Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Ο Ερντογάν μεταξύ του αμερικανικού αετού και της ρωσικής αρκούδας…

Δημοσιεύτηκε στις

Οι δημοτικές εκλογές της περ. Κυριακής, 31.3.2019, στην Τουρκία, συνιστούν ήττα και εξευτελισμό του Ταγίπ Ερντογάν. Ταυτόχρονα είναι και ενδεικτικές μίας νέας κατάστασης πραγμάτων στη χώρα. Ο τέως δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, είχε διακηρύξει προεκλογικά πως, «όποιος κερδίσει την Κωνσταντινούπολη, κερδίζει την Τουρκία». Ο υποψήφιος της συνασπισμένης αντιπολίτευσης, Εκρέμ Ιμάμογλου, αναδείχθηκε ως νέος δήμαρχος της Πόλης, κερδίζοντας τον ευνοούμενο του σουλτάνου και επικεφαλής της συμμορίας-«φαμίλιας» Ερντογάν, πρωθυπουργό και εφοπλιστή, Μπιναλί Γιλντιρίμ. 
Η αντιπολίτευση κέρδισε και το Δήμο της Άγκυρας ενώ διατηρεί τον έλεγχο της Σμύρνης. Να εννοηθεί, συνεπώς, ότι η αντιπολίτευση κέρδισε την Τουρκία; Το κόμμα ΑΚΡ διατηρεί την πλειοψηφία αλλά τα ποσοστά του μειώθηκαν. Το αποτέλεσμα των εκλογών ενδέχεται να επηρεάσει καθοριστικά τις σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση και, φυσικά, συναρτώνται προς τις εποχικές λυκοφιλίες του σουλτάνου με τη Ρωσία και το Ιράν και τα παιγνίδια τους στη Συρία και στη Μέση Ανατολή.Από την άλλη, το αποτέλεσμα των δημοτικών εκλογών στέλνει ηχηρά μηνύματα προς την Ελλάδα και την Κύπρο. Ας μη νομισθεί ποτέ ότι, τυχόν πολιτική αποδυνάμωση του Ερντογάν θα σημάνει και άμβλυνση της τουρκικής επιθετικότητας ή ηπιότερες πολιτικές συμπεριφορές στο Αιγαίο και στην Αν. Μεσόγειο-Κύπρο. Οι εκλογές στην Τουρκία μπορούν να αξιολογηθούν και να αναλυθούν σε τέσσερις άξονες:
 
Πρώτον, οι σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ
 
Οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται σχεδόν στο ναδίρ, ειδικά μετά την απόφαση της Άγκυρας να προμηθευτεί τους ρωσικούς πυραύλους S-400. Είχε προηγηθεί η σύγκρουση για τον πάστορα Μπράνσον τον οποίο, τελικά, ο Ερντογάν άφησε ελεύθερο αφού ένα τουίτ του προέδρου Τράμπ ήταν αρκετό για να κατρακυλήσει η τουρκική οικονομία. Η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ από το 1952. Η αγορά και εγκατάσταση του ρωσικού πυραυλικού συστήματος, το οποίο δεν είναι συμβατό με το ΝΑΤΟϊκό οπλισμό, αποτελεί τη χειρότερη πρόκληση προς τη Συμμαχία και κυρίως προς τις ΗΠΑ. 
 
Τον περ. Φεβρουάριο, το αμερικανικό Κογκρέσο πάγωσε τη μεταφορά και παράδοση στην Τουρκία μαχητικών αεροσκαφών F-35. Λίγο πριν από τις τουρκικές εκλογές το Πεντάγωνο προχώρησε σε ακόμα ένα βήμα. Σε δήλωση του Εκπροσώπου του διατυπώνονται οι ξεκάθαρες αμερικανικές θέσεις-αξιώσεις έναντι της Τουρκίας:
 
 «Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καταστήσει σαφές ότι η απόκτηση του συστήματος S-400 από την Τουρκία είναι απαράδεκτη (…). Λυπούμαστε πολύ για την τρέχουσα κατάσταση που αντιμετωπίζει η εταιρική σχέση μας με την Τουρκία για τα F-35 (…). Ο σημαντικός μας διάλογος για το θέμα αυτό θα συνεχιστεί, ωστόσο, μέχρι να παραιτηθούν από την παράδοση του S-400, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναστείλει τις παραδόσεις και τις δραστηριότητες που σχετίζονται με την αντανάκλαση της επιχειρησιακής ικανότητας της Τουρκίας F-35. Σε περίπτωση που η Τουρκία προμηθευθεί το S-400, η συνεχιζόμενη συμμετοχή της στο πρόγραμμα F-35 κινδυνεύει».
 
Ο εκβιασμός των ΗΠΑ προς τον Ερντογάν είναι ξεκάθαρος: Είτε ακυρώνει την προμήθεια-εγκατάσταση των S-400 και παραμένει στο δυτικό-ΝΑΤΟϊκό μαντρί είτε η Τουρκία θα υποστεί βαρύτατες συνέπειες. Οι ΗΠΑ αξιώνουν από τον Ερντογάν να εγκαταστήσει το προηγμένο πυραυλικό σύστημα Πάτριοτ, αξίας 3,5 δισεκ. δολαρίων ώστε να δικαιούται να πάρει και τα υπερσύγχρονα αεροπλάνα F-35. 
 
Οι σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας βρίσκονται σε οριακό σημείο. Ο Ερντογάν θα αποτολμήσει έξοδο από το ΝΑΤΟ και τελική σύγκρουση με τις ΗΠΑ; Ή στο τέλος θα υποκύψει και θα πουλήσει τους Ρώσους; Κάθε πρόβλεψη είναι παρακινδυνευμένη επειδή και ο πρόεδρος Τραμπ και ο Ερντογάν είναι άκρως απρόβλεπτοι ενώ ο παράγων Πούτιν δεν πρέπει να υποτιμάται. Όμως υπάρχουν κάποια δεδομένα τα οποία δεν μπορεί να παραγνωριστούν.
 
1.- Οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να αποδεχθούν ήττα στη σύγκρουσή τους με το σουλτάνο. 
2.- Η Τουρκία, παρά τα αφόρητα προβλήματα που δημιουργεί στις ΗΠΑ, στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ, είναι πολλαπλώς πολύτιμη και κρισίμως χρήσιμη για τη Δύση.
3.- Οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να παραδώσουν την Τουρκία στον πρόεδρο Πούτιν. Θα συνιστούσε περιφανή νίκη μεγατονικών προεκτάσεων για τη Ρωσία και ασύλληπτων στρατηγικών επιπτώσεων  στην περιοχή με δραματική αναδιανομή συσχετισμών ισχύος, συμφερόντων, συμμαχιών και πολιτικής. 
4.- Η σύγκρουση ΗΠΑ-Τουρκίας ουσιαστικά είναι η προέκταση της ψυχροπολεμικής αναμέτρησης ΗΠΑ-Ρωσίας μετά την Κριμαία και τις δραματικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. 
5.- Η βάση του Ιντσιρλίκ στην Τουρκία, σε απόσταση αναπνοής από τη Μ. Ανατολή, είναι εξαιρετικά σημαντική για τη Δύση αφού εκεί είναι αποθηκευμένα και πυρηνικά όπλα.
6.- Αν η Τουρκία εμμείνει μέχρι τέλους στην προμήθεια και εγκατάσταση των S-400, αυτόματα και ήδη αποκλείεται από την προμήθεια των F-35 και άλλων 100 μαχητικών. Και για έναν άλλο, πολύ σοβαρό λόγο: Οι Ρώσοι ενδέχεται να έχουν πρόσβαση στην υψηλή τεχνολογία των F-35, πράγμα που για τους Αμερικανούς «αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την εθνική και την παγκόσμια ασφάλεια», όπως δήλωσε Δημοκρατικός γερουσιαστής.
Εξάλλου, όπως επισημαίνει και ο άριστα ενημερωμένος εκλεκτός συνάδελφος, Μιχ. Ιγνατίου («Το τέλος της σχέσης των ΗΠΑ και της Τουρκίας έφτασε: Οι S-400 καίνε τον Ερντογάν, εκτός αν…», 30.3.2019), «ομάδα Αμερικανών βουλευτών, με επιστολή τους στην επιτροπή Προϋπολογισμού της Βουλής απαιτούν να μην δοθεί κανένα ποσό για τη μεταφορά των F-35 στην Τουρκία έως ότου ο υπουργός Εξωτερικών, Μάικ Πομπέο, λάβει ξεκάθαρες διαβεβαιώσεις για την ακύρωση της συμφωνίας παραλαβής του ρωσικού συστήματος S-400.
»Στην επιστολή υπογραμμίζεται πως, ‘η Τουρκία εξακολουθεί να απειλεί τα συμφέροντα και τους συμμάχους της Αμερικής στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των αμερικανικών δυνάμεων στη Συρία, των δυνάμεων του Κουρδικού YPG, της Ελλάδας, του Ισραήλ και της Κύπρου’. Η τελευταία φράση δείχνει και τα νέα δεδομένα που δημιουργούνται στην περιοχή».
7.- Οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν και σε άλλες βαριές κυρώσεις κατά της Τουρκίας. Εκτός και αν στο τέλος, υπάρξει ανατροπή του σκηνικού. Τίποτε δεν αποκλείεται, αν λάβουμε υπόψη πως, μία ημέρα μετά την ανακοίνωση του Πενταγώνου, ο εκτελών χρέη αν. υπουργού Άμυνας των ΗΠΑ, Σιάναναν, δήλωσε, σύμφωνα με το πρακτορείο «Ρώυτερς» ότι αναμένει να επιλυθεί η κρίση στις σχέσεις με την Τουρκία εξαιτίας των S-400. 
«Αναμένω», είπε, «ότι θα επιλύσουμε το πρόβλημα ώστε (οι Τούρκοι) να έχουν τον ανάλογο αμυντικό εξοπλισμό από τους (πυραύλους) Πάτριοτ και τα F-35». Χθες Τετάρτη, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Μάικ Πενς, προειδοποίησε την Τουρκία ότι θα έχει συνέπειες αν προχωρήσει με την εγκατάσταση των S-400, λίγες ώρες μετά που ο Τούρκος ΥπΕξ, Τσαβούσογλου, δήλωσε ότι η συμφωνία έκλεισε.  «Κάναμε ξεκάθαρο», είπε ο Πενς, «ότι δεν θα παραμείνουμε απαθείς ενώ σύμμαχοί μας στο ΝΑΤΟ αγοράζουν όπλα από τους αντιπάλους μας, όπλα τα οποία απειλούν τη συνοχή της Συμμαχίας».
 
Δεύτερον, οι σχέσεις Τουρκίας-Ρωσίας 
 
Τόσο ο Ερντογάν όσο και ο υπουργός Εξωτερικών, σε επανειλημμένες δηλώσεις τους υπογράμμισαν: «Υπογράψαμε μια συμφωνία με τη Ρωσία. Αυτή η συμφωνία ισχύει και συζητάμε πότε θα γίνει η παράδοση. Αυτή η συμφωνία έχει κλείσει».
 
Η στρατηγική συνεργασία Άγκυρας-Μόσχας διατηρείται προς το παρόν επειδή τα συμφέροντα και των δύο χωρών αυτή τη χρονική συγκυρία εξυπηρετούνται για διαφορετικούς λόγους. Η Τουρκία, όπως ο Νταβούτογλου ήδη το ανέλυσε στο γνωστό βιβλίο του: «Στρατηγικό Βάθος. Η Διεθνής Θέση της Τουρκίας», για να αποκτήσει καθεστώς περιφερειακής και ίσως παγκόσμιας δύναμης, πρέπει να απαγκιστρωθεί από τη Δύση, να συγκρουστεί με το Ισραήλ και να αναδειχθεί σε ηγήτορα του ισλαμικού κόσμου. 
 
Οι νεο-οθωμανικές φιλοδοξίες της, όμως, αντιπαρατίθενται προς τη ισχύ του Ισραήλ, προς τον αυτοκρατορικό ηγεμονισμό του Ιράν και την απέχθεια του αραβικού κόσμου προς αυτήν αλλά βολεύουν και εξυπηρετούν τους σχεδιασμούς της Μόσχας στην αντιπαράθεσή της με τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και την ΕΕ. 
Η Τουρκία έχει σφοδρά παράπονα από τις ΗΠΑ και την ΕΕ, ιδιαίτερα για τη στήριξή τους στους Κούρδους. Και φυσικά απαιτεί ανένδοτα την παράδοση του ιμάμη Γκιουλέν, τον οποίο θεωρεί ως τον ιθύνοντα νουν του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016 κατά του Ερντογάν. Από την άλλη, με τον εναγκαλισμό του σουλτάνου η Ρωσία:
 
>Επιδιώκει διάρρηξη της συνοχής και αποδυνάμωση του ΝΑΤΟ, κυρίως μετά την παρασπονδία των ΗΠΑ να μη προεκτείνουν τη Συμμαχία μέχρι την εξώπορτα της Ρωσίας (Ουκρανία, Βουλγαρία, Ρουμανία) και τις κυρώσεις εναντίον της από την ΕΕ και τις ΗΠΑ για την υπόθεση της Κριμαίας.
>Μείωση του στρατηγικού ρόλου των ΗΠΑ στη Μ. Ανατολή και αναδιάταξη του ισοζυγίου ισχύος μεταξύ των δρώντων (Τουρκία, Ιράν) υπέρ της Μόσχας ώστε να έχει η ίδια καθοριστικό ρόλο στην περιοχή. Όμως, η ανακάλυψη φυσικού αερίου στη Λεκάνη της Λεβαντίνης από την Κύπρο, την Αίγυπτο και το Ισραήλ καθώς και η ενεργός εμπλοκή αμερικανικών, γαλλικών και ιταλικών εταιρειών πετρελαιοειδών, ενισχύουν την ενεργειακή, οικονομική και στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ και της Δύσης και αναδιατάσσουν ξανά το παίγνιο στη σκακιέρα της περιοχής. Και φαίνονται να υποβαθμίζουν τη ρωσική επιρροή.   
>Σύμπηξη μιας σταθερής συνεργασίας Μόσχας, Άγκυρας, Τεχεράνης, η οποία να ενεργεί ως ισχυρό αντίβαρο στις επιδιώξεις και στοχεύσεις των ΗΠΑ που μορφοποιούνται με τις τριμερείς συνεργασίες Ελλάδος, Κύπρου, Ισραήλ, με τη σύμπραξη της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, ενδεχομένως και του Λιβάνου. Η πρόσφατη συμμετοχή του Αμερικανού ΥπΕξ, Πομπέο, στην τριμερή Σύνοδο της Ιερουσαλήμ και η σχετική αναφορά του για την αντιμετώπιση των «κακών επιρροών στην περιοχή», είναι ενδεικτική της απόφασης των ΗΠΑ να μη χαρίσουν την Αν. Μεσόγειο και την Ευρύτερη Μ. Ανατολή στη Ρωσία. Ούτε και την Τουρκία.
 
Τρίτον, η αντιδυτική υστερία Ερντογάν
 
Πριν από το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016, το κλίμα στην Τουρκία ήταν έκδηλα αντιδυτικό και αντιαμερικανικό. Ο άλλοτε δήθεν «δημοκράτης» και «light ισλαμιστής Ερντογάν, όπως τον χαρακτήριζαν δυτικά ΜΜΕ και, δυστυχώς, μερικοί ανιστόρητοι ηγέτες στην Κύπρο και στην Ελλάδα, εστράφη κατά της Δύσης και ειδικά των ΗΠΑ. Ισχυρίζεται ότι ευθύνονται, μαζί με τον αυτοεξόριστο ιμάμη Γκιουλέν, άλλοτε στενό φίλο και συνεργάτη του, για το πραξικόπημα εναντίον του. 
Η υπόθεση του πάστορα Μπράνσον κορύφωσε την κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας αλλά, τελικά, ο σουλτάνος υπέκυψε και τον ελευθέρωσε. Η αντιδυτική υστερία του Ερντογάν πυροδοτείται από θρησκευτικά, πολιτικά και άλλα ελατήρια, τα οποία συναρτώνται προς τους εθνικιστές συνεργάτες του όπως και τους λεγόμενους ευρωασιατιστές στρατιωτικούς, σε αντιπαράθεση προς τους ευρωατλαντιστές. 
 
Ο Τούρκος καθηγητής, Mehmet Efe Çaman, επισκέπτης στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Μεμόριαλ (Καναδάς), σε πρόσφατη ανάλυσή του (14.3.2019, «Ποιος κρατάει τον Ερντογάν στην εξουσία;»), υποστηρίζει πως τρεις παράγοντες εμπόδισαν και ματαίωσαν μία τάση εκδημοκρατισμού και φιλοδυτικής, ευρωπαϊκής προσέγγισης της Τουρκίας: 
1.- Ένα σκάνδαλο μεγάλης κλίμακας διαφθοράς το 2013.
2.- Η αποφυλάκιση και επαναφορά όλων των αξιωματικών του βαθέως κράτους που πρόσκεινται στο κίνημα των Ευρασιατιστών (αντίποδας των Ατλαντιστών).
3.- Μια απόπειρα πραξικοπήματος το 2016.
 
«Αυτά τα τρία γεγονότα», υποστηρίζει ο Τούρκος καθηγητής, «άλλαξαν σημαντικά τα δεδομένα στον τουρκικό στρατό και ως εκ τούτου ο Ερντογάν και ο στενός του κύκλος έπρεπε να εγκαταλείψουν την επιτυχή διαδικασία διαπραγματεύσεων για μια πολιτική λύση στο Κουρδικό, τον φιλοδυτικό προσανατολισμό της εξωτερικής πολιτικής και τη διαδικασία εκδημοκρατισμού της δημόσιας ζωής.
»Αυτή η νέα κατάσταση τελικά κατέληξε στην ποινικοποίηση όλων των πρώην συμμάχων του Ερντογάν: Φιλελεύθεροι, Κούρδοι και Γκιουλενιστές. Η αντιδυτική φατρία του τουρκικού στρατού ισχυροποιήθηκε και απομάκρυνε μεγάλο αριθμό στρατιωτικών όλων των βαθμών μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016». 
Και θέτει τον εξής προβληματισμό: «Στα δυτικά ΜΜΕ, οι αναλυτές δυσκολεύονται να εξηγήσουν γιατί ο Ερντογάν γύρισε την πλάτη στους δυτικούς συμμάχους του, τερμάτισε τη διαδικασία πολιτικής λύσης με τους Κούρδους, ανέστειλε το Σύνταγμα και άλλαξε την κρατική δομή. Δεν μπορούν να καταλάβουν γιατί συνέλαβε ή φυλάκισε περίπου 500.000 άτομα, φυλάκισε 11 δημοκρατικά εκλεγμένους Κούρδους βουλευτές, περισσότερους από 100 Κούρδους δημάρχους από το Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών και περισσότερους από 160 δημοσιογράφους ενώ απάλλαξε από τα καθήκοντά τους 170.000 δημόσιους υπαλλήλους και 8.000 ακαδημαϊκούς». 
 
Και ο Τούρκος καθηγητής καταλήγει: «Αυτοί οι αριθμοί αποδεικνύουν ότι η Τουρκική Δημοκρατία έχει αντικατασταθεί από ένα άλλο κράτος». Αυτό το «άλλο κράτος» είναι εξόφθαλμα ισλαμιστικό και έκδηλα αντιδυτικό, αντιαμερικανικό, αντιευρωπαϊκό, αντισημιτικό, άκρως επιθετικό. Οπτασιάζεται εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς οι οποίοι… συνωμοτούν κατά της εδαφικής ακεραιότητας της Τουρκίας.
 
Τέταρτον, η επιθετικότητα της Τουρκίας κατά της Ελλάδος και της Κύπρου
 
Μεταξύ των εχθρών της Τουρκίας συγκαταλέγονται, φυσικά, η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία. Μόλις πριν από λίγες ημέρες (26.3.2019), σε μια φρενίτιδα ανθελληνισμού και μισελληνισμού, ο Ερντογάν υποσχέθηκε στα θρησκόληπτα και καθυστερημένα πλήθη ότι, μετά τις εκλογές, η Αγία Σοφία θα γίνει τζαμί! Είχε προηγηθεί (6.1.2019) η απαγγελία στίχων ενός τραγουδιού: «Όμορφη Σμύρνη, δεν φεύγει ο καπνός… Η αλεπού δεν μπορεί να μπει στο κρεβάτι του λιονταριού. O ποταπός Έλληνας δεν θα τα καταφέρει. Θα ρίξω τους Έλληνες στη θάλασσα»!
 
Αθήνα και Λευκωσία ας μη παρασυρθούν από ευσεβείς πόθους και ανεδαφικές προσδοκίες ότι ενδέχεται η Τουρκία να επιδείξει ηπιότερη και πιο συναινετική πολιτική στο Αιγαίο και στο Κυπριακό. Η αποδυνάμωση του Ερντογάν δεν είναι ευκαιρία για… πανηγυρισμούς. Αντίθετα απαιτείται άκρα επιφυλακτικότητα, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη η απόφανση του λόρδου Πάλμερστον. Ότι δηλ. δεν υπάρχουν αιώνιοι εχθροί, τα συμφέροντα είναι αιώνια. 
 
Ας προσεχθούν δύο πιθανά σενάρια:
 
Πρώτον, ο σουλτάνος, παρά τις ηχηρές φωνασκίες, τις ύβρεις και τους λεονταρισμούς κατά πάντων, τελικά ακυρώνει την αγορά και εγκατάσταση των S-400, παραμένει στο δυτικό-ΝΑΤΟϊκό μαντρί, εγκαθιστά τους Πάτριοτ, παίρνει τα F-35 και άλλα 100 αεροσκάφη και αρχίζει μια αργή αλλά σταθερή ομαλοποίηση των σχέσεων της Τουρκίας με τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και την ΕΕ.
 
Δεύτερον, αν ισχύσει το πιο πάνω σενάριο, σημαίνει ότι, Α) ο Ερντογάν πουλά τον Πούτιν με τις εντεύθεν σοβαρές επιπτώσεις στις τουρκο-ρωσικές σχέσεις και με κατάρρευση του «άξονα του κακού» Ρωσίας, Ιράν, Τουρκίας. Μια τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε όχι μόνο βαθύτατη κρίση μεταξύ Άγκυρας και Μόσχας αλλά και θανατηφόρο χτύπημα στην ήδη ασθμαίνουσα και καταρρέουσα τουρκική οικονομία: Η λίρα έχει κατρακυλήσει, η ανεργία είναι διψήφια, ο πληθωρισμός καλπάζει και τα τουρκικά νοικοκυριά στενάζουν από την άνοδο του κόστους ζωής. 
 
Β) Κατά τη γνωστή, πάγια και διαχρονική τουρκική πρακτική, ο Ερντογάν θα απαιτήσει από τις ΗΠΑ και την ΕΕ σοβαρά, ξεκάθαρα και απτά ανταλλάγματα για να αντισταθμίσει τη διάρρηξη των σχέσεων με τη Μόσχα και για να παραμείνει φρόνιμος στο δυτικό μαντρί. Ποιοι θα πληρώσουν τα σπασμένα ενός τέτοιου πιθανού σεναρίου; 
 
Μα, πρώτες η Ελλάδα και η Κύπρος. Ας σημειωθούν οι πρόσφατες εξωφρενικές δηλώσεις του πρώην ΥπΕξ, Ν. Κοτζιά ότι οι Έλληνες δεν πρέπει να είναι «μοναχοφάηδες» όσον αφορά το φυσικό αέριο στην Αν. Μεσόγειο. Και η δήλωση Κατρούγκαλου στην Αττάλεια, διά της οποίας αναγνώρισε «δικαιώματα» της Τουρκίας στους υδρογονάνθρακες της Αν. Μεσογείου. Αν προστεθούν σε αυτές τις δηλώσεις και θέσεις δικών μας πολιτικών για εμπλοκή της Τουρκίας στους υδρογονάνθρακες, αντιλαμβάνεται ο καθένας ποιος θα πληρώσει τον Τούρκο χάροντα.   
 
Σύμφωνα με τα πιο πάνω σενάρια, αν ισχύσουν, η αμοιβή του Τούρκου σουλτάνου θα γίνει στο Αιγαίο και στην Κύπρο. Δεν είναι τυχαία η τελευταία αναφορά των Τούρκων για τη «Γαλάζια Θάλασσα» που ξεκινά από τη Μαύρη Θάλασσα, το Αιγαίο και φτάνει στην Αν. Μεσόγειο ούτε οι διεκδικήσεις τους για μοιρασιά των υδρογονανθράκων. Όμως ας προσεχθούν δύο τινά :
 
1.- Ο σουλτάνος προκαλεί αδίστακτα τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και την ΕΕ επειδή γνωρίζει ότι έχουν ανάγκη την Τουρκία. Αυτή, όμως, είναι και η αχίλλειος πτέρνα του, μετά τη βροντώδη κατάρρευση του γνωστού Νταβουτόγλειου δόγματος περί «μηδενικών προβλημάτων» της Τουρκίας που μετεξελίχθηκε σε προβλήματα με όλους τους γείτονές της. 
2.- ΗΠΑ και ΝΑΤΟ δεν πρόκειται να χαρίσουν την Τουρκία στη Ρωσία. Ο σουλτάνος ξεπέρασε προ πολλού τα επιτρεπτά από τους ισχυρούς, όρια. Η αλαζονεία και η ύβρις του δεν έχουν όρια. 
 
Ας θυμηθούμε: Την ίδια συμπεριφορά επέδειξε και ο Σάνταμ Χουσέιν του Ιράκ. Είναι γνωστή η τύχη του. Ο Ερντογάν δεν μπορεί πια να παίζει και με τον αμερικανικό αετό και με τη ρωσική αρκούδα. Η Δύση θα επαναφέρει την Τουρκία στο δυτικό μαντρί με κάθε τρόπο. Η ελπίδα είναι όπως η Κύπρος και η Ελλάδα μη καταβάλουν τίμημα. Αντίθετα, οι σημερινές συγκυρίες είναι τέτοιες ώστε τους επιτρέπουν να αντισταθούν στον τουρκικό συσφιγκτήρα βόα.
Πηγή: Σημερινή

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO12 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός13 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις13 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO13 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO13 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή