Άμυνα
Τα ελληνοτουρκικά, η Δύση και η «παγίδα της ευμάρειας»
Γράφει ο Γιώργος Παπανικολάου
«Si vis pacem, para bellum». Αν θέλεις ειρήνη, ετοιμάσου για πόλεμο. Αυτό το λατινικό απόφθεγμα, που φαίνεται να προέκυψε περί το 500 μ.Χ., δείχνει να «ξεχάστηκε» για σημαντικό χρονικό διάστημα συνολικά στη Δύση, σε μεγάλο βαθμό και στην Ελλάδα.
Με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και την ανάδειξη αμερικανικής μονοκρατορίας, κάποιοι έσπευσαν να μιλήσουν για «το τέλος της Ιστορίας», δίνοντας ώθηση σε μια οικονομική παγκοσμιοποίηση, που -θεωρητικά- θα εδραίωνε σταδιακά σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης, φιλελεύθερες δημοκρατικές αρχές, μέσω της αύξησης της ευμάρειας.
Δεν είναι τυχαίο ότι στη διάρκεια αυτής της περιόδου, Ελλάδα και Τουρκία ήρθαν πιο κοντά, με αποκορύφωμα ίσως την περίοδο κατά την οποία η Eθνική Tράπεζα εξαγόρασε το 2006 και λειτούργησε μια από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Τουρκίας. Ούτε είναι βέβαια τυχαίο ότι οι αμυντικές δαπάνες της χώρας μας μειώθηκαν στο διάστημα 2009-2015 κατά πάνω από 50%, ως αποτέλεσμα και της μεγάλης οικονομικής κρίσης.
Προς το παρόν, όμως, η ιστορία όχι απλώς συνεχίζεται αλλά διαψεύδει οικτρά αυτές τις θεωρίες.
Μεγάλος κερδισμένος της παγκοσμιοποίησης αναδείχθηκε η Κίνα, η δεύτερη πλέον υπερδύναμη της εποχής μας και οι Αμερικανοί, αφού κατάλαβαν το λάθος τους, πασχίζουν τώρα να μαζέψουν την «καλούμπα», στο πλαίσιο ενός νέου ψυχρού πολέμου. Οι συρράξεις ανά τον κόσμο δεν έχουν μειωθεί, αντίθετα επιστρέφει η εποχή της «διπλωματίας των κανονιοφόρων», ενώ τα απολυταρχικά καθεστώτα αυξάνονται.
Από την προσπάθεια εναγκαλισμού της Ρωσίας και της «ειδικής σχέσης» με το ΝΑΤΟ, το 2010, περάσαμε στην εισβολή στην Ουκρανία και την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014. Κι από τα ζεϊμπέκικα και τις κουμπαριές με την τουρκική ηγεσία, στη σχεδόν μόνιμη πλέον απειλή θερμού επεισοδίου.
Η αφελής αντίληψη των δημοκρατικών ηγεσιών της Δύσης ότι οι διασυνοριακές οικονομικές σχέσεις και το εμπόριο θα οδηγήσουν περίπου σε εξάλειψη των αναμετρήσεων (σ.σ. με ποιους δηλαδή συναλλάσσονταν πριν το 1914 οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες που βρέθηκαν αντίπαλες στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο;) διαψεύστηκε οικτρά, καθώς χώρες όπως η Κίνα και η Ρωσία ενσωμάτωσαν τα στοιχεία του καπιταλισμού που έκριναν ότι χρειάζονται, δημιουργώντας δικά τους κοινωνικοοικονομικά μορφώματα, που όμως υποτάσσουν τα επιχειρηματικά συμφέροντα απολύτως στο στρατηγικό κρατικό συμφέρον.
Βούτυρο και σπατάλες εμείς… κανόνια οι Τούρκοι
Η σύγκριση της πορείας Ελλάδας και Τουρκίας, το προηγούμενο διάστημα, είναι ενδεχομένως ακόμη χειρότερη. Ενόσω η χώρα μας ζούσε την περίοδο της, σε μεγάλο βαθμό επίπλαστης, ευμάρειας, αγνοώντας τα ελαττώματα ενός καταστροφικού οικονομικού μοντέλου, σπαταλώντας παντού κι εν συνεχεία καταρράκωνε τον αμυντικό προϋπολογισμό (σε συνεργασία βεβαίως με τους Ευρωπαίους εταίρους της), η Τουρκία του Ερντογάν, εκμεταλλευόμενη τους δικούς της αναπτυξιακούς ρυθμούς, έστηνε τα θεμέλια της ανάδειξής της ως ισχυρής περιφερειακής δύναμης, δημιουργώντας και μεγάλη αμυντική βιομηχανία, την ώρα που εμείς διαλύαμε σχεδόν πλήρως τη δική μας.
Μικρή παρηγοριά, το γεγονός ότι σήμερα η οικονομία της βρίσκεται κι αυτή σε κρίση, όταν ήδη ναυπηγεί και ελαφρύ αεροπλανοφόρο, αντίστοιχο αυτών που διαθέτουν μόνο μεγάλες Δυτικές δυνάμεις, ενώ πολλοί φοβούνται ότι μέσω Ρωσίας, με τη βοήθεια της οποίας κατασκευάζει πυρηνικό σταθμό, επιδιώκει και την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων. (https://www.inss.org.il/publication/erdogans-threat-on-nuclear-militarization/)
Ποιοι αλήθεια ήταν εκείνοι που ενήργησαν τα προηγούμενα χρόνια ωσάν η Ελλάδα να συνόρευε με το… Λουξεμβούργο, ξεχνώντας την άμυνα; Το ρητορικό αυτό ερώτημα έχει σημασία σήμερα, όχι μόνο διότι σχετίζεται με την κατάσταση που αντιμετωπίζουμε πλέον, αλλά και διότι ορισμένοι εξ αυτών το παίζουν «τουρκοφάγοι» και υπερπατριώτες.
Η παγίδα της ευμάρειας
Οι ίδιοι πάντως αν ερωτηθούν τώρα, θα δείξουν την οικονομική κρίση αλλά και προς τη μεριά των «εταίρων» μας. Κι εν μέρει, θα έχουν κάποιο δίκιο. Διότι ιδίως πριν ξεσπάσει το προσφυγικό, η προσπάθεια να «ενσωματωθεί» η Τουρκία στην ΕΕ ήταν απολύτως διαδεδομένη πρακτική -και η πίστη στα απαραβίαστα «ευρωπαϊκά σύνορα» (παρότι δεν υπήρχε ούτε υπάρχει ευρωπαϊκός στρατός να τα φυλάξει) σχεδόν απόλυτη, εντός αλλά και εκτός Ελλάδας.
Αυτή η αντίληψη, την οποία αποκαλώ «παγίδα της ευμάρειας», η πίστη δηλαδή ότι η «κοινή ευμάρεια» προστατεύει από τις διεκδικήσεις (αγνοώντας ότι τα κράτη έχουν αντικρουόμενα συμφέροντα, ότι η συμπεριφορά τους καθορίζεται από ισορροπίες στρατιωτικής και μη ισχύος, ότι εμπεριέχουν σοβινιστικά και εθνικιστικά στοιχεία) έχει και δεύτερη όψη.
Η οποία αφορά το πολιτικό κόστος που επιφέρουν οι υψηλές αμυντικές δαπάνες, σε μια δημοκρατική κοινωνία, συνηθισμένη σε μακροχρόνια ειρήνη, που επιδιώκει τη διαρκή αύξηση του βιοτικού της επιπέδου, σχεδόν πάση θυσία.
Το τίμημα αυτό πληρώνει άλλωστε σήμερα η Ευρώπη, εν μέσω της σταδιακής αμερικανικής απαγκίστρωσης. Καλυμμένα επί δεκαετίες από την πυρηνική και συμβατική ισχύ της «ομπρέλας» των ΗΠΑ, τα ευρωπαϊκά κράτη άφησαν τους αμυντικούς τους προϋπολογισμούς να ατροφήσουν τόσο, που να μην είναι σήμερα σε θέση να προβάλλουν αποτελεσματικά την ισχύ τους σε περιοχές όπου θα το επιθυμούσαν. Αφέθηκαν να γίνουν κομπάρσοι και παραμένουν. Τουλάχιστον μέχρι να αποφασίσουν να ενώσουν τις δυνάμεις τους, πράγμα που μπορεί να επιθυμεί πλέον και ο γαλλογερμανικός άξονας αλλά, στην καλύτερη περίπτωση, θα απαιτήσει μεγάλο χρόνο.
Πέραν αυτού όμως, η παγίδα της ευμάρειας εξηγεί τη διαχρονική απροθυμία της ΕΕ να εμπλακεί σε οτιδήποτε θυμίζει αναμέτρηση, κι ακόμη περισσότερο, τη διαφαινόμενη αδυναμία της να αντιληφθεί πλήρως τις αλλαγές που συμβαίνουν στο γεωπολιτικό περιβάλλον, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο κινούνται αρκετές χώρες, περιλαμβανομένης της Τουρκίας, που ξεκάθαρα επιδιώκει να μεγεθύνει με κάθε τρόπο, περιλαμβανομένης της στρατιωτικής ισχύος, τη σφαίρα επιρροής της.
Το «κενό ισχύος» λόγω ΗΠΑ, ο Πούτιν και ο Ερντογάν
Υπάρχουν πολλοί λόγοι που οδηγούν στη συρρίκνωση του ρόλου των ΗΠΑ ως «παγκόσμιου χωροφύλακα». Κάποιοι έχουν να κάνουν με τον Τραμπ, κάποιοι με μια ευρύτερη στροφή, κάποιοι με τις διαταραχές στην ισορροπία δυνάμεων με την Κίνα (πρωτίστως) και τη Ρωσία (δευτερευόντως). Ορισμένοι δείχνουν αναπόδραστοι, τουλάχιστον μακροχρόνια.
Εκείνο που έχει σημασία για την Ελλάδα είναι ότι το κενό ισχύος που προκύπτει, εκμεταλλεύονται κατεστημένες και αναδυόμενες δυνάμεις, προκειμένου να εδραιώσουν τη δική τους θέση. Αυτός είναι ο παράγοντας που αυξάνει τις εντάσεις και οδηγεί σε φαινόμενα που κάποιοι πίστευαν ότι ανήκουν στο παρελθόν.
Στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, πρωταγωνιστικό ρόλο διεκδικεί πλέον η Ρωσία του Πούτιν και αναδύεται η Τουρκία του Ερντογάν, από τη Συρία ως τη Λιβύη. Το χειρότερο, δε, είναι ότι παρά τις κατά καιρούς συγκρούσεις στη Συρία και την υποστήριξη αντίπαλων δυνάμεων στη Λιβύη, η Τουρκία φαίνεται να συνεργάζεται άψογα με τη Ρωσία. Και σε ορισμένα θέματα (όπως η αγορά των πυραύλων S-400 και η Συρία) να λειτουργεί ακόμη και ως «δούρειος ίππος» του Πούτιν μέσα στο ΝΑΤΟ.
Εντούτοις, ακόμη και στο περιστατικό που συνέβη μεταξύ Τουρκίας και Γαλλίας κατά τον υποτιθέμενο ναυτικό αποκλεισμό της Λιβύης (και οδήγησε σε έκρηξη οργισμένων δηλώσεων από τη Γαλλία), μόνον οκτώ από τις 30 χώρες-μέλη πήραν θέση υπέρ της Γαλλίας. Μεταξύ αυτών, δεν περιλαμβάνονταν ούτε οι ΗΠΑ ούτε η Μεγάλη Βρετανία!
Ακριβώς επειδή αμφότερες εμφανίζονται να θεωρούν ως «χρήσιμο ατζέντη» την Τουρκία, στην περιοχή. Όσο κυνικό δε κι αν ακούγεται, η «προθυμία» του Ερντογάν να προβάλει ισχύ, να απειλήσει, αλλά και να εμπλακεί στρατιωτικά, όπως έκανε και εξακολουθεί να κάνει στη Συρία, στο Ιράκ, στη Λιβύη, τον καθιστά «παίκτη με επιρροή» στο φλερτάρισμά του με Δύση και Ανατολή.
Το ρευστό σκηνικό των συμμαχιών και η αποτρεπτική ισχύς
Όσο αυξάνει η «πολυμέρεια» σε επίπεδο ισχυρών δυνάμεων, οι ξεκάθαροι διαχωρισμοί της εποχής του ψυχρού πολέμου και τα σχετικώς απλά διλήμματα της Pax Americana μπαίνουν στο χρονοντούλαπο. Οι σύμμαχοι του σήμερα μπορεί να γίνουν εχθροί του αύριο, κι ακόμη περισσότερο, παρατηρούμε φαινόμενα χωρών που συνεργάζονται και αναμετρώνται, ανάλογα με τον τρόπο που συναντώνται τα συμφέροντά τους, ακόμη και στην ίδια χρονική περίοδο.
Μέσα σε αυτό το σύνθετο τοπίο, με τις ΗΠΑ σε τροχιά αποδρομής, το ΝΑΤΟ διαιρεμένο να αναζητεί ρόλο ενώ η Ευρώπη βρίσκεται σε εμβρυακά στάδια όσον αφορά στην κοινή άμυνα και εξωτερική πολιτική, αλλά και με συχνά αντικρουόμενα συμφέροντα στην περιοχή (χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτή την περίοδο η Ιταλία και η Γαλλία, που υποστηρίζουν αντίπαλους παίκτες στη Λιβύη), οι επιλογές της χώρας μας εμφανίζονται πολύ συγκεκριμένες.
Η αναζήτηση συμμαχιών στην ευρύτερη περιοχή αλλά και στις προαναφερθείσες μεγάλες δυνάμεις αποτελεί αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη. Ο δομημένος διάλογος με την Τουρκία επί συγκεκριμένων θεμάτων (ΑΟΖ – υφαλοκρυπίδα), επίσης. Όμως η στάση της Τουρκίας, το δόγμα επέκτασης που έχει καλλιεργήσει επί δεκαετίες -και είναι αμφίβολο αν θα αλλάξει, ακόμη κι όταν ο Ερντογάν φύγει από το προσκήνιο-, απαιτεί επιπλέον προσαρμογές και θυσίες από πλευράς μας, που μπορεί να είναι επώδυνες οικονομικά, αποδεικνύονται όμως διαχρονικά απαραίτητες.
Πρέπει να βγούμε από την παγίδα της ευμάρειας και να επανεξετάσουμε συνολικά την ισορροπία ανάμεσα «στο βούτυρο και στα κανόνια». Πρέπει να ξαναδούμε τάχιστα και ολιστικά τις αμυντικές μας δυνατότητες (και δαπάνες), πριν να είναι πολύ αργά. Πρέπει να αλλάξουμε επίσης και νοοτροπία ως προς το μέγεθος της ξεκάθαρης απειλής που αντιμετωπίζουμε σήμερα και τις δυσάρεστες προβολές για το μέλλον. Η ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος είναι ίσως το πιο κρίσιμο στοιχείο.
Διότι, φευ, αν χρειαστεί, πολύ δύσκολα θα έρθει κάποιος άλλος να πολεμήσει για μας.
ΠΗΓΗ: euro2day.gr
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας