Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Ρωσία, Κίνα και ΗΠΑ αναδιατάσσουν την παγκόσμια ισορροπία – Η Ευρώπη απούσα από τις εξελίξεις

Δημοσιεύτηκε στις

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ μιλά σε ένα Ειδικό Δείπνο Συνόδου Κορυφής ASEAN-ΗΠΑ, στο ξενοδοχείο Solaire στο Paranaque, Metro Manila, Φιλιππίνες. REUTERS/Carlos Barria

Οι στρατιωτικές κινήσεις στην Ανατολική Ασία και στον Ειρηνικό Ωκεανό δεν αποτελούν απλώς μεμονωμένα περιστατικά. Αντίθετα, δημιουργούν ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό γεωπολιτικό σκηνικό, το οποίο θα πρέπει να παρακολουθήσουμε με ιδιαίτερη προσοχή. Η Ρωσία και η Κίνα αυξάνουν τη στρατιωτική τους δραστηριότητα, ενώ η Ευρώπη φαίνεται για ακόμη μία φορά να βρίσκεται έξω από το τραπέζι των μεγάλων αποφάσεων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά για την παραβίαση του ιαπωνικού εναέριου χώρου από δύο ρωσικά πολεμικά αεροσκάφη, τα οποία εντοπίστηκαν κοντά στο νησί Οκινουσίμα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, τα αεροσκάφη παρέμειναν περίπου τρία λεπτά το καθένα στον ιαπωνικό εναέριο χώρο, προκαλώντας την άμεση απογείωση ιαπωνικών αναχαιτιστικών. Το Τόκιο προχώρησε σε αυστηρή διπλωματική διαμαρτυρία προς τη Μόσχα.

Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί η πορεία των ρωσικών αεροσκαφών προς την ευρύτερη περιοχή της Ταϊβάν και του Ειρηνικού, καθώς οι σχετικές αναφορές κάνουν λόγο και για παραβιάσεις εναέριων χώρων στην περιοχή της Ταϊβάν και της Νότιας Κορέας. Πρόκειται για κινήσεις που αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα όταν συνδυάζονται με τη συγκέντρωση περισσότερων από 100 πολεμικών πλοίων και σκαφών ακτοφυλακής της Κίνας γύρω από την Ταϊβάν και σε περιοχές του δυτικού Ειρηνικού.

Το ερώτημα είναι τι ακριβώς επιδιώκεται και ποιο μήνυμα στέλνουν αυτές οι στρατιωτικές κινήσεις.

Ο χρονισμός ασφαλώς δεν περνά απαρατήρητος. Στην Κίνα πραγματοποιείται η σύνοδος κορυφής του APEC στη Σεντζέν, όπου ο Σι Τζινπίνγκ υποδέχεται τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Οι τρεις ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν τις διεθνείς εξελίξεις, την περιφερειακή ασφάλεια, αλλά και το ζήτημα των πυρηνικών όπλων. Μάλιστα, ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να ανοίξει τη συζήτηση για τη μείωση των πυρηνικών οπλοστασίων των τριών χωρών.

Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης δύο μεγάλες πολεμικές εστίες, η Ουκρανία και η Μέση Ανατολή, με την κατάσταση στο Ιράν να παραμένει ένα από τα κρίσιμα ζητήματα της διεθνούς ασφάλειας.

Και εδώ προκύπτει ένα πολύ σημαντικό πολιτικό ζήτημα. Πού βρίσκεται η Ευρώπη;

Ένας υποτίθεται απομονωμένος από τη δύση Ρώσος πρόεδρος βρίσκεται στην ίδια συνάντηση με τους ηγέτες των ΗΠΑ και της Κίνας, ενώ η Ευρώπη απουσιάζει. Δεν συμμετέχει ισότιμα, δεν βρίσκεται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και δεν γνωρίζει ποιες συνεννοήσεις μπορεί να προκύψουν για το μέλλον της διεθνούς ισορροπίας.

Την ώρα που οι μεγάλες δυνάμεις συζητούν για πυρηνικά, πολέμους και περιφερειακή ασφάλεια, η Ευρώπη εξακολουθεί να αναλώνεται σε μια πολιτική που συχνά μοιάζει περισσότερο προσανατολισμένη στην πράσινη μετάβαση παρά στην πραγματική στρατηγική της αυτονομία.

Η Ελλάδα το γνωρίζει καλά από την απολιγνιτοποίηση της Δυτικής Μακεδονίας, ενώ στη Γερμανία είδαμε πρόσφατα την κατεδάφιση εγκαταστάσεων του εργοστασίου ηλεκτροπαραγωγής στο Μόρμπουργκ του Αμβούργου, μιας μονάδας που κατασκευάστηκε με επένδυση περίπου τριών δισεκατομμυρίων ευρώ και λειτούργησε για έξιμισι χρόνια.

Αυτή είναι η αντίφαση της Ευρώπης. Την ώρα που ο κόσμος αναδιατάσσεται, εκείνη μοιάζει να ασχολείται με τα καλαμάκια και να χάνει τη στρατηγική της θέση.

Θεωρώ ότι το επόμενο διάστημα πρέπει να εστιάσουμε ιδιαίτερα στον Ειρηνικό. Οι κινήσεις της Ρωσίας, η στρατιωτική παρουσία της Κίνας γύρω από την Ταϊβάν και η συνάντηση Τραμπ, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ μπορεί να αποτελούν ενδείξεις μιας ευρύτερης αναδιάταξης της παγκόσμιας ισορροπίας δυνάμεων.

Ο κόσμος αλλάζει και το ερώτημα είναι αν η Ευρώπη θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις από απόσταση ή αν θα αποφασίσει επιτέλους να αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο στη νέα διεθνή πραγματικότητα.

Γεννήθηκε στη Φλώρινα το 1984, όπου τελείωσε το λύκειο. Συνέχισε τις σπουδές του Θεσσαλονίκη στον τομέα της Πληροφορικής και των Δικτύων και ασχολήθηκε παράλληλα με τον κλασικό αθλητισμό. Αργότερα εκπλήρωσε τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις, πέρασε από πολλά στάδια στην Ελλάδα, ασχολούμενος με τα κοινά και τα πολιτιστικά, ωστόσο μεγάλος έρωτας και μικρόβιο φυσικά πάντα παραμένει ο στίβος και η ενασχόλησή του με τα διοικητικά αυτού. Πλέον είναι για πάνω από μία δεκαετία κάτοικος του εξωτερικού, καθώς ζει και εργάζεται στην Γερμανία. Είναι ένας περήφανος πατέρας δύο παιδιών, ενός αγοριού και ενός κοριτσιού. Ένας άνθρωπος που όσο βρισκόταν στην μητέρα πατρίδα είχε εμπλακεί με πολλές δραστηριότητες. Ένα ανήσυχο πνεύμα που θέλει να εξερευνά νέα πράγματα, του αρέσει να ασχολείται με τα κοινά και προσπαθεί να κάνει έναν κόσμο καλύτερο. Θεωρεί τον εαυτό του άνθρωπο διορατικό, με οξυδέρκεια, με μεγάλη δόση αυτοσαρκασμού και αυτοκριτικής. Πλέον ως κάτοικος του εξωτερικού, οι σκέψεις, οι αντιλήψεις, οι ιδέες και τα όνειρα για το μέλλον έχουν μεγαλώσει κι εξελιχθεί. Η διαβίωση στο εξωτερικό μεγάλωσε την επιθυμία ανάδειξης του απόδημου Ελληνισμού, καθώς πριν ακόμη μεταναστεύσει, ήταν περήφανος για όλους τους Έλληνες της διασποράς. Ο ίδιος θέλει να αναδείξει με όποιον τρόπο μπορεί την ύπαρξη του Ελληνισμού στα πέρατα του κόσμου, και να τον μεταφέρει στην μητέρα πατρίδα. Η αρθρογραφία, τα ρεπορτάζ, οι τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές είναι ένα κομμάτι του εαυτού του πλέον, το οποίο δεν μπορεί να αποχωριστεί και μέσα από αυτό, προσπαθεί να μεταφέρει την ύπαρξη της διασποράς στην Ελλάδα, αλλά και όλα τα καλά της πατρίδας προς όλους στην διασπορά.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος: Με λάθος αποφάσεις η Ευρώπη δεν μπορεί να φέρει την ειρήνη στην Ουκρανία

Την απόφαση των Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο στις 13 Νοεμβρίου 2026 σχετικά με τη σύνθεση της ευρωπαϊκής διαπραγματευτικής ομάδας για το Ουκρανικό επικρίνει σε άρθρο του ο πρέσβης επί τιμή Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος. Αμφισβητεί τη διπλωματική αξιοπιστία κυβερνήσεων που έχουν υιοθετήσει σκληρή στάση απέναντι στη Ρωσία και εκτιμά ότι η συμμετοχή τους δεν δημιουργεί τις προϋποθέσεις ουσιαστικής διαμεσολάβησης. Αντιπροτείνει την αξιοποίηση προσωπικοτήτων και έμπειρων διπλωματών με διεθνές κύρος και ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με τη Μόσχα, το Κίεβο και την Ουάσιγκτον, υπογραμμίζοντας ότι η επίτευξη βιώσιμης ειρήνης απαιτεί ρεαλισμό και διάθεση συμβιβασμού.

Δημοσιεύτηκε

στις

 

Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΤΙΣ ΕΙΡΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ.ΜΕ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΜΒΑΛΛΕΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΤΕΥΞΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ

Γράφει ο Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος

Ο πόλεμος στην Ουκρανία εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες απειλές για την ευρωπαική ασφάλεια αλλά και την οικονομία της.Παρά τις διπλωματικές προσπάθειες και πρωτοβουλίες για την εξεύρεση λύσης,ειρηνευτική συμφωνία δεν έχει ακόμα επιτευχθεί.Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος και με ποιους όρους θα εκπροσωπήσει την Ευρώπη στις διαπραγματεύσεις.

Στις 13 Νοεμβρίου 2026 στο Δουβλινο oι Ευρωπαίοι «ηγέτες» κατέληξαν σε μια συγκεκριμένη απόφαση.Αντί να ορίσουν έναν και μοναδικό εκπρόσωπο,όπως είχε συζητηθεί αρχικά με το όνομα του Προέδρου του Ευρωπαικού Συμβουλίου ,Αντόνιο Κόστα,αποφάσισαν η ευρωπαική ομάδα διαπραγμάτευσης να αποτελείται από τα θεσμικά οργανα της Ε.Ε και από την Συμμαχία των Προθύμων δηλαδη Γαλλία,Γερμανία,Ιταλία,Πολωνία και Ηνωμένο Βασίλειο που δεν είναι μέλος της ΕΕ.

Η απόφαση αυτή εξασφαλίζει ευρύτερη ευρωπαική εκπροσώπηση ,ωστόσο δεν απαντά σε ένα ουσιαστικό ζήτημα .Διαθέτουν όλοι οι συμμετέχοντες την απαραίτητη διπλωματική αξιοπιστία για να συμβάλλουν στην προσέγγιση των αντιμαχομένων πλευρών?

Η συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου αλλά η γενικότερη πολιτική στάση των κυβερνήσεων ,πλήν Ιταλίας,που τήρησαν σκληρή στάση απέναντι στην Ρωσία δημιουργούν ευλόγους προβληματισμούς ως προς την δυνατότητα άσκησης ουσιαστικής διαμεσολάβησης .Επίσης δεν πρόκειται η Μόσχα να δεχθεί παρόμοια σύνθεση εφόσον οι ηγεσίες δεν αλλάξουν.

Συνεπώς θα πρέπει να εξεταστεί σοβαρά η συμμετοχή προσωπικοτήτων ,διπλωματών, και πρώην αξιωματούχων που διατήρησαν μια ουδέτερη και ισορροπημένη στάση κατά την διάρκεια του πολέμου.Πρόσωπα με διεθνές κύρος,εμπειρία και δυνατότητα επικοινωνίας τόσο με την Μόσχα,το Κίεβο οσον και με την Ουάσιγκτων.

Η επίτευξης της ειρήνης απαιτεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας,ρεαλισμό και διάθεση συμβιβασμού.Η Ευρώπη δικαιούται και πρέπει να έχει λόγο στις αποφάσεις που αφορούν την ασφάλεια και την οικονομία της.Ομως η πραγματική της δύναμη δεν θα μετρηθεί από τον αριθμό των εκπροσώπων της στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων αλλά από την ειλικρινή της διάθεση να συμβάλλει στην επίτευξη μιάς βιώσιμης ειρήνης.

Για αυτούς τους λόγους η απόφαση της 13ης Νοεμβρίου της Ευρωπαικής Ενωσης είναι,οπως πολλες άλλες,λανθασμένη και επιβάλλεται να αλλάξει.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Το αζερικό «πλυντήριο» και οι επιχειρηματικές διαδρομές του Τραμπ!

Όταν τα πετροδολάρια του Μπακού συναντούν τα κέντρα της παγκόσμιας εξουσίας. Μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική δημοσιογραφική έρευνα της γαλλικής εφημερίδας Le Monde

Δημοσιεύτηκε

στις

Μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική δημοσιογραφική έρευνα της γαλλικής εφημερίδας Le Monde της 17/11/2026 του Jeremie Baruch επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ζήτημα με σοβαρές πολιτικές και γεωοικονομικές προεκτάσεις: τις διαδρομές του αζερικού χρήματος και τις σχέσεις επιχειρηματικών εταιρειών του Ντόναλντ Τραμπ με το διαβόητο δίκτυο ξεπλύματος χρήματος που έγινε γνωστό ως «Azerbaijani Laundromat» – το «πλυντήριο του Αζερμπαϊτζάν».

Η έρευνα, η οποία βασίζεται σε περισσότερα από 15 εκατομμύρια εσωτερικά τραπεζικά αρχεία της Deutsche Bank και σε δικαστικά έγγραφα, παρουσιάζει στοιχεία που συνδέουν εταιρείες του σημερινού Αμερικανού προέδρου με χρηματοοικονομικές οντότητες οι οποίες φέρονται να συμμετείχαν στο συγκεκριμένο δίκτυο.

Δεν πρόκειται για μια απλή επιχειρηματική συναλλαγή αμφίβολης προέλευσης. Πρόκειται για μια υπόθεση που φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο το καθεστώς του Ιλχάμ Αλίγιεφ φέρεται να αξιοποίησε πολύπλοκες χρηματοοικονομικές διαδρομές, εταιρείες-κελύφη και διεθνείς τραπεζικούς μηχανισμούς, προκειμένου να διοχετεύει χρήματα και να οικοδομεί δίκτυα επιρροής πέρα από τα σύνορα του Αζερμπαϊτζάν.

Η διαδρομή των 141.261 δολαρίων

Σύμφωνα με τη Le Monde, την άνοιξη του 2015, λίγο πριν ανακοινώσει την υποψηφιότητά του για το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών, ο Ντόναλντ Τραμπ συμμετείχε σε ένα πολυτελές ξενοδοχειακό επενδυτικό σχέδιο στο Μπακού, το Trump International Hotel & Tower Baku.

Στις 16 Απριλίου 2015, η εταιρεία DT Marks Baku LLC, η οποία ανήκε στον Τραμπ και είχε αναλάβει την είσπραξη δικαιωμάτων χρήσης του εμπορικού του σήματος, επιχείρησε να εισπράξει το ποσό των 141.261,82 δολαρίων.

Τα χρήματα προέρχονταν από την Faberlex LP, μια εταιρεία-κέλυφος με έδρα τη Σκωτία, χωρίς γραφεία και εργαζομένους, η οποία χρηματοδοτούνταν από την κρατική τηλεπικοινωνιακή εταιρεία του Αζερμπαϊτζάν, Baktelecom.

Η πρώτη μεταφορά απέτυχε εξαιτίας λάθους στον αριθμό του τραπεζικού λογαριασμού. Ωστόσο, η ίδια ακριβώς χρηματική αξία μεταφέρθηκε την επόμενη ημέρα σε άλλη υπεράκτια εταιρεία, την Datemile Alliance, και δώδεκα ημέρες αργότερα κατέληξε στην THC Baku Services, μια ακόμη εταιρεία του Τραμπ.

Το ίδιο ποσό πέρασε μέσα σε λιγότερο από δύο εβδομάδες από τέσσερις διαφορετικούς τραπεζικούς λογαριασμούς, συνοδευόμενο από τρεις διαφορετικές αιτιολογίες πληρωμής.

Η Le Monde επισημαίνει ότι αυτή η πρακτική αποτελεί χαρακτηριστικό μηχανισμό λειτουργίας των δικτύων ξεπλύματος χρήματος: πολλαπλές μεταφορές, εταιρείες-βιτρίνες και αλλαγές στις αιτιολογίες των συναλλαγών, ώστε να καθίσταται δυσκολότερος ο εντοπισμός της πραγματικής προέλευσης των κεφαλαίων.

Και εδώ βρίσκεται ένα κρίσιμο στοιχείο: σύμφωνα με τα εσωτερικά αρχεία της Deutsche Bank, οι εταιρείες Faberlex και Datemile βρίσκονταν στον πυρήνα του «Azerbaijani Laundromat».

Ένα δίκτυο σχεδόν τριών δισεκατομμυρίων δολαρίων

Το «Azerbaijani Laundromat» αποκαλύφθηκε το 2017 από το διεθνές δίκτυο ερευνητικής δημοσιογραφίας OCCRP και τη Le Monde.

Επρόκειτο για ένα μυστικό χρηματοοικονομικό σύστημα ύψους σχεδόν τριών δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο, σύμφωνα με τις αποκαλύψεις, χρησιμοποιήθηκε για τη διοχέτευση δημόσιου χρήματος προς την αζερική ελίτ και την εξαγορά πολιτικής επιρροής στο εξωτερικό.

Η υπόθεση είχε ήδη προκαλέσει σοβαρά ερωτήματα για τις σχέσεις του Μπακού με Ευρωπαίους πολιτικούς, αξιωματούχους και θεσμικούς παράγοντες.

Η νέα έρευνα προσθέτει μια ακόμη διάσταση: τη σύνδεση εταιρειών του Ντόναλντ Τραμπ με επιχειρηματικές οντότητες που σχετίζονται με αυτό το δίκτυο.

Τα εκατομμύρια και οι τραπεζικές αναφορές

Οι αποκαλύψεις δεν περιορίζονται στη συγκεκριμένη συναλλαγή των 141.261,82 δολαρίων.

Σε εμπιστευτικό υπόμνημα του Μαΐου 2020, ο Brian Hagerty, διευθυντής της Deutsche Bank στις ΗΠΑ αρμόδιος για τις χρηματοοικονομικές πληροφορίες, αναφέρει ότι οντότητες που φέρονταν να συνδέονται με αζερικά και ρωσικά δίκτυα ξεπλύματος χρήματος είχαν καταβάλει τουλάχιστον τρία εκατομμύρια δολάρια σε δύο εταιρείες του Τραμπ πριν από τον Σεπτέμβριο του 2015.

Το ίδιο υπόμνημα αναφέρεται και σε άλλη αναφορά ύποπτης συναλλαγής, η οποία υποβλήθηκε τον Ιούνιο του 2017 και αφορούσε επιπλέον 5,2 εκατομμύρια δολάρια σε άλλες εταιρείες του επιχειρηματικού ομίλου Τραμπ.

Στις 16 Ιανουαρίου 2020, η Deutsche Bank είχε ήδη υποβάλει επίσημη αναφορά ύποπτης συναλλαγής για τις εταιρείες DT Marks Baku και THC Baku, εξαιτίας της σύνδεσής τους με το αζερικό δίκτυο.

Υπάρχει, ωστόσο, μια ουσιώδης διευκρίνιση στο ίδιο το έγγραφο: ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είχε κατονομαστεί προσωπικά ως ύποπτος.

Αυτή η διάκριση είναι σημαντική. Τα στοιχεία αφορούν τις εταιρείες του και τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές τους. Δεν αποδεικνύουν ότι ο ίδιος γνώριζε την παράνομη προέλευση των χρημάτων ή ότι συμμετείχε προσωπικά σε μηχανισμό ξεπλύματος.

Αυτό, όμως, δεν αναιρεί τη σοβαρότητα των ερωτημάτων που προκύπτουν για τις επιχειρηματικές διαδρομές και τους μηχανισμούς ελέγχου.

Η τραπεζική προστασία ενός Αμερικανού προέδρου;

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο τρόπος με τον οποίο η Deutsche Bank διαχειρίστηκε τις οικονομικές σχέσεις της με τον Τραμπ μετά την εκλογή του το 2016.

Ο νεοεκλεγείς πρόεδρος είχε τότε ανεξόφλητες οφειλές προς την τράπεζα που ξεπερνούσαν τα 300 εκατομμύρια δολάρια. Η Deutsche Bank δημιούργησε ένα ειδικό καθεστώς διαχείρισης για τον ίδιο και το περιβάλλον του, με την ονομασία «covered client».

Η πρόσβαση στα σχετικά αρχεία περιορίστηκε σε ελάχιστους υπαλλήλους, ενώ οι ειδοποιήσεις για τους συγκεκριμένους λογαριασμούς έφεραν την ένδειξη «Confidentialité = 99».

Η ίδια η εσωτερική αλληλογραφία της τράπεζας αποκαλύπτει ότι η διασταύρωση των διαφορετικών εταιρικών οντοτήτων του επιχειρηματικού ομίλου Τραμπ ήταν εξαιρετικά δύσκολη και ότι τα διαθέσιμα στοιχεία για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος ήταν αποσπασματικά.

Το ερώτημα που ανακύπτει είναι εύλογο: κατά πόσο η πολιτική ισχύς ενός πελάτη μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών τραπεζικού ελέγχου;

Από το Μπακού στην Ουάσιγκτον

Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα όταν εξετάζεται μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο των σχέσεων του Αζερμπαϊτζάν με τη διεθνή πολιτική και οικονομική ελίτ.

Το καθεστώς Αλίγιεφ δεν στηρίζεται μόνο στην ενεργειακή του ισχύ. Επενδύει συστηματικά στην ανάπτυξη διεθνών σχέσεων, στην οικονομική διπλωματία και στη δημιουργία δικτύων επιρροής.

Η αξιοποίηση του ενεργειακού πλούτου, οι επιχειρηματικές συμφωνίες και η προσέγγιση πολιτικών και οικονομικών παραγόντων αποτελούν σημαντικά εργαλεία της εξωτερικής του πολιτικής.

Η υπόθεση του «Azerbaijani Laundromat» είχε ήδη δείξει πώς το χρήμα μπορούσε να μετατρέπεται σε πολιτική επιρροή στην Ευρώπη. Οι νέες αποκαλύψεις της Le Monde αναδεικνύουν ότι οι διαδρομές αυτές δεν περιορίζονταν στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Αρμενία.

 

Όταν η διαφθορά γίνεται εργαλείο γεωπολιτικής

Για την Αρμενία και τον αρμενικό λαό, η διεθνής δράση του Μπακού δεν μπορεί να εξετάζεται αποκλειστικά μέσα από τις στρατιωτικές απειλές, τις εδαφικές διεκδικήσεις ή τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο κρατών.

Υπάρχει και ένα άλλο πεδίο αντιπαράθεσης: η μάχη για τη διεθνή εικόνα, την πολιτική επιρροή και τη διαμόρφωση των αποφάσεων στα ισχυρά κέντρα εξουσίας.

Ένα καθεστώς που έχει κατηγορηθεί επανειλημμένα για αυταρχισμό, διαφθορά και σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έχει κάθε λόγο να επιδιώκει να περιορίσει τη διεθνή του απομόνωση και να εξασφαλίσει ισχυρούς πολιτικούς και οικονομικούς συμμάχους.

Η ενεργειακή εξάρτηση, τα οικονομικά συμφέροντα και τα δίκτυα επιρροής μπορούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον στο οποίο οι παραβιάσεις δικαιωμάτων και οι εγκληματικές πρακτικές υποχωρούν μπροστά στην εξυπηρέτηση γεωπολιτικών και οικονομικών συμφερόντων.

Η περίπτωση του Αζερμπαϊτζάν αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του γιατί η διεθνής κοινότητα οφείλει να εξετάζει όχι μόνο τι δηλώνουν τα κράτη, αλλά και πώς χρηματοδοτούν και οικοδομούν την επιρροή τους.

Για την Ελλάδα, μια χώρα που διατηρεί ιστορικούς δεσμούς με την Αρμενία και έχει άμεσο ενδιαφέρον για τη σταθερότητα στον Νότιο Καύκασο, οι αποκαλύψεις αυτές αποτελούν επίσης λόγο προβληματισμού. Η οικονομική συνεργασία με οποιοδήποτε κράτος δεν μπορεί να αποσυνδέεται πλήρως από τη διαφάνεια, τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Τα ερωτήματα παραμένουν

Η έρευνα της Le Monde δεν αποδεικνύει προσωπική ποινική εμπλοκή του Ντόναλντ Τραμπ. Αποκαλύπτει, όμως, συγκεκριμένες οικονομικές διαδρομές, εταιρικές συνδέσεις και τραπεζικές αναφορές που εγείρουν σοβαρά ερωτήματα.

