Σοβαρά ερωτήματα για την πολιτική και στρατηγική διάσταση της προγραμματισμένης εκδήλωσης στην Πύλα έθεσε ο πολιτικός αναλυτής, δρ Γιάννος Χαραλαμπίδης, παρεμβαίνοντας στο ΣΙΓΜΑ. Υποστήριξε ότι πίσω από την εικόνα επαναπροσέγγισης των δύο κοινοτήτων υπάρχουν ζητήματα στρατιωτικών τετελεσμένων, πολιτικής νομιμοποίησης και διεθνούς παρουσίασης του Κυπριακού, τα οποία δεν μπορούν να παρακάμπτονται για χάρη της επικοινωνίας.

Ο ίδιος διαχώρισε την επιθυμία των απλών πολιτών για ειρήνη από τα μηνύματα που εκπέμπει η παρουσία πολιτικών ηγετών. Όπως εξήγησε, μια ειρηνική εκδήλωση μπορεί ορθώς να αποσκοπεί στο να φέρει κοντά τις δύο κοινότητες. Όταν, όμως, συμμετέχουν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, η εικόνα αποκτά διαφορετικό πολιτικό και νομικό βάρος.

Η στρατηγική σημασία της Πύλας

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν η θέση ότι η Πύλα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως χώρος κοινωνικής συνάντησης.

Ο Χαραλαμπίδης υποστήριξε ότι στην περιοχή έχει σημειωθεί τουρκική προώθηση και ότι τμήμα της νεκρής ζώνης αντιμετωπίζεται πλέον από την κατοχική πλευρά ως έδαφος του ψευδοκράτους. Αναφέρθηκε επίσης στο ύψωμα «Άγαλμα», συνδέοντας τον χώρο της εκδήλωσης με παραβιάσεις του υφιστάμενου καθεστώτος.

Στο ίδιο πλαίσιο, έκανε λόγο για ασφαλτόστρωση διαδρομής μήκους 8,2 χιλιομέτρων, από το Άρσος έως σημείο περίπου 500 μέτρων από την Πύλα. Κατά την εκτίμησή του, η συγκεκριμένη υποδομή διευκολύνει την κίνηση μηχανοκίνητων δυνάμεων και αρμάτων από την περιοχή της Λύσης σε περίπτωση κρίσης.

Το επιχείρημά του ήταν ότι η δημόσια εικόνα μιας εκδήλωσης ειρήνης δεν πρέπει να αποσυνδέεται από τη στρατιωτική πραγματικότητα. Πίσω από την πρόθεση των πολιτών για προσέγγιση, όπως ανέφερε, υπάρχει ένα στρατηγικό πλεονέκτημα του τουρκικού στρατού, το οποίο οφείλει να συνυπολογίζει η κυπριακή ηγεσία.

Το ερώτημα της πολιτικής νομιμοποίησης

Δεύτερος άξονας της ανάλυσής του ήταν η πολιτική θέση του Τουφάν Ερχιουρμάν.

Ο Χαραλαμπίδης επισήμανε ότι ο Τουρκοκύπριος ηγέτης δεν εξελέγη με βάση τους νόμους της Κυπριακής Δημοκρατίας και υποστήριξε ότι η κοινή παρουσία με τον Πρόεδρό της μπορεί να αξιοποιηθεί για την ενίσχυση της δικής του πολιτικής νομιμοποίησης.

Έθεσε, μάλιστα, το ερώτημα ποιος είναι ο τελικός προσανατολισμός της επαναπροσέγγισης: η επανενσωμάτωση των Τουρκοκυπρίων στην Κυπριακή Δημοκρατία ή η αναγνώριση του ψευδοκράτους ως ισότιμου συνιστώντος κράτους στο πλαίσιο μιας νέας διευθέτησης;

Κατά την ανάγνωσή του, οι αναφορές του Ερχιουρμάν σε συνιδρυτική πράξη συνδέονται με το δεύτερο ενδεχόμενο. Γι’ αυτό και καταλόγισε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κίνδυνο «αυτοπαγίδευσης», στην προσπάθειά του να παρουσιάσει κινητικότητα στο Κυπριακό.

«Δύο ηγέτες» και διεθνή μηνύματα

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διατύπωση «two leaders» —«δύο ηγέτες»— στις προσκλήσεις, εκτιμώντας ότι καλλιεργεί εικόνα πολιτικής ισοτιμίας.

Προειδοποίησε ότι μια τέτοια εικόνα μπορεί να δυσκολέψει την προσπάθεια της Λευκωσίας να αναδεικνύει διεθνώς το πρόβλημα της κατοχής. Το ερώτημα που έθεσε ήταν πώς θα καταγγέλλεται η τουρκική παρουσία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όταν παράλληλα εκπέμπονται μηνύματα που, κατά την άποψή του, θολώνουν τη διάκριση ανάμεσα στην Κυπριακή Δημοκρατία και το κατοχικό καθεστώς.

«Πρόβλημα γεωπολιτικό και κατοχής»

Στην πιο αιχμηρή αποστροφή του, ο Χαραλαμπίδης επέκρινε τη μετάβαση από τη «διπλωματία του καφέ» στη «διπλωματία των φεστιβάλ και των πανηγυριών».

«Το Κυπριακό δεν είναι πρόβλημα πανηγυριών και φεστιβάλ. Είναι πρόβλημα γεωπολιτικό και κατοχής», τόνισε.

Καταλήγοντας, υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη συνάντηση δεν δημιουργεί προϋποθέσεις απαλλαγής από την κατοχή, αλλά κινδυνεύει να παρουσιάσει το Κυπριακό ως μια εσωτερική διαφορά που μπορεί να διευθετηθεί μεταξύ δύο πλευρών, αφήνοντας στο περιθώριο τον καθοριστικό ρόλο της Τουρκίας.

Το ερώτημα ποιος αποφασίζει για την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας και με ποια κριτήρια βρέθηκε στο επίκεντρο της εκπομπής «Freedom of Press» του Μπάμπη Πολυχρονιάδη. Με αφετηρία τις καταγγελίες του Παύλου Πολάκη στη Βουλή, ο δημοσιογράφος συνέδεσε την απολιγνιτοποίηση με τις συμφωνίες εισαγωγής αμερικανικού LNG, αναδεικνύοντας παράλληλα τη δικαστική διεκδίκηση πολιτών που ζητούν να αποτραπεί η αποξήλωση κρίσιμων εγκαταστάσεων της ΔΕΗ. Κεντρικό ζήτημα της εκπομπής ήταν κατά πόσο η χώρα μπορεί να εγκαταλείπει οριστικά εγχώριες ενεργειακές υποδομές μέσα σε συνθήκες διεθνούς αστάθειας.

Η εκπομπή άνοιξε με απόσπασμα κοινοβουλευτικής παρέμβασης του Πολάκη, ο οποίος κατηγόρησε ευθέως τον Νίκο Τσάφο για υπονόμευση της ενεργειακής ασφάλειας. Ο βουλευτής υποστήριξε ότι, σε σύσκεψη με δεκαεπτά ανώτερα τεχνικά στελέχη της ΔΕΗ, ανακοινώθηκε πως οι λιγνιτικές μονάδες θα κλείσουν «με τρόπο που δεν θα μπορούν να ξανανοίξουν ποτέ ξανά». Η αναφορά παρουσιάστηκε ως καταγγελία του Πολάκη, με τον Πολυχρονιάδη να την εντάσσει στην κριτική του για τον κυβερνητικό ενεργειακό σχεδιασμό.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην Πτολεμαΐδα 5. Ο Πολάκης ανέφερε ότι πρόκειται για σύγχρονη μονάδα, για την οποία δαπανήθηκαν περίπου 1,5 δισ. ευρώ, και αμφισβήτησε την επιλογή οριστικής εγκατάλειψης της λιγνιτικής λειτουργίας της. Έθεσε, μάλιστα, το ενδεχόμενο επέκτασης πολεμικών συγκρούσεων ή διακοπής της τροφοδοσίας με πετρέλαιο και φυσικό αέριο, ζητώντας να διατηρηθεί η δυνατότητα αξιοποίησης του λιγνίτη ως εγχώριου καυσίμου. Παράλληλα, απέδωσε τις κυβερνητικές επιλογές στην προώθηση συμφωνιών με εταιρείες αμερικανικού LNG.

Ο Πολυχρονιάδης παρουσίασε στη συνέχεια τις αμφιβολίες που, σύμφωνα με δημοσίευμα της «Wall Street Journal» το οποίο επικαλέστηκε, εκφράζονται για την οικονομική βιωσιμότητα σχετικών συμφωνιών. Όπως μετέφερε, το υπουργείο Ενέργειας της Αλβανίας δεν εμφανίζεται πλήρως πεπεισμένο για τη βιωσιμότητα της συμφωνίας, η ουκρανική Naftogaz έχει διακόψει τις σχετικές διαπραγματεύσεις, ενώ η ρουμανική Transgaz αναφέρει ότι το μνημόνιο κατανόησης που είχε υπογράψει έχει λήξει. Οι αναφορές αυτές αξιοποιήθηκαν στην εκπομπή για να αμφισβητηθεί η εικόνα μιας εξασφαλισμένης εμπορικής επιτυχίας.

Στο ίδιο πλαίσιο παρουσιάστηκε ο ρόλος της Atlantic SEE LNG Trade, με μετόχους τη ΔΕΠΑ Εμπορίου και την AKTOR Energy, καθώς και του Αλέξανδρου Εξάρχου. Ο δημοσιογράφος αναφέρθηκε στην ανακοίνωση με την οποία ο Εξάρχου εξήρε τη συμβολή της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου, χαρακτηρίζοντας την πρωτοβουλία στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αντιπαρέβαλε αυτήν την επιχειρηματολογία με τις επιφυλάξεις για το κόστος του αμερικανικού φυσικού αερίου και την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Το δεύτερο σκέλος της εκπομπής επικεντρώθηκε στις αλλαγές στις εγκαταστάσεις της ΔΕΗ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Πολυχρονιάδης, στις 18 Μαΐου 2026 υπογράφηκε υπουργική απόφαση τροποποίησης περιβαλλοντικών όρων για τη μετατροπή της Πτολεμαΐδας 5 σε μονάδα φυσικού αερίου.

Επικαλούμενος δημοσιεύματα, ανέφερε κόστος περίπου 400 εκατ. ευρώ και ανάληψη του έργου από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Προβλήθηκε επίσης η καταγγελία Πολάκη ότι η χωροθέτηση νέας μονάδας στον χώρο απόθεσης λιγνίτη θα εμποδίσει τη μελλοντική επαναχρησιμοποίηση της υπάρχουσας υποδομής.
Παράλληλα, ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε μνημόνιο συνεργασίας της ΔΕΗ με την Amazon Web Services για δημιουργία μεγάλου κέντρου δεδομένων στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Υπογράμμισε ότι οι πληροφορίες για την ηλεκτροδότησή του δεν συγκλίνουν: κυβερνητικοί κύκλοι, όπως είπε, παραπέμπουν στη νέα μονάδα φυσικού αερίου, ενώ πηγές της ΔΕΗ μιλούν για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Κατά την εκπομπή, αυτή η διαφορετική ενημέρωση αφήνει αναπάντητα ουσιώδη ερωτήματα για τον σχεδιασμό, τις υποδομές και τον τρόπο κάλυψης των ενεργειακών αναγκών.

Ξεχωριστή θέση είχε η αναφορά στην παράταση λειτουργίας της Πτολεμαΐδας 5 μέχρι τις 31 Μαρτίου 2027. Ο Πολυχρονιάδης απέδωσε την παράταση στην ανάγκη διασφάλισης της επάρκειας του ηλεκτρικού συστήματος εν μέσω ενεργειακής κρίσης και πολεμικών αναταράξεων. Η συγκεκριμένη εξέλιξη παρουσιάστηκε ως στοιχείο που ενισχύει τη συζήτηση για τη διατήρηση διαθέσιμων λιγνιτικών υποδομών, ιδιαίτερα κατά τη χειμερινή περίοδο. Το βάρος της επιχειρηματολογίας του ήταν ότι η επάρκεια πρέπει να εξετάζεται πριν ληφθούν αποφάσεις που δυσκολεύουν την επιστροφή σε προηγούμενες δυνατότητες παραγωγής.

Η δικαστική διάσταση αφορά προσφυγή πενήντα πολιτών, η οποία, σύμφωνα με την εκπομπή, αναμένεται να συζητηθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας στις 20 Οκτωβρίου. Αντικείμενό της είναι η αποξήλωση πέντε πύργων ψύξης στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Σε συνέντευξη Τύπου, από την οποία προβλήθηκαν αποσπάσματα, ο πρώην πρόεδρος της ΔΕΗ Μανώλης Παναγιωτάκης υποστήριξε ότι η ασφάλεια εφοδιασμού υπερβαίνει τις επιδιώξεις μιας ανώνυμης εταιρείας, αλλά και τη θητεία μιας κυβέρνησης. Ζήτησε συγκεκριμένες θεσμικές διαδικασίες και αρμόδια όργανα για τη διαμόρφωση αυτής της πολιτικής.

Η δικηγόρος Μαρία Μαγαλιού προανήγγειλε νέα προσφυγή κατά διοικητικής πράξης της 21ης Σεπτεμβρίου, που αφορά έγκριση πρόδρομων εργασιών καθαίρεσης και απομάκρυνσης εξοπλισμού και κτιριακών εγκαταστάσεων. Εξήγησε ότι η προσβολή της πράξης δημιουργεί στέρεη νομική βάση για αίτημα αναστολής, εφόσον ξεκινήσουν κατεδαφίσεις, αντιμετωπίζοντας το επιχείρημα ότι η προκήρυξη της ΔΕΗ αποτελεί ιδιωτική πράξη. Οι προσφεύγοντες επιδιώκουν, όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις τους, να παραμείνει ανοιχτή η δυνατότητα επαναλειτουργίας εγκαταστάσεων, μέχρι να κριθούν οι αποφάσεις και οι συνέπειές τους εθνικά. Μέσα από αυτές τις παρεμβάσεις, η εκπομπή ανέδειξε ένα συγκεκριμένο διακύβευμα: αν οι αποφάσεις για την ενεργειακή μετάβαση διατηρούν περιθώρια ασφάλειας ή οδηγούν σε μη αναστρέψιμη απώλεια παραγωγικών υποδομών.

Του Μάικλ Ρούμπιν, Washington Examiner

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει αποδεκατίσει χωρίς να ζητήσει συγγνώμη το Υπουργείο Εξωτερικών υπέρ των επιλεγμένων πολιτικών διορισμών και απεσταλμένων. Πολλά από αυτά τα άτομα είναι μακροχρόνιοι φίλοι και επιχειρηματικοί συνεργάτες. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό. Μερικοί καριερίστες του Υπουργείου Εξωτερικών διαμαρτύρονται υπερβολικά όταν κρατούν μαργαριτάρια και μιλούν για το πώς η υπηρεσία τους ήταν πάντα πάνω από την πολιτική, ενώ πολλά από τα ίδια άτομα διέρρευσαν τακτικά για να υπονομεύσουν πρωτοβουλίες με τις οποίες διαφωνούν προσωπικά.

Ο Τομ Μπαράκ, πρεσβευτής του Τραμπ στην Τουρκία και απεσταλμένος του για τη Συρία, το Ιράκ και μερικές φορές τον Λίβανο, είναι από τους πιο σημαντικούς βοηθούς του. Ακόμα και οι επικριτές του Μπαράκ αναγνωρίζουν ότι έχει, σχεδόν μόνος του, αναδιαμορφώσει την πολιτική των ΗΠΑ προς την ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος της Τουρκίας.

Ο Μπαράκ υπήρξε ηγετική φωνή για την πώληση στην Τουρκία του μαχητικού αεροσκάφους F-35 Joint Strike Fighter και την άρση των κυρώσεων για την αγορά του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400 από την Τουρκία. Έχει υποβαθμίσει τόσο την εθνοκάθαρση της Τουρκίας στη Συρία όσο και την παραβίαση της κυριαρχίας της Ελλάδας. Οι επικριτές τόσο στην Τουρκία όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες ισχυρίζονται ότι έχει χρησιμοποιήσει τη θέση του για να πλουτίσει .

Όπως και να ‘χει, η σύγχυση σχετικά με τη γένεση της πολιτικής αναπαράγει τις χειρότερες πτυχές της θητείας της Υπουργού Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον , όταν ξένοι αξιωματούχοι πίστευαν ότι η πρόσβαση απαιτούσε δωρεές με πληρωμή προς το Ίδρυμα Κλίντον. Ενώ ο Τραμπ και ο Μπαράκ μπορούν να αναφέρουν τα ηθικά κενά της Κλίντον ως προηγούμενο, τα ερωτήματα σχετικά με τη γένεση της πολιτικής για την Τουρκία διαβρώνουν την αξιοπιστία των ΗΠΑ όχι μόνο στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ο Μπαράκ, φυσικά, μπορεί επίσης να είναι ειλικρινής στην πεποίθησή του ότι η Ουάσινγκτον θα πρέπει να βασίζεται στην Άγκυρα ως πληρεξούσιο για την υπεράσπιση των συμφερόντων ασφαλείας των ΗΠΑ στην περιοχή. Το πρόβλημα με μια τέτοια θέση είναι ότι η Τουρκία σήμερα υποστηρίζει μερικές από τις χειρότερες σουνιτικές τρομοκρατικές ομάδες, από τη Γάζα μέχρι τη Λιβύη. Ο Μπαράκ φαίνεται να πιστεύει ότι μια περιφερειακή ισορροπία μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ μπορεί να δημιουργήσει αρκετή σταθερότητα ώστε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να αποχωρήσουν από την περιοχή.

Σας ακούγεται οικείο; Είναι μια επανάληψη της θεωρίας του Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα ότι η ειρήνη στη Μέση Ανατολή απαιτούσε μια ισορροπία μεταξύ Ισραήλ και Ιράν . Όλη η λογική του Κοινού Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης, της πυρηνικής συμφωνίας του 2015, ήταν η ιδέα ότι η έξοδος του Ιράν από το κρύο θα δημιουργούσε σταθερότητα αναδημιουργώντας αμοιβαία εξασφαλισμένη καταστροφή σε περιφερειακό επίπεδο.

Αυτό που δεν κατάλαβε ο Ομπάμα ήταν ότι η ιδεολογία που τροφοδοτούσε το μίσος της Ισλαμικής Δημοκρατίας ήταν αυτή που έκανε αδύνατη τη σταθερότητα. Η άρση των κυρώσεων και η ενθάρρυνση των επενδύσεων επέτρεψαν στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης μόνο να ξαναγεμίσει τα ταμεία του, να τροφοδοτήσει τον πόλεμο δι’ αντιπροσώπων και να δώσει ώθηση στα προγράμματα πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών του. Μέσα σε μια δεκαετία, η περιοχή είδε έναν μεγάλο πόλεμο.

Έξι γερουσιαστές απαιτούν από τον Τραμπ να «αντιστρέψει αμέσως την πορεία» της συμφωνίας για το ρωσικό ντίζελ

Η επιθυμία του Μπαράκ να μετατρέψει την Τουρκία στη μόνη δύναμη ικανή να εξισορροπήσει την ισραηλινή ισχύ πιθανότατα θα ακολουθήσει την ίδια πορεία. Ο Μπαράκ μπορεί να βλέπει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως σύμμαχο, αλλά ο Τούρκος ηγέτης είναι ένας ιδεολόγος τόσο αφοσιωμένος στην οικοδόμηση της στρατιωτικής βιομηχανίας της Τουρκίας, στην ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας και στην καταστροφή του Ισραήλ όσο ήταν και ο εκλιπών ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ .

Οι γελοιότητες του Μπαράκ, οι προσπάθειες να βοηθήσει την Τουρκία να παρακάμψει τις κυρώσεις και η μονοδιάστατη προώθηση των αυτοκρατορικών φιλοδοξιών της Τουρκίας έχουν την προφανή υποστήριξη του Τραμπ και θα επισκιάσουν την περιφερειακή κληρονομιά του Τραμπ. Όπως κάθε λογικός ιστορικός βλέπει τη ρίζα του σημερινού πολέμου στις αποφάσεις του Ομπάμα και των υπουργών Εξωτερικών του, έτσι και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής σε μια δεκαετία από τώρα θα κατανοήσουν ότι οι ρίζες των μελλοντικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή βρίσκονται στις αφελείς και λανθασμένες πολιτικές που προωθεί ο Πρέσβης και Ειδικός Απεσταλμένος Τομ Μπαράκ εξ ονόματος του Τραμπ.