Η Ρωσία κάνει μεγάλα βήματα στην εφαρμογή των συμφωνιών της Γενεύης του περασμένου Ιουνίου. Επαναφέρει τη Συρία στη συναυλία των εθνών, ετοιμάζεται να εκδιώξει την Τουρκία, να συμφιλιώσει το Ισραήλ με το Ιράν, να αποκτήσει βάση στην Αφρική και να μοιράσει απόλυτα όπλα στην Ασία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι πλέον οι κυρίαρχοι του κόσμου. Όσοι δεν συμβαδίζουν με τις τρέχουσες ανατροπές θα είναι οι χαμένοι της νέας εποχής που ετοιμάζεται.
Αναλύσεις
ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΤΑΞΗ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΠΑΙΡΝΕΙ ΜΟΡΦΗ (ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ) – Η Ρωσία ετοιμάζεται να ανεβάσει την αυλαία
Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια των άρθρων
«Γιατί μια Γιάλτα Β’;», 15 Ιουνίου 2021.
«Μπάιντεν-Πούτιν, μια Γιάλτα Β’ παρά ένα νέο Βερολίνο», 22 Ιουνίου 2021.
«Η πολιτική αρχιτεκτονική της νέας Μέσης Ανατολής», 7 Σεπτεμβρίου 2021.
«Προς την ειρήνη στη Συρία και τον Λίβανο», 28 Σεπτεμβρίου 2021.
Η εφαρμογή των συμπερασμάτων της συνόδου κορυφής ΗΠΑ-Ρωσίας στη Γενεύη (γνωστή ως «Γιάλτα Β’»), της 16ης Ιουνίου 2021, συνεχίζεται. Φαίνεται ότι οι παραχωρήσεις που έκανε η Ουάσιγκτον στη Μόσχα είναι πολύ πιο σημαντικές από ό, τι πιστεύεται. Ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν συνεχίζει να βάζει τον κόσμο σε τάξη όχι μόνο στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, αλλά και στην Αφρική και την Ασία. Ουσιαστικές αλλαγές είναι ήδη ορατές σε τέσσερις μήνες. Σύμφωνα με τη ρωσική παράδοση, τίποτα δεν ανακοινώνεται, αλλά όλα θα αποκαλυφθούν μαζικά όταν τα πράγματα γίνουν μη αναστρέψιμα.
ΟΙ ΑΓΓΛΟΣΑΞΟΝΕΣ ΕΧΟΥΝ ΑΠΟΔΕΧΤΕΙ ΤΗΝ ΗΤΤΑ ΤΟΥΣ
Στις αρχές Σεπτεμβρίου 2021, οι Ηνωμένες Πολιτείες άφησαν να εννοηθούν ότι επέτρεψαν στη Χεζμπολάχ να παραβιάσει τους νόμους του εμπάργκο των ΗΠΑ στη Συρία και το Ιράν και να προμηθεύεται ιρανικό καύσιμο μέσω της Συρίας. Στη συνέχεια, η Ιορδανία άνοιξε ξανά τα σύνορά της με τη Συρία. Τέλος, ο αγγλοσαξονικός τύπος ξεκίνησε μια σειρά άρθρων με στόχο την εκκαθάριση του προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ από τα εγκλήματα για τα οποία κατηγορούταν και την αποκατάστασή του. Όλα ξεκίνησαν με ένα άρθρο στο The Observer, την κυριακάτικη έκδοση του The Guardian , με τίτλο «Ο παρίας Άσαντ πουλήθηκε στη Δύση ως κλειδί της ειρήνης στην Εγγύς Ανατολή» («Outcast Assad Sold to the West as Key to Peace in the Middle East») [1].

Το ένα πράγμα οδηγώντας στο άλλο, το Newsweek ανάρτησε ορθά κοφτά τον Σύρο πρόεδρο στο εξώφυλλο κάτω από τον τίτλο: «Επιστρέφει», ακολουθούμενο από τη λεζάντα: «Σε έναν θρίαμβο επί των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Σύρος ηγέτης Μπασάρ αλ Άσαντ ζητά μια θέση στην παγκόσμια σκηνή» [2]. Η ηλεκτρονική έκδοση της εβδομαδιαίας εφημερίδας το κάνει ακόμη πιο λιανά με τη λεζάντα μιας φωτογραφίας που μιλάει για την «υποτιθέμενη» χημική επίθεση στη Γκούτα, όπου οι πρόεδροι των ΗΠΑ και της Γαλλίας, Μπαράκ Ομπάμα και Φρανσουά Ολάντ, είχαν κατηγορήσει ονομαστικά το «εγκληματικό καθεστώς» ότι είχε περάσει την «κόκκινη γραμμή». Αντίο, λοιπόν, στη δεκαετή ρητορική του «Ο Μπασάρ πρέπει να φύγει!».
Η στρατιωτική ήττα που παραδέχτηκε ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν στη Γενεύη τον Ιούνιο αφομοιώνεται τώρα από τον αγγλοσαξονικό Τύπο. Η υπόλοιπη Δύση δεν μπορεί παρά μόνο να ακολουθήσει.
Η αποκατάσταση της Συρίας στη διεθνή σκηνή βρίσκεται σε εξέλιξη: η Ιντερπόλ έχει λάβει διορθωτικά μέτρα για να τερματίσει τον παραγκωνισμό της, ο βασιλιάς Αμπντουλάχ Β’ της Ιορδανίας και ο σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζάιντ των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων γνωστοποίησαν ότι «είχαν μιλήσει με τον πρόεδρο Άσαντ. Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Φίλιππο Γκράντι, πήγε διακριτικά στη Δαμασκό για να συζητήσει, επιτέλους, για την επιστροφή των εξόριστων. Οι Δυτικοί είχαν εναντιωθεί επί μια δεκαετία και πλήρωναν αδρά στις χώρες που τους φιλοξενούσαν, προπαντός για να μην τους αφήσουν να επιστρέψουν στα σπίτια τους.

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΘΥΜΑ ΤΟΥ ΔΙΠΛΟΥ ΤΗΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παρουσίασε στο κοινοβούλιο του την ανανέωση της αποστολής του στρατού του για την καταπολέμηση των Κούρδων τρομοκρατών του PKK στο Ιράκ και τη Συρία· δύο χώρες τις οποίες κατέχεται παράνομα.
Παίζει ένα διπλό παιχνίδι: μέλος του ΝΑΤΟ, διαπραγματεύεται όπλα με την Ουάσιγκτον (80 μαχητικά αεροσκάφη F-16 και 60 κιτ εκσυγχρονισμού για τον στόλο τoy), αλλά διαπραγματεύεται άλλα με τη Μόσχα, από την οποία έχει ήδη αγοράσει S-400 : ένα ριψοκίνδυνο παιχνίδι που φτάνει στο τέλος του. Η Ουάσιγκτον και η Μόσχα φέρνουν όπλα στη Συρία και μπορεί να έχουν ενωθεί για να βάλουν την Άγκυρα στη θέση της, όπως έκαναν, το 1956, με το Λονδίνο, το Τελ Αβίβ και το Παρίσι κατά τη διάρκεια της αποστολής στο Σουέζ. Σε αντίθεση με ό, τι φαίνεται, η Ρωσία γνωρίζει ότι δεν θα καταφέρει να χωρίσει την Τουρκία από τις ΗΠΑ. Πολεμά ενάντια στον τουρκικό στρατό στη Λιβύη και τη Συρία, θυμάται την προσωπική δέσμευση του προέδρου Ερντογάν στην Τσετσενία και γενικότερα την αντίθεση Ρωσίας και Οθωμανών.
Ο συριακός στρατός έκλεισε προς όφελός του τη μάχη της Νταράα (νότια Συρία), επιτρέποντας στην Ιορδανία να ανοίξει ξανά τα σύνορά της. Οι τζιχαντιστές προτίμησαν να καταθέσουν τα όπλα εκεί παρά να καταφύγουν στην Ιντλίμπ, υπό την προστασία του τουρκικού στρατού. Από εδώ και στο εξής, τα συριακά στρατεύματα συγκεντρώνονται μπροστά από τo κατεχόμενο κυβερνείο της Ιντλίμπ (βόρεια της χώρας), έτοιμα να απελευθερώσουν το έδαφός τους.
Ο δυτικός τύπος δεν έδωσε πληροφορίες για αυτή τη φοβερή μάχη, δεδομένου ότι η Νταράα δεν θα μπορούσε να είχε απελευθερωθεί χωρίς τη διακριτική αποχώρηση του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο πληθυσμός, που έχει υποφέρει πολύ, δείχνει προς το παρόν να μισεί τόσο τους συμπατριώτες του όσο και τους χθεσινούς συμμάχους του που τον εγκατέλειψαν.