Και κυρίως υπενθυμίζει κάτι που συχνά παραβλέπεται: η διεθνής πολιτική επιρροή δεν οικοδομείται πάντοτε μέσα από επίσημες διπλωματικές συμφωνίες και δημόσιες συμμαχίες. Μπορεί να οικοδομείται και μέσα από αδιαφανείς χρηματοοικονομικές διαδρομές, επιχειρηματικές συνεργασίες και δίκτυα συμφερόντων.

Όταν ένα καθεστώς διαθέτει τα μέσα να μετατρέπει τον πλούτο του σε διεθνή επιρροή, το ζήτημα παύει να είναι αποκλειστικά οικονομικό. Γίνεται βαθιά πολιτικό και γεωπολιτικό.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πού κατέληξαν τα χρήματα του αζερικού «πλυντηρίου». Είναι πόσες πολιτικές πόρτες άνοιξαν στη διαδρομή τους και ποια συμφέροντα εξυπηρετήθηκαν.

Και για την Αρμενία, το Αρτσάχ και ολόκληρη την περιοχή του Νοτίου Καυκάσου, αυτή δεν είναι μια υπόθεση που μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μακρινό οικονομικό σκάνδαλο.

 

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Η Ελλάδα πρέπει να περάσει στην επίθεση στην Αφρική για να αντιμετωπίσει την Τουρκία

Να εγκαταλείψει την παθητική στάση της και να περάσει στην αντεπίθεση απέναντι στον τουρκικό επεκτατισμό στην Αφρική καλεί την Ελλάδα ο Μάικλ Ρούμπιν, σε άρθρο του στο αμερικανικό think tank Middle East Forum. Ο Αμερικανός αναλυτής χαρακτηρίζει τη Σομαλία δεύτερη σημαντικότερη αποικία της Τουρκίας μετά την κατεχόμενη βόρεια Κύπρο και κατηγορεί την Άγκυρα ότι εφαρμόζει το ίδιο μοντέλο που ακολούθησε στη Λιβύη. Προτείνει, μάλιστα, συγκεκριμένες πρωτοβουλίες στρατιωτικής και στρατηγικής συνεργασίας της Αθήνας με την Πούντλαντ, τη Σομαλιλάνδη, το Νοτιοδυτικό Κρατίδιο της Σομαλίας και την Κένυα, προκειμένου να ανακοπούν οι νεοοθωμανικές φιλοδοξίες του Ερντογάν και να αυξηθεί το κόστος της τουρκικής επέκτασης.

Δημοσιεύτηκε

στις

Γράφει ο Μάικλ Ρούμπιν (Michael Rubin), Middle East Forum

Η Σομαλία έχει εξελιχθεί γρήγορα στη δεύτερη σημαντικότερη αποικία της Τουρκίας, μετά το κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου. Η Τουρκία ελέγχει το διεθνές αεροδρόμιο του Μογκαντίσου και διαχειρίζεται το λιμάνι του. Η τουρκική τράπεζα Ziraat Katılım έγινε η πρώτη ξένη τράπεζα που δραστηριοποιείται στη Σομαλία εδώ και μισό αιώνα. Το OYAK, το συνταξιοδοτικό ταμείο των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, ίδρυσε εταιρεία με σκοπό να μονοπωλήσει τις άδειες αλιείας στα σομαλικά ύδατα.

Στις 7 Μαρτίου 2024, η κυβέρνηση της Σομαλίας και η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Τουρκίας υπέγραψαν συμφωνία καταμερισμού της παραγωγής για τρία υπεράκτια οικόπεδα. Το Oruç Reis πραγματοποίησε σεισμικές έρευνες και, τον Απρίλιο του 2026, το Çağrı Bey ξεκίνησε την πρώτη του γεώτρηση σε βαθιά ύδατα. Είτε πρόκειται για την αλιεία, είτε για το πετρέλαιο, είτε για άλλους φυσικούς πόρους, η Τουρκία φέρεται να λαμβάνει το 30% των εσόδων από την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Σομαλίας, αν και το κείμενο της συμφωνίας δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Η Τουρκία αντιμετωπίζει επίσης τη Σομαλία ως ορμητήριο για τις φιλοδοξίες της να επεκτείνει την αποικιακή της επιρροή και σε άλλες περιοχές της Αφρικής.

Στην ξηρά, οι Τούρκοι επέβαλαν, μέσω της κυβέρνησης του Μογκαντίσου, μια συμφωνία που καλύπτει τρία οικόπεδα συνολικής έκτασης 6.200 τετραγωνικών μιλίων (περίπου 16.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων). Οι όροι που διέρρευσαν υποδηλώνουν ότι η Τουρκία λαμβάνει το 90% της παραγωγής, βάσει μιας συμφωνίας που παρέκαμψε το κοινοβούλιο της Σομαλίας.

Με απλά λόγια, η Τουρκία εκμεταλλεύεται πλέον τη Σομαλία κατά τρόπο ανάλογο με εκείνον που οι Γάλλοι και οι Βέλγοι αντιμετώπιζαν τις αποικιακές τους κτήσεις. Ίσως αυτός να είναι ο λόγος για τον οποίο η Σομαλία φιλοξενεί πλέον τη μεγαλύτερη πρεσβεία της Τουρκίας, η οποία, με έκταση 860.000 τετραγωνικών ποδών (περίπου 80.000 τετραγωνικών μέτρων), είναι ελαφρώς μεγαλύτερη από τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ.

Η Τουρκία αντιμετωπίζει επίσης τη Σομαλία ως ορμητήριο για τις φιλοδοξίες της να επεκτείνει την αποικιακή της επιρροή και σε άλλες περιοχές της Αφρικής. Το στρατόπεδο TURKSOM, μια εκπαιδευτική βάση κόστους 50 εκατομμυρίων δολαρίων, αποτελεί πλέον τη μεγαλύτερη στρατιωτική βάση της Τουρκίας στο εξωτερικό.

Η Τουρκία κατασκευάζει επίσης ένα «διαστημοδρόμιο», το οποίο θα μπορούσε να λειτουργεί παράλληλα ως πεδίο δοκιμών πυραύλων. Ολοένα και περισσότερο, η Τουρκία εξοπλίζει σομαλικές πολιτοφυλακές –ή χρησιμοποιεί απευθείας τις δικές της δυνάμεις– για λογαριασμό της κυβέρνησης της Σομαλίας. Ήδη, η Τουρκία έχει αναπτύξει μη επανδρωμένα αεροσκάφη TB2 και Akıncı, ελικόπτερα ATAK, μαχητικά F-16, άρματα μάχης M48/M60 και έως και 2.500 στρατιώτες.

Είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε την έλλειψη νομιμοποίησης της τουρκικής παρουσίας. Σε αντίθεση με τη Σομαλιλάνδη, η Σομαλία έχει επανειλημμένως αποτύχει να διεξαγάγει εκλογές με βάση την αρχή «ένας πολίτης, μία ψήφος». Αντ’ αυτού, η διεθνής κοινότητα επιλέγει μερικές εκατοντάδες ηγέτες κοινοτήτων και φυλών, οι οποίοι με τη σειρά τους επιλέγουν τον πρόεδρο.

Ένα τέτοιο σύστημα είναι ευάλωτο στη διαφθορά, καθώς είναι εύκολο για εξωτερικές δυνάμεις να εξαγοράζουν ψήφους για λογαριασμό πολιτικών που τελούν υπό την προστασία τους, όπως ο εν ενεργεία πρόεδρος Χασάν Σεΐχ Μοχαμούντ.

Σήμερα, στο Μογκαντίσου, η διαφθορά είναι ακόμη χειρότερη. Η συνταγματική θητεία του Χασάν Σεΐχ Μοχαμούντ έληξε στις 15 Μαΐου 2026, ημερομηνία την οποία επιβεβαίωσε το Ανώτατο Δικαστήριο της Σομαλίας. Ωστόσο, η Τουρκία εξακολουθεί να τον στηρίζει και να απομονώνει ή να αποκλείει όσους βουλευτές θέτουν δύσκολα ερωτήματα ή αρνούνται να χρησιμοποιήσουν το αξίωμά τους για να επικυρώνουν άκριτα τις αποφάσεις του.

Ουσιαστικά, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο πρώην επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών, νυν υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, επαναλαμβάνουν τη στρατηγική τους στη Λιβύη, στηρίζοντας έναν ανίκανο, διεφθαρμένο και αντιδημοφιλή πολιτικό, του οποίου η πολιτική επιβίωση εξαρτάται αποκλειστικά από την προστασία τους.

Σε αντάλλαγμα, ο εκάστοτε πρωθυπουργός ή πρόεδρος απεμπολεί την κυριαρχία της χώρας του και πράττει ό,τι απαιτούν οι Τούρκοι καθοδηγητές του. Οι Τούρκοι αξιωματούχοι υπολογίζουν ότι η πάροδος του χρόνου ξεπλένει την παρανομία ή, στην περίπτωση της Σομαλίας, την αντισυνταγματικότητα των ενεργειών τους.

Δυστυχώς, η ελληνική παθητικότητα επιτρέπει πολύ συχνά στην Τουρκία να ξεδιπλώνει τη στρατηγική της χωρίς να συναντά αντίσταση. Η ευρωπαϊκή αμηχανία και αναποφασιστικότητα στα ζητήματα της αναγνώρισης και των επενδύσεων δεν μπόρεσε να ανταγωνιστεί την ενεργό τουρκική εμπλοκή, με αποτέλεσμα οι αρχές της Ανατολικής Λιβύης να υποστηρίξουν την παράνομη θαλάσσια συμφωνία Λιβύης–Τουρκίας.

Η Σομαλία μπορεί να μην αποτελεί πρωταρχικό ελληνικό συμφέρον –αν και θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι κάθε παράκτιο κράτος που είναι σε θέση να διαταράξει την ελληνική ναυτιλία θα έπρεπε να αποτελεί τέτοιο συμφέρον–, ωστόσο μια μικρή ελληνική επένδυση θα μπορούσε να ανακόψει τις τουρκικές φιλοδοξίες, να προκαλέσει υπερεπέκταση των τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων και να αυξήσει το κόστος της αποικιοκρατικής πολιτικής της Τουρκίας.

Η αχίλλειος πτέρνα της Τουρκίας είναι ότι η Σομαλία λειτουργεί βάσει ενός ομοσπονδιακού συστήματος, το οποίο κατοχυρώνει συνταγματικά τα δικαιώματα των ομόσπονδων κρατιδίων της. Η Πούντλαντ, η Τζουμπαλάνδη, το Νοτιοδυτικό Κρατίδιο και άλλες οντότητες έχουν το δικαίωμα να αυτοδιοικούνται σε τοπικό επίπεδο, με ελάχιστη παρέμβαση από το Μογκαντίσου.

Αρχικά η Πούντλαντ και πλέον το Νοτιοδυτικό Κρατίδιο έχουν απορρίψει τόσο την υπέρβαση των αρμοδιοτήτων της κυβέρνησης του Μογκαντίσου όσο και την υποστήριξη που παρέχει η Τουρκία σε αυτήν.

Η αχίλλειος πτέρνα της Τουρκίας είναι ότι η Σομαλία λειτουργεί βάσει ενός ομοσπονδιακού συστήματος, το οποίο κατοχυρώνει συνταγματικά τα δικαιώματα των ομόσπονδων κρατιδίων της.

Καθώς η Τουρκία φαίνεται να αναπτύσσει μαχητικά F-16 για να επιτεθεί στο Νοτιοδυτικό Κρατίδιο και ενδεχομένως να είναι ακόμη και έτοιμη να αναπτύξει τάγματα Σομαλών που έχει εκπαιδεύσει η ίδια, καθώς και συμβούλους της, η Ελλάδα θα πρέπει να προστρέξει σε βοήθεια του νόμιμου προέδρου του Νοτιοδυτικού Κρατιδίου, Αμπντιαζίζ Χασάν Μοχάμεντ Λαφταγκαρέεν.

Αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη την αποστολή ελληνικών στρατευμάτων, αλλά η Ελλάδα θα πρέπει να παράσχει στον Λαφταγκαρέεν επαρκή οπλισμό, ώστε να οδηγήσει την Τουρκία σε τέλμα και να αυξήσει το κόστος της επέμβασής της.

Ούτε θα χρειαστεί η Ελλάδα να το πράξει μόνη της. Η Αθήνα και το Ναϊρόμπι έχουν συνεργαστεί αποτελεσματικά στο παρελθόν και θα πρέπει να ανανεώσουν τους επιχειρησιακούς δεσμούς τους.

Η Ελλάδα θα μπορούσε επίσης να συνεργαστεί απευθείας με την Πούντλαντ και τη Σομαλιλάνδη, παρέχοντας υποστήριξη στις αντίστοιχες ακτοφυλακές τους, ώστε να μπορούν να υπερασπίζονται τα χωρικά τους ύδατα, ανεξαρτήτως των φιλοδοξιών της Άγκυρας και του Μογκαντίσου.

Η Τουρκία ποντάρει στην αδράνεια των ανταγωνιστών και των αντιπάλων της και, εδώ και αρκετές δεκαετίες, ο Ερντογάν έχει καταφέρει να διευρύνει την επιρροή του, απλώς και μόνο επειδή αντιλαμβανόταν ότι δεν θα συναντούσε αντίσταση. Μπορούσε να εκφοβίζει και να δωροδοκεί με ελάχιστο κόστος.

Η ίδια δυναμική λειτουργεί και προς όφελος της Ελλάδας. Μια μικρή επένδυση στην Πούντλαντ ή στο Νοτιοδυτικό Κρατίδιο της Σομαλίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε πλήρη ακινητοποίηση του τουρκικού εγχειρήματος στη Σομαλία.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις1 λεπτό πριν

Ρωσία, Κίνα και ΗΠΑ αναδιατάσσουν την παγκόσμια ισορροπία – Η Ευρώπη απούσα από τις εξελίξεις

Οι στρατιωτικές κινήσεις στην Ανατολική Ασία και στον Ειρηνικό Ωκεανό δεν αποτελούν απλώς μεμονωμένα περιστατικά. Αντίθετα, δημιουργούν ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος: Με λάθος αποφάσεις η Ευρώπη δεν μπορεί να φέρει την ειρήνη στην Ουκρανία

Την απόφαση των Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο στις 13 Νοεμβρίου 2026 σχετικά με τη σύνθεση της ευρωπαϊκής διαπραγματευτικής ομάδας για...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Ο θρίαμβος του Ολυμπιακού στην Κύπρο άνοιξε τη συζήτηση Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη

Η ιστορική νίκη του Ολυμπιακού στη Λεμεσό, το σχόλιο του Έλληνα πρωθυπουργού για το γούρι του Κύπριου προέδρου και η...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Επτά σοβαροί λόγοι επιβάλλουν το νέο ταξίδι σας στο Κάιρο, κ. Μητσοτάκη!

Χρήστος Κηπουρός: Μετά από τη ρηματική διακοίνωση του Καΐρου στον ΟΗΕ κατά του τουρκολιβυκού ψευδομνημονίου, η δέσμη των 30 καλωδίων...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Το αζερικό «πλυντήριο» και οι επιχειρηματικές διαδρομές του Τραμπ!

Όταν τα πετροδολάρια του Μπακού συναντούν τα κέντρα της παγκόσμιας εξουσίας. Μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική δημοσιογραφική έρευνα της γαλλικής εφημερίδας Le...

Δημοφιλή