Άμυνα
Συνέντευξη Τζέφρεϊ Πάιατ στην «Κ»: Θέλουμε στενότερη αμυντική συνεργασία
– Τα καλά νέα είναι ότι είχαμε μια πολύ καλή και δυνατή Ελληνοαμερικανική σχέση κατά την περίοδο τη κυβέρνησης Τσίπρα. Και νομίζω ότι πρέπει να πιστώσουμε στην προηγούμενη διοίκηση για την πρόοδο που είχαμε, για παράδειγμα στην συνεργασία στους τομείς ασφάλειας και άμυνας. Τώρα έχουμε μια καθαρή δέσμευση από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και την ομάδα του για να προχωρήσουμε ακόμα πιο γρήγορα. Ήμουν πολύ εντυπωσιασμένος από το συνέδριο του Economist αυτή την εβδομάδα και το επίπεδο της συνέχειας, ιδιαίτερα στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας που ήταν από τις αιχμές της διμερούς συνεργασίας μας. Όπως γνωρίζετε πολύ καλά ο ρυθμός της αμυντικής συνεργασίας μας είναι υψηλότερος από ότι ήταν για δεκαετίες. Πρόκειται για την πολύ στενή εταιρική σχέση στη βάση της Σούδας, οι σημαντικές επιχειρήσεις με τα MQ-9 στη Λάρισα, ο βηματισμός των στρατιωτικών ασκήσεων μας και οι εναλλαγές (σ.σ. των Αμερικανικών δυνάμεων) μέσω της Αλεξανδρούπολης και της Θεσσαλονίκης, η παρουσία της Ταξιαρχίας Αεροπορικής Μάχης στο Στεφανοβίκειο. Έχουμε δεσμευτεί σε διμερές επίπεδο αυτή η παρουσία και η συμμετοχή σε ασκήσεις να γίνει ακόμα μεγαλύτερη και πιο ουσιαστική για την επόμενη χρονιά. Έλεγα πάντα ότι ο τομέας με τις μεγαλύτερες δυναμικές για ανάπτυξη είναι η ήδη ισχυρή σχέση μας στο εμπόριο και τις επενδύσεις.
– Αυτό πραγματικά εξαρτάται από την κυβέρνηση και από το τι θα θέσουν αυτοί ως προτεραιότητα. Ως τώρα όποια προτεραιότητα έχω ακούσει από τους οικονομικούς υπουργούς ταιριάζει τέλεια με εκείνες που και εγώ έχω ταυτοποιήσει. Ήμουν στην Ουάσιγκτον τον Ιούνιο και μετά στη Νέα Υόρκη και δρομολογούσα τη συνεργασία μας με μια νέα κυβέρνηση. Συναντήθηκα με επενδυτές στη Νέα Υόρκη και άκουσα ένα επίμονο μήνυμα εκεί ότι οι άνθρωποι είναι ενθουσιασμένοι με τις ευκαιρίες στον τομέα της ενέργειας. Το “success story” που δεν έχει ποτέ περιγραφεί είναι εκείνο των startup εταιριών. Είμαι πολύ χαρούμενος που ο φίλος μου Κυριάκος Πιερρακάκης είναι δεσμευμένος να συνεχίσει το έργο που ξεκίνησε στο υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής, να αναβαθμίσει τον τομέα των startups. Το περίπτερο του υπουργείου στη ΔΕΘ ήταν ευθέως συνδεδεμένο με τις ΗΠΑ ως τιμώμενη χώρα το 2018, αλλά φέτος εργαζόμαστε με τον υπουργό Πιερρακάκη, με το Ελληνοαμερικανικό Επιμελητήριο, με τις τεχνολογικές εταιρίες μας, ώστε να έχουμε μια συνεχή αμερικανική παρουσία εκεί και να συνεχίζουμε να αναδεικνύουμε τις ευκαιρίες. Ένας από τους ανθρώπους που είδα στο Λευκό Οίκο τον περασμένο Ιούνιο ήταν ο Μάικλ Κράτσιος, τον οποίο θα θυμάστε από τη ΔΕΘ. Ο Μάικλ είναι τώρα επικεφαλής του Γραφείου του Προέδρου για την Πολιτική Επιστήμης και Τεχνολογίας, αλλά προέρχεται από τη Σίλικον Βάλεϊ. Είναι ήδη σε επαφή με τον υπουργό Πιερρακάκη. Αναμένουμε επίσκεψή του τις επόμενες λίγες εβδομάδες και θα τη χρησιμοποιήσουμε ως ευκαιρία να συνεχίσουμε να κτίζουμε γέφυρες ανάμεσα στην Ελληνική κυβέρνηση και τους τομείς τεχνολογίας και startups στις ΗΠΑ. Πιστεύω, ότι στον τομέα της ενέργειας, προφανώς, τα πράγματα πάνε πολύ καλά. Είμαι ικανοποιημένος διότι ένα από τα τελευταία πράγματα που κάναμε με την προηγούμενη κυβέρνηση ήταν η υπογραφή για τις έρευνες με την Exxon Mobil, την TOTAL και τα ΕΛΠΕ στην Κρήτη. Το συζήτησα ήδη με τον κ. Χατζηδάκη ο οποίος είναι πολύ υποστηρικτικός γι’ αυτή τη συμφωνία. Όπως είπα και δημόσια αυτή την εβδομάδα, ελπίζουμε ότι η ενεργοποίηση αυτής της συμφωνίας θα είναι από τις πρώτες ενέργειες της νέας Βουλής. Και ελπίζω, επίσης, ότι – πάνω απ’ όλα – ότι οι έρευνες στα ανοιχτά της Κρήτης θα είναι επιτυχείς και αυτό θα λειτουργήσει ως καταλύτης και για άλλους επενδυτές που αναζητούν ευκαιρίες. Στη συζήτηση μου με τον κ. Χατζηδάκη υπογράμμισα, επίσης, το ενδιαφέρον των Αμερικανικών εταιρειών ενέργειας για τις ευκαιρίες που προσφέρει η Ελλάδα στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Είχαμε τα πρόσφατα εγκαίνια ενός πάρκου Αιολικής ενέργειας που χρηματοδοτήθηκε από ένα αμερικανικό επενδυτικό σχήμα στα Κάτω Λακκώματα Φωκίδας και αποτελεί το πρώτο Ενεργειακό Πάρκο με τεχνολογία General Electric στην Ελλάδα. Θα θέλαμε να δούμε και άλλα τέτοια παραδείγματα. Έχω κάποιες αμερικανικές εταιρείες που θα ενδιαφέρονταν να διερευνήσουν τις ευκαιρίες εδώ και έχω μοιραστεί μια σειρά από διευθύνσεις e-mail με τους νέους υπουργούς λέγοντας «ακούστε, τώρα είναι η ώρα. Ας δούμε τι μπορούμε να κάνουμε”. Και ξανά, πιστεύω ότι ήταν πολύ καθαρό το μήνυμα από τον πρωθυπουργό για την πρόθεση αυτής της κυβέρνησης να ξεπεράσει τις προσδοκίες και να επιδείξει αποτελέσματα στο ταχύτερο δυνατό χρονοδιάγραμμα. Αυτή η στάση ταιριάζει πολύ με τον αμερικανικό τρόπο που γίνονται δουλειές, οπότε είμαι αισιόδοξος.
– Ακριβώς.
– Σίγουρα το ελπίζω! Εννοώ, ότι θα συνεχίσουμε να ρίχνουμε κούτσουρα στη φωτιά ώστε το καζάνι να συνεχίσει να βράζει! Πέρα από την επίσκεψη του βοηθού υπουργού Εξωτερικών Φίλιπ Ρίκερ την επόμενη εβδομάδα, στις αρχές Αυγούστου αναμένουμε μια επίσκεψη του βοηθού υπουργού Φρανκ Φάνον που είναι ο υπεύθυνος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την Ενέργεια και τους Φυσικούς Πόρους. Θα είναι μια ευκαιρία να συνεχίσουμε τον εντατικό διάλογό μας με το υπουργείο Ενέργειας. Το θετικό είναι, επίσης, ότι βρίσκονται στα υπουργεία που έχουν την ευθύνη των επενδύσεων – όπως είπα έχω συναντηθεί και με τους τρεις – ανθρώπους που γνωρίζουν τις ΗΠΑ, σε ορισμένα πεδία, ακόμα καλύτερα και από μένα και έχουν ξεκάθαρη κατανόηση για το τι χρειάζεται ώστε να έρθει μια αμερικάνικη επένδυση στην αγορά και γνωρίζουν ότι Ελλάδα δεν έχει τίποτε να χάσει. Αυτή είναι η στιγμή ώστε να αναδειχθεί ότι η Ελλάδα έχει αφήσει την κρίση πίσω της. Εκτιμώ τα σχόλια που έκανε ο κ. Χατζηδάκης κατά την παράδοση-παραλαβή του υπουργείου του για την ταχεία κίνηση σε αυτές τις διάφορες επενδυτικές ευκαιρίες. Και μετά είδα τον κ. Γεωργιάδη να λέει περίπου τα ίδια στη συνέντευξη του στο Euronews και αλλού. Όλοι λένε ότι επιθυμούν να κάνουν την Ελλάδα σε έναν από τους πιο ελκυστικούς επενδυτικούς προορισμούς στην Ευρώπη και οι ΗΠΑ, επειδή έχουμε στρατηγικό διακύβευμα στην επιτυχία της Ελληνικής οικονομίας και στην επιτυχία αυτής της κυβέρνησης, θα είναι ο ισχυρότερος δυνατός σύμμαχος σε αυτή την προσπάθεια.
– Νομίζω ότι είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Κανείς δεν αμφισβητεί τη θάλασσα δυτικά της Κρήτης, ή του Ιονίου. Είναι πραγματικά εντελώς διαφορετικά πράγματα. Πρόκειται για γραφειοκρατικά και πολιτικά εμπόδια που πρέπει να υπερκερασθούν ώστε να προχωρήσουν οι ενεργειακές ευκαιρίες στην Ελλάδα. Όταν ρώτησα τους εκπροσώπους του αμερικανικού επενδυτικού ομίλου που χρηματοδότησε το έργο στα Κάτω Λακώματα για το πόσο χρειάστηκε από την σύλληψη έως την εκτέλεση, σκέφτηκα ότι θα απαντούσαν κάτι κοντά στα τέσσερα ή πέντε χρόνια. Ήταν 13 χρόνια. Πρέπει να αγαπάς την Ελλάδα για να είσαι πρόθυμος να εργάζεσαι σε ένα έργο για 13 χρόνια μέσα από ρυθμιστικά και γραφειοκρατικά εμπόδια. Ξέρω, επίσης, ότι ο πρωθυπουργός έχει δεσμευθεί να απλοποιήσει τις διαδικασίες. Ξέρω ότι ο κ. Γεωργιάδης είναι απολύτως δεσμευμένος να σπάσει αυτό το μοντέλο. Το καλό με το αμερικανικό κεφάλαιο είναι ότι κινείται γρήγορα, αναζητά ευκαιρίες και οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν σοβαρά την Ελλάδα. Οπότε τώρα είναι η ώρα. Όπως είπα, τα θέματα γύρω από την Κύπρο είναι ένα διαφορετικό ζήτημα, μια διαφορετική κατηγορία που δεν επηρεάζει την αντίληψη της Ελλάδας ως ενεργειακού εταίρου για τις ΗΠΑ, διαμέσου του ΤΑΡ, της Ρεβιθούσας, του IGB, του FSRU και όλων των άλλων πραγμάτων στα οποία εργαζόμαστε μαζί κάθε μέρα. Τα ζητήματα γύρω από τη θάλασσα της Κύπρου είναι σημαντικά, σε όρους αρχής και περιφερειακής σταθερότητας. Αλλά στο μυαλό μου δεν επηρεάζουν σε καμία περίπτωση την ελκυστικότητα της Ελλάδας ως επενδυτικής ευκαιρίας.
– Στηρίζουμε με σθένος το σχήμα 3+1. Είχα την ευκαιρία στο συνέδριο του Economist, πέρα από το να μιλήσω στους Έλληνες εταίρους μας που ήταν εκεί να δω και τον υπουργό Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη για το όραμα μας να συνεχίζουμε να θεσμοποιούμε το σχήμα 3+1. Θέλουμε να συνεχίσουμε τις περιοδικές συναντήσεις σε επίπεδο κορυφής πρωθυπουργών και του Υπουργού Εξωτερικών Πομπέο, αλλά είναι, επίσης, πολύ χρήσιμο να έχουμε περισσότερες συζητήσεις σε επίπεδο ειδικών. Τον προηγούμενο μήνα είχαμε μια συνάντηση σε επίπεδο ειδικών για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας στην Κύπρο, όπου συμμετείχε ένας αξιωματούχος της πρεσβείας μας. Οπότε οι ΗΠΑ είναι εκεί. Προσπαθούμε να κάνουμε μια συνάντηση 3+1 στον τομέα της ενέργειας σύντομα. Και, επίσης, πρότεινα σε συναδέλφους ότι πρέπει να αναζητούμε ευκαιρία, για παράδειγμα, στο πεδίο της ψηφιακής πολιτικής όπου το Ισραήλ έχει μεγάλη εμπειρία, η Ελλάδα μεγάλες δυνατότητες και οι ΗΠΑ είναι παγκόσμιος ηγέτης. Αλλά η ιδέα είναι να πάρουμε τη συμφωνία σε πολιτικό επίπεδο που έχουμε ώστε να κρατάμε τις ΗΠΑ στο σχήμα 3+1 σε μια διαρκή βάση και να συνεχίσουμε να το μεταφέρουμε σε τομείς όπου οι ειδικοί μπορούν πραγματικά να αυξήσουν τις ευκαιρίες για συνεργασία. Ξέρω ότι η ελληνική κυβέρνηση στηρίζει αυτή την ιδέα. Ξέρω ότι η κυβέρνηση της Κύπρου τη στηρίζει, επίσης. Αλλά στο τέλος της ημέρας, εμείς είμαστε το “συν ένα”, οπότε οι υπόλοιποι τρεις θα πρέπει να αποφασίσουν καταρχάς πως και που θέλουν οι ΗΠΑ να συμμετάσχουν.
– Νομίζω ότι είναι ο λανθασμένος τρόπος να το βλέπει κάποιος. Είναι γεγονός, και χάρηκα που το άκουσα στο συνέδριο του Economist τόσο από τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών όσο και από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αλλάξει τη γεωγραφία της. Η Τουρκία είναι αναπόφευκτη για εσάς όσο και για εμάς. Και όπως έχω συχνά πει, δεν υπάρχουν άλλοι δύο σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ που να είναι τόσο ισχυρά ευθυγραμμισμένοι στο ζήτημα της Τουρκίας όσο η Ελλάδα και οι ΗΠΑ, διότι και οι δύο μας πιστεύουμε ακράδαντα ότι είναι ουσιαστικό για εμάς να εργαστούμε όσο πιο σκληρά μπορούμε, ώστε να διασφαλίσουμε ότι η Τουρκία θα παραμείνει προσδεδεμένη στη Δύση. Οι ΗΠΑ εκφράστηκαν πολύ καθαρά στο ζήτημα των S-400 και των F-35. Μιλήσαμε ξεκάθαρα για την προκλητική φύση των γεωτρήσεων που η Τουρκία κάνει στις θαλάσσιες περιοχές ανοιχτά της Κύπρου. Αλλά τίποτα από όλα αυτά δεν αλλάζει το γεγονός ότι εμείς, όπως εσείς, χρειαζόμαστε να βρούμε έναν τρόπο να κάνουμε όλο αυτό να δουλέψει. Οπότε θεωρώ ότι είναι μεγάλο λάθος να βλέπουμε τις σχέσεις των ΗΠΑ με την Ελλάδα μέσα από το φακό της Τουρκίας. Η σχέση μας με την Ελλάδα έχει την δική της ξεχωριστή αξία. Είναι μια σχέση ανάμεσα σε δύο συμμάχους, που έχει δοκιμαστεί στο χρόνο, ανάμεσα σε δύο δημοκρατίες, δύο χώρες με τις ίδιες αξίες και βαθείς δεσμούς λαού με λαό. Και η Τουρκία είναι ένας από τους τομείς που θέλουμε να εργαστούμε μαζί. Νομίζω ότι ήταν καθαρό το μήνυμα που ο κ. Δένδιας άκουσε όταν ήταν στην Ουάσιγκτον. Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε σε αυτό. Έχω δουλέψει τρία χρόνια πάνω σ’ αυτό. Ξύπνησα στις δύο το πρωί τη μέρα που οι Έλληνες στρατιώτες απήχθησαν στα Τουρκικά σύνορα. Ήμουν στο τηλέφωνο με την Ουάσιγκτον όταν τα σκάφη της Τουρκικής και της Ελληνικής Ακτοφυλακής συγκρούστηκαν στο Ανατολικό Αιγαίο. Θα παραμείνουμε δεσμευμένοι στο βαθμό που υπάρχουν κρίσεις που πρέπει να εκτονωθούν, αλλά δεν θέλουμε να ξοδέψουμε την ενέργεια μας εκεί. Θέλουμε να ξοδέψουμε την ενέργειά μας σε ένα θετικό τρόπο, σε όρους εμβάθυνσης και ανάπτυξης αυτής της σημαντικής στρατηγικής σχέσης. Αλλά θέλουμε να το κάνουμε όχι ως απειλή για την Τουρκία, δεν πρέπει να γίνεται αντιληπτό ως εχθρικό προς την Τουρκία. Και ο κ. Χριστοδουλίδης ήταν πολύ προσεκτικός στα σχόλια του στο συνέδριο του Economist γι’ αυτό το θέμα. Οπότε θα είμαστε καλά. Θα πρέπει να δουλέψουμε ορισμένες προκλήσεις, αλλά έχετε 200 χρόνια εμπειρίας αντιμετώπισης της Τουρκίας, οπότε ξέρετε πως να το κάνετε.
– Ειδικά για τις Πρέσπες, θα αφήσω την Ελληνική κυβέρνηση να μιλήσει η ίδια. Για μένα είναι σημαντικό ότι για 27 χρόνια το ονοματολογικό ήταν πηγή εκνευρισμού ανάμεσα σε Αμερικανούς διπλωμάτες και τους Έλληνες ομολόγους τους. Δεν υπάρχει πια θέμα στις Ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Είμαστε επικεντρωμένοι στο να στηρίξουμε τη συμμετοχή της Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ. Εκεί θα είμαστε εστιασμένοι κατά το φθινόπωρο και στη συνεργασία μας με το Κογκρέσο. Η Ελλάδα, φυσικά, ήταν η πρώτη χώρα που επικύρωσε την πρωτόκολλο εισδοχής της Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ, οπότε κλείσατε το θέμα. Στηρίζουμε το ρόλο που επιφυλάσσει η Ελλάδα για τον εαυτό της στη Βόρεια Μακεδονία. Όπως για παράδειγμα, η εναέρια αστυνόμευση της Βόρειας Μακεδονίας, παράλληλα με αυτό που ήδη κάνετε στο Μαυροβούνιο. Βλέπω μεγάλες ευκαιρίες για τις Ελληνικές επιχειρήσεις στη Βόρεια Μακεδονία. Αλλά όπως είπα, θα αφήσω την κυβέρνηση να μιλήσει για την πολιτική στις σχέσεις με τη Βόρεια Μακεδονία, αλλά η εστίασή μας ως κυβέρνηση, ως ΗΠΑ, είναι πως θα στηρίξουμε τώρα αυτή τη χώρα να γίνει ένα ισχυρό και αποτελεσματικό μέλος του ΝΑΤΟ. Και, βεβαίως, είμαι πολύ περήφανος για το γεγονός ότι η πρώην επιτετραμμένη στην Αθήνα, η Κέιτ Μπερνς είναι τώρα η πρέσβης μας στα Σκόπια. Είπα στον υπουργό Εξωτερικών της Βόρειας Μακεδονίας, όταν ήταν στο συνέδριο του Economist, ότι τους έχουμε στείλει μια από τους καλύτερες της Αμερικανικής διπλωματίας.
– Θα πρόσθετα έναν ακόμη πυλώνα. Και αυτός είναι οι διευκολύνσεις που παρέχει η Ελλάδα για αμερικανικές επιχειρήσεις στο ευρύτερο θέατρο της Ανατολικής Μεσογείου, του Αιγαίου της Μαύρης Θάλασσας και των Βαλκανίων. Η Ελλάδα έχει εξαιρετικά ικανές Ένοπλες Δυνάμεις (Ε.Δ.). Είναι ένας ισχυρός και έμπιστος σύμμαχος στο ΝΑΤΟ. Και ένας από τους λόγους που υποστηρίζουμε τόσο πολύ την αύξηση των Ελληνικών δυνατοτήτων είναι επειδή κάνει την Ελλάδα καλύτερο σύμμαχο. Είτε πρόκειται για το Πολεμικό Ναυτικό που παρέχει υπηρεσίες συνοδείας σε κάποια Ομάδα Κρούσης Αεροπλανοφόρου η οποία διασχίζει την Ανατολική Μεσόγειο, ή Ελληνικές Ειδικές Δυνάμεις που εργάζονται με τις Αμερικανικές όπως κάναμε κατά τη διάρκεια της Jackal Stone, ώστε να εκπαιδεύσουμε τις δυνατότητες μας αν, ο μη γένοιτο, υπήρχε κάποιο περίπλοκο τρομοκρατικό επεισόδιο, ή το είδος της υποστήριξης και των διευκολύνσεων που παρέχει η Ελλάδα μέσω του NRDC και το αρχηγείο LANDCOM (σ.σ. Βόρεια Ελλάδα) ή τις ασκήσεις των Ε.Δ. Και το Στεφανοβίκειο είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα. Ο λόγος που έχουμε στα ελικόπτερα μας στο Στεφανοβίκειο είναι διότι προφανώς αποτελεί ευκαιρία για εξάσκηση των δυνατοτήτων τους με τις Ελληνικές Ε.Δ., αλλά και επειδή προσφέρει ένα ασύγκριτο επιχειρησιακό περιβάλλον, ώστε να διατηρηθεί η ετοιμότητα των Αμερικανικών Δυνάμεων.
– Ξέρετε, καταρχάς, ότι ένας από τους πυλώνες του Στρατηγικού Διαλόγου αντανακλά τη σημασία αυτών των θεμάτων. Δεν θα μπορούσα να είμαι πιο ενθουσιασμένος με την Νίκη Κεραμέως ως υπουργό Παιδείας. Αυτή κι εγώ έχουμε περάσει χρόνια μιλώντας γι’ αυτό τα θέματα. Τώρα θα πρέπει να κάνουμε τα λόγια μας πράξη. Όταν ήμουν στην Ουάσιγκτον και τη Νέα Υόρκη διαπίστωσα μεγάλη επιθυμία και για την εκπαιδευτική συνεργασία, είτε πρόκειται για προγράμματα όπως το Χάρβαρντ στο Ναύπλιο και το NYU στο Κολωνάκι, τα προγράμματα που είναι υπό την αιγίδα του CYA και όλα τα πανεπιστήμια που έχουν προγράμματα για εξάμηνα στο εξωτερικό. Γνωρίζω ότι ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης ενδιαφέρεται γι’ αυτό τον τομέα. Και ως κάποιος με πτυχία από το Χάρβαρντ και το Στάνφορντ, δεν χρειάζεται να πειστεί για την αξία των εκπαιδευτικών συνεργειών με τις ΗΠΑ. Έχω πει δημόσια ότι πάντα πίστευα στο ανθρώπινο κεφάλαιο αυτής της χώρας. Το μικρό ατύχημα που είχα ενίσχυσε αυτή την πεποίθηση. Είναι ένα ερώτημα πως ξεκλειδώνεται αυτό το δυναμικό. Μπορούμε να είμαστε ο καλύτερος δυνατός εταίρος γι’ αυτό. Δεν μπορώ να φέρω το Στάνφορντ, το NYU ή το Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια, διότι κανείς από αυτούς δεν εργάζεται για μένα ή την κυβέρνησή μου, είναι όλα ιδιωτικά ή τοπικά, πολιτειακά ιδρύματα. Αλλά γνωρίζω ότι υπάρχει αρκετή αξία που περιμένει να ξεκλειδωθεί και ανυπομονώ να εργαστώ με την υπουργό Κεραμέως για να στηρίξω σε αυτή την κατεύθυνση. Όπως είπα, την μετράω ως φίλη. Σέβομαι απίστευτα πόσο προσεκτική είναι σε αυτά τα ζητήματα.
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας