρεσίες και την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ζητώντας αυστηρή και διαφανή αξιολόγηση.

Επικαλούμενος την έκθεση της Κομισιόν για την Τουρκία του 2025, επισημαίνει σοβαρές ελλείψεις στο κράτος δικαίου, στην προστασία προσωπικών δεδομένων και στους μηχανισμούς καταπολέμησης της απάτης.
Υποδεικνύει, παράλληλα, ότι η στενότερη ενσωμάτωση των τουρκικών τραπεζών στις ευρωπαϊκές υποδομές πληρωμών δεν μπορεί να εξετάζεται ανεξάρτητα από το Κυπριακό και την άρνηση αναγνώρισης της Δημοκρατίας. Ζητά, μάλιστα, συνάντηση με την Επίτροπο.

Υπάρχει, όμως, ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο. Τα επίσημα κριτήρια ένταξης στον SEPA, προβλέπουν ότι πρέπει να εξετάζονται ακόμη και πολιτικά ζητήματα, εφόσον ενδέχεται να πλήξουν την αξιοπιστία του ευρωπαϊκού συστήματος πληρωμών. (EPC061-14, έκδοση 6.2, σελ. 4, παράγραφος 3.E(i)). Στο ίδιο έγγραφο προβλέπεται ρητά ότι, πριν από την ένταξη νέας χώρας, πρέπει να έχει προηγηθεί διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις αρμόδιες τραπεζικές ή άλλες εποπτικές Αρχές της υποψήφιας χώρας και υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχουν διατυπωθεί αντιρρήσεις. (EPC061-14, έκδοση 6.2, σελ. 4, παράγραφος 3.E(ii))
Συνεπώς, η Κομισιόν δεν έχει μεν την τελική αρμοδιότητα έγκρισης, αλλά η θέση της αποτελεί ουσιαστικό μέρος της προβλεπόμενης διαδικασίας.

Τι δεν είπε στην απάντηση η Αλμπουκέρκε

Ιδιαίτερα ερωτήματα προκαλεί υπό το φως των προηγούμενων εξελίξεων η απάντηση της Επιτρόπου Αλμπουκέρκε στον Κύπριο ευρωβουλευτή.
Παρότι η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε προτείνει από τον Φεβρουάριο στην Άγκυρα να εξετάσει την ένταξή της στον SEPA και ο Επίτροπος Ντομπρόβσκις είχε χαιρετίσει δημόσια τον Ιούλιο την επίσημη εκδήλωση ενδιαφέροντος της Τουρκίας, η Αλμπουκέρκε δεν κάνει καμία αναφορά στις εξελίξεις αυτές.

Αντίθετα, περιορίζεται να εξηγήσει ότι την τελική απόφαση λαμβάνει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληρωμών και ότι η Κομισιόν διατυπώνει γνώμη μόνο εφόσον της ζητηθεί. Προχωρεί, μάλιστα, ένα βήμα παραπέρα, αναφέροντας ότι «εάν η Τουρκία υποβάλει αίτηση», θα ακολουθηθούν οι καθιερωμένες διαδικασίες.
Η διατύπωση αυτή μπορεί να εξηγείται από το γεγονός ότι η επιστολή πρόθεσης δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αίτηση. Δεν εξηγεί, όμως, γιατί η Επίτροπος δεν αναφέρει καθόλου τις προηγούμενες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και την επίσημη τουρκική κίνηση, την οποία είχε ήδη χαιρετίσει μέλος της ίδιας Επιτροπής.

Η Αλμπουκέρκε δεν απαντά επί της ουσίας στις ανησυχίες που θέτει ο κ. Χατζηπαντέλας για το Κυπριακό, τη μη αναγνώριση της Δημοκρατίας και τους ελέγχους των χρηματικών συναλλαγών.
Το ερώτημα, πλέον, δεν είναι μόνο εάν και πότε θα υποβληθεί ολοκληρωμένη αίτηση από την Τουρκία. Είναι γιατί η Κομισιόν, ενώ είχε ήδη αναδείξει δημόσια την προοπτική ένταξης, επιλέγει στην απάντησή της προς τον Κύπριο ευρωβουλευτή να περιοριστεί στις διαδικασίες, χωρίς να τοποθετηθεί επί των συγκεκριμένων ζητημάτων που του θέτει. Και κυρίως, κατά πόσο οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα συνυπολογίσουν τις ιδιαιτερότητες του Κυπριακού και την ανάγκη αποτελεσματικού ελέγχου των συναλλαγών που συνδέονται με τα κατεχόμενα.

philenews.com

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Διεθνή9 λεπτά πριν

COP31: Σε κίνδυνο ναυαγίου η σύνοδος στην Αττάλεια – Αντιδράσεις για την απουσία αναφοράς στα ορυκτά καύσι

Η πρόταση τελικής απόφασης της COP31 που παρουσιάστηκε από την προεδρία της διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα η οποία...

Αναλύσεις39 λεπτά πριν

Politico: Εγγυήσεις συλλογικής άμυνας στην Ουκρανία προτείνει η ομάδα Τραμπ – Επιφυλάξεις για τις παγίδες πίσω από το σχέδιο Κούσνερ

Όπως αναφέρει το Politico, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που βρίσκονται κοντά στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία ότι η πρόταση θα μπορούσε...

Αναλύσεις1 ώρα πριν

Βόρεια Κορέα: Δορυφορικές εικόνες δείχνουν επέκταση της πυρηνικής εγκατάστασης στη Γιονγκμπιόν

Ο σκοπός της επέκτασης παραμένει ασαφής. Θα μπορούσε να αποτελεί διεύρυνση των διοικητικών χώρων, να σημαίνει εγκατάσταση νέου εξοπλισμού ελέγχου...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

H ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων και η Τουρκία

Το έργο του καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας, που στοχεύει να συνδέσει τα Δωδεκάνησα με το κύριο ηπειρωτικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, χρηματοδοτήθηκε...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Η Κομισιόν ανοίγει την πόρτα του SEPA στην Τουρκία – Στο «κάδρο» και οι τράπεζες των κατεχομένων υπό τη σκιά ξεπλύματος χρήματος – Παρέμβαση Χατζηπαντέλα

Τουρκία, SEPA, Κομισιόν, κατεχόμενα, Κύπρος, Κυπριακό, Μιχάλης Χατζηπαντέλας, Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε, Βάλντις Ντομπρόβσκις, ξέπλυμα χρήματος, τράπεζες, Ευρωπαϊκή Ένωση, ευρωτουρκικές σχέσεις,...

Δημοφιλή