Η Τουρκία στρέφεται σταδιακά εναντίον όλων των εταίρων της. Ανταγωνίζεται τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γαλλία στην Αφρική. Ο στρατός της πολεμά στη Λιβύη. Διαθέτει στρατιωτική βάση στη Σομαλία, υποδέχεται στρατιώτες του Μάλι που εκπαιδεύονται στο έδαφός της, πουλά όπλα στην Αιθιοπία και την Μπουρκίνα και έχει υπογράψει συμφωνία συνεργασίας με τον Νίγηρα (για να μην αναφέρουμε τη στρατιωτική της βάση στο Κατάρ και τη συμμετοχή της στην σύγκρουση Αζερμπαϊτζάν-Αρμενίας).
Η υπόθεση Osman Kavala, που πήρε το όνομά της από αυτόν τον αριστερό επιχειρηματία που έγινε άνθρωπος του Τζορτζ Σόρος στην Τουρκία, που συνελήφθη το 2017, δεν προμηνύεται καλό. Δέκα κράτη – συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Γαλλίας και της Γερμανίας – κυκλοφόρησαν στα κοινωνικά δίκτυα μια επιστολή απαιτώντας την άμεση απελευθέρωση του κατηγορούμενου που κατηγορείται για συμμετοχή στην απόπειρα στρατιωτικού πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016. Στις 22 Οκτωβρίου, ο πρόεδρος Ερντογάν αντέδρασε αποστρεφόμενος τους σχετικούς πρέσβεις με τη συνηθισμένη του αλαζονεία: «Εσείς θα δώσετε μάθημα στην Τουρκία; Ποιός νομίζετε ότι είστε;».
Η προσωπική θέση του προέδρου Ερντογάν φαίνεται όλο και πιο λεπτή. Ένας άνεμος εξέγερσης πνέει εντός του ίδιου του πολιτικού κόμματος του. Μπορεί να τον ευχαριστήσουν οι ίδιοι οι δικοί του άνθρωποι αν τα πράγματα πηγαίνουν άσχημα για τη χώρα του στην Ιντλίμπ.

Ο ΛΙΒΑΝΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΑΣΤΡΑΦΤΕΡΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΜΕΡΑΣ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ
Ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν φαίνεται αποφασισμένος να αφήσει τον Λίβανο στη Ρωσία και να εκμεταλλευτεί τα κοιτάσματα φυσικού αερίου και πετρελαίου που βρίσκονται μεταξύ του Λίβανου και του Ισραήλ. Έστειλε τον επί χρόνια Ισραηλινοαμερικανό σύμβουλό του, Amos Hochstein, για να μετακινηθεί μεταξύ Βηρυτού και Τελ Αβίβ. Η παρουσία του επιβεβαιώνει την εξαιρετική σημασία του θέματος. Αυτός ο αξιωματικός του IDF ήταν σύμβουλος του Τζο Μπάιντεν όταν ήταν αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Τότε, το 2015, είχε ήδη χειριστεί αυτόν τον φάκελο και είχε σχεδόν καταλήξει σε συμφωνία. Μπορεί να τα καταφέρει, εφόσον αυτός ο ανήθικος επιχειρηματίας γνωρίζει τόσο τον πολιτικό φάκελο όσο και τους τεχνικούς περιορισμούς της εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων. Προωθεί την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων χωρίς να επιλύεται το ακανθώδες ζήτημα των συνόρων. Οι δύο χώρες θα μπορούσαν να προβούν σε κοινή εκμετάλλευση και να μοιραστούν τα κέρδη κατόπιν προηγούμενης συμφωνίας.
Στον Λίβανο, οι ηγέτες των ομολογιακών ομάδων προσπαθούν με όλους τους πιθανούς ελιγμούς να διατηρήσουν την ισχύ τους που τελειώνει, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι θα καταστρέψουν το μέλλον της χώρας.
Η Βουλή ενέκρινε δύο τροπολογίες στον εκλογικό νόμο μέσα στη νύχτα. Η πρώτη στοχεύει να αλλάξει την ημερομηνία των βουλευτικών εκλογών, που αρχικά είχαν προγραμματιστεί για τις 8 Μαΐου, για να διεξαχθούν στις 27 Μαρτίου. Οι μουσουλμάνοι ζητούσαν να είναι σε θέση να διεξάγουν αποτελεσματικά την εκστρατεία τους καθώς έπεφτε στη μέση του εορταστικού μήνα του Ραμαζανιού. Αλλά η νέα ημερομηνία φαίνεται να είναι ένας τρόπος για να αποτραπεί ο στρατηγός Abbas Ibrahim, ο επικεφαλής της αντικατασκοπείας, να εκλεγεί και να διαδεχθεί τον πρόεδρο του κοινοβουλίου Nabbi Berry. Το σύνταγμα απαιτεί πράγματι οι ανώτεροι αξιωματούχοι να έχουν εγκαταλείψει τα καθήκοντά τους έξι μήνες πρίν να μπουν στην πολιτική.
Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν είχε σχεδιάσει να αναπτύξει γαλλικά στρατεύματα για να «ασφαλίσουν» τα εκλογικά γραφεία. Στις 8 Μαΐου, πιθανότατα δεν θα είναι πλέον πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας και τίποτα δεν αποδεικνύει ότι ο διάδοχός του θα εγκρίνει την απόφασή του. Στις 27 Μαρτίου όμως θα συνεχίσει να είναι στην εξουσία.
Η δεύτερη τροπολογία αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούν να ψηφίζουν οι ομογενείς του εξωτερικού. Δεν θα ορίσουν βουλευτές του εξωτερικού, αλλά θα ψηφίσουν βουλευτές από την εκλογική περιφέρεια καταγωγής τους. Ορίσμένοι ελπίζουν να αλλάξουν σημαντικά τα αποτελέσματα με αυτόν τον τρόπο. Για να πούμε την αλήθεια, όλα αυτά δεν είναι πολύ σημαντικά στο βαθμό που το εκλογικό σύστημα καθορίζει εκ των προτέρων τον αριθμό των βουλευτών ανά ομολογιακή ομάδα χωρίς σχέση με τη δημογραφική πραγματικότητα· ένα καλό παράδειγμα εκλογών χωρίς δημοκρατία.
Η άλλη μεγάλη συζήτηση είναι η έρευνα για την έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού στις 4 Αυγούστου 2020. Ο δικαστής Tarek Bitar αντιμετωπίζει μια σειρά από ασυλίες, ξεκινώντας από αυτή του πρώην πρωθυπουργού Hassan Diab, ο οποίος στο τέλος των καθηκόντων του κατέφυγε στις Ηνωμένες Πολιτείες και αποτελεί αντικείμενο εντάλματος σύλληψης. Η Χεζμπολάχ, η οποία πλήρωσε το τίμημα για την έρευνα για τη δολοφονία του Ραφίκ Χαρίρι, δεν θέλει η έρευνα να ακολουθήσει αυτό το παράδειγμα, αλλά έρχεται σε αντίθεση με το απόρρητο της έρευνας. Τελικά, ζήτησε έντονα την παραίτηση του δικαστή και οργάνωσε μια διαδήλωση για το σκοπό αυτό. Φτάνοντας μπροστά σε μια χριστιανική συνοικία, η πομπή δέχτηκε επίθεση από μέλη των λιβανέζικων Δυνάμεων του Samir Geagea. Σκότωσαν επτά σιίτες και τραυμάτισαν περίπου 30 άλλους. Αναζωπυρώνεται το φάσμα του εμφυλίου. Δεν είναι γνωστό εάν οι λιβανέζικες Δυνάμεις έδρασαν από μόνες τους ή, με προσχεδιασμένο τρόπο, με την παρότρυνση της Σαουδικής Αραβίας, της οποίας ο χριστιανός Samir Geagea αναδείχθηκε πρωταθλητής.

Η ΑΡΓΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΕΧΘΡΩΝ ΑΔΕΛΦΩΝ ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΙΡΑΝ
Η Μόσχα προσεγγίζει το ζήτημα της ισραηλινο-ιρανικής σύγκρουσης στο σύνολό του. Τα δύο κράτη εκφωνούν υπερπολεμικές ομιλίες το ένα εναντίον του άλλου, αλλά η πρακτική τους είναι εντελώς διαφορετική. Στην πραγματικότητα αλληλεπιδρούν μεταξύ τους ενάντια σε ορισμένες πολιτικές τάσεις στο εσωτερικό. Η πτώση του Μπέντζαμιν Νετανιάχου (μαθητής του αποικιοκρατικού στοχαστή Βλαντιμίρ Τζαμποτίνσκι) ανοίγει το δρόμο για τη συμφιλίωση.
Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν κυρώσεις κατά της Τεχεράνης για να την αναγκάσουν να εγκαταλείψει το στρατιωτικό πυρηνικό της πρόγραμμα, η Ρωσία δεν πίστεψε ποτέ ότι το τελευταίο συνεχίστηκε μετά το 1988. Κατά τις διαπραγματεύσεις 5 + 1 του 2013-15 που κατέληξαν στη Συμφωνία της Βιέννης για την πυρηνική ενέργεια του Ιράν, η Μόσχα δεν απαιτούσε το τέλος του πυρηνικού προγράμματος, αλλά τη δυνατότητα να διασφαλιστεί ότι δεν θα γίνει στρατιωτικό. Αυτή είναι ακόμα η θέση της. Οι τρέχουσες συζητήσεις επικεντρώνονται σε τεχνικές λεπτομέρειες όπως η εγκατάσταση καμερών ελέγχου στους ιρανικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής.
Η βραδύτητα με την οποία η Τεχεράνη αντιμετωπίζει αυτό το πρόβλημα λειτουργεί εναντίον της. Βέβαια, η κυβέρνηση Raïssi διαπραγματεύεται αυτό το διάστημα με τη Σαουδική Αραβία, η οποία, όσον την αφορά, καθηστερεί την εξομάλυνση των σχέσεων της με το Ισραήλ. Ο πρόεδρος Ebrahim Raïssi ελπίζει να επιτύχει μια κατανομή ρόλων με το Ριάντ και να την ανακοινώσει τη στιγμή που θα υποχωρήσει στην πυρηνική επιτήρηση, αλλά οι Σαουδάραβες γίνονται ανυπόμονοι και μπορούν επίσης να τον βλάψουν όπως φαίνεται με την επίθεση στους διαδηλωτές της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό.
Οι Ισραηλινοί, από την άλλη πλευρά, επισημαίνουν ότι η Τεχεράνη δεν βασίζεται απλώς στις ξένες σιιτικές κοινότητες όπως ισχυρίζεται, αλλά σε όλες τις αντι-ισραηλινές δυνάμεις είτε είναι σιίτες είτε όχι. Έτσι το Ιράν προμηθεύει όπλα στη σουνιτική Χαμάς. Είναι μια συμμαχία ακόμη πιο επικίνδυνη αφού η Χαμάς είναι το παλαιστινιακό παρακλάδι της Αδελφότητας των Αδελφών Μουσουλμάνων, που υποστηρίζεται από την Τουρκία και το Κατάρ και όχι από τη Σαουδική Αραβία. Στη μουσουλμανική κοινότητα, δεν υπάρχουν πλέον δύο στρατόπεδα (σιίτες / σουνίτες), αλλά τρία (Ιράν / Σαουδική Αραβία / Τουρκία και Κατάρ).
Η Μόσχα προχωρά υπομονετικά με το Τελ Αβίβ. Ο στόχος είναι να πειστεί το Ισραήλ να επιστρέψει το κατεχόμενο Γκολάν στη Συρία παρέχοντάς του εγγυήσεις για τη μη επίθεση του Ιράν και την απόσυρσή του από τη Συρία.

ΤΟ ΜΑΛΙ ΦΟΒΑΤΑΙ ΤΗ ΓΑΛΛΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΔΟΞΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΕΙ ΑΠΟ ΤΗ ΡΩΣΙΑ
Η ήττα της Δύσης στη Συρία έχει απρόβλεπτες συνέπειες στην Αφρική. Όλοι έχουν καταλάβει ότι η Τάξη του Κόσμου έχει ανατραπεί και ότι είναι καλύτερο να είσαι σύμμαχος της Μόσχας παρά της Δύσης. Ενώ ορισμένα αφρικανικά κράτη επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τη στρατιωτική τους υποστήριξη στρέφοντας προς την Τουρκία, η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και το Μάλι ήταν τα πρώτα που αμφισβήτησαν τη δυτική βοήθεια.
Από το 2018, η Ρωσία υποστηρίζει την κυβέρνηση της Κεντρικής Αφρικής στην επίλυση των φυλετικών συγκρούσεων, που διατηρούνται από τη Γαλλία, οι οποίες έχουν βυθίσει τη χώρα σε εμφύλιο πόλεμο. Όμως η Μόσχα αρνήθηκε να αναπτύξει τα στρατεύματά της όσο η κατάσταση παρέμενε ασταθής και προτίμησε να στείλει μια ιδιωτική στρατιωτική εταιρεία, τον Όμιλο Wagner του Yevgeny Prigojine. Το 2019, η κυβέρνηση υπέγραψε ειρηνευτική συμφωνία με τις 14 κύριες ένοπλες ομάδες της χώρας. Η χώρα έχει σταθεροποιηθεί, αλλά η κυβέρνηση εξακολουθεί να ελέγχει μόνο ένα μικρό μέρος.
Το Μάλι είναι άμεσο θύμα της ανατροπής της Λιβυκής Αραβικής Τζαμαχίριας το 2011. Ο Μουαμάρ Καντάφι εργαζόταν για τη συμφιλίωση των Αράβων και μαύρων, η δολοφονία του ξύπνησε πολέμους αιώνων, αφενός με την αποκατάσταση της δουλείας στη χώρα του και αφετέρου, την επιθυμία για αραβική κυριαρχία στους μαύρους πληθυσμούς στο Μάλι. Αυτή η σύγκρουση εκφράζεται μέσω της ώθησης των Αράβων τζιχαντιστών στο βόρειο τμήμα της χώρας. Προς το παρόν, οι γαλλικές δυνάμεις της επιχείρησης Barkhane προσπαθούν να αποτρέψουν την ανασύσταση ενός Ισλαμικού Εμιράτου στο Σαχέλ. Πρακτικά, αυτό σημαίνει την αποτροπή της κατάκτησης μιας περιοχής με καθιστικό μαύρο πληθυσμό από νομάδες Άραβες τζιχαντιστές, αλλά όχι την καταπολέμηση των οργανώσεών τους.
Στις 8 Οκτωβρίου, ο πρωθυπουργός του Μάλι, Choguel Kokalla Maïga, έσκασε το απόστημα δηλώνοντας στο RIA Novosti ότι η ίδια η Γαλλία εκπαιδεύει τους τζιχαντιστές στο στρατόπεδό της στο Kidal, στο οποίο είχε απαγορεύσει να εισέλθουν στις δυνάμεις του Μάλι [3]. Η συνέντευξη μεταδόθηκε ευρέως από τις ρωσικές τηλεοράσεις, αλλά δεν έφτασε στα γαλλικά ερτζιανά. Το πολύ, η Le Monde δημοσίευσε μια διευκρίνιση του Choguel Kokalla Maïga, αλλά με αυτή τη δήλωση διαψεύδει μόνο τις διαπραγματεύσεις του με τον Όμιλο Wagner και επιβεβαιώνει ότι μιλά με τη Μόσχα… για τον Ομίλο Wagner.
Η κατηγορία για την χειραγώγηση των τζιχαντιστών είναι πολύ εύλογη: στην αρχή της επέμβασης της, η Γαλλία είχε κρατήσει τους στρατιωτικούς της, έτσι ώστε να αφήσουν χρόνο για να υποχωρήσει η διαχείριση των τζιχαντιστών από το Κατάρ. Άλλοι τζιχαντιστές, στη Συρία αυτή τη φορά, οργάνωσαν διαδηλώσεις για να καταγγείλουν το γαλλικό διπλό παιχνίδι που τους υποστήριζε στη Μέση Ανατολή ενώ ανακοίνωνε ότι τους μαχόταν στην Αφρική. Όταν ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ είχε δηλώσει την έκπληξη του στον τότε Γάλλο ομόλογό του, Λοράν Φάμπιους, ο τελευταίος του είχε απαντήσει γελώντας ότι αυτό ήταν η realpolitik .
Η χούντα του συνταγματάρχη Assimi Goïta (μαθητή του τριτοκοσμικού επαναστάτη Thomas Sankara) βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία για να αμυνθεί από τους τζιχαντιστές που εποπτεύονται από τη Γαλλία. Η Μόσχα αναμένεται να προχωρήσει όπως στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και να στείλει χίλιους άνδρες από την Ομάδα Βάγκνερ για να αποκαταστήσουν την πολιτική ειρήνη. Η υπηρεσία της ρωσικής ιδιωτικής στρατιωτικής εταιρείας αναμένεται να πληρωθεί από την Αλγερία.

Η ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΤΙΘΕΤΑΙ ΥΠΟ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ
Mε γρήγορη διαδοχή, η Κίνα [4] και η Βόρεια Κορέα φέρονται να έουν εκτοξεύσει υπερηχητικούς πυραύλους. Η Κίνα το αρνείται, αλλά η Βόρεια Κορέα το διακηρύσσει δυνατά και καθαρά. Οι Αμερικανοί ειδικοί, οι βουλευτές των ΗΠΑ και οι στρατηγοί των ΗΠΑ είναι τρομοκρατημένοι επειδή η χώρα τους αποτυγχάνει να κατακτήσει αυτήν την τεχνολογία που τους καθιστά ευάλωτους. Αυτός ο τύπος πυραύλων βασίζεται σε σοβιετική τεχνολογία. Ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν είχε ανακοινώσει ενώπιον της Ομοσπονδιακής Συνέλευσης, το 2019, ότι η Ρωσία βρισκόταν στα πρόθυρα να ελέγξει αυτούς τους πυραύλους με πυρηνικά φορτία, ικανούς να χτυπήσουν οπουδήποτε στη Γη χωρίς να αναχαιτιστούν [5]. Δεδομένου ότι φαίνεται αδύνατο η Κίνα και πολύ περισσότερο η Βόρεια Κορέα να έχουν φτάσει ξαφνικά σε αυτό το τεχνικό επίπεδο, οι ειδικοί θεωρούν ομόφωνα ότι η Ρωσία τους έχει δώσει μια εκδοχή του δικού της όπλου.
Αυτή η μεταφορά τεχνολογίας φέρεται να έλαβε χώρα πριν από την ανακοίνωση της Συμμαχίας Αυστραλίας/Ηνωμένου Βασιλείου/ΗΠΑ (AUKUS). Εκμηδενίζει τις προσπάθειες της Ουάσινγκτον ενάντια στο Πεκίνο και την Πιονγκγιάνγκ. Οι Δυτικοί όχι μόνο έχουν υποστεί μια τρομερή ήττα στη Συρία που τους αναγκάζει να αποδεχτούν μια Νέα Παγκόσμια Τάξη, η «αντιπυραυλική τους ασπίδα» είναι ανίσχυρη, οι στρατοί τους είναι πλέον εντελώς ξεπερασμένοι!
[2] «Bachar is Back», Tom O’Connor, Newsweek, Octobrer 22, 2021.
Αναλύσεις
Μάικλ Ρούμπιν: Ο Τομ Μπάρακ θα Καταστρέψει την κληρονομιά του Τραμπ;
Ο Μπάρακ έχει αναδιαμορφώσει σχεδόν μόνος του την πολιτική των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος της Τουρκίας
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει διαλύσει χωρίς ενδοιασμούς τη σταδιοδρομία του διπλωματικού σώματος υπέρ των επιλεγμένων από τον ίδιο πολιτικών διορισμών και απεσταλμένων. Πολλά από αυτά τα άτομα είναι μακροχρόνιοι φίλοι και επιχειρηματικοί συνεργάτες. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό. Ορισμένοι υπηρεσιακοί παράγοντες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ διαμαρτύρονται υπερβολικά όταν προσποιούνται τους σοκαρισμένους και μιλούν για το πώς η υπηρεσία τους ήταν πάντα πάνω από την πολιτική, ενώ πολλοί από τους ίδιους διοχέτευαν τακτικά διαρροές για να υπονομεύσουν πρωτοβουλίες με τις οποίες διαφωνούσαν προσωπικά.
Ο Τομ Μπάρακ, πρέσβης του Τραμπ στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος του για τη Συρία, το Ιράκ και ορισμένες φορές το Λίβανο, είναι ανάμεσα στους πιο ισχυρούς συμβούλους του. Ακόμη και οι επικριτές του Μπάρακ αναγνωρίζουν ότι έχει, σχεδόν μόνος του, αναδιαμορφώσει την πολιτική των ΗΠΑ προς την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος της Τουρκίας.
Ο Μπάρακ υπήρξε πρωτεργάτης στη φωνή για την πώληση των μαχητικών αεροσκαφών F-35 Joint Strike Fighter στην Τουρκία και την άρση των κυρώσεων για την αγορά του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400 από την Τουρκία. Έχει υποβαθμίσει τόσο την εθνοκάθαρση της Τουρκίας στη Συρία όσο και την παραβίαση της κυριαρχίας της Ελλάδας. Επικριτές τόσο στην Τουρκία όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες ισχυρίζονται ότι έχει χρησιμοποιήσει τη θέση του για να πλουτίσει ο ίδιος.
Όπως και να έχει, η σύγχυση σχετικά με την προέλευση της πολιτικής αναπαράγει τις χειρότερες πτυχές της θητείας της Υπουργού Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον, όταν ξένοι αξιωματούχοι πίστευαν ότι η πρόσβαση απαιτούσε δωρεές τύπου «πληρώνω για να επηρεάσω» (pay-to-play) στο Ίδρυμα Κλίντον. Ενώ ο Τραμπ και ο Μπάρακ μπορούν να επικαλεστούν τα ηθικά ατοπήματα της Κλίντον ως προηγούμενο, τα ερωτήματα γύρω από την προέλευση της πολιτικής για την Τουρκία διαβρώνουν την αξιοπιστία των ΗΠΑ όχι μόνο στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά και σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Ο Μπάρακ, φυσικά, μπορεί επίσης να πιστεύει ειλικρινά ότι η Ουάσινγκτον θα πρέπει να βασιστεί στην Άγκυρα ως πληρεξούσιο (proxy) για την υπεράσπιση των συμφερόντων ασφαλείας των ΗΠΑ στην περιοχή. Το πρόβλημα με μια τέτοια θέση είναι ότι η Τουρκία σήμερα υποστηρίζει μερικές από τις χειρότερες σουνιτικές τρομοκρατικές οργανώσεις, από τη Γάζα μέχρι τη Λιβύη. Ο Μπάρακ φαίνεται να πιστεύει ότι μια περιφερειακή ισορροπία μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ μπορεί να δημιουργήσει αρκετή σταθερότητα ώστε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να αποχωρήσουν από την περιοχή.
Σας θυμίζει κάτι; Είναι μια επανάληψη της θεωρίας του Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα ότι η ειρήνη στη Μέση Ανατολή απαιτούσε μια ισορροπία μεταξύ Ισραήλ και Ιράν. Ολόκληρη η λογική του Κοινού Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης (JCPOA), της πυρηνικής συμφωνίας του 2015, ήταν η ιδέα ότι η επανένταξη του Ιράν στο διεθνές προσκήνιο θα δημιουργούσε σταθερότητα αναπαράγοντας την αμοιβαία εξασφαλισμένη καταστροφή σε περιφερειακό επίπεδο.
Αυτό που απέτυχε να καταλάβει ο Ομπάμα ήταν ότι η ιδεολογία που τροφοδοτούσε το μίσος της Ισλαμικής Δημοκρατίας ήταν αυτή που καθιστούσε τη σταδιοδρομία της σταθερότητας αδύνατη. Η άρση των κυρώσεων και η ενθάρρυνση των επενδύσεων επέτρεψαν απλώς στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης να γεμίσει ξανά τα ταμεία του, να τροφοδοτήσει τον πόλεμο μέσω πληρεξουσίων και να επανεκκινήσει τα προγράμματα πυραύλων και drones. Μέσα σε μια δεκαετία, η περιοχή γνώρισε έναν μεγάλο πόλεμο.
Η επιθυμία του Μπάρακ να μετατρέψει την Τουρκία στη μόνη δύναμη ικανή να εξισορροπήσει την ισχύ του Ισραήλ είναι πιθανό να ακολουθήσει την ίδια τροχιά. Ο Μπάρακ μπορεί να βλέπει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως σύμμαχο, αλλά ο Τούρκος ηγέτης είναι ένας ιδεολόγος τόσο αφοσιωμένος στην οικοδόμηση της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας, την ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας και την καταστροφή του Ισραήλ όσο ήταν και ο αείμνηστος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ.
Οι καμώματα του Μπάρακ, οι προσπάθειες να βοηθήσει την Τουρκία να παρακάμψει τις κυρώσεις και η μονομερής προώθηση των ιμπεριαλιστικών φιλοδοξιών της Τουρκίας έχουν την προφανή υποστήριξη του Τραμπ και θα φτάσουν στο σημείο να σκιάσουν την περιφερειακή κληρονομιά του Τραμπ. Όπως κάθε λογικός ιστορικός βλέπει τις ρίζες του σημερινού πολέμου στις αποφάσεις του Ομπάμα και των υπουργών Εξωτερικών του, έτσι και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής σε μια δεκαετία από τώρα θα καταλάβουν ότι οι ρίζες των μελλοντικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή βρίσκονται στις αφελέις και λανθασμένες πολιτικές που προώθησε ο Πρέσβης και Ειδικός Απεσταλμένος Τομ Μπάρακ στο όνομα του Τραμπ.
Αναλύσεις
Ο Πούτιν χτυπά την οικονομία, ο Τραμπ περιπλέκει το παιχνίδι: Η Ευρώπη μπροστά στη μεγάλη δοκιμασία της Ουκρανίας
Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα εξαιτίας της εμπλοκής των ΗΠΑ σε συγκρούσεις με το Ιράν υπό την προεδρία Τραμπ. Για να καλυφθούν τα κενά στην αεράμυνα, απαιτούνται νέες χρηματοδοτικές λύσεις. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή κεφαλαίων για την ταχεία αποκατάσταση της χαμένης παραγωγικής ικανότητας, πιθανώς μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Μια παρέμβαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ αυτή την εβδομάδα δημιούργησε και πάλι προβλήματα στην πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας. Η συμφωνία του με τη Μόσχα, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση εκατομμυρίων βαρελιών ρωσικού ντίζελ στις παγκόσμιες αγορές, καταδικάστηκε από τους Δημοκρατικούς αλλά και από ορισμένους επιφανείς Ρεπουμπλικάνους στις ΗΠΑ. Ο Τραμπ παρουσίασε ανοιχτά τη συμφωνία ως μια προσπάθεια να εξασφαλιστούν «χαμηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς», καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Παραμένει αβέβαιο αν η συμφωνία θα βοηθήσει ουσιαστικά το κόμμα του προέδρου να ανακτήσει ψήφους. Ωστόσο, δημιούργησε μια ακόμη ανοιχτή διαμάχη μεταξύ του Τραμπ και του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ακριβώς τη στιγμή που η Ουκρανία χρειάζεται ανανεωμένη και στοχευμένη υποστήριξη από τους συμμάχους της.
Μια κλιμακούμενη ρωσική επίθεση
Τις τελευταίες εβδομάδες παρατηρείται μια αισθητή αλλαγή στη στρατηγική της Ρωσίας στον πόλεμο. Πολλοί ανέμεναν ότι ο Πούτιν θα διέταζε νέο κύμα επιστράτευσης και μια ανανεωμένη επίθεση στο Ντονμπάς. Αντί γι’ αυτό, επέλεξε να εντείνει τις επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και drones, με στόχο να διαλύσει την ουκρανική οικονομία.
Παρατηρείται σημαντική αύξηση των επιθέσεων σε λιμάνια, αποθήκες σιτηρών και πλοία μεταφοράς, προφανώς με σκοπό να εμποδιστούν οι ουκρανικές αγροτικές εξαγωγές. Σημαντικές γέφυρες πάνω από τον ποταμό Δνείπερο στο Κίεβο έχουν πληγεί, όπως επίσης και σιδηροδρομικά δίκτυα σε ολόκληρη τη χώρα.
Οι επιθέσεις στο ενεργειακό δίκτυο της Ουκρανίας συνεχίζονται, παρά την υποτιθέμενη «ενεργειακή εκεχειρία» που, σύμφωνα με τον Τραμπ, αποτελούσε μέρος της συμφωνίας του με τη Μόσχα. Πλέον δεν στοχεύονται μόνο οι μονάδες παραγωγής ενέργειας αλλά και οι υποδομές μεταφοράς και διανομής.
Παράλληλα, επιθέσεις σε ουκρανικά χαλυβουργεία έθεσαν οριστικά εκτός λειτουργίας πέντε υψικαμίνους. Στο στόχαστρο έχουν επίσης βρεθεί μονάδες λιανικού εμπορίου, αποθηκευτικοί χώροι και κέντρα logistics.
Η πρόθεση της Ρωσίας είναι να οδηγήσει την ουκρανική οικονομία ξανά σε ύφεση, να προκαλέσει δυσχέρειες στον πληθυσμό και να υπονομεύσει το ηθικό των Ουκρανών. Ενδεχομένως μάλιστα να ελπίζει ότι θα προκαλέσει ένα νέο μεταναστευτικό κύμα εκτός της χώρας.
Τι ζητά η Ουκρανία από τους συμμάχους της
Η επιδείνωση του κρατικού προϋπολογισμού της Ουκρανίας, καθώς το ΑΕΠ παραμένει στάσιμο, τα δημόσια έσοδα δεν αυξάνονται και το δημοσιονομικό έλλειμμα διευρύνεται, θα αυξήσει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας και τις απαιτήσεις της προς τους Ευρωπαίους συμμάχους της.
Πρόκειται για σοβαρό πρόβλημα. Η Ουκρανία είχε ήδη προειδοποιήσει ότι το 2026 αντιμετωπίζει χρηματοδοτικό κενό 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τις αμυντικές δαπάνες, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2027 αναμένεται να φτάσει τα 32 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η κατάσταση είναι τόσο κρίσιμη ώστε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο πιθανόν να καθυστερήσει περαιτέρω εκταμιεύσεις στο πλαίσιο του προγράμματος Extended Financing Facility (EFF), ύψους 7 δισ. δολαρίων, εάν δεν καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό ή δεν δοθούν νέες εγγυήσεις χρηματοδότησης.
Η εντατικοποίηση των ρωσικών επιθέσεων κατά της ουκρανικής οικονομίας, σε συνδυασμό με την παράταση του πολέμου, θα αυξήσει ακόμη περισσότερο αυτές τις ανάγκες.
Η στρατηγική του Πούτιν είναι σαφής. Επιδιώκει να αυξήσει το κόστος υποστήριξης της Ουκρανίας τη στιγμή που τα δημόσια οικονομικά πολλών ευρωπαϊκών χωρών βρίσκονται υπό πίεση και η ακροδεξιά, η οποία γενικά αντιτίθεται στη χρηματοδότηση της ουκρανικής πολεμικής προσπάθειας, ενισχύεται σε αρκετά κράτη.
Με σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις να πλησιάζουν, ιδιαίτερα στη Γαλλία τον επόμενο Μάιο, ο Πούτιν ελπίζει να παρουσιάσει την ουκρανική υπόθεση ως χαμένη, υπερβολικά δαπανηρή και ως βάρος για τους Ευρωπαίους φορολογούμενους.
Το ερώτημα είναι πώς θα αντιδράσουν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι συγκεντρώνονται στις Βρυξέλλες για διήμερη σύνοδο κορυφής.
Τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία
Η Ευρώπη χρειάζεται να επιδείξει φιλοδοξία και δημιουργικότητα στον τρόπο χρηματοδότησης της Ουκρανίας.
Το μήνυμα προς τον Πούτιν θα πρέπει να είναι ότι, ανεξάρτητα από τον πρόεδρο Τραμπ, η Ευρώπη παραμένει προσηλωμένη μακροπρόθεσμα και είναι έτοιμη να προσφέρει στην Ουκρανία το οικονομικό «βαρύ πυροβολικό» που απαιτείται για να κερδίσει τον πόλεμο.
Αρχικά, το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας (Ukraine Support Loan – USL) ύψους 90 δισ. δολαρίων, το οποίο συμφωνήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, θα μπορούσε να αυξηθεί.
Ακόμη καλύτερη λύση θα ήταν η κατάσχεση των 210 δισ. ευρώ παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας στην ΕΕ, κυρίως στο Βέλγιο, καθώς και άλλων 25 δισ. ευρώ στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Για τους Ευρωπαίους ηγέτες, θα έπρεπε να είναι προφανές ότι η Ρωσία οφείλει να πληρώσει για αυτόν τον πόλεμο αντί των Ευρωπαίων φορολογουμένων.
Η βελγική κυβέρνηση, η οποία μέχρι σήμερα αντιστέκεται στην κατάσχεση των περιουσιακών στοιχείων, δεν θα πρέπει να διαθέτει δικαίωμα ουσιαστικού βέτο σε ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας. Παράλληλα όμως, οι ανησυχίες της σχετικά με τις πιθανές νομικές ευθύνες πρέπει να ληφθούν υπόψη, μέσω ευρωπαϊκών εγγυήσεων που θα καλύπτουν τους σχετικούς κινδύνους.
Πρώτο βήμα θα μπορούσε να είναι η μεταφορά των περιουσιακών στοιχείων από τη βελγική δικαιοδοσία σε έναν κοινό ευρωπαϊκό φορέα ειδικού σκοπού (SPV). Τα κεφάλαια αυτά θα μπορούσαν στη συνέχεια να επενδυθούν αποδοτικότερα, δημιουργώντας υψηλότερες αποδόσεις οι οποίες θα χρηματοδοτούσαν ακόμη μεγαλύτερα πακέτα στήριξης προς την Ουκρανία.
Τελικά, η αναγκαιότητα της ευρωπαϊκής ασφάλειας θα πρέπει να υπερισχύσει των νομικών και οικονομικών επιχειρημάτων κατά της κατάσχεσης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Θωρακίζοντας την Ουκρανία
Απαιτούνται επίσης επείγοντα μέτρα για την προστασία της ουκρανικής οικονομίας από τις ρωσικές επιθέσεις.
Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα εξαιτίας της εμπλοκής των ΗΠΑ σε συγκρούσεις με το Ιράν υπό την προεδρία Τραμπ.
Για να καλυφθούν τα κενά στην αεράμυνα, απαιτούνται νέες χρηματοδοτικές λύσεις. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή κεφαλαίων για την ταχεία αποκατάσταση της χαμένης παραγωγικής ικανότητας, πιθανώς μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Δύο πρωτοβουλίες βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο:
1. Μηχανισμός αποζημίωσης πρώτων ζημιών (First-Loss Compensation Scheme)
Στόχος είναι η μείωση του κινδύνου που αντιμετωπίζουν οι ασφαλιστικές εταιρείες.
Υπάρχει ο φόβος ότι ακόμη και η περιορισμένη ασφαλιστική κάλυψη που είναι σήμερα διαθέσιμη στην Ουκρανία θα μειωθεί περαιτέρω εάν αυξηθούν οι απώλειες λόγω πολέμου.
Εάν όμως η ουκρανική κυβέρνηση και οι διεθνείς δωρητές αναλάβουν να καλύπτουν τις πρώτες ζημιές από επιθέσεις σε παραγωγικά περιουσιακά στοιχεία, τότε οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες θα είναι πιο πρόθυμες να παρέχουν ασφαλιστική κάλυψη.
Έτσι θα εξασφαλιστούν πόροι για την ταχεία ανοικοδόμηση εργοστασίων, αγροτικών εκμεταλλεύσεων, ενεργειακών εγκαταστάσεων, καθώς και υποδομών μεταφορών και logistics.
2. Επέκταση του Ukrainian Recovery and Reconstruction Guarantee Facility (URGF)
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης προωθεί την επέκταση του υφιστάμενου μηχανισμού εγγυήσεων URGF.
Ο μηχανισμός αυτός χρησιμοποιείται ήδη για την ασφάλιση αγροτικών εξαγωγών της Ουκρανίας, αλλά διαθέτει σημαντικούς περιορισμούς:
- Κάλυψη έως 2 εκατ. ευρώ ανά αποστολή.
- Μέγιστο 5 εκατ. ευρώ ανά πελάτη.
- Κάλυψη μόνο για 60 ημέρες μεταφοράς.
- Δεν καλύπτει αποθήκευση.
- Περιορίζεται στους όρους “Free on Board” (FOB).
Αυτό σημαίνει ότι οι αγρότες δεν προστατεύονται όταν τα σιτηρά βρίσκονται σε λιμάνια ή αποθηκευτικούς χώρους, δηλαδή ακριβώς στα σημεία όπου η Ρωσία εντείνει σήμερα τις επιθέσεις της.
Οι εξαγωγές σιτηρών αποφέρουν στην Ουκρανία ετήσια έσοδα ύψους 10-11 δισ. δολαρίων.
Οι διεθνείς δωρητές πρέπει να καταστήσουν ξανά οικονομικά βιώσιμη τη ναυτιλία από τα ουκρανικά λιμάνια. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να βοηθήσουν την αγορά να βρει λύσεις.
Ως πρώτο βήμα, η ουκρανική κυβέρνηση και οι δωρητές θα μπορούσαν να αυξήσουν το μέγεθος και το εύρος του URGF, ώστε να καλύπτει και την αποθήκευση σε τερματικούς σταθμούς λιμένων.
Μια συμφωνία που θα υποχρέωνε τη Ρωσία να επιστρέψει στην προηγούμενη συμφωνία ναυσιπλοΐας της Μαύρης Θάλασσας θα αποτελούσε την ιδανική λύση για την προστασία αυτού του εμπορίου. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να εξεταστεί κάποια μορφή αεροπορικής ή αμυντικής προστασίας του ΝΑΤΟ για τα πλοία που εκτελούν αυτές τις μεταφορές.
Συμπέρασμα
Η συμφωνία του Τραμπ με τον Πούτιν αποδυναμώνει την Ουκρανία, αλλά δεν πρόκειται να αλλάξει θεμελιωδώς την πορεία του πολέμου.
Αυτό που θα αποδειχθεί καθοριστικό είναι αν η ουκρανική οικονομία καταφέρει να αντέξει έναν δύσκολο χειμώνα, ώστε η χώρα να επιβιώσει από τον πόλεμο και παράλληλα να συμβάλει στη διατήρηση της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες γίνονται ολοένα και πιο απρόβλεπτες, απαιτείται ευρωπαϊκή ηγεσία για να επιτευχθεί αυτό.
Το ερώτημα παραμένει: θα ανταποκριθεί η Ευρώπη;
chathamhouse.org
Αναλύσεις
Γιατί το Πεντάγωνο ανησύχησε τόσο πολύ για τα βομβαρδιστικά B-1 στην Αγγλία
Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το Ιράν ή οι Χούθι θα αισθάνονται ολοένα και πιο ενθαρρυμένοι να επιτίθενται σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους.
Από τον Μάρτιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν σταθμεύσει δώδεκα βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς B-1 Lancer στη βάση RAF Fairford στη νότια Αγγλία, προς υποστήριξη του αεροπορικού τους πολέμου εναντίον του Ιράν. Τα αεροσκάφη αυτά είναι ιδιαίτερα πολύτιμα επειδή μπορούν να πετούν με υπερηχητικές ταχύτητες μεταφέροντας τεράστια φορτία κατευθυνόμενων και μη κατευθυνόμενων όπλων. Τα βομβαρδιστικά που είχαν σταθμεύσει στο Fairford αποτιμώνται σε περίπου 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια και αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο του στόλου B-1 της Ουάσιγκτον.
Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου της 3ης Οκτωβρίου, στρατιωτικοί διοικητές απομάκρυναν αιφνιδιαστικά ολόκληρο τον στόλο των B-1 από το Fairford, λόγω φόβων για επικείμενη ιρανική επίθεση. Η εντολή απομάκρυνσης ήταν τόσο ξαφνική ώστε το Πεντάγωνο φέρεται να μην διέθετε αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού για τα βομβαρδιστικά τη στιγμή που αυτά απογειώνονταν. Όπως το περιέγραψε ένας δημοσιογράφος:
«Ήταν απλώς μια λογική του τύπου “βγάλτε τα από το Fairford τώρα και θα βρούμε αργότερα πώς θα τα ανεφοδιάσουμε για να περάσουν τον Ατλαντικό και να επιστρέψουν στις Ηνωμένες Πολιτείες”.»
Τι ήταν αυτό που ανησύχησε τόσο το Πεντάγωνο;
Ευαίσθητες πληροφορίες των υπηρεσιών πληροφοριών υπεδείκνυαν ότι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) σχεδίαζε μια σύνθετη, πολυφασική επίθεση με drones εναντίον της βάσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, σχεδίαζαν να χρησιμοποιήσουν βαν χωρίς σήμανση, σταθμευμένα σε απόσταση περίπου τετρακοσίων μέτρων από την περίφραξη του Fairford, για την εκτόξευση οπλισμένων drones εναντίον των B-1, τα οποία βρίσκονταν εκτεθειμένα σε ανοικτούς χώρους, καθώς και εναντίον των αρκετών εκατοντάδων Αμερικανών στρατιωτικών που υπηρετούσαν στη βάση.
Η ιρανική επιχείρηση παρουσίαζε εντυπωσιακές ομοιότητες με μια παρόμοια προσπάθεια που πραγματοποίησε η Ουκρανία πέρυσι εναντίον της Ρωσίας, γνωστή ως «Operation Spider’s Web» (Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης).
Ουκρανοί πράκτορες πέρασαν λαθραία εξαρτήματα drones σε δύο συνεργάτες τους στην βιομηχανική πόλη Τσελιάμπινσκ, περίπου 1.450 χιλιόμετρα ανατολικά της Μόσχας. Οι δύο πράκτορες συναρμολόγησαν τα εξαρτήματα δημιουργώντας 150 drones και προσέλαβαν ανυποψίαστους οδηγούς φορτηγών για να μεταφέρουν τα αεροσκάφη σε τοποθεσίες κοντά σε πέντε διαφορετικές ρωσικές αεροπορικές βάσεις που βρίσκονταν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Την προκαθορισμένη χρονική στιγμή, απομακρυσμένοι χειριστές εξαπέλυσαν ταυτόχρονα τα drones προς τους στόχους τους.
Τα αποτελέσματα ήταν καταστροφικά. Σύμφωνα με πληροφορίες, σαράντα ένα ρωσικά αεροσκάφη επλήγησαν και δώδεκα καταστράφηκαν ολοσχερώς, μεταξύ των οποίων επτά στρατηγικά βομβαρδιστικά Tu-95 με δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών όπλων.
Συνολικά, η Ουκρανία εξουδετέρωσε το 20% του επιχειρησιακού στόλου βομβαρδιστικών μεγάλου βεληνεκούς της Ρωσίας, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, χρησιμοποιώντας τοπικά παραγόμενα τετρακόπτερα Osa που κόστιζαν λιγότερο από 1.000 δολάρια το καθένα.
Η Ουκρανία δεν ήταν η μόνη χώρα που πραγματοποίησε μια τέτοια επιχείρηση. Μόλις λίγες εβδομάδες μετά την Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης, το Ισραήλ εξαπέλυσε την «Operation Rising Lion» στο Ιράν.
Για μήνες, η Μοσάντ είχε τοποθετήσει κρυφά οπλισμένα drones και εκρηκτικά μέσα σε συνηθισμένα οχήματα, με στόχο στρατιωτικούς αξιωματούχους, πυρηνικούς επιστήμονες και ανώτερα στελέχη του IRGC.
Με το προκαθορισμένο σήμα, το Ισραήλ ενεργοποίησε τα όπλα, εξαπολύοντάς τα εναντίον στόχων που βρίσκονταν «ακόμη στα κρεβάτια τους, στα σπίτια τους», όπως δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος στην Washington Post.
Η αποστολή σημείωσε μεγάλη τακτική επιτυχία, οδηγώντας στον θάνατο του στρατηγού Μοχαμάντ Μπαγκερί, του ανώτατου στρατιωτικού αξιωματικού του Ιράν, του στρατηγού Χοσεΐν Σαλαμί, επικεφαλής του IRGC, και του Μοχαμάντ Μεχντί Τεχραντσί, ενός από τους κορυφαίους πυρηνικούς επιστήμονες του Ιράν. Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις εξελίξεις, το Πεντάγωνο θεώρησε ότι δεν μπορούσε να διακινδυνεύσει μια αντίστοιχη ιρανική επίθεση εναντίον των βομβαρδιστικών B-1.
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν, αλλά δεν παραδέχονται δημόσια, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν αυξανόμενες ευπάθειες απέναντι σε μικρότερους και πιο ευέλικτους αντιπάλους.
Τι εξηγεί αυτή τη μεταβολή και ποιες είναι οι επιπτώσεις της;
Η εξήγηση είναι απλή:
Οι στρατιωτικές καινοτομίες διαδίδονται ταχύτερα από ποτέ.
Οι οργανισμοί μπορούν πλέον να αποκτούν γνώση και τεχνογνωσία με πρωτοφανή ταχύτητα. Μπορούν να κατεβάσουν σχέδια drones από το διαδίκτυο ή να χρησιμοποιήσουν ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης για να δημιουργήσουν εξειδικευμένα σχέδια και στη συνέχεια να τα περάσουν σε έναν τρισδιάστατο εκτυπωτή ώστε να παράγουν προσαρμοσμένα οπλικά συστήματα.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα ευρύ φάσμα δρώντων διαθέτει ολοένα και περισσότερο τα μέσα για να αμφισβητήσει την κυριαρχία των μεγάλων δυνάμεων.
Η διάδοση των στρατιωτικών καινοτομιών δεν είναι κάτι νέο, αλλά οι συνθήκες αλλάζουν
Η στρατιωτική διάχυση δεν αποτελεί νέα έννοια. Όπως περιγράφω στο βιβλίο μου Bytes and Bullets, είναι βαθιά ριζωμένη στην ιστορία και έχει διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο τα έθνη αναδείχθηκαν ή κατέρρευσαν στο πέρασμα των αιώνων.
Από τη χρήση του αγγλικού μακρού τόξου από τον βασιλιά Ερρίκο Ε΄ εναντίον της γαλλικής αριστοκρατίας στη μάχη του Αζενκούρ το 1415, μέχρι την ανάπτυξη ταχύπλοων θωρηκτών με βαριά πυροβόλα από το ιαπωνικό ναυτικό το 1905, που συνέτριψαν τον ρωσικό στόλο της Βαλτικής, οι αυτοκρατορίες και τα κράτη αποκτούσαν βραχυπρόθεσμα πλεονεκτήματα μέσω νέων τεχνολογιών, μόνο για να τα χάσουν αργότερα όταν οι αντίπαλοί τους μελετούσαν τις μεθόδους τους και κάλυπταν το τεχνολογικό χάσμα.
Σε πρακτικό επίπεδο, η διάχυση είναι μια διαδικασία καινοτομίας, μίμησης και προσαρμογής που ξεκινά όταν μια σημαντική καινοτομία, όπως τα drones, φτάνει σε ένα κρίσιμο στάδιο ανάπτυξης και αναγνωρίζεται από μια ευρύτερη κοινότητα.
Αυτό εγκαινιάζει έναν κύκλο τριών σταδίων.
Η διάχυση ξεκινά σταδιακά, καθώς οι πρώτοι χρήστες αξιοποιούν την καινοτομία στην πράξη. Το 2010, μόνο λίγες χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, χρησιμοποιούσαν συστηματικά οπλισμένα drones στις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις.
Με την πάροδο του χρόνου, η υιοθέτηση εξαπλώνεται και φτάνει σε κρίσιμη μάζα καθώς περισσότεροι δρώντες εφαρμόζουν την καινοτομία.
Μέχρι το 2019, χώρες όπως το Ιράν και η Τουρκία είχαν κατακτήσει τη διαδικασία παραγωγής drones και διέδιδαν φθηνά μοντέλα, από τα τουρκικά TB2 που χρησιμοποιήθηκαν από το Αζερμπαϊτζάν εναντίον των αρμενικών δυνάμεων μέχρι τα ιρανικά Shahed που αναπτύχθηκαν από τους αντάρτες Χούθι εναντίον των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Saudi Aramco.
Στο τρίτο στάδιο, ακόμη και οι πιο καθυστερημένοι ή μεταγενέστεροι χρήστες υιοθετούν την καινοτομία. Καθώς αυτή εξαπλώνεται, οι χρήστες την τροποποιούν ώστε να ανταποκρίνεται στις δικές τους ανάγκες και συνθήκες.
Οι προσαρμογές που προέκυψαν από τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τρίτης φάσης.
Όταν οι ρωσικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Ουκρανία το 2022, η Ουκρανία διέθετε ελάχιστη βιομηχανία παραγωγής drones. Κατά τους πρώτους μήνες του πολέμου βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε στρατιωτικές εισαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Τουρκία και άλλες χώρες για να συνεχίσει την αντίσταση απέναντι στις δυνάμεις της Μόσχας.
Σύντομα, όμως, άρχισε να δημιουργεί τη δική της βιομηχανική βάση παραγωγής drones.
Ουκρανοί μηχανικοί τροποποίησαν εμπορικά τετρακόπτερα και δοκίμασαν σε πραγματικές συνθήκες μάχης νέα σχέδια, όπως:
- drones πρώτου προσώπου (FPV),
- μη επανδρωμένα αεροσκάφη οπτικών ινών,
- ακόμη και αεροσκάφη κρούσης μεγάλου βεληνεκούς.
Με την πάροδο του χρόνου, οι προσαρμογές αυτές όχι μόνο επέτρεψαν στην Ουκρανία να αντέξει τις ρωσικές επιθέσεις, αλλά ενέπνευσαν και άλλους να τις μιμηθούν σε ολόκληρο τον κόσμο, από τη Μιανμάρ μέχρι το Μάλι.
Σήμερα, η διαδικασία καινοτομίας και προσαρμογής έχει επιταχυνθεί, με πολλούς δρώντες να μπορούν να αξιοποιήσουν ισχυρές τεχνολογικές δυνατότητες μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.
Μπορούν να χρησιμοποιήσουν την τρισδιάστατη εκτύπωση (3D printing) για να δημιουργήσουν «στιγμιαίες αλυσίδες εφοδιασμού», κατασκευάζοντας ηλεκτρονικά εξαρτήματα, drones και ακόμη και πυρομαχικά.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αμερικανικός στρατός χρησιμοποίησε τρισδιάστατη εκτύπωση για να παράγει τη νέα πολεμική κεφαλή BRAKER, μια βόμβα διάτρησης οχυρωμένων στόχων που προσαρμόζεται σε drone αυτοκτονίας.
Τα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν έναν ακόμη καταλύτη αυτής της διάδοσης.
Για παράδειγμα, η έκθεση πληροφοριών απειλών της εταιρείας Anthropic τον Σεπτέμβριο του 2026 αποκάλυψε πώς μια ομάδα μηχανικών των Χούθι χρησιμοποίησε το Claude Code για να αναπτύξει πολυβάθμιους βαλλιστικούς πυραύλους και κατευθυνόμενες ρουκέτες, φτάνοντας τελικά μέχρι τη δοκιμαστική εκτόξευση πυραύλου ακριβείας.
Φαίνεται μάλιστα ότι η δοκιμή απέτυχε και η ομάδα επέστρεψε στο Claude Code για να καταλάβει τι είχε πάει στραβά.
Παράλληλα, στο Μάλι, ένα μόνο άτομο που εργαζόταν για την εθνική υπηρεσία ασφαλείας χρησιμοποίησε το Claude για να δημιουργήσει μια «πλατφόρμα μαζικών υποκλοπών», ικανή να παρακολουθεί επικοινωνίες από όλους τους παρόχους κινητής τηλεφωνίας της χώρας και να καταρτίζει λίστες στόχων.
Ό,τι άλλοτε απαιτούσε μια ολόκληρη ομάδα μηχανικών για να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί, συχνά με τη βοήθεια κρατών όπως η Κίνα, μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί από έναν μόνο σύμβουλο που πειραματίζεται με ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης.
Η διάχυση λειτουργεί ολοένα και περισσότερο με αποκεντρωμένη λογική
Ιστορικά, οι ειδικοί θεωρούσαν ότι η τεχνολογική καινοτομία ακολουθούσε μια πορεία από πάνω προς τα κάτω.
Οι καινοτομίες αναπτύσσονταν αρχικά στις προηγμένες οικονομίες και στη συνέχεια εξαπλώνονταν προς την περιφέρεια.
Τα λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη θεωρούνταν ωφελημένα επειδή εισέρχονταν αργότερα στο παιχνίδι, αξιοποιώντας καινοτομίες που είχαν ήδη αναπτυχθεί από άλλους.
Ωστόσο, ένα αναδυόμενο σώμα ερευνών αμφισβητεί την άποψη ότι οι καινοτομίες ρέουν κυρίως από τους τεχνολογικούς πρωτοπόρους προς τους υπόλοιπους.
Αντίθετα, λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη αλλά και μη κρατικοί δρώντες έχουν δημιουργήσει δικά τους οικοσυστήματα καινοτομίας, τα οποία επέτρεψαν σε οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ ή οι Χούθι να φτάσουν σε «σημεία καμπής δυνατοτήτων».
Σύμφωνα με τον αναλυτή Πίτερ Σάλισμπερι, σε αυτά τα σημεία η «εσωτερική γνώση, τα δίκτυα και η πρόσβαση στις αλυσίδες εφοδιασμού» συνενώνονται σε συστήματα που προσφέρουν σε αυτές τις οργανώσεις μακροχρόνια ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα να αμφισβητούν πολύ ισχυρότερες δυνάμεις.
Τι σημαίνει αυτό για το περιστατικό με τα B-1;
Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το Ιράν ή οι Χούθι θα αισθάνονται ολοένα και πιο ενθαρρυμένοι να επιτίθενται σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους.
Ο επικεφαλής της βρετανικής υπηρεσίας εσωτερικών πληροφοριών MI5, Κεν ΜακΚάλουμ, προειδοποιεί ότι «η ένταση, η κλίμακα και η μορφή» αυτών των απειλών «μεταβάλλονται αυτή τη στιγμή».
Στη νέα εποχή της τεχνολογικής διάχυσης, δεν είναι πλέον ασυνήθιστο:
- μαχητές των Χούθι να χρησιμοποιούν το Claude για να σχεδιάζουν drones και πυραύλους,
- το Ιράν να απειλεί αμερικανικά βομβαρδιστικά B-1 που βρίσκονται βαθιά στην αγγλική ύπαιθρο,
- ή μαχητές της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο να χρησιμοποιούν drones οπτικών ινών, εξελιγμένα στα πεδία μάχης της Ουκρανίας, για να επιτίθενται σε Ισραηλινούς στρατιώτες.
Ο κόσμος πρέπει να αναμένει περισσότερες συγκρούσεις, εντονότερο ανταγωνισμό και αυξανόμενα κόστη που θα βρίσκονται όλο και πιο πέρα από τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους.
Τι σημαίνει αυτό για τους Αμερικανούς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής;
Οι εξελίξεις αυτές επιβάλλουν δύσκολες συζητήσεις.
Καθώς το στρατηγικό περιβάλλον μεταβάλλεται, μπορεί άραγε οι Ηνωμένες Πολιτείες να προσαρμοστούν;
Μέχρι στιγμής, η απάντηση είναι αποθαρρυντική.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να επενδύουν σε εξαιρετικά ακριβά, υψηλής τεχνολογίας οπλικά συστήματα των οποίων η χρησιμότητα μειώνεται στη νέα εποχή της διάχυσης.
Η πρόταση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για ένα αντιπυραυλικό σύστημα «Golden Dome», του οποίου το κόστος θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς και η προώθηση ενός πυρηνοκίνητου θωρηκτού «Trump-class», μιας πλατφόρμας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων που θεωρείται ξεπερασμένη, προκαλούν απορία.
Το Πεντάγωνο θα εξυπηρετούνταν καλύτερα εάν επένδυε τους πόρους του στο να μετατραπεί σε έναν πιο προσαρμοστικό και πειραματικό οργανισμό, ικανότερο να αντιμετωπίζει τις απειλές που προέρχονται από ανερχόμενες δυνάμεις και αποκεντρωμένες ομάδες-πληρεξούσιους.
Άλλες χώρες κινούνται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση.
Ένα από τα βασικά διδάγματα του πολέμου με το Ιράν ήταν ότι τα χαμηλού κόστους, αναλώσιμα συστήματα αντιμετώπισης drones, όπως αυτά που αναπτύχθηκαν στην Ουκρανία, αποδείχθηκαν πολύ αποτελεσματικότερα στην αποτροπή ιρανικών επιθέσεων με drones και στην προστασία κρίσιμων υποδομών από ό,τι τα ακριβότερα αμερικανικά συστήματα.
Το παγκόσμιο περιβάλλον ασφαλείας υφίσταται έναν βαθύ μετασχηματισμό. Η διάδοση της τεχνολογίας, η τεχνητή νοημοσύνη, η τρισδιάστατη εκτύπωση και οι ταχύτατα εξελισσόμενες αλυσίδες καινοτομίας επιτρέπουν πλέον σε μικρότερους δρώντες να αναπτύσσουν στρατιωτικές δυνατότητες που άλλοτε ήταν αποκλειστικό προνόμιο των μεγάλων δυνάμεων. Το περιστατικό με τα B-1 στην Αγγλία αποτελεί ένα ισχυρό σημάδι αυτής της αλλαγής.
Και, σύμφωνα με τον συγγραφέα, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν προσαρμοστούν εγκαίρως στη νέα αυτή πραγματικότητα, ενδέχεται να πληρώσουν βαρύ τίμημα στο μέλλον.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας