Διεθνή
Το εν διαμορφώσει ευρασιατικό τρίγωνο Τουρκία-Κίνα-Πακιστάν… Πως οι ΗΠΑ μπορούν να το διαχειριστούν
Μετάφραση-Σχόλιο Χωριανόπουλος Άγγελος
Σχόλιο: Ο μεταφραστής επιδιώκει να καταδείξει τα αποτελέσματα που θα προκύψουν στο επιχειρησιακό περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου μέσω της αυξανόμενης τουρκικής στρατιωτικής ισχύος. Ένα νέο τουρκικό μαχητικό (Su-35 ή F-35) σε συνδυασμό με συστήματα S-400 και εγχώριας κατασκευής βαλλιστικούς πυραύλους π.χ. Bora, δεδομένης της παρουσίας εξελισσόμενων τουρκικών UAV πάνω από το Αιγαίο με πάσης φύσεως συστήματα C4ISR και ζεύξης δεδομένων μεταξύ των οπλικών συστημάτων, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν πρωτόγονες συνθήκες A2/AD πάνω από ολόκληρο το Αιγαίο-Θράκη θέτοντας τις επιδιώξεις της Τουρκίας έναντι του Ελληνικού κράτους ως αναγκαστικό αντικείμενο συμβιβασμού.
Το κόμμα των Ευρασιατιστών του τουρκικού κράτους (ναυτικό) αλλά και το κόμμα των φιλονατοϊκών (αεροπορία, στρατός ξηράς) συνεχίζουν να πολώνουν το τουρκικό πολιτικό σύστημα σε πάσης φύσεως θέματα, από την οικονομία και την περιφερειακή διοίκηση, μέχρι την διαμόρφωση εξοπλιστικών εταίρων στα τουρκικά προγράμματα. Ένα κοινό πεδίο υπάρχει μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών και αυτό είναι η χρήση του Αιγαίου ως ”ζωτικός χώρος” της Άγκυρας σε περίπτωση που η στροφή της προς την Ανατολή για ανάσχεση της Κίνας (γεωστρατηγικός ρόλος της Τουρκίας εντός ΝΑΤΟ) οδηγήσει σε απώλεια εδαφών και δημιουργία ακόμα και άτυπου Κουρδικού Κράτους στα ανατολικά σύνορα της Τουρκίας.
ΤΩΝ AARON STEIN AND ROBERT HAMILTON
Στους δεσμούς τους με την Τουρκία, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε ένα κλασικό σενάριο Catch-22. Η τουρκική εξωτερική πολιτική συχνά παραβιάζει τα αμερικανικά συμφέροντα μέσω ποικίλων τρόπων. Ωστόσο, η Άγκυρα αποτελεί μέλος του ΝΑΤΟ, της σημαντικότερης συμμαχίας της Αμερικής. Έτσι, οποιαδήποτε κίνηση για τιμωρία της Άγκυρας για την απειλή δυτικών συμφερόντων θα αποδυνάμωνε τον τουρκικό στρατό και θα υπονόμευε τον μακροχρόνιο στόχο της πολιτικής των ΗΠΑ για αύξηση των δυνατοτήτων των συμμάχων της, ειδικά εκείνων που αντιμετωπίζουν τη Ρωσία κατά μήκος της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Η αγορά από την Τουρκία του ρωσικής κατασκευής συστήματος αεράμυνας S-400 αποτελεί το τέλειο παράδειγμα του διλήμματος της Ουάσινγκτον. Τον Δεκέμβριο του 2017, η Άγκυρα οριστικοποίησε συμφωνία με τη Ρωσική Ομοσπονδία για την αγορά των S-400. Σε απάντηση, οι Ηνωμένες Πολιτείες απομάκρυναν την Τουρκία από τη συμμετοχή στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35, καθώς οι S-400 μπορούν να συλλέξουν πολύτιμες ηλεκτρονικές πληροφορίες για το νεότερο αεριωθούμενο αεροπλάνο της Δύσης.
Αν και η Άγκυρα σχεδιάζει να αναπτύξει ένα εγχώριο μαχητικό, οποιοδήποτε τέτοιο πρόγραμμα πιθανότατα θα ήταν εξαιρετικά ακριβό, θα αντιμετώπιζε σοβαρές καθυστερήσεις και ενδέχεται να μην παρέδιδε αρκετά μαχητικά αεροσκάφη για να αντικαταστήσουν την τρέχουσα απαξίωση των τουρκικών F-16. Το πρόβλημα τώρα είναι να προστατεύσουμε τα F-35 από τη ρωσική εκμετάλλευση — ακόμη και μετά την ανάληψη της ευθύνης της Τουρκίας από τους S-400 — αναπτύσσοντας παράλληλα έναν μηχανισμό που θα διασφαλίζει ότι η Τουρκία μπορεί να αγοράσει νέα μαχητικά αεροσκάφη.
Η εμπειρία της Αμερικής με έναν άλλο ενοχλητικό σύμμαχο – Πακιστάν – θα μπορούσε να προσδώσει πολύτιμα μαθήματα για τους αμερικανούς αμυντικούς αξιωματούχους στην αντιμετώπιση της Τουρκίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πουλήσει και αναβαθμίσει τα F-16 στο Πακιστάν από τη δεκαετία του 1980 παρά την υποστήριξη του Ισλαμαμπάντ προς τους Ταλιμπάν και το Δίκτυο Haqqani, το αυξανόμενο πυρηνικό οπλοστάσιο και τη χρήση τρομοκρατικών ομάδων για να επιτεθούν στην Ινδία. Προκειμένου να αγοραστούν F-16 μετά την 11η/9, το Πακιστάν συμφώνησε σε ένα πρόγραμμα που επιτρέπει στις ομάδες τεχνικής ασφάλειας των ΗΠΑ να παρακολουθούν την τελική χρήση του αεροσκάφους.
Ένα παρόμοιο πρόγραμμα θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως μοντέλο για να παρακολουθεί οποιαδήποτε μελλοντική τουρκική χρήση των F-35 και να εξασφαλίσει μια εξαιρετικά περιορισμένη ανάπτυξη των S-400. Η εφαρμογή αυτής της στρατηγικής στην Τουρκία αντιμετωπίζει ορισμένες προκλήσεις, ιδίως δεδομένης της επιδείνωσης των σχέσεων της Τουρκίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες δυτικές χώρες. Ωστόσο, μπορεί να είναι η μόνη ρεαλιστική προσέγγιση για την προστασία του προγράμματος F-35 και το ενδιαφέρον της Αμερικής για μια ικανή Τουρκική Πολεμική Αεροπορία.
Η απειλή των κυρώσεων και η αμερικανική αντιπροσφορά
Η αγορά από την Τουρκία των S-400 ήταν αντίθετη με τον νόμο για την αντιμετώπιση των αντιπάλων της Αμερικής μέσω κυρώσεων, ένα δικομματιστικό πακέτο κυρώσεων που ψηφίστηκε τον Αύγουστο του 2017 για να περιορίσει την ικανότητα του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να άρει μονομερώς τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Ρωσία για την παρέμβασή της στις εκλογές του 2016. Η νομοθεσία απαιτεί από τον πρόεδρο να επιβάλει δευτερεύουσες κυρώσεις σε χώρες ή άτομα που εμπλέκονται σε μια “σημαντική συναλλαγή” με οποιαδήποτε οντότητα που συνδέεται με το υπουργείο άμυνας της Ρωσίας.
Η αγορά ενός ρωσικής προέλευσης συστήματος αεράμυνας σίγουρα πληρούσε τον ορισμό της «σημαντικής συναλλαγής», αλλά ο Τραμπ αγνόησε το νόμο και αντιστάθηκε στην επιβολή κυρώσεων στην Άγκυρα. Σε απάντηση, το Κογκρέσο επεδίωξε επίσης να προστατεύσει τα F-35 από το να πετούν τακτικά στον ίδιο εναέριο χώρο με τους S-400 για να αποτρέψει τη Ρωσία από τη συλλογή πληροφοριών για τα κορυφαία μαχητικά αεροσκάφη της Αμερικής. Η Τουρκία ήταν μέλος της κοινοπραξίας F-35 από το 2001, καταβάλλοντας αρχικά 175 εκατομμύρια δολάρια για να βοηθήσει στην ανάπτυξη του αεριωθούμενου αεροπλάνου. Επένδυσε εκατοντάδες εκατομμύρια περισσότερα σε όλη την ανάπτυξη των F-35 για αναβαθμίσεις σε τουρκικές βάσεις στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την ανάληψη της ιδιοκτησίας τουλάχιστον 100 αεριωθούμενων αεροσκαφών. Πλήθος τουρκικών εταιρειών κατασκευάζουν επίσης τμήματα των F-35 (συμπεριλαμβανομένων ορισμένων όπου οι τουρκικές εταιρείες είναι ο μοναδικός προμηθευτής) και η Άγκυρα επρόκειτο να αποτελέσει κόμβο για τη συντήρηση κινητήρων για τα F-35 που πωλούνται σε ευρωπαϊκές χώρες (δηλαδή, το Βέλγιο, τη Δανία, την Ιταλία, την Πολωνία, τις Κάτω Χώρες, τη Νορβηγία και το Ηνωμένο Βασίλειο).
Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων της Άγκυρας με τη Μόσχα για την αγορά των S-400, οι Ηνωμένες Πολιτείες προειδοποίησαν την Τουρκία ότι η οριστικοποίηση της συμφωνίας μπορεί να οδηγήσει στην απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35. Η Άγκυρα αγνόησε την προειδοποίηση, ίσως το σκεπτικό ότι θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν μηχανισμό για να κατευνάσει τις ανησυχίες των ΗΠΑ σχετικά με τη Ρωσία που συλλέγει ηλεκτρονικές πληροφορίες σχετικά με το αεροσκάφος, ώστε να μπορεί να λειτουργήσει και τα δύο συστήματα. Αυτό αποδείχθηκε ένα κακό στοίχημα. Στο οικονομικό έτος 2019 National Defense Authorization Act, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέθεσαν μια μελέτη για τον εντοπισμό εναλλακτικών προμηθευτών για την αντικατάσταση των τουρκικών εταιρειών στο πρόγραμμα F-35. Στη συνέχεια, απομάκρυνε εντελώς την Τουρκία από το πρόγραμμα, μπλόκαρε τη μεταφορά του τζετ και διεμήνυσε χρήματα για την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ για να αγοράσει τα αεροσκάφη που κατασκευάζονται για την Τουρκία και να τα αναβαθμίσει ώστε να πληρούν τις αμερικανικές προδιαγραφές.
Η αμερικανική προσέγγιση δεν βασιζόταν αποκλειστικά σε μαγικά ραβδιά. Μεταξύ του νόμου για την άδεια εθνικής άμυνας του 2019, όταν ανατέθηκε για πρώτη φορά η μελέτη, και του FY2020, όταν η Άγκυρα απομακρύνθηκε επίσημα από το πρόγραμμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επεδίωξαν να προσφέρουν στην Τουρκία ένα εναλλακτικό σύστημα αεράμυνας και πυραυλικής άμυνας. Η αμερικανική πρόταση προς την Τουρκία για την εξαγωγή δύο συστημάτων — του Εθνικού Προηγμένου Συστήματος Πυραύλων Επιφανείας προς αέρος και του πυραυλικού συστήματος Patriot — ήρθε εν μέσω ευρύτερης διμερούς εχθρότητας. Η Τουρκία συνέλαβε τον Αμερικανό πάστορα Άντριου Μπράνσον και οι εντάσεις σχετικά με την κράτησή του έφτασαν μέχρι τον Λευκό Οίκο. Παρ’ όλα αυτά, η κυβέρνηση Τραμπ έπεισε ένα Δύσπιστο προς την Τουρκία Κογκρέσο να εγκρίνει την εξαγωγή και των δύο συστημάτων. Από αυτό το σημείο, ωστόσο, η προσφορά των ΗΠΑ ήρθε πολύ αργά. Άγκυρα και Μόσχα έχουν ήδη καταλήξει σε συμφωνία για ρωσικό δάνειο για την αγορά των S-400, και βρίσκονται σε εξέλιξη σχέδια για έναρξη της εκπαίδευσης τουρκικών πληρωμάτων στη Ρωσία για τη λειτουργία του συστήματος.
Η τουρκική κυβέρνηση άρχισε να παραλαμβάνει τους S-400 από τη Ρωσία τον Ιούλιο του 2019 και αποδέχθηκε την τελική παράδοση του πρώτου από τα δύο συντάγματα τον Ιανουάριο του 2020. Κατά τη διάρκεια αυτής της παράδοσης, η Άγκυρα έφτασε στο σημείο να δοκιμάσει το ραντάρ των S-400 εναντίον των F-16 σε μια επιδεικτική επίδειξη περιφρόνησης, αναμφίβολα με σκοπό να σηματοδοτήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες ότι η Τουρκία έχει δεσμευτεί να χρησιμοποιήσει τους S-400 ανεξάρτητα από μια πιθανή αντίδραση των ΗΠΑ. Ωστόσο, οι υπολογισμοί της Τουρκίας άλλαξαν μετά από σοβαρή οικονομική ύφεση και την επίθεση της πανδημίας COVID-19. Εν όψει κρίσης συναλλάγματος και δημόσιας υγείας, η Άγκυρα καθυστέρησε την ανάπτυξη του συστήματος. Επιπλέον, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα καθυστερήσει την επιβολή κυρώσεων εάν η Άγκυρα διατηρήσει το σύστημα σε αποθήκευση.
Αντιμέτωπη με τις αμερικανικές κυρώσεις, η Άγκυρα επέλεξε να μην «ενεργοποιήσει» τους S-400. Η κίνηση αυτή ήταν καθαρά συμβολική καθώς η Τουρκία είχε ήδη δοκιμάσει το σύστημα εναντίον των F-16, είχε αποθηκεύσει τους S-400 στην Αεροπορική Βάση Ακίντσι και είχε εκπαιδεύσει συνεργεία για τη λειτουργία του. Ωστόσο, η διατήρηση του συστήματος πυραυλικής άμυνας στην αποθήκευση δεν λύνει το πρόβλημα. Αντίθετα, απλώς μειώνει την πιθανότητα να λάβει η Τουρκία τα F-35, ειδικά από τη στιγμή που η απόφαση για τη χρήση των S-400 συνδέεται με τις ιδιοτροπίες του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Με την Τουρκία να έχει πλέον αναλάβει την κυριότητα των S-400 και των επίδοξων τουρκικών F-35 που προορίζονται για την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ, ήρθε η ώρα να διερευνηθεί αν είναι δυνατόν οι δύο σύμμαχοι να ξεπεράσουν αυτή την επιδείνωση των διμερών σχέσεων. Ένας συμβιβασμός για τη διαχείριση της επιχείρησης S-400 της Τουρκίας ενδέχεται να μην επιτρέψει την επιστροφή της Τουρκίας στην κοινοπραξία F-35, ωστόσο δύναται να δημιουργήσει ένα μονοπάτι για να επιτρέψει στην Άγκυρα στην αγορά μαχητικού αεροσκάφους.
Η Άγκυρα θα αντιμετωπίσει μια δύσκολη απόφαση σε λίγα χρόνια: Εάν η Τουρκία δεν έχει πλέον πρόσβαση στα F-35, ποια αεροσκάφη θα πρέπει να αντικαταστήσουν τα γηρασμένα F-16 της; Θα μπορούσε να επιλέξει τα κατάλληλα χρήματα για να παρατείνει τη ζωή μερικών από τα αεροσκάφη της, να περιμένει μια δαπανηρή και οικονομικά αβέβαιη προσπάθεια να παραγάγει το μαχητικό της, να κοιτάξει σε άλλες χώρες για να αγοράσει ένα μαχητικό πρώτης γραμμής, ή να οργανώσει μία συγχώνευση όλων αυτών των επιλογών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν συμφέρον να διασφαλίσουν ότι οι S-400 είναι το τελευταίο κομμάτι του ρωσικού αμυντικού πακέτου που αγοράζει η Τουρκία και ότι η Άγκυρα θα παραιτηθεί από την αγορά ενός δεύτερου συντάγματος των S-400. Από την πλευρά της Ουάσινγκτον, η Τουρκία θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αγοράσει δυτικά μαχητικά, ακόμη και τα F-35 τελικά, εφόσον τεθεί σε εφαρμογή ένας μηχανισμός για να διασφαλιστεί ότι δεν θα αναπτυχθούν οι S-400.
Το μοντέλο των ΗΠΑ έναντι των Πακιστανικών F-16
Μια επιλογή που πρέπει να εξετάσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι το μοντέλο του Πακιστάν. Βεβαίως, είναι σπάνιο – ειδικά τον τελευταίο καιρό – το Πακιστάν να θεωρείται καλό παράδειγμα αμυντικής συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι μακροχρόνιοι δεσμοί του με τις ανταρτικές ομάδες στο Αφγανιστάν και το σκιώδες πυρηνικό πρόγραμμα έχουν καταστρέψει τη διμερή σχέση εδώ και δεκαετίες. Ωστόσο, υπάρχει ένας τομέας στον οποίο το Πακιστάν υπήρξε, από πολλές απόψεις, ένας αλλοδαπός πελάτης, βρίσκεται στο πρόγραμμα F-16. Τα 85 F-16 του Πακιστάν αποτελούν πηγή εθνικής υπερηφάνειας και κατατάσσουν την Πολεμική Αεροπορία του Πακιστάν μεταξύ των ελίτ του κόσμου. Η προέλευση του προγράμματος χρονολογείται από το 1981, όταν, μετά τη σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν, οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν να πουλήσουν στο Πακιστάν F-16 για να δεσμεύσουν τα σοβιετικά και αφγανικά τζετ που διέσχισαν περιοδικά τα σύνορα για να βομβαρδίσουν στρατόπεδα των mujahideen. Μεταξύ 1986 και 1990, τα Πακιστανικά F-16 κατέρριψαν τουλάχιστον 10 αφγανικά και σοβιετικά αεροσκάφη, ελικόπτερα και αεροπλάνα μεταφοράς.
Τη δεκαετία του 1990, το πρόγραμμα έπεσε θύμα μιας από τις περιοδικές ρήξεις στη σχέση μεταξύ Ουάσιγκτον και Ισλαμαμπάντ. Ανησυχώντας όλο και περισσότερο για το αδήλωτο πυρηνικό πρόγραμμα του Πακιστάν – και έχοντας χάσει το ενδιαφέρον για το Αφγανιστάν μετά τη σοβιετική απόσυρση του 1989 – οι Ηνωμένες Πολιτείες αρνήθηκαν να παραδώσουν 28 F-16 για τα οποία το Πακιστάν είχε πληρώσει περίπου 658 εκατομμύρια δολάρια. Αν και οι Ηνωμένες Πολιτείες επέστρεψαν τελικά μεγάλο μέρος των χρημάτων, το Ισλαμαμπάντ είχε έντονες επιφυλάξεις για το γεγονός ότι θεωρούσε ως έλλειψη αξιοπιστίας της Αμερικής ως σύμμαχο. Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, οι στάσεις των ΗΠΑ άλλαξαν ξανά. Η Νότια Ασία ήταν στην πρώτη γραμμή της αμερικανικής πολιτικής εθνικής ασφάλειας και το Πακιστάν – τουλάχιστον αρχικά – θεωρήθηκε απαραίτητος εταίρος στην εκστρατεία σταθεροποίησης του Αφγανιστάν.
Ο Πρόεδρος Musharraf υποσχέθηκε την υποστήριξή του στον πόλεμο των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν επέτρεψε στο έδαφός του να γίνει η κύρια οδός εφοδιασμού για τις δυνάμεις συνασπισμού που μάχονται εκεί. Το πρόγραμμα F-16 επωφελήθηκε από την προσέγγιση των διμερών σχέσεων. Την πρώτη δεκαετία μετά την 9/11, οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν να πουλήσουν στο Πακιστάν 18 προηγμένα Block 52 F-16 για περίπου 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς ομάδων ηλεκτρονικού πολέμου. Πούλησε επίσης σετ αναβάθμισης στα παλαιότερα μοντέλα F-16 του Πακιστάν, τα οποία τα έκαναν ουσιαστικά τόσο ικανά όσο η έκδοση Block 52 του αεροσκάφους. Η Τουρκία, η οποία πετά επίσης το F-16, έκανε τις αναβαθμίσεις των μαχητικών αεροσκαφών του Πακιστάν.
Το Πακιστάν και η Τουρκία έχουν κάτι ακόμα κοινό: το μόνο πράγμα που είναι πιο δύσκολο από τη συνεργασία μαζί τους είναι η αντιμετώπιση των συνεπειών όταν η εταιρική σχέση καταρρέει. Όσο απογοητευτικό και αν είναι το Ισλαμαμπάντ και η Άγκυρα ως εταίροι για τις Ηνωμένες Πολιτείες (το αντίστροφο, παρεμπιπτόντως, είναι επίσης αλήθεια), είναι ένας μεγαλύτερος κίνδυνος για τα συμφέροντα των ΗΠΑ ως αντίπαλοι. Η διατήρηση της Τουρκίας στο πλευρό της ως σύμμαχος του ΝΑΤΟ και πελάτης — αν όχι πλέον αξιόπιστος εταίρος — του προγράμματος F-35 είναι ένα σημαντικό αμερικανικό στοίχημα, το οποίο μπορεί να επιτευχθεί με μικρό κίνδυνο συμβιβασμού της αμερικανικής τεχνολογίας.
Βρίσκοντας έναν τρόπο να σπάσει το αδιέξοδο
Η πολιτική απόφαση της Τουρκίας να μην ενεργοποιήσει τους S-400 και να τους διατηρήσει στην αποθήκευση (προς το παρόν) μπορεί να προσέφερε ένα δρόμο για την Άγκυρα να λειτουργήσει τελικά το πρόγραμμα F-35. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν δύο αλληλένδετες προκλήσεις που πρέπει τώρα να διαχειριστούν. Το πρώτο είναι ότι το Κογκρέσο είναι πρόθυμο να δει τον πρόεδρο να επιβάλει τον Νόμο για την Αντιμετώπιση της Αμερικής μέσω των κυρώσεων και να πιέσει την Άγκυρα να αποσυρθεί από την αγορά S-400.
Το δεύτερο είναι ότι η Άγκυρα έχει ήδη αναλάβει την κυριότητα του S-400, οπότε οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να επαληθεύσουν τη μη χρήση του συστήματος, ίσως ως μέρος μιας ευρύτερης ρύθμισης που θα μπορούσε να επιτρέψει στην Άγκυρα να αναλάβει την κυριότητα του F- 35. Αυτή η προσέγγιση θα απαιτούσε την ανύψωση στοιχείων από το μοντέλο F-16 του Πακιστάν και την επανατοποθέτηση για τη διαχείριση του ζητήματος S-400. Η σχέση ΗΠΑ-Τουρκίας αντιμετωπίστηκε από δυσπιστία κατά την τελευταία μισή δεκαετία, που συνδέεται με αποκλίνουσες απόψεις σχετικά με τις απειλές που προέρχονται από τη Συρία και την επιλογή εταίρων για την καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους. Η τουρκική πολιτική έχει επίσης γίνει πιο αυταρχική, με το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης να εξαρτάται περισσότερο από ποτέ στις εθνικιστικές δυνάμεις της χώρας που βλέπουν τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη ως απειλή για την τουρκική εθνική ασφάλεια.
Ως πρόσθετο μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης, η Τουρκία θα μπορούσε να παράσχει στις Ηνωμένες Πολιτείες πλήρη κατάλογο εξοπλισμού S-400 με αύξοντα αριθμό. Κατά τη διάρκεια των επιτόπιων επισκέψεων, οι επιθεωρητές των ΗΠΑ θα μπορούσαν να κάνουν απογραφή του εξοπλισμού για να εξασφαλιστεί ότι παραμένει στην αποθήκευση. Ο στόχος εδώ θα ήταν να γίνει απογραφή του 100% του εξοπλισμού S-400 κάθε χρόνο – μια πρακτική που θα επαληθεύει ότι η τοποθεσία ανάπτυξης δεν έχει αλλάξει στα κρυφά και να επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να μάθουν λίγο περισσότερα για ένα σύστημα που εκπαιδεύει για να νικήσει τα αμερικανικά μαχητικά. Η Μόσχα, ωστόσο, χρέωσε την Τουρκία περισσότερο για τους S-400 από οποιαδήποτε άλλη χώρα πώλησής τους, μια απόφαση που φαίνεται να έχει οικοδομηθεί με τον κίνδυνο ότι η Άγκυρα θα μπορούσε κάποια μέρα να ακυρώσει τη συμφωνία λόγω των δυτικών πιέσεων. Σε κάθε περίπτωση, δεδομένου ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες το κάνουν ήδη αυτό με ευαίσθητο στρατιωτικό εξοπλισμό που παρέχουν σε ξένους εταίρους (συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας), οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα είναι εξοικειωμένοι με αυτή την απαίτηση.
Κοιτάζοντας μπροστά
Διεθνή
Ο Ινδός πιλότος που έσωσε 182 ζωές από τρομοκρατική επίθεση στον αέρα – Η μάχη στο πιλοτήριο με το τσεκούρι και η ελληνική σύνδεση
Παγκόσμια αναγνώριση για τον Ινδό κυβερνήτη Smit Machchhar, ο οποίος, παρά τα σοβαρά τραύματα που υπέστη από επίθεση του συγκυβερνήτη του, κατάφερε να αποτρέψει αεροπορική τραγωδία σε πτήση της Flydubai με προορισμό το Ισραήλ. Η συγκλονιστική ιστορία του έμπειρου πιλότου, η απρόσμενη διαδρομή του προς την αεροπορία, η ιδιαίτερη σχέση του με τη Μύκονο και τα σοβαρά ερωτήματα για τα κενά ασφαλείας που επέτρεψαν στον δράστη να βρεθεί στο πιλοτήριο.
Ένα πραγματικό θρίλερ εκτυλίχθηκε στους αιθέρες της Μέσης Ανατολής στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, όταν ένας συγκυβερνήτης επιτέθηκε με τσεκούρι στον κυβερνήτη επιβατικού αεροσκάφους της Flydubai, επιχειρώντας να αποκτήσει τον έλεγχο του αεροπλάνου που εκτελούσε πτήση από το Ντουμπάι προς το Τελ Αβίβ.
Ο άνθρωπος που βρέθηκε στο επίκεντρο της δραματικής προσπάθειας αποτροπής της τραγωδίας ήταν ο Ινδός πιλότος Smit Machchhar, ο οποίος, παρά τα αλλεπάλληλα χτυπήματα που δέχθηκε, κατάφερε να ανοίξει την πόρτα του πιλοτηρίου, επιτρέποντας σε μέλη του πληρώματος και επιβάτες να ακινητοποιήσουν τον δράστη.
Το αεροσκάφος, ένα Boeing 737, είχε εισέλθει σε επικίνδυνη κάθοδο, προτού ανακτηθεί ο έλεγχός του και πραγματοποιηθεί αναγκαστική προσγείωση στο Ταμπούκ της Σαουδικής Αραβίας.
Σύμφωνα με το Associated Press, στην πτήση επέβαιναν συνολικά 182 άνθρωποι, ενώ η αποφασιστική παρέμβαση του κυβερνήτη απέτρεψε μια ενδεχόμενη πολύνεκρη καταστροφή.
Ο συγκυβερνήτης που επιχείρησε να ρίξει το αεροσκάφος
Οι αρχές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων χαρακτήρισαν το περιστατικό απόπειρα τρομοκρατικής ενέργειας.
Ως δράστης κατονομάστηκε ο υπήκοος του Ομάν Hamam al-Hammami, ο οποίος φέρεται να χρησιμοποίησε τσεκούρι έκτακτης ανάγκης για να επιτεθεί στον κυβερνήτη και να καταλάβει τον έλεγχο του αεροσκάφους.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο συγκυβερνήτης είχε αντιμετωπίσει προβλήματα κατά την προηγούμενη επαγγελματική του σταδιοδρομία, καθώς υπήρχαν ανησυχίες για ακραίες ιδεολογικές αντιλήψεις και ενδεχόμενη ριζοσπαστικοποίησή του.
Οι αποκαλύψεις αυτές εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για τις διαδικασίες πρόσληψης και ελέγχου του προσωπικού των αεροπορικών εταιρειών, ιδιαίτερα σε πτήσεις προς περιοχές με αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο.
Η δικαστική διερεύνηση βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ στις 7 Οκτωβρίου έγινε γνωστό ότι η Σαουδική Αραβία ξεκίνησε ξεχωριστή έρευνα αεροπορικής ασφάλειας με συμμετοχή αρμόδιων φορέων από τις ΗΠΑ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ποιος είναι ο Smit Machchhar – Από την οικογενειακή επιχείρηση στο πιλοτήριο
Η ιστορία του Ινδού κυβερνήτη παρουσιάστηκε αναλυτικά από τον δημοσιογράφο Michael Jansen, σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 5 Οκτωβρίου 2026 στην εφημερίδα Gulf Today.
Ο Machchhar κατάγεται από τη Βομβάη, την οικονομική πρωτεύουσα της Ινδίας, όπου εξακολουθούν να ζουν οι γονείς του.
Αρχικά σχεδίαζε να ακολουθήσει την οικογενειακή επιχείρηση στον κλάδο της κλωστοϋφαντουργίας. Ωστόσο, μία ημερίδα για την αεροπορία, την οποία παρακολούθησε σε ηλικία 19 ετών, άλλαξε ριζικά την πορεία του.
Αποφάσισε να εγκαταλείψει τα αρχικά επαγγελματικά του σχέδια και να ακολουθήσει το όνειρο της πτήσης.
Το 2008 ταξίδεψε στη Νέα Ζηλανδία, όπου εκπαιδεύτηκε επί 18 μήνες για να γίνει πιλότος. Μέχρι τότε δεν είχε σχεδόν καμία ταξιδιωτική εμπειρία εκτός Ινδίας και είχε χρησιμοποιήσει ελάχιστες φορές το αεροπλάνο ως επιβάτης, καθώς τα σιδηροδρομικά εισιτήρια ήταν οικονομικότερα.
Η πρώτη του εμπορική πτήση πραγματοποιήθηκε μεταξύ Μπανγκαλόρ και Νέου Δελχί, παρουσία έμπειρων εξεταστών. Όπως εξομολογήθηκε, αυτό που τον φόβισε περισσότερο δεν ήταν η ίδια η πτήση, αλλά η ευθύνη για τους ανθρώπους που μετέφερε.
Περισσότερες από 9.750 ώρες πτήσης και μια ξεκάθαρη φιλοσοφία ασφαλείας
Πριν ενταχθεί στη Flydubai, όπου εργάζεται τα τελευταία τέσσερα χρόνια, ο Machchhar είχε υπηρετήσει επί 11 χρόνια στην ινδική αεροπορική εταιρεία SpiceJet.
Εκεί απέκτησε περισσότερες από 9.750 ώρες πτήσης, αναλαμβάνοντας παράλληλα καθήκοντα εκπαίδευσης και καθοδήγησης νεότερων πιλότων.
Η επαγγελματική του φιλοσοφία χαρακτηρίζεται από την απόλυτη προτεραιότητα στην ασφάλεια των επιβατών.
Όπως έχει εξηγήσει, δεν θεωρεί πρόβλημα την καθυστέρηση μιας πτήσης όταν τίθεται ζήτημα ασφάλειας. Για τον ίδιο, σημασία έχει όλοι οι επιβάτες να αποβιβάζονται σώοι.
Αυτή η προσέγγιση τον είχε οδηγήσει επανειλημμένα να καθυστερεί αναχωρήσεις για τεχνικούς ελέγχους ή να εκτρέπει αεροσκάφη όταν παρουσιάζονταν έκτακτα ιατρικά περιστατικά.
Στη διάρκεια της σταδιοδρομίας του είχε εκπαιδευτεί και στα Boeing 737 MAX, αντιμετωπίζοντας από κοντά την κρίση εμπιστοσύνης που προκάλεσαν τα δύο πολύνεκρα δυστυχήματα του συγκεκριμένου τύπου αεροσκάφους το 2018 και το 2019.
Η πολυετής εμπειρία του αποδείχθηκε καθοριστική κατά την επίθεση της 30ής Σεπτεμβρίου.
Η ελληνική σύνδεση: Η Μύκονος και η επικίνδυνη προσέγγιση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το ελληνικό κοινό παρουσιάζει μια λιγότερο γνωστή πτυχή της επαγγελματικής πορείας του Ινδού κυβερνήτη.
Όπως αναφέρει ο Michael Jansen, μία από τις πιο δύσκολες πτήσεις της σταδιοδρομίας του Machchhar πραγματοποιήθηκε κατά την προσέγγιση στο αεροδρόμιο της Μυκόνου.
Ο έμπειρος πιλότος αντιμετώπισε το φαινόμενο της διάτμησης ανέμου (windshear), κατά το οποίο παρατηρούνται απότομες μεταβολές της ταχύτητας ή της διεύθυνσης του ανέμου.
Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο κατά τις φάσεις απογείωσης και προσγείωσης, καθώς μπορεί να επηρεάσει αιφνιδιαστικά την ταχύτητα και τη σταθερότητα του αεροσκάφους.
Ο Machchhar αναγκάστηκε να εκτελέσει ειδικό ελιγμό διαφυγής, τον οποίο οι πιλότοι εξασκούν συστηματικά στους εξομοιωτές πτήσης.
Παρά τη δύσκολη εμπειρία, ο Ινδός κυβερνήτης χαρακτήρισε στη συνέχεια το αεροδρόμιο της Μυκόνου ως το αγαπημένο του.
Η συγκεκριμένη αναφορά προσδίδει ξεχωριστό ελληνικό ενδιαφέρον στην ιστορία ενός ανθρώπου που βρέθηκε αντιμέτωπος με μία από τις πιο ακραίες καταστάσεις που μπορεί να αντιμετωπίσει ένας επαγγελματίας πιλότος.
Η πτήση στην οποία γεννήθηκε ένα μωρό
Ο Machchhar έχει μοιραστεί και μία άλλη ασυνήθιστη εμπειρία από την καριέρα του.
Κατά τη διάρκεια πρωινής πτήσης, λίγο μετά την απογείωση, το πλήρωμα καμπίνας ενημέρωσε το πιλοτήριο ότι μία έγκυος επιβάτιδα αντιμετώπιζε πρόωρους πόνους τοκετού.
Ο ίδιος και ο συγκυβερνήτης του ξεκίνησαν αμέσως τις διαδικασίες εκτροπής της πτήσης, εξετάζοντας τις καιρικές συνθήκες και τη διαθεσιμότητα κοντινών αεροδρομίων.
Λίγα λεπτά αργότερα, ωστόσο, ήρθε μια απρόσμενη ενημέρωση από το πλήρωμα: το μωρό είχε ήδη γεννηθεί.
Το αεροπλάνο προσγειώθηκε και ασθενοφόρο παρέλαβε τη μητέρα και το νεογέννητο, που ήταν και οι δύο καλά στην υγεία τους.
Η αναγνώριση από τον Μόντι και η οικογένεια
Η γενναιότητα του Ινδού πιλότου προκάλεσε κύμα συγκίνησης και αναγνώρισης διεθνώς.
Ο πρωθυπουργός της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι, επικοινώνησε μαζί του μέσω βιντεοκλήσης, επαινώντας την ψυχραιμία και την αποφασιστικότητά του.
Ο κυβερνήτης, ο οποίος νοσηλεύθηκε στο Άμπου Ντάμπι εξαιτίας των τραυμάτων του, μπόρεσε επίσης να επικοινωνήσει με τη σύζυγό του και τα δύο μικρά παιδιά τους, ηλικίας επτά και δύο ετών.
Παρά τη διεθνή προβολή, ο Machchhar έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι επιθυμεί να διαχωρίζει απολύτως την επαγγελματική του ζωή από την οικογένειά του.
Όταν φορά τη στολή, είναι αφοσιωμένος αποκλειστικά στα καθήκοντά του. Όταν όμως αποχωρεί από το πιλοτήριο, θέλει να αφήνει πίσω του την αεροπορία και να αφιερώνει τον χρόνο του στα παιδιά του.
Ένας ήρωας που έφερε στο φως τα κενά ασφαλείας
Η ιστορία του Smit Machchhar δεν περιορίζεται στην προσωπική γενναιότητα ενός πιλότου.
Η επίθεση στο πιλοτήριο επαναφέρει ένα κρίσιμο ερώτημα για τη διεθνή πολιτική αεροπορία: Πώς είναι δυνατόν ένας επαγγελματίας χειριστής, για τον οποίο φέρεται να υπήρχαν προηγούμενες ενδείξεις ριζοσπαστικοποίησης, να συνεχίζει να εργάζεται σε επιβατικές πτήσεις χωρίς οι σχετικές πληροφορίες να οδηγούν σε αποτελεσματικούς ελέγχους;
Το περιστατικό αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ αεροπορικών εταιρειών, κρατικών αρχών και υπηρεσιών ασφαλείας, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν ενδείξεις βίαιου εξτρεμισμού.
Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι ακόμη και τα πλέον προηγμένα τεχνολογικά συστήματα εξαρτώνται από την ανθρώπινη κρίση σε μία κρίσιμη στιγμή.
Στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, ο Smit Machchhar βρέθηκε αντιμέτωπος με μια επίθεση την οποία κανένας πιλότος δεν θα ήθελε να αντιμετωπίσει.
Παρά τον τραυματισμό του, διατήρησε την ψυχραιμία του και συνέβαλε καθοριστικά ώστε 182 άνθρωποι να επιστρέψουν ζωντανοί στις οικογένειές τους.
Και αυτό είναι το στοιχείο που μετέτρεψε έναν έμπειρο Ινδό κυβερνήτη σε διεθνές σύμβολο επαγγελματισμού και θάρρους.
GEOPOLITICO
Τουρκική οπλική υποστήριξη
Το σχέδιο TRIPP, οι νέες σιδηροδρομικές και ενεργειακές συνδέσεις, οι στρατηγικές επαφές στην Τεχεράνη και οι καταγγελίες από το Αζερμπαϊτζάν για τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ κυριάρχησαν στο δελτίο «Η φωνή της Αρμενίας», με τη Λιάνα Μανουκιάν.
Η Αρμενία προσβλέπει στο άνοιγμα των συνόρων με την Τουρκία και στην αποκατάσταση των σιδηροδρομικών συνδέσεων με την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν, ενώ παράλληλα ενισχύει τον διάλογο με το Ιράν για τις μεταφορές, την ενέργεια και την περιφερειακή ασφάλεια. Την ίδια στιγμή, οι αντιπαραθέσεις με το Μπακού παραμένουν ενεργές, με νέο σημείο αιχμής τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ.
Αυτή την εικόνα μετέφερε το δελτίο της δημόσιας ραδιοφωνίας της Αρμενίας, παρουσιάζοντας τις διπλωματικές κινήσεις του Ερεβάν και τις εξελίξεις γύρω από τις υποδομές που μπορούν να μεταβάλουν τον οικονομικό χάρτη του Νοτίου Καυκάσου.
Πασινιάν: Προσδοκίες για ανοιχτά σύνορα και νέες διασυνδέσεις
Μιλώντας στο Αρμενοβρετανικό Επιχειρηματικό Φόρουμ στο Ερεβάν, ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν δήλωσε ότι αναμένει, στο άμεσο μέλλον και παράλληλα με την ανάπτυξη του έργου TRIPP, το άνοιγμα των αρμενοτουρκικών συνόρων και την έναρξη σιδηροδρομικών συνδέσεων Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας–Τουρκίας.
Οι δηλώσεις εκφράζουν τις προσδοκίες της αρμενικής κυβέρνησης, χωρίς στο δελτίο να αναφέρεται συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης λειτουργίας των συνδέσεων.
Ο Πασινιάν αναφέρθηκε επίσης στην προοπτική σιδηροδρομικής σύνδεσης του Περσικού Κόλπου με τη Μαύρη Θάλασσα, ως αποτέλεσμα της ευρύτερης άρσης των μεταφορικών αποκλεισμών. Παρουσίασε έναν σχεδιασμό που περιλαμβάνει οδικές αρτηρίες, ενεργειακές υποδομές και δίκτυα επικοινωνιών, στο πλαίσιο της αρμενικής πρωτοβουλίας «Σταυροδρόμι Ειρήνης».
Σύμφωνα με όσα μετέδωσε το δελτίο, εξετάζονται δυνατότητες κατασκευής πετρελαιαγωγού και αγωγού φυσικού αερίου, ενώ πραγματοποιούνται συζητήσεις για γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ο Αρμένιος πρωθυπουργός υπογράμμισε και τη σημασία των καλωδίων επικοινωνιών, συνδέοντας τις υποδομές με τις νέες επενδυτικές ευκαιρίες.
Επαφές στην Τεχεράνη για το TRIPP και την περιφερειακή ασφάλεια
Στην Τεχεράνη, ο υπουργός Εξωτερικών της Αρμενίας, Αραράτ Μιρζογιάν, έγινε δεκτός από τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που παρουσιάστηκε στο δελτίο, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην πορεία υλοποίησης του TRIPP, στην ανάπτυξη υποδομών για την άρση των αποκλεισμών και σε αμοιβαία επωφελή προγράμματα ενεργειακής συνεργασίας. Συζητήθηκαν επίσης ζητήματα περιφερειακής σταθερότητας και ασφάλειας, καθώς και η συμμετοχή του Ιράν σε υψηλό επίπεδο στην COP17 του Ερεβάν.
Ο Μιρζογιάν συναντήθηκε και με τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ. Οι δύο πλευρές υπογράμμισαν τον στρατηγικό χαρακτήρα των αρμενοϊρανικών σχέσεων και τη σημασία της διακοινοβουλευτικής συνεργασίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις υποδομές που συνδέουν τις δύο χώρες και στην απρόσκοπτη μεταφορά εμπορευμάτων. Ο Αρμένιος υπουργός παρουσίασε τις δυνατότητες ανάπτυξης του σιδηροδρομικού δικτύου που, κατά την αρμενική πλευρά, δημιουργεί η υλοποίηση του TRIPP.
Γέφυρα, ηλεκτρική διασύνδεση και εμπόριο με το Ιράν
Στις συνομιλίες του Μιρζογιάν με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, εξετάστηκαν η κατασκευή δεύτερης γέφυρας στα αρμενοϊρανικά σύνορα, η ταχεία ολοκλήρωση της τρίτης γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και η απλοποίηση των εμπορευματικών μεταφορών.
Το δελτίο ανέφερε ότι το Ιράν επιβεβαίωσε την υποστήριξή του στην πρωτοβουλία «Σταυροδρόμι Ειρήνης», με έμφαση στην επίλυση των περιφερειακών προβλημάτων μέσω διαπραγματεύσεων.
Παράλληλα, μεταφέρθηκε εκτίμηση ειδικού σε θέματα Ιράν ότι στην ατζέντα της επίσκεψης ενδέχεται να βρίσκονται η στάση του Ερεβάν απέναντι στις αμερικανικές κυρώσεις, ειδικά στον τομέα των αερομεταφορών, και η πιθανή αύξηση των προμηθειών ιρανικού φυσικού αερίου. Πρόκειται για εκτίμηση που παρουσιάστηκε στο δελτίο, χωρίς να αποδίδεται ως επιβεβαιωμένο περιεχόμενο των επίσημων συνομιλιών.
Ενεργειακές συνομιλίες Αρμενίας–Τουρκίας
Στο πεδίο των αρμενοτουρκικών επαφών, ο αρμόδιος υπουργός της Αρμενίας, Νταβίτ Χουντατιάν, υποδέχθηκε αντιπροσωπεία της τουρκικής εταιρείας μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι συζητήσεις αφορούσαν την αποκατάσταση και λειτουργία της γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας Γκιουμρί–Καρς, στο πλαίσιο της διαδικασίας εξομάλυνσης των σχέσεων των δύο χωρών.
Σύμφωνα με το δελτίο, υπογραμμίστηκε η σημασία της σύνδεσης των ενεργειακών συστημάτων τόσο για τη διμερή όσο και για την περιφερειακή συνεργασία.
Αντιπαράθεση για τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ
Ξεχωριστή θέση στο δελτίο είχε η αντιπαράθεση γύρω από τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ, ενόψει της COP17 για τη βιοποικιλότητα, που θα πραγματοποιηθεί στο Ερεβάν από τις 19 έως τις 30 Οκτωβρίου 2026.
Το δελτίο χαρακτήρισε τις πρόσφατες παρεμβάσεις από το Αζερμπαϊτζάν ως νέα ενημερωτική εκστρατεία κατά της Αρμενίας. Παρουσίασε δηλώσεις εκπροσώπων αζερικής περιβαλλοντικής οργάνωσης που ζητούν το κλείσιμο του σταθμού, επικαλούμενοι την παλαιότητα του εξοπλισμού και τον κίνδυνο διασυνοριακής ραδιενεργού ρύπανσης σε περίπτωση ατυχήματος.
Οι αιτιάσεις αυτές καταγράφονται ως ισχυρισμοί των συγκεκριμένων εκπροσώπων. Το δελτίο αντιπαρέβαλε τις αναφορές του γενικού διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι, κατά την επίσκεψή του στην Αρμενία το 2022, για τις βελτιώσεις στην ασφάλεια και τη συνέχιση της υποστήριξης του Οργανισμού.
Παρουσιάστηκαν επίσης καταγγελίες από την αζερική πλευρά για το μεταλλευτικό έργο Αμουλσάρ, τη χρήση υπόγειων υδάτων στην κοιλάδα του Αραράτ και τη λίμνη Σεβάν.
Το δελτίο υπενθύμισε ακόμη την απειλή που είχε διατυπώσει εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας του Αζερμπαϊτζάν τον Ιούλιο του 2020 για πιθανό πλήγμα στον Μετσαμόρ, αναδεικνύοντας το υπόβαθρο ασφαλείας της αντιπαράθεσης.
Τουρκική υποστήριξη στο Αζερμπαϊτζάν στον πόλεμο του Καραμπάχ
Στο τελευταίο θέμα παρουσιάστηκαν δηλώσεις Τούρκου αναλυτή για την υποστήριξη της Άγκυρας προς το Αζερμπαϊτζάν κατά τον πόλεμο στο Καραμπάχ.
Σύμφωνα με όσα του αποδίδει το δελτίο, η Τουρκία μετέφερε πυρομαχικά με μεταφορικά αεροσκάφη από δικές της αποθήκες και από ορισμένες συμμαχικές χώρες. Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι αφαιρούνταν ηλεκτρονικά συστήματα από τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη για να παραδοθούν στο Αζερμπαϊτζάν.
Οι δηλώσεις παρουσιάζουν, κατά τον συγκεκριμένο αναλυτή, μια τουρκική εμπλοκή που υπερέβαινε την πώληση οπλικών συστημάτων και περιλάμβανε ενεργή υποστήριξη κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων.
Αναλύσεις
Η Ινδία πληρώνει με αίμα τη δράση τρομοκρατικών οργανώσεων με έδρα το Πακιστάν
Νεκροί, εκτοπισμένες οικογένειες, πλήγματα στον τουρισμό και διαρκείς ανάγκες στρατιωτικής ετοιμότητας συνθέτουν το κόστος της τρομοκρατίας για την Ινδία. Δημοσίευμα των European Times εξετάζει τη δράση οργανώσεων με έδρα το Πακιστάν ως μηχανισμό παρατεταμένης φθοράς, ο οποίος επιβαρύνει την ασφάλεια, την κοινωνία και την ανάπτυξη της χώρας.
Το αποτύπωμα της τρομοκρατίας στην Ινδία εκτείνεται πολύ πέρα από τον άμεσο απολογισμό κάθε επίθεσης. Αφορά οικογένειες που χάνουν τους ανθρώπους τους, κοινότητες που εγκαταλείπουν τις εστίες τους και τοπικές οικονομίες που βλέπουν την προσπάθεια ανάκαμψης να ανατρέπεται μέσα σε λίγα λεπτά.
Σε δημοσίευμα της 3ης Οκτωβρίου 2026, οι European Times υποστηρίζουν ότι η διασυνοριακή δράση ένοπλων οργανώσεων αποτελεί εργαλείο έμμεσης αντιπαράθεσης του Πακιστάν με την Ινδία. Η βασική θέση του άρθρου είναι ότι οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις επιβάλλουν στο Νέο Δελχί μια διαρκή κατάσταση επιφυλακής, με σωρευτικό ανθρώπινο, στρατιωτικό και οικονομικό κόστος.
Η Ινδία κατηγορεί επί χρόνια το Πακιστάν ότι υποστηρίζει οργανώσεις που πραγματοποιούν επιθέσεις στο έδαφός της. Το Ισλαμαμπάντ απορρίπτει τις κατηγορίες περί στήριξης της ένοπλης βίας στο Κασμίρ και δηλώνει ότι παρέχει πολιτική, διπλωματική και ηθική υποστήριξη στους Κασμιριανούς.
Η δράση οργανώσεων και η καταγγελία περί πολέμου δι’ αντιπροσώπων
Το δημοσίευμα περιγράφει ένα δίκτυο στρατολόγησης, εκπαίδευσης, χρηματοδότησης και διείσδυσης μαχητών μέσω της Γραμμής Ελέγχου στο Κασμίρ. Αποδίδει στις πακιστανικές υπηρεσίες πληροφοριών και σε τμήματα του στρατιωτικού μηχανισμού ρόλο υποστήριξης αυτής της δραστηριότητας.
Οι συγκεκριμένες αναφορές αποτελούν ισχυρισμούς του άρθρου και συνδέονται με τις ευρύτερες ινδικές καταγγελίες για τη διασυνοριακή τρομοκρατία. Χρειάζεται, ωστόσο, διάκριση ανάμεσα στην ευθύνη μιας ένοπλης οργάνωσης για συγκεκριμένη επίθεση και στην τεκμηρίωση κρατικής καθοδήγησης ή συμμετοχής.
Στην επιχειρηματολογία των European Times, η δράση οργανώσεων όπως η Lashkar-e-Taiba και η Jaish-e-Mohammed επιτρέπει τη συντήρηση της έντασης χωρίς διαρκή συμβατική πολεμική αναμέτρηση. Η Ινδία υποχρεώνεται έτσι να διαθέτει δυνάμεις και πόρους για την αντιμετώπιση μιας απειλής που μπορεί να εκδηλωθεί σε στρατιωτικούς στόχους, αστικά κέντρα ή χώρους συγκέντρωσης αμάχων.
Το Παχαλγκάμ και η εύθραυστη ασφάλεια του τουρισμού
Η επίθεση της 22ας Απριλίου 2025 στο Παχαλγκάμ ανέδειξε με δραματικό τρόπο την ευπάθεια των πολιτών και της τοπικής οικονομίας. Ένοπλοι επιτέθηκαν σε επισκέπτες στην κοιλάδα Μπαϊσαράν, σκοτώνοντας 26 ανθρώπους.
Οι ινδικές υπηρεσίες συνδέουν το Μέτωπο Αντίστασης, που εμφανίστηκε να αναλαμβάνει την ευθύνη, με οργανώσεις που έχουν έδρα στο Πακιστάν. Το Ισλαμαμπάντ αρνήθηκε εμπλοκή.
Η σφαγή προκάλεσε νέα κρίση στις διμερείς σχέσεις, με περιορισμούς στις μετακινήσεις και διπλωματικά μέτρα. Παράλληλα, επέφερε άμεσο πλήγμα στον τουρισμό του Κασμίρ: επισκέπτες εγκατέλειψαν την περιοχή και επιχειρήσεις βρέθηκαν αντιμέτωπες με ακυρώσεις.
Για τους κατοίκους που ζουν από ξενοδοχεία, μεταφορές, εστίαση και υπηρεσίες προς τους ταξιδιώτες, μια τρομοκρατική επίθεση μετατρέπεται γρήγορα σε απώλεια εισοδήματος. Το πλήγμα αφορά ολόκληρη την αλυσίδα της τοπικής οικονομίας.
Οι πληγές στις οικογένειες και στις κοινότητες
Οι European Times δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στις κοινωνικές συνέπειες της βίας. Η απώλεια συγγενών, ο φόβος επανάληψης μιας επίθεσης και η αναγκαστική απομάκρυνση από τον τόπο κατοικίας αφήνουν επιπτώσεις που διαρκούν για χρόνια.
Στο Κασμίρ, ο εκτοπισμός των Παντίτ κατά τη δεκαετία του 1990 παραμένει χαρακτηριστικό παράδειγμα της διάλυσης κοινοτήτων μέσα σε συνθήκες απειλών και ένοπλης βίας. Η εγκατάλειψη μιας εστίας συνεπάγεται απώλεια περιουσίας, επαγγελματικών δεσμών και καθημερινής επαφής με τον τόπο καταγωγής.
Για τα παιδιά εκτοπισμένων οικογενειών, οι συνέπειες επεκτείνονται στην εκπαίδευση και στις προοπτικές τους. Για τους επιζώντες επιθέσεων, η επιστροφή στην καθημερινότητα μπορεί να συνοδεύεται από επίμονο φόβο και ανάγκη μακροχρόνιας ψυχολογικής υποστήριξης.
Οι δαπάνες ασφαλείας και το κόστος των χαμένων ευκαιριών
Η οικονομική επιβάρυνση έχει πολλές μορφές. Περιλαμβάνει τη φύλαξη συνόρων, τις επιχειρήσεις πληροφοριών, την προστασία εγκαταστάσεων και τη διατήρηση στρατιωτικών δυνάμεων σε ετοιμότητα.
Σε περιόδους κλιμάκωσης προστίθενται οι μετακινήσεις μονάδων, η χρήση εξοπλισμού και πυρομαχικών, καθώς και οι ανάγκες ανεφοδιασμού. Παράλληλα, η αβεβαιότητα επηρεάζει επιχειρηματικές αποφάσεις, εμπορικές δραστηριότητες και τουριστικές ροές.
Το άρθρο παραθέτει υψηλές εκτιμήσεις για το συνολικό οικονομικό κόστος. Χωρίς σαφή παρουσίαση των πρωτογενών μελετών και της μεθοδολογίας τους, όμως, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ασφάλεια πόσο μεγαλύτερη θα ήταν σήμερα η ινδική οικονομία εάν δεν υπήρχαν οι συγκεκριμένες απειλές.
Το ουσιαστικό ζήτημα είναι η δέσμευση πόρων που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε υποδομές, εκπαίδευση και ανάπτυξη, καθώς και η δυσκολία διατήρησης σταθερού οικονομικού περιβάλλοντος σε περιοχές που πλήττονται επανειλημμένα από τη βία.
Μόνιμη απειλή κλιμάκωσης στη Νότια Ασία
Κάθε μεγάλη επίθεση δημιουργεί επίσης κίνδυνο ευρύτερης αντιπαράθεσης ανάμεσα σε δύο πυρηνικές δυνάμεις. Η ανάγκη απόδοσης ευθυνών, η πίεση για στρατιωτική απάντηση και οι αμοιβαίες κατηγορίες περιορίζουν τα περιθώρια διπλωματικής αποκλιμάκωσης.
Η κεντρική προειδοποίηση του δημοσιεύματος αφορά ακριβώς αυτή τη συσσώρευση συνεπειών. Η τρομοκρατία επιβαρύνει την Ινδία με ανθρώπινες απώλειες και ταυτόχρονα συντηρεί την ανασφάλεια που δυσκολεύει την κοινωνική αποκατάσταση και την οικονομική πρόοδο.
Για το Νέο Δελχί, η αντιμετώπιση της απειλής περιλαμβάνει την προστασία των πολιτών, την εξάρθρωση δικτύων και την αποτροπή νέων επιθέσεων. Περιλαμβάνει όμως και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις πληγείσες περιοχές, ώστε οι κάτοικοί τους να μπορούν να εργάζονται, να επενδύουν και να σχεδιάζουν το μέλλον τους.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας