Αναλύσεις
Η ισχύς της Τουρκίας είναι τόση όσο η ανθεκτικότητα της Αμερικάνικης κλωστής από την οποία κρέμεται
Δρ. Άρης Πετάσης*
Η φράση, «Παρακαλώ τον Θεό να χαρίσει στην Τουρκία και άλλες κατακτήσεις όπως την Αγία Σοφία» δεν ανήκει στον 15ο Αιώνα ούτε λέχθηκε από κάποιο ανεύθυνο πρόσωπο. Λέχθηκε το 2020 από τον Πρόεδρο της Τουρκίας. Το 2018 ακούσαμε από τον στενό συνεργάτη του Τούρκου Προέδρου Mustafa Destici, «Μια μέρα η Τούρκικη σημαία θα κυματίζει ξανά στην Αθήνα». Το περίεργο είναι πως η ‘σύμμαχος’ Αμερική δεν θεώρησε την δήλωση αυτή σαν ανεπίτρεπτη και ως υποθάλπουσα επιθετικότητα κατά άλλου κράτους και δει μέλους του ΝΑΤΟ. Την ίδια απαθή στάση τήρησε και η Ευρωπαϊκή ‘οικογένεια’ μας. Αντιθέτως, ο Πρόεδρος της Αμερικής εκθείασε πρόσφατα τον Ερτογάν σαν καλό σκακιστή και παγκόσμιο ηγέτη. Διερωτώμαι τι θα γινόταν εάν αντίστοιχες απειλητικές δηλώσεις εναντίον γειτονικών χωρών γινόντουσαν από την Ελλάδα, Ρωσία, Κίνα ή το Ιράν για παράδειγμα. Αμέσως, θα άρχιζε η ενορχηστρωμένη προπαγάνδα των διεθνών μέσων μαζικής ενημέρωσης και του δυτικού κατεστημένου..
Γιατί αυτή η κατάσταση;
Τι είναι αυτό που διαθέτει η Τουρκία και που τής επιτρέπει να μιλά για νέες κατακτήσεις ελληνικών εδαφών, να παραβιάζει ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα χωρίς ουσιαστική αντίδραση από τους ‘στρατηγικούς σύμμαχους’ μας ενώ εμείς τους επιβεβαιώνουμε κάθε λίγο πως ‘ανήκουμε στην Δύση’; Η ακατανόητη απραξία της Δύσης είναι τόσο έντονη που ανάγκασε το Hellenic American Leadership Council να ζητά απεγνωσμένα από εμάς να ικετεύσουμε τον Αμερικανό Υπουργό Εξωτερικών Mike Pompeo να ξεκαθαρίσει στους Τούρκους πως η συμπεριφορά τους είναι απαράδεκτη. «…είναι ανάγκη το Αμερικάνικο Υπουργείο Εξωτερικών να σταματήσει να στέλνει ήξεις αφήξεις μηνύματα προς την Τουρκία και να πάρει μια ξεκάθαρη θέση…” Δηλαδή, μετά από δεκάδες χρόνια προσπαθειών των ελληνοαμερικάνων δεν κατάφεραν καν να πείσουν την Αμερική να κάνει μια ξεκάθαρη δήλωση εναντίον της Τουρκίας για τον τυχοδιωκτισμό της στην Ανατολική Μεσόγειο την οποία τώρα οικειοποιείται σαν …’Γαλάζια Πατρίδα.’
Η μάσκα της υπερδύναμης.
Ποία είναι αυτή η Τουρκία που θέλει να το παίζει υπερδύναμη ενώ με κριτήρια υπερδυνάμεων μόλις και μετά δυσκολίας μπαίνει στην τάξη των μεσαίων βαρών; Ποία είναι αυτή η Τουρκία που με το πρόσχημα του ειρηνοποιού καταδυναστεύει τους πολύ πιο αδύνατους από αυτή; Δηλαδή, την μια φούχτα Ελλήνων στην Κύπρο, τους άοπλους Κούρδους στη Συρία και στο Ιράκ, κοκ; Σχετικά, ο Simon Tisdall έγγραψε στην Guardian στις 16/8/2020: «η Τουρκία συνεχίζει να έχει χιλιάδες στρατιώτες βαθιά μέσα στην Βόρεια Συρία οι οποίοι προσποιούνται τους ειρηνευτές αλλά στην πραγματικότητα είναι κατακτητές και δεσμώτες (jailers) χωρίς κανένας να έχει διάθεση να σταματήσει τον Ερτογάν.» Άλλοι ευστόχως παρατηρούν πως στην κατάσταση που βρίσκεται η Τουρκία αυτή ασχολείται μόνο με αντιπάλους που είναι οπλισμένοι με μεταχειρισμένα καλάσνικοβ. Αποφεύγει συγκρούσεις με οργανωμένους και σύγχρονους στρατούς όπως το Ισραήλ αλλά και την Ελλάδα. Στο επεισόδιο με το Navi Marmara (2010) οι Τούρκοι φώναξαν για καμιά-δύο μέρες και μετά σιώπησαν γιατί απέναντι βρήκαν την δύναμη του Ισραήλ. Όταν Ισραηλινά πολεμικά αεροπλάνα υπερύπτανται της κατεχόμενης περιοχής της Κύπρου προσποιούνται πως δεν τα βλέπουν.
Ας δούμε ποία είναι αυτή η Τουρκία που βρίσκεται στο απυρόβλητο παρά τα εγκλήματα που διαπράττει και που συνεχώς παραβιάζει το διεθνές δίκαιο:
- Οικονομικά Τουρκίας. Με μέτρα της περιοχής η Τουρκία διαθέτει ένα σχετικά μεγάλο ΑΕΠ αλλά τίποτα το ιδιαίτερο συγκριτικά με τις οικονομικά προηγμένες χώρες. Για παράδειγμα, το ΑΕΠ της μεγάλης Τουρκίας είναι μόλις 2 φορές μεγαλύτερο αυτού του μικρού Ισραήλ. Αυτό σημαίνει πως 40 Τούρκοι παράγουν όσο 10 Ισραηλίτες ή 20 Έλληνες. H Τουρκία δεν ανήκει στους μεγάλους. Απλά προσποιείται τον μεγάλο (με συμπαιγνία τρίτων) με σκοπό να ενσπείρει τον φόβο στους γείτονες της. Συγκριτικά, η οικονομία της Τουρκίας των 80 εκατομμυρίων πληθυσμού είναι μόνο το 20% της Γερμανικής οικονομίας, 25% της Γαλλικής και 33% της Ιταλικής. Επίσης, η οικονομία της Τουρκίας βρίσκεται σήμερα σε δεινή θέση ιδιαίτερα λόγω πτώσης της αξίας της τουρκικής λίρας. Όντας χώρα που εισάγει ενέργεια και με εταιρείες που δανείζονται σε σκληρό νόμισμα είναι ζήτημα χρόνου πότε θα ζητήσει εξωτερικό σωσίβιο και μνημόνια. Στην έκθεση Turkey Economic Monitor (TEM) στις 12 Αυγούστου, 2020 η Παγκόσμια Τράπεζα προειδοποιεί για την επικίνδυνη μείωση που σημείωσαν τα αποθέματα της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας καθώς και την φυγή κεφαλαίων προς πιο ασφαλείς προορισμούς. Επίσης, πάσχει από το λεγόμενο middle income trap με την οικονομία της να είναι καθηλωμένη στο χαμηλό $9-10,000 κατά κεφαλή εισόδημα.
- Εθνοκάθαρση. Παρά την σφαγή των Ελλήνων και των Αρμενίων για να δημιουργήσει εθνική ‘αγνότητα’ και συνοχή δεν το κατάφερε και κινδυνεύει από κατακερματισμό και αποσχιστικές ενέργειες. Είναι χώρα των λίγων πλουσίων και των πολλών φτωχών και της ανισότητας στο μορφωτικό επίπεδο. .
- Πολεμικές εκστρατείες. Βρίσκεται με εκστρατευτικό στρατό στο Κατάρ, στην Σομαλία, Κύπρο (σαν κατοχική δύναμη), Σουδάν, Συρία και Λιβύη πράγμα που ποικιλοτρόπως είναι επικίνδυνο. Οι εκστρατείες της έχουν σαν τελικό σκοπό να βλάψουν συμμάχους της Αμερικής όπως η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑ Εμιράτα, την Αίγυπτο, την Ελλάδα, κ.ο.κ. Ενώ, αρχικά το κάθε νέο μέτωπο που άνοιγε περιοριζόταν στο συγκεκριμένο χώρο τώρα τα μέτωπα μεταξύ τους είναι αλληλένδετα. και έτσι βλέπουμε χώρες να συνασπίζονται εναντίον της Τουρκίας. Για παράδειγμα η επέμβαση της στη Λιβύη τώρα αφορά και την Γαλλία, Ιταλία, την Αίγυπτο, την Ελλάδα, το Ισραήλ, την Ρωσία και άλλους.
- Περιορισμένες δυνατότητες. Η Τουρκία απλά δεν έχει οικονομικές, στρατιωτικές και άλλες δυνατότητες να διατηρεί ανοικτά τόσα μέτωπα και να το παίζει υπερδύναμη. Το γνωρίζει αλλά προσποιείται για τα μάτια των ηττοπαθών. Οι βάσεις και οι στρατοί της Τουρκίας στον Περσικό Κόλπο, την Ερυθρά Θάλασσα, στο Κέρας της Αφρικής και στην Λιβυη της δίνουν μεν την δυνατότητα μεταφοράς στρατού, αεροπορίας και ναυτικού αλλά μόνο υπό την αίρεση της Αιγύπτου που ελέγχει την διώρυγα του Σουέζ, της Σ. Αραβίας και των ΗΑΕ που ελέγχουν τον Περσικό Κόλπο και της Ελλάδος που ελέγχει την έξοδο από την Μαύρη Θάλασσα, κοκ. Μαζί Ελλάς και Αίγυπτος μπορούν να της προκαλέσουν ασφυξία στην Λιβύη με πίεση από δύση και ανατολή.
- Τουρκία με ένα μόνο σύμμαχο. Πέραν της σταθερής στήριξης που παίρνει από την Αμερική τα τελευταία 70 χρόνια δεν διαθέτει κανένα σύμμαχο ή φίλο στην περιοχή. Ενώ, όσον αφορά την Συρία και Λιβύη βρίσκεται σε πορεία σύγκρουσης με την Ρωσία.
Τι είναι όμως αυτό που επιτρέπει στην Τουρκία να κρατιέται και να το παίζει υπερδύναμη και να απειλεί; Οι κύριοι λόγοι είναι οι ακόλουθοι πιστεύω:
- Η στήριξη Πενταγώνου. Η κύρια πηγή στήριξης της Τουρκίας είναι το Πεντάγωνο- το αμερικάνικο στρατιωτικό κατεστημένο που συμπεριλαμβάνει και τον ελληνοαμερικάνο υποστηριχτή του εξοπλισμού της Τουρκίας Σταυρίδη- και το State Department.
- Η δεδομένη Ελλάδα. Η Ελλάδα θεωρείται δεδομένη για την Δύση και αποδέχεται, συμβιβάζεται και περιορίζεται μέσα στα πλαίσια που της καθορίζουν. Για 160 χρόνια ισχύει αυτό που είπε το 1841 ο Sir Edmond Lyons, British Minister to Greece, ‘μια πραγματικά ανεξάρτητη Ελλάδα αποτελεί παραδοξότητα. Η Ελλάδα μπορεί να είναι Βρετανική (Αμερικάνικη σήμερα) ή Ρωσική, και επειδή δεν μπορεί να είναι Ρωσική, αναγκαστικά είναι Βρετανική.’
- Ο ελληνικές ψευδαισθήσεις. Σε αντίθεση με το πώς βλέπει η Αμερική την Τουρκία, θεωρεί την Ελλάδα (και Κύπρο) απόλυτα δεδομένη από το 1947 μέχρι σήμερα. Η Αμερική δεν έχει κανένα λόγο να κάνει χατίρια στην Ελλάδα και να κακοφανίζει την μη-δεδομένη Τουρκία. Ενώ η Ελλάδα μεμψιμοιρεί πως η Ρωσία πώλησε πυραύλους στην Τουρκία η ίδια δέχτηκε πειθήνια να εγκατασταθούν στην Ελλάδα 3 θανάσιμες για την Ρωσία βάσεις. Η πλέον επικίνδυνη για την Ρωσία είναι η ναυτική βάση στην Αλεξανδρούπολη που βρίσκεται στρατηγικά πλησίον της εξόδου της Ρωσίας από την Μαύρη Θάλασσα προς στο Αιγαίο. (greekcitytimes.com–/2020/01/31.) Η Ρωσία, δικαίως, βλέπει την Ελλάδα ως εχθρική εφόσον η τελευταία συνεργάζεται στενά με την Αμερική για το κακό της Ρωσίας. Όλα αυτά παρά την γενική συμπάθεια του ελληνικού πληθυσμού προς την Ρωσία. Ήδη ο Ρώσος πρέσβης στην ΕΕ προειδοποίησε την Ελλάδα και της θύμισε πως ότι έκανε η Αμερική στους Κούρδους που τους εγκατέλειψε στο έλεος του Θεού θα το κάνει και με τους Έλληνες. Η Ελληνική Βουλή με 175-33 ψήφους ενέκρινε το Mutual Defense Cooperation Agreement που υπογράφηκε κατά την επίσκεψη του Pompeo και έτσι είναι τώρα απόλυτα μπλεγμένη μέσα στα αντι-Ρωσικά σχέδια της Αμερικής. Προκαλώντας έτσι πλήρη σχεδόν ρήξη στις παραδοσιακές καλές σχέσεις Ελλάδος- Ρωσίας.
- Τουρκία μοχλός και κατά της Κίνας. Για την Αμερική πέραν από την σημασία της Τουρκίας σαν σφήνα ενάντια στην Ρωσία τα τελευταία 70 χρόνια, τώρα είναι χρήσιμη και για τα σχέδια της Αμερικής εναντίον της Κίνας. Η Αμερική επιθυμεί διακαώς την Τουρκία σύμμαχο στην εκστρατεία φθοράς κατά της Κίνας και στην πάση θυσία καταστροφή του Eurasιa project και ιδιαίτερα του προγράμματος one road one belt της Κίνας. Στην Κεντρική Ασία οι τουρκόφωνοι εκτείνονται με συνεχή γραμμή από τις παρυφές της Κίνας μέχρι την Τουρκία. Άρα, με αυτή την θεώρηση, η σημασία της Τουρκίας στα μάτια του κατεστημένου της Αμερικής είναι αυξημένη αντί το αντίθετο. Ας μην ξεχνούμε πως τόσο η Κίνα όσο και η Ρωσία βρίσκονται στον κατάλογο των εχθρών της Αμερικής (έγγραφα του US National Security Strategy) και η Τουρκία στον κατάλογο των σημαντικότερων συμμάχων.
- Ελληνικό Λόμπι χωρίς επιρροή. Παρά τις άοκνες προσπάθειες μελών του το Ελληνικό λόμπι στην Αμερική, αποδείχτηκε παραφουσκωμένη κατάσταση με κατεύθυνση προς την ανυποληψία. Κάθε φορά που η Τουρκία εκδηλώνει επιθετικότητα κατά των Ελλήνων η Αμερική απαντά με ποντιοπιλατική γλώσσα με το Ελληνοαμερικάνικο λόμπι να αδυνατεί να επηρεάσει ποσώς. Μετά από κάθε κρίση η Αμερική καλεί την Ελλάδα σε διαπραγματεύσεις όπου η Ελλάδα θα δίνει και οι Τούρκοι θα παίρνουν. Δυστυχώς η κατάσταση αυτή δεν φαίνεται να μπορεί να αλλάξει σύντομα. Επί τούτου ο καθηγητής και ιστορικός William Mallinson μάς λέγει, «η μελέτη των ιστορικών εγγράφων φανερώνει πως η βασική πολιτική των μεγάλων κρατών λίγο μόνο αλλάζει μέσα στον χρόνο ασχέτως του τι λένε δημόσια.»
- Ισραήλ κι εθνικό συμφέρον. Στην δεκαετία του 1980 η Αμερική πίεζε το Ισραήλ να κάνει κάτι που το Ισραήλ θεωρούσε καταστροφικό. Έτσι, το Ισραήλ απέστειλε την εξής (ελεύθερα μεταφρασμένη) επιστολή προς τον τότε Αμερικανό Πρόεδρο Ρόν(αλτ) Ρίνγκαν: «Η γενεά μας αγαπητέ Ρον ορκίστηκε ενώπιον Θεού πως όποιος έχει πρόθεση να καταστρέψει το Εβραϊκό Κράτος ή τον εβραϊκό λαό ή και τους δύο μαζί, αυτό-καταδικάζεται σε καταστροφή..» (Jerusalem Post 3, August) Ως Έλληνες θα νοιώθουμε ελεύθεροι όταν θα μπορούμε και εμείς να στέλλουμε τέτοιες επιστολές στους Αμερικάνους γραμμένες στα μέτρα μας. Τα πράγματα δεν θα αλλάξουν εκτός εάν αλλάξει η δική μας στάση. Απαιτείται εις βάθος μελέτη της κατάστασης μας και του γιατί βρισκόμαστε εδώ που είμαστε. Κυρίως όμως οι ηγεσίες των Ελλήνων θα πρέπει να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση πως μπορούμε να κάνουμε μεγάλα πράγματα. Καλά προετοιμασμένοι και με ελευθερία δράσης μπορούμε να αποδείξουμε στην Τουρκία πως με το να φορεί την μάσκα της υπερδύναμης δεν την καθιστά τέτοια. Χωρίς την στήριξη της Αμερικής η Τουρκία δεν μπορεί να πάει πουθενά.
**Συγγραφέας του βιβλίου: Leadership Triumphs & Failures, 2019, Amazon.co.uk & Αντιπρόεδρος του Διεθνούς Ταμείου Πανεπιστημίου Αεροπορίας Μόσχας. E–mail: arispetasis@youtheleader.com
Αναλύσεις
Η ιστορία του Καπετανίδη στον Ισραηλινό Τύπο
Η ζωή, η δημοσιογραφική δράση και η θυσία του Νίκου Καπετανίδη αναδεικνύονται στην Israel Hayom, μέσα από άρθρο του Χρήστου Κωνσταντινίδη, που θέτει στο επίκεντρο τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και την άρνηση της Τουρκίας να αναμετρηθεί με το ιστορικό της παρελθόν.
Στον ισραηλινό Τύπο φτάνει η ιστορία του Νίκου Καπετανίδη, του Πόντιου δημοσιογράφου που οδηγήθηκε στην αγχόνη στην Αμάσεια, στις 21 Σεπτεμβρίου 1921, επειδή υπερασπίστηκε με την πένα και τη δημόσια στάση του τον Ελληνισμό του Πόντου.
Με άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2026 στην Israel Hayom, ο δημοσιογράφος και διευθυντής σύνταξης του Geopolitico.gr, Χρήστος Κωνσταντινίδης, παρουσιάζει στο διεθνές αναγνωστικό κοινό τη διαδρομή του εκδότη της «Εποχής». Παράλληλα, συνδέει την ιστορική του μαρτυρία με το σημερινό ζήτημα της λογοδοσίας και την επιλεκτική στάση της Άγκυρας απέναντι στα εγκλήματα του παρελθόντος.
Το δημοσίευμα φέρει τον τίτλο «Turkey demands accountability from Israel – but not from itself», δηλαδή «Η Τουρκία απαιτεί λογοδοσία από το Ισραήλ – αλλά όχι από τον εαυτό της».
Η αφετηρία του άρθρου είναι η εκτέλεση του 32χρονου Καπετανίδη. Γεννημένος στη Ριζούντα το 1889 και απόφοιτος του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας, ο δημοσιογράφος εξέδωσε το 1918 την εφημερίδα «Εποχή», καταγράφοντας τις διώξεις και τη βία που υφίσταντο οι ελληνικοί πληθυσμοί στην Τραπεζούντα και στα χωριά του Πόντου.
Μέσα από αναφορές στη μαρτυρία του Δημήτρη Ψαθά στη «Γη του Πόντου», ο Κωνσταντινίδης σκιαγραφεί έναν άνθρωπο με ορμή, πατριωτικό φρόνημα και βαθιά πίστη στην ελευθερία. Έναν εκδότη που αντιλαμβανόταν τη δημοσιογραφία ως ευθύνη απέναντι στον λαό του και κατονόμαζε τους υπευθύνους των διωγμών, γνωρίζοντας ότι κάθε φύλλο της εφημερίδας του μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον του.
Ιδιαίτερη θέση στο άρθρο έχει η αντιπαράθεσή του με τον Τοπάλ Οσμάν, τον παραστρατιωτικό αρχηγό που συνδέθηκε με σφαγές, λεηλασίες και εκτοπισμούς Ελλήνων και Αρμενίων. Όπως υπογραμμίζεται, ο Καπετανίδης δεν υποχώρησε μπροστά στις απειλές του, ούτε άλλαξε τη γραμμή της εφημερίδας για να εξασφαλίσει την προσωπική του σωτηρία.
Το δημοσίευμα περιγράφει τα λεγόμενα «Δικαστήρια Ανεξαρτησίας» της Αμάσειας ως μηχανισμό εξόντωσης της ηγεσίας του ποντιακού Ελληνισμού. Κληρικοί, εκπαιδευτικοί, επιχειρηματίες και δημοσιογράφοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με διαδικασίες στις οποίες, σύμφωνα με την ανάλυση του αρθρογράφου, η καταδίκη είχε ουσιαστικά προαποφασιστεί.
Απέναντι στους κατηγόρους του, ο Καπετανίδης υπερασπίστηκε ανοιχτά την εθνική του θέση. Όταν κατηγορήθηκε ότι αγωνιζόταν για την ανεξαρτησία του Πόντου, δήλωσε ότι επιδίωκε και την ένωσή του με την Ελλάδα. Το άρθρο αναφέρεται και στην τελευταία του κραυγή πριν από τον απαγχονισμό: «Ζήτω η Ελλάς!»
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης αποτελεί η διάσωση του αρχείου της «Εποχής» από τον αδελφό του, Κώστα Καπετανίδη, ο οποίος το μετέφερε στην Ελλάδα. Η ψηφιοποίησή του, επισημαίνει ο Κωνσταντινίδης, δημιουργεί δυνατότητες ευρύτερης μελέτης και διεθνούς αξιοποίησης.
Πρόκειται για τεκμήρια γραμμένα την ώρα που εξελίσσονταν οι διωγμοί. Ο αρθρογράφος προτείνει τη μετάφραση, την επιστημονική επεξεργασία και την παρουσίασή τους σε κοινοβούλια, πανεπιστήμια και διεθνείς οργανισμούς, ως μέρος μιας οργανωμένης προσπάθειας για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας.
Η σύνδεση με το σήμερα γίνεται μέσα από την κριτική στην Τουρκία, η οποία κατηγορεί το Ισραήλ για γενοκτονία στη Γάζα, ενώ εξακολουθεί να αρνείται τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου. Το άρθρο διευκρινίζει ότι οι καταγγελίες κατά του Ισραήλ πρέπει να κρίνονται με βάση τα αποδεικτικά στοιχεία και το δίκαιο. Θέτει, όμως, ταυτόχρονα το ζήτημα της συνέπειας: ένα κράτος που απαιτεί έλεγχο της συμπεριφοράς άλλων κρατών οφείλει να δέχεται τον έλεγχο και της δικής του ιστορικής διαδρομής.
Μέσα από την ιστορία του Καπετανίδη, η παρέμβαση στην Israel Hayom αναδεικνύει έτσι ένα συγκεκριμένο αίτημα: η διασωθείσα μαρτυρία της «Εποχής» να αποκτήσει τη διεθνή παρουσία που της αναλογεί, μεταφέροντας την ιστορική τεκμηρίωση του ποντιακού Ελληνισμού πέρα από τα ελληνικά σύνορα.
Διαβάστε το άρθρο στην Israel Hayom.
GEOPOLITICO
Freedom of Press: Λιγνίτης, αμερικανικό LNG και η μάχη για την ενεργειακή ασφάλεια
Το κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων, οι συμφωνίες για αμερικανικό LNG και η προσφυγή πολιτών στο ΣτΕ βρέθηκαν στο μικροσκόπιο της εκπομπής «Freedom of Press» του Μπάμπη Πολυχρονιάδη. Με αιχμή τις καταγγελίες Πολάκη και τις παρεμβάσεις για τον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, τίθεται το κρίσιμο ερώτημα: ποιος εγγυάται την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας όταν αποξηλώνονται εγχώριες παραγωγικές υποδομές;
Το ερώτημα ποιος αποφασίζει για την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας και με ποια κριτήρια βρέθηκε στο επίκεντρο της εκπομπής «Freedom of Press» του Μπάμπη Πολυχρονιάδη. Με αφετηρία τις καταγγελίες του Παύλου Πολάκη στη Βουλή, ο δημοσιογράφος συνέδεσε την απολιγνιτοποίηση με τις συμφωνίες εισαγωγής αμερικανικού LNG, αναδεικνύοντας παράλληλα τη δικαστική διεκδίκηση πολιτών που ζητούν να αποτραπεί η αποξήλωση κρίσιμων εγκαταστάσεων της ΔΕΗ. Κεντρικό ζήτημα της εκπομπής ήταν κατά πόσο η χώρα μπορεί να εγκαταλείπει οριστικά εγχώριες ενεργειακές υποδομές μέσα σε συνθήκες διεθνούς αστάθειας.
Η εκπομπή άνοιξε με απόσπασμα κοινοβουλευτικής παρέμβασης του Πολάκη, ο οποίος κατηγόρησε ευθέως τον Νίκο Τσάφο για υπονόμευση της ενεργειακής ασφάλειας. Ο βουλευτής υποστήριξε ότι, σε σύσκεψη με δεκαεπτά ανώτερα τεχνικά στελέχη της ΔΕΗ, ανακοινώθηκε πως οι λιγνιτικές μονάδες θα κλείσουν «με τρόπο που δεν θα μπορούν να ξανανοίξουν ποτέ ξανά». Η αναφορά παρουσιάστηκε ως καταγγελία του Πολάκη, με τον Πολυχρονιάδη να την εντάσσει στην κριτική του για τον κυβερνητικό ενεργειακό σχεδιασμό.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην Πτολεμαΐδα 5. Ο Πολάκης ανέφερε ότι πρόκειται για σύγχρονη μονάδα, για την οποία δαπανήθηκαν περίπου 1,5 δισ. ευρώ, και αμφισβήτησε την επιλογή οριστικής εγκατάλειψης της λιγνιτικής λειτουργίας της. Έθεσε, μάλιστα, το ενδεχόμενο επέκτασης πολεμικών συγκρούσεων ή διακοπής της τροφοδοσίας με πετρέλαιο και φυσικό αέριο, ζητώντας να διατηρηθεί η δυνατότητα αξιοποίησης του λιγνίτη ως εγχώριου καυσίμου. Παράλληλα, απέδωσε τις κυβερνητικές επιλογές στην προώθηση συμφωνιών με εταιρείες αμερικανικού LNG.
Ο Πολυχρονιάδης παρουσίασε στη συνέχεια τις αμφιβολίες που, σύμφωνα με δημοσίευμα της «Wall Street Journal» το οποίο επικαλέστηκε, εκφράζονται για την οικονομική βιωσιμότητα σχετικών συμφωνιών. Όπως μετέφερε, το υπουργείο Ενέργειας της Αλβανίας δεν εμφανίζεται πλήρως πεπεισμένο για τη βιωσιμότητα της συμφωνίας, η ουκρανική Naftogaz έχει διακόψει τις σχετικές διαπραγματεύσεις, ενώ η ρουμανική Transgaz αναφέρει ότι το μνημόνιο κατανόησης που είχε υπογράψει έχει λήξει. Οι αναφορές αυτές αξιοποιήθηκαν στην εκπομπή για να αμφισβητηθεί η εικόνα μιας εξασφαλισμένης εμπορικής επιτυχίας.
Στο ίδιο πλαίσιο παρουσιάστηκε ο ρόλος της Atlantic SEE LNG Trade, με μετόχους τη ΔΕΠΑ Εμπορίου και την AKTOR Energy, καθώς και του Αλέξανδρου Εξάρχου. Ο δημοσιογράφος αναφέρθηκε στην ανακοίνωση με την οποία ο Εξάρχου εξήρε τη συμβολή της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου, χαρακτηρίζοντας την πρωτοβουλία στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αντιπαρέβαλε αυτήν την επιχειρηματολογία με τις επιφυλάξεις για το κόστος του αμερικανικού φυσικού αερίου και την πορεία των διαπραγματεύσεων.
Το δεύτερο σκέλος της εκπομπής επικεντρώθηκε στις αλλαγές στις εγκαταστάσεις της ΔΕΗ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Πολυχρονιάδης, στις 18 Μαΐου 2026 υπογράφηκε υπουργική απόφαση τροποποίησης περιβαλλοντικών όρων για τη μετατροπή της Πτολεμαΐδας 5 σε μονάδα φυσικού αερίου.
Επικαλούμενος δημοσιεύματα, ανέφερε κόστος περίπου 400 εκατ. ευρώ και ανάληψη του έργου από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Προβλήθηκε επίσης η καταγγελία Πολάκη ότι η χωροθέτηση νέας μονάδας στον χώρο απόθεσης λιγνίτη θα εμποδίσει τη μελλοντική επαναχρησιμοποίηση της υπάρχουσας υποδομής.
Παράλληλα, ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε μνημόνιο συνεργασίας της ΔΕΗ με την Amazon Web Services για δημιουργία μεγάλου κέντρου δεδομένων στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Υπογράμμισε ότι οι πληροφορίες για την ηλεκτροδότησή του δεν συγκλίνουν: κυβερνητικοί κύκλοι, όπως είπε, παραπέμπουν στη νέα μονάδα φυσικού αερίου, ενώ πηγές της ΔΕΗ μιλούν για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Κατά την εκπομπή, αυτή η διαφορετική ενημέρωση αφήνει αναπάντητα ουσιώδη ερωτήματα για τον σχεδιασμό, τις υποδομές και τον τρόπο κάλυψης των ενεργειακών αναγκών.
Ξεχωριστή θέση είχε η αναφορά στην παράταση λειτουργίας της Πτολεμαΐδας 5 μέχρι τις 31 Μαρτίου 2027. Ο Πολυχρονιάδης απέδωσε την παράταση στην ανάγκη διασφάλισης της επάρκειας του ηλεκτρικού συστήματος εν μέσω ενεργειακής κρίσης και πολεμικών αναταράξεων. Η συγκεκριμένη εξέλιξη παρουσιάστηκε ως στοιχείο που ενισχύει τη συζήτηση για τη διατήρηση διαθέσιμων λιγνιτικών υποδομών, ιδιαίτερα κατά τη χειμερινή περίοδο. Το βάρος της επιχειρηματολογίας του ήταν ότι η επάρκεια πρέπει να εξετάζεται πριν ληφθούν αποφάσεις που δυσκολεύουν την επιστροφή σε προηγούμενες δυνατότητες παραγωγής.
Η δικαστική διάσταση αφορά προσφυγή πενήντα πολιτών, η οποία, σύμφωνα με την εκπομπή, αναμένεται να συζητηθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας στις 20 Οκτωβρίου. Αντικείμενό της είναι η αποξήλωση πέντε πύργων ψύξης στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Σε συνέντευξη Τύπου, από την οποία προβλήθηκαν αποσπάσματα, ο πρώην πρόεδρος της ΔΕΗ Μανώλης Παναγιωτάκης υποστήριξε ότι η ασφάλεια εφοδιασμού υπερβαίνει τις επιδιώξεις μιας ανώνυμης εταιρείας, αλλά και τη θητεία μιας κυβέρνησης. Ζήτησε συγκεκριμένες θεσμικές διαδικασίες και αρμόδια όργανα για τη διαμόρφωση αυτής της πολιτικής.
Η δικηγόρος Μαρία Μαγαλιού προανήγγειλε νέα προσφυγή κατά διοικητικής πράξης της 21ης Σεπτεμβρίου, που αφορά έγκριση πρόδρομων εργασιών καθαίρεσης και απομάκρυνσης εξοπλισμού και κτιριακών εγκαταστάσεων. Εξήγησε ότι η προσβολή της πράξης δημιουργεί στέρεη νομική βάση για αίτημα αναστολής, εφόσον ξεκινήσουν κατεδαφίσεις, αντιμετωπίζοντας το επιχείρημα ότι η προκήρυξη της ΔΕΗ αποτελεί ιδιωτική πράξη. Οι προσφεύγοντες επιδιώκουν, όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις τους, να παραμείνει ανοιχτή η δυνατότητα επαναλειτουργίας εγκαταστάσεων, μέχρι να κριθούν οι αποφάσεις και οι συνέπειές τους εθνικά. Μέσα από αυτές τις παρεμβάσεις, η εκπομπή ανέδειξε ένα συγκεκριμένο διακύβευμα: αν οι αποφάσεις για την ενεργειακή μετάβαση διατηρούν περιθώρια ασφάλειας ή οδηγούν σε μη αναστρέψιμη απώλεια παραγωγικών υποδομών.
GEOPOLITICO
Ο Τομ Μπάρακ θα γκρεμίσει την κληρονομιά του Τραμπ
Του Μάικλ Ρούμπιν, Washington Examiner
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει αποδεκατίσει χωρίς να ζητήσει συγγνώμη το Υπουργείο Εξωτερικών υπέρ των επιλεγμένων πολιτικών διορισμών και απεσταλμένων. Πολλά από αυτά τα άτομα είναι μακροχρόνιοι φίλοι και επιχειρηματικοί συνεργάτες. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό. Μερικοί καριερίστες του Υπουργείου Εξωτερικών διαμαρτύρονται υπερβολικά όταν κρατούν μαργαριτάρια και μιλούν για το πώς η υπηρεσία τους ήταν πάντα πάνω από την πολιτική, ενώ πολλά από τα ίδια άτομα διέρρευσαν τακτικά για να υπονομεύσουν πρωτοβουλίες με τις οποίες διαφωνούν προσωπικά.
Ο Τομ Μπαράκ, πρεσβευτής του Τραμπ στην Τουρκία και απεσταλμένος του για τη Συρία, το Ιράκ και μερικές φορές τον Λίβανο, είναι από τους πιο σημαντικούς βοηθούς του. Ακόμα και οι επικριτές του Μπαράκ αναγνωρίζουν ότι έχει, σχεδόν μόνος του, αναδιαμορφώσει την πολιτική των ΗΠΑ προς την ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος της Τουρκίας.
Ο Μπαράκ υπήρξε ηγετική φωνή για την πώληση στην Τουρκία του μαχητικού αεροσκάφους F-35 Joint Strike Fighter και την άρση των κυρώσεων για την αγορά του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400 από την Τουρκία. Έχει υποβαθμίσει τόσο την εθνοκάθαρση της Τουρκίας στη Συρία όσο και την παραβίαση της κυριαρχίας της Ελλάδας. Οι επικριτές τόσο στην Τουρκία όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες ισχυρίζονται ότι έχει χρησιμοποιήσει τη θέση του για να πλουτίσει .
Όπως και να ‘χει, η σύγχυση σχετικά με τη γένεση της πολιτικής αναπαράγει τις χειρότερες πτυχές της θητείας της Υπουργού Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον , όταν ξένοι αξιωματούχοι πίστευαν ότι η πρόσβαση απαιτούσε δωρεές με πληρωμή προς το Ίδρυμα Κλίντον. Ενώ ο Τραμπ και ο Μπαράκ μπορούν να αναφέρουν τα ηθικά κενά της Κλίντον ως προηγούμενο, τα ερωτήματα σχετικά με τη γένεση της πολιτικής για την Τουρκία διαβρώνουν την αξιοπιστία των ΗΠΑ όχι μόνο στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ο Μπαράκ, φυσικά, μπορεί επίσης να είναι ειλικρινής στην πεποίθησή του ότι η Ουάσινγκτον θα πρέπει να βασίζεται στην Άγκυρα ως πληρεξούσιο για την υπεράσπιση των συμφερόντων ασφαλείας των ΗΠΑ στην περιοχή. Το πρόβλημα με μια τέτοια θέση είναι ότι η Τουρκία σήμερα υποστηρίζει μερικές από τις χειρότερες σουνιτικές τρομοκρατικές ομάδες, από τη Γάζα μέχρι τη Λιβύη. Ο Μπαράκ φαίνεται να πιστεύει ότι μια περιφερειακή ισορροπία μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ μπορεί να δημιουργήσει αρκετή σταθερότητα ώστε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να αποχωρήσουν από την περιοχή.
Σας ακούγεται οικείο; Είναι μια επανάληψη της θεωρίας του Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα ότι η ειρήνη στη Μέση Ανατολή απαιτούσε μια ισορροπία μεταξύ Ισραήλ και Ιράν . Όλη η λογική του Κοινού Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης, της πυρηνικής συμφωνίας του 2015, ήταν η ιδέα ότι η έξοδος του Ιράν από το κρύο θα δημιουργούσε σταθερότητα αναδημιουργώντας αμοιβαία εξασφαλισμένη καταστροφή σε περιφερειακό επίπεδο.
Αυτό που δεν κατάλαβε ο Ομπάμα ήταν ότι η ιδεολογία που τροφοδοτούσε το μίσος της Ισλαμικής Δημοκρατίας ήταν αυτή που έκανε αδύνατη τη σταθερότητα. Η άρση των κυρώσεων και η ενθάρρυνση των επενδύσεων επέτρεψαν στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης μόνο να ξαναγεμίσει τα ταμεία του, να τροφοδοτήσει τον πόλεμο δι’ αντιπροσώπων και να δώσει ώθηση στα προγράμματα πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών του. Μέσα σε μια δεκαετία, η περιοχή είδε έναν μεγάλο πόλεμο.
Έξι γερουσιαστές απαιτούν από τον Τραμπ να «αντιστρέψει αμέσως την πορεία» της συμφωνίας για το ρωσικό ντίζελ
Η επιθυμία του Μπαράκ να μετατρέψει την Τουρκία στη μόνη δύναμη ικανή να εξισορροπήσει την ισραηλινή ισχύ πιθανότατα θα ακολουθήσει την ίδια πορεία. Ο Μπαράκ μπορεί να βλέπει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως σύμμαχο, αλλά ο Τούρκος ηγέτης είναι ένας ιδεολόγος τόσο αφοσιωμένος στην οικοδόμηση της στρατιωτικής βιομηχανίας της Τουρκίας, στην ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας και στην καταστροφή του Ισραήλ όσο ήταν και ο εκλιπών ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ .
Οι γελοιότητες του Μπαράκ, οι προσπάθειες να βοηθήσει την Τουρκία να παρακάμψει τις κυρώσεις και η μονοδιάστατη προώθηση των αυτοκρατορικών φιλοδοξιών της Τουρκίας έχουν την προφανή υποστήριξη του Τραμπ και θα επισκιάσουν την περιφερειακή κληρονομιά του Τραμπ. Όπως κάθε λογικός ιστορικός βλέπει τη ρίζα του σημερινού πολέμου στις αποφάσεις του Ομπάμα και των υπουργών Εξωτερικών του, έτσι και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής σε μια δεκαετία από τώρα θα κατανοήσουν ότι οι ρίζες των μελλοντικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή βρίσκονται στις αφελείς και λανθασμένες πολιτικές που προωθεί ο Πρέσβης και Ειδικός Απεσταλμένος Τομ Μπαράκ εξ ονόματος του Τραμπ.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας