Ακολουθήστε μας

Γενικά θέματα

Τι (δεν) πετυχαίνει το ελληνικό πρόγραμμα

Δημοσιεύτηκε στις

Διάλογος για τα δομικά χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας
Το πρώτο μνημόνιο προέβη σε λαθεμένη διάγνωση για το ελληνικό ζήτημα και εξυπηρέτησε κυρίως τα ευρωπαϊκά συμφέροντα, στη συνέχεια η δεδομένη λογιστική πρόοδος των ελληνικών δημοσιονομικών είχε τεράστιο κοινωνικό κόστος και σήμερα το μείζον ζήτημα του δημόσιου χρέους παραμένει ανεπίλυτο, συμπεραίνει ο πρώην σύμβουλος της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας Ζαφείρης Τζαννάτος σε συνέντευξη στο naftemporiki.gr (1ο μέρος), στο πλαίσιο αφιερώματος για τα δομικά χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας.

Ποιους στόχους έχει πετύχει, κατά τη γνώμη σας, έως σήμερα το ελληνικό πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής;

Η δημοσιονομική προσαρμογή, η οποία επικεντρώνεται στη μείωση του ελλείμματος και του χρέους, είναι μόνο ένα μέρος του προγράμματος προσαρμογής στην Ελλάδα. Πρέπει δηλαδή να γίνει διάκριση μεταξύ της δημοσιονομικής προσαρμογής και της οικονομικής προσαρμογής, η οποία είναι πολύ ευρύτερη. Το πρόγραμμα έδωσε υπερβολική έμφαση στη δημοσιονομική προσαρμογή σε βάρος της οικονομίας και αντιστοίχο αντίκτυπο στους κοινωνικούς τομείς. Αυτό που πέτυχε το πρόγραμμα έως σήμερα είναι να εξυπηρετήσει τα οικονομικά συμφέροντα της ευρύτερης ΕΕ (και της παγκόσμιας οικονομίας) αλλά όχι σε ένα μεγάλο βαθμό τα ελληνικά συμφέροντα.

Είπε στο naftemporiki.gr

  •          Το πρόγραμμα έχει εξυπηρετήσει μέχρι στιγμής κυρίως τα συμφέροντα της ευρύτερης αντίληψης της ΕΕ.
  •          Από τη μία πλευρά η Ελλάδα δεν μπορεί να εξοφλήσει τα χρέη της, από την άλλη πλευρά οι δανειστές της πήραν αυτό που ήθελαν.
  •          Η Ελλάδα πια -είτε μέσα, είτε έξω από το ευρώ και την ΕΕ- δεν θα προκαλέσει σοβαρές διεθνείς επιπλοκές.
  •          Έχει σημειωθεί λογιστική πρόοδος, αλλά θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το χρηματοδοτικό κενό που θα έρθει στην επιφάνεια περίπου τον Μάιο.
  •          Το πρόβλημα της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους παραμένει ανοιχτό.
  •          Στο Μνημόνιο 1 προστέθηκε μία κακοσχεδιασμένη εσωτερική υποτίμηση (το παραδέχεται και το ΔΝΤ) που «δούλεψε» μόνο στους μισθούς και κατάργησε, αντί να μεταρρυθμίσει, τις εργασιακές σχέσεις.
  •          Με την Ελλάδα έγινε λάθος διάγνωση: δεν έπασχε από χαμηλή ρευστότητα αλλά από αφερεγγυότητα λόγω του μη βιώσιμου χρέους το οποίο δεν έχει υποστεί ακόμη την απαιτούμενη αναδιάρθρωση.
  •          Οικονομική αυτοκτονία η επισημοποίηση της άτυπης οικονομίας, η οποία μπορεί να διατηρήσει, αν όχι να αυξήσει, εισοδήματα που αντιστοιχούν στο 1/3 του ενεργού πληθυσμού.
  •          Η τρόικα υπερεκτίμησε τις δυνατότητες της ελληνικής δημόσιας διοίκησης να εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις.
  •          Το ελληνικό πρόγραμμα δεν επέστησε καμία προσοχή στον κοινωνικό αντίκτυπο.

Από λογιστική άποψη, το έλλειμμα έχει μειωθεί και μάλιστα αξιέπαινα, ωστόσο, προκαλώντας μεγάλο κόστος για την οικονομία, με αποτέλεσμα να έχουμε τη μεγαλύτερη ύφεση της σύγχρονης ιστορίας. Το υπουργείο Οικονομικών πρόσφατα ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα έχει επιτύχει πρωτογενές πλεόνασμα. Αυτό, όμως, εξαιρεί υποχρεώσεις του δημοσίου, όπως επιστροφές φόρου και εκκρεμείς πληρωμές προς την κοινωνική ασφάλιση. Σε κάθε περίπτωση, είναι γεγονός ότι έχει σημειωθεί (λογιστική) πρόοδος, αν και υπάρχει μεγάλο κενό χρηματοδότησης το οποίο αναμένεται να έρθει στην επιφάνεια περίπου τον Μάιο του τρέχοντος έτους.

Όμως, η δημοσιονομική προσαρμογή έχει αποτύχει να μειώσει το ελληνικό χρέος και να το καταστήσει βιώσιμο. Από αυτήν την άποψη -και αυτός είναι ο κρίσιμος στόχος, δεν είναι δηλαδή ενδιάμεσος όπως η μείωση του ελλείμματος- δεν υπήρξε καμία πρόοδος. Και αυτό συνέβη παρά την αναδιάρθρωση και τα «κουρέματα». Στο τέλος του 2009 το δημόσιο χρέος ήταν 299 δις (129% του ΑΕΠ). Σήμερα βρίσκεται μάλλον σε περισσότερα από 320 δις (174% του ΑΕΠ). Όπως δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, κ. Χρήστος Σταϊκούρας, σε μια κοινοβουλευτική συζήτηση τον περασμένο Σεπτέμβριο, «το πρόβλημα της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους παραμένει ανοικτό».
Ποια είναι κατά τη γνώμη σας τα λάθη του προγράμματος το οποίο εφαρμόστηκε και εφαρμόζεται στην Ελλάδα;
Το ελληνικό πρόγραμμα προσαρμογής δεν επωφελήθηκε από τα πολύτιμα διδάγματα των προγραμμάτων διαρθρωτικής προσαρμογής τα οποία μπορούσε να αντλήσει κανείς μέσα από τη μεγάλη διεθνή εμπειρία με αντίστοιχα προγράμματα στην Αφρική, τη Λατινική Αμερική και την Ασία. Από το τέλος της δεκαετίας του 1980, η κυρίαρχη προσέγγιση ήταν η «προσαρμογή με ανθρώπινο πρόσωπο», η οποία εκτείνεται πέρα από την εξέταση των δημοσιονομικών αριθμών και του επίσημο τομέα, και λαμβάνει υπ’ όψη τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη, στην άτυπη οικονομία και στους κοινωνικούς τομείς.
Προσωπικά, έχω εργαστεί σε προγράμματα διαρθρωτικών προσαρμογών και ειδικότερα ήμουν επικεφαλής της ομάδας της Παγκόσμιας Τράπεζας η οποία σχεδίασε το πρόγραμμα για την απασχόληση και τον κοινωνικό τομέα στο πλαίσιο του -τότε- μεγαλύτερου πακέτου διάσωσης στην ιστορία, της Νότιας Κορέας, το 1997. Αυτό που γνωρίζουμε για τη διαρθρωτική προσαρμογή είναι ότι η επιτυχία της προϋποθέτει τρεις συνθήκες:
  •          

    Ο κ. Ζαφείρης Τζαννάτος διδάσκει οικονομικά στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυττού. Ο ίδιος ήταν επικεφαλής της ομάδας που σχεδίασε τις πτυχές -για την απασχόληση και τον κοινωνικό τομέα- του τότε μεγαλύτερου πακέτου διάσωσης στην ιστορία, της Νότιας Κορέας, το 1997. Έχει διατελέσει σύμβουλος του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας, όπως και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

    Πρώτον, θα πρέπει να γίνεται σωστή διάγνωση των προβλημάτων και να τίθονται σαφείς στόχοι (συμπεριλαμβανομένης της εξισορρόπησης της λιτότητας με τις προοπτικές για την οικονομική ανάπτυξη). Στην Ελλάδα, η διάγνωση ήταν εκείνη της συμβατικής έλλειψης ρευστότητας η οποία θα μπορούσε να ξεπεραστεί γρήγορα με μία ελάχιστη βοήθεια και «τότε τα πράγματα θα κατηφορίσουν». Αφήνοντας στην άκρη την υπόσχεση ότι «τα πράγματα θα κατηφορίσουν», η οποία έχει πλέον απαξιωθεί, όλοι τώρα γνωρίζουμε ότι η Ελλάδα δεν αντιμετώπιζε χαμηλή ρευστότητα αλλά αφερεγγυότητα, λόγω ενός μη βιώσιμου χρέους το οποίο χρειαζόταν άμεση αναδιάρθρωση το 2010. Αυτό  ακόμη και σήμερα δεν έχει συμβεί παρά το μαζικό bail out που έχει λάβει η χώρα.

  •          Δεύτερον, το πρόγραμμα πρέπει να είναι τεχνικά ορθό από την άποψη της σύνθεσης και της αλληλουχίας των μέτρων, των προσδοκιών για την ανάκαμψη και της ικανότητας εφαρμογής των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων. Ενώ το αρχικό πρόγραμμα (Μνημόνιο 1) εστίασε ορθά στον δημόσιο τομέα και στις ιδιωτικοποιήσεις, υπερεκτίμησε το πόσο γρήγορα θα μπορούσαν να εφαρμοστούν οι μεταρρυθμίσεις και να πουληθούν τα δημόσια περιουσιακά στοιχεία, χωρίς να λαμβάνει υπόψη την υποτονικότητα των αγορών και την έλλειψη ικανότητας, αν όχι διαφάνειας, της ελληνικής δημόσιας διοίκησης να εφαρμόσει τα μέτρα. Αντί να συγκεντρωθούν σε αυτούς τους δύο τομείς, οι επόμενες εκδόσεις του προγράμματος πρόσθεσαν μια κακοσχεδιασμένη εσωτερική υποτίμηση, ένα συστατικό για το οποίο ακόμη και το ΔΝΤ συμφωνεί πλέον ότι δεν «δούλεψε», πέρα ​​από την περικοπή των μισθών και -πρακτικά- την κατάργηση (αντί για μιά μεταρρύθμιση) του συστήματος των εργασιακών σχέσεων.
  •          Τρίτον, τα μέτρα πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτά, με έμφαση στην προστασία των φτωχών και των ευάλωτων ανάμεσα στις μεσαίες τάξεις. Το ελληνικό πρόγραμμα δεν επέστησε καμία προσοχή στον κοινωνικό αντίκτυπο. Αναζητώντας στα αγγλικά γραμμένα αρχικά έγγραφα του προγράμματος της τρόικας τη λέξη «ισότητα» (equality), δεν τη βρήκα πουθενά. Από την άλλη πλευρά, αναζητώντας τη λέξη «δικαιοσύνη» (equity), την εντόπισα μόνο σε αναφορά που σχετίζεται με τα «ίδια κεφάλαια που διακρατούν οι τράπεζες» μια και η λέξη έχει αυτές τις δύο έννοιες στα αγγλικά. Επιπλέον, η λέξη «προστασία» χρησιμοποιείται μόνο για την προστασία των καταθετών, τη νομική προστασία στο πλαίσιο των ιδιωτικοποιήσεων και τη μείωση της εργατικής προστασίας.
Άλλα λάθη του προγράμματος αφορούν στο σχέδιο για τη μείωση του ελλείμματος κατά 2/3 μέσω της αύξησης της φορολογίας  (ένας απατηλός στόχος) και μόνο κατά 1/3 μέσω της μείωσης των δαπανών (τις οποίες η κυβέρνηση μπορεί να ελέγξει). Η φοροδιαφυγή είναι ηθικά απαράδεκτη και θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μέρος οποιασδήποτε δημοσιονομικής εξυγίανσης. Ωστόσο, περισσότερο από το 70% των Ελλήνων απασχολείται σε μικρές ιδιωτικές επιχειρήσεις οι οποίες συνήθως έχουν μικρό περιθώριο κέρδους. Η προσπάθεια να κλείσει η ψαλίδα του ελλείμματος με την επισημοποίηση της άτυπης οικονομίας, για λόγους αύξησης των εσόδων κατά τη διάρκεια της ύφεσης, ισοδυναμεί με οικονομική αυτοκτονία. Το κλείσιμο χιλιάδων επιχειρήσεων από την έναρξη του προγράμματος έχει στερήσει από την πραγματική οικονομία έναν από τους αναπτυξιακούς μοχλούς της στον τομέα των πολύ μικρών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ενώ συνέβαλε στην αύξηση της ανεργίας, στην απώλεια εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και σε πρόσθετες δαπάνες για την καταβολή των επιδομάτων ανεργίας.
Η άτυπη οικονομία είναι μία πραγματική οικονομία. Σε γενικές γραμμές οι μισές δραστηριότητες της παραοικονομίας προσφέρουν συμπληρωματικά προϊόντα και υπηρεσίες στην επίσημη οικονομία, προσφέροντας έτσι προστιθέμενη αξία στο ΑΕΠ. Τα 2/3 του εισοδήματος που προέρχεται από την παραοικονομία ξοδεύεται στν επίσημη οικονομία και μπορεί να διατηρήσει, αν όχι να αυξήσει, εισοδήματα τα οποία αντιστοιχούν στο 1/3 του ενεργού πληθυσμού που απασχολείται σε αυτή. Το μέγεθος της παραοικονομίας στην Ελλάδα (24,3%) δεν ξεπερνά ιδιαίτερα τον μέσο όρο της ΕΕ (19,2%) και είναι χαμηλότερο από το αντίστοιχο της Λετονίας (περίπου 27%) που είναι σήμερα «το παιδί στην αφίσα» της ευρωπαϊκής προσαρμογής.
Εδώ μπορεί να δει κανείς την αλληλεπίδραση ανάμεσα στους φόρους και στην άτυπη οικονομία, όπως και τις κοινωνικές επιπτώσεις κατά τον σχεδιασμό ενός προγράμματος προσαρμογής. Στη Λετονία όλη η βοήθεια ήρθε στην αρχή του προγράμματος και δεν «έσταξε» όπως στην Ελλάδα.  Η Λετονία δεν μείωσε απλώς τους μισθούς του δημόσιου τομέα, αλλά απέλυσε το 30% των δημοσίων υπαλλήλων, ενώ στην Ελλάδα η ανεργία αυξήθηκε από τον ιδιωτικό τομέα. Επίσης έκλεισε τους μισούς κρατικούς φορείς -μία υπόθεση που στην Ελλάδα βρίσκεται ακόμη στα σκαριά. Απαγόρευσε τη διπλομισθία των δημοσίων υπαλλήλων και οι υπουργοί της υπέστησαν μισθολογικές περικοπές της τάξης του 35%. Η Λετονία μείωσε τις κρατικές δαπάνες από 44% του ΑΕΠ σε ένα μεσαίο επίπεδο του 36% του ΑΕΠ μέσα σε δύο χρόνια, σε αντίθεση με την Ελλάδα, όπου οι κρατικές δαπάνες επίσης βρίσκονταν περίπου στο 45% το 2010, αλλά υποχώρησαν ελάχιστα έως και τα μέσα του 2013. Η Λετονία διατήρησε έναν χαμηλό φόρο επί των εταιρικών κερδών της τάξης του 15%, ενώ ο φόρος των φυσικών προσώπων παρέμεινε σταθερός στο 21%. Όσον αφορά στον κοινωνικό τομέα, οι συντάξεις και οι κοινωνικές παροχές μειώθηκαν ελάχιστα.
Στην έκθεση του περασμένου Ιουνίου, το ΔΝΤ παραδέχτηκε ότι «η αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας μέσω της εσωτερικής υποτίμησης έχει αποδειχθεί ότι είναι ένα δύσκολο εγχείρημα με πολύ λίγες επιτυχίες». Ειδικότερα για την Ελλάδα, σημείωσε ότι «οι αρχικές συνθήκες της χώρας ήταν δυσμενείς σε σύγκριση με τη διεθνή εμπειρία», όπως και ότι «οι τιμές μειώθηκαν [βασικά μόνο] από τη μείωση των μισθών, αντανακλώντας τις συνεχιζόμενες ακαμψίες στις αγορές προϊόντων», ενώ οι τιμές αποδείχτηκαν ότι «δεν ήταν τόσο ευέλικτες όσο οι μισθοί».
Αυτή η παρατήρηση μας φέρνει στα θέματα της αγοράς εργασίας. Όπως επίσης παρατηρεί το ΔΝΤ, «ο καλύτερος τρόπος για να προχωρήσει η Ελλάδα θα ήταν μια διαπραγμάτευση μεταξύ των κοινωνικών εταίρων για τη μείωση των μισθών και των τιμών και η αποφυγή μιας μακράς και επίπονης διαδικασία προσαρμογής». Όλοι γνωρίζουμε πλέον την κατάσταση των εργασιακών σχέσεων στην Ελλάδα. Στην ουσία, δεν υπάρχει πια σύστημα εργασιακών σχέσεων. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υφίστανται προβλήματα τα οποία οφείλουν να διορθωθούν (όπως θα έπρεπε να έχει γίνει). Όπως συμπεραίνει το ΔΝΤ, το τελικό αποτέλεσμα ήταν το εξής: «Υπήρξαν περιορισμένα κέρδη στην παραγωγικότητα» και «οι μειώσεις στο κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος οδηγήθηκαν από τους μισθούς με λίγες ενδείξεις αύξησης της παραγωγικότητας». Αυτό παρέτεινε την ύφεση συμβάλλοντας στη συρρίκνωση της εσωτερικής ζήτησης, που αποτελεί έναν παράγοντα (μαζί με τις εξαγωγές) για την ανάπτυξη και την έξοδο από την ύφεση.
Όσον αφορά στους κοινωνικούς τομείς, η αρχικά αδιάκριτη μείωση των συντάξεων ήταν λάθος, παρά τον άστοχο ισχυρισμό της αναπληρώτριας διευθύνουσας συμβούλου (νούμερο 2) του ΔΝΤ ότι «στην Ελλάδα προστατεύσαμε τις συντάξεις κάτω από 1.000 ευρώ ανά μήνα». Αυτό δεν λαμβάνει υπόψη την απάλειψη της 13ης και 14ης σύνταξης. Στη Νότια Κορέα (και σε άλλες χώρες) συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις προστάτευαν όσους ήδη λάμβαναν ή επρόκειτο να λάβουν σύνταξη, διατηρώντας συγχρόνως την αξία των συντάξεων που καταβάλλονταν στους φτωχούς. Όπως -δυστυχώς καταλήγει- το ΔΝΤ, «το βάρος της προσαρμογής δεν κατανεμήθηκε ισομερώς σε όλη την ελληνική κοινωνία».
Ποια βασικά σημεία ξεχωρίζετε εσείς ως πραγματικά αίτια της ελληνικής κρίσης;
Μπορώ να απαντήσω με μία λέξη, την οποία όμως θα αναφέρω τελευταία. Επιτρέψτε μου προηγουμένως να αναφερθώ σε αυτά που δεν ήταν τα αίτια της κρίσης. Η Ελλάδα δεν έπασχε από κρίση υπερβολικών δανείων για ακίνητη περιουσία (όπως, για παράδειγμα οι ΗΠΑ, η Ιρλανδία και η Ισπανία) ή των τραπεζών ή χρηματοπιστωτικής φούσκας. Δεν ήταν επίσης η ένταξη αυτή καθ΄αυτή στην ΕΕ ή το ευρώ -άλλο αν οι διαδοχικές κυβερνήσεις δεν έπαιξαν τα χαρτιά τους σωστά. 
Η κρίση δεν οφείλεται επίσης σε κανέναν από τους δέκα λόγους που θα θίξω πιο κάτω, τους οποίους φίλοι και εχθροί μας στην Ευρώπη επισημαίνουν και μας δαιμονοποιούν –και, δυστυχώς, έχουμε κάνει ελάχιστα για να διαλύσουμε αυτούς τους μύθους και να υπερασπιστούμε τους απλούς πολίτες μας.
  •          Πρώτον, εργαζόμαστε εβδομαδιαίως 5 ώρες περισσότερες από τον μέσο όρο των εργαζομένων στην Ευρώπη.
  •          Δεύτερον, εργαζόμαστε περισσότερες ώρες σε έναν χρόνο (άνω των 2.000) από οποιαδήποτε άλλη χώρα του ΟΟΣΑ εκτός από τους Μεξικανούς (οι Γερμανοί εργάζονται λιγότερο από 1,400 ώρες).
  •          Τρίτον, δεν βασιζόμαστε σε υψηλές δημόσιες κοινωνικές δαπάνες: Η εκπαίδευση είναι σε μεγάλο βαθμό χρηματοδοτούμενη από τις οικογένειες, ενώ η Ελλάδα έχει μία από τις χαμηλότερες δημόσιες δαπάνες για την υγεία (και τη δεύτερη μεγαλύτερη ιδιωτική δαπάνη) ως ποσοστό του ΑΕΠ στις χώρες του ΟΟΣΑ (αν και μεγάλο μέρος των δημόσιων δαπανών αφορά σε φαρμακευτικά προϊόντα, μια πολλά υποσχόμενη περιοχή, τόσο για τους προσοδοθήρες του ιδιωτικό τομέα όσο και για μερικούς περιποιητικούς υπαλλήλους στον δημόσιο τομέα).
  •          Τέταρτον, οι φόροι είναι υψηλοί για την πλειοψηφία των Ελλήνων και μπορούν να αντιπαραβάλλονται με τις δημόσιες δαπάνες εάν περιληφθούν οι παράνομες πληρωμές στους δημόσιους υπαλλήλους.
  •          Πέμπτον, η ανεργία δεν μπορεί να κατηγορηθεί ότι προέρχεται από ευρεία διαθεσιμότητα του επιδόματος ανεργίας, όπως γίνεται σε χώρες που έχουν κράτη ευημερίας: το λαμβάνουν μόνο 200.000 από το 1,4 εκατ. ανέργων, ενώ πολλοί έχουν αποθαρρυνθεί από την εγχώρια αγορά εργασίας στο εσωτερικό. Σύμφωνα με ορισμένες πηγές, περίπου 300.000, κυρίως, νέοι και μορφωμένοι έχουν εγκαταλείψει τη χώρα, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι οι Έλληνες αναζητούν και αποδέχονται εργασία οπουδήποτε υπάρχει.
  •          Έκτον, ούτε το επίπεδο του εποδόματος ανεργίας είναι υψηλό: Στην Ελλάδα ανέρχεται στο ήμισυ του μέσου όρου του ΟΟΣΑ -το δεύτερο χαμηλότερο εκτός της Ιταλίας.
  •          Έβδομον, οι συντάξεις δεν καταβάλλονται νωρίς: Η μέση πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης στην Ελλάδα κινείται στον ευρωπαϊκό μέσο όρο (περίπου 63 χρόνια για τους άνδρες και 61 για τις γυναίκες). Το κακό όνομα της Ελλάδας προέρχεται από την πρόωρη συνταξιοδότηση στις εδραιωμένες ελίτ.
  •          Όγδοο, οι συντάξεις δεν είναι γενναιόδωρες και μάλιστα μειώθηκαν αδιακρίτως: Σήμερα, μόνο η Ελλάδα (και η Βουλγαρία) έχει κόκκινες σημαίες σε όλες τις πτυχές των κινδύνων της μεγάλης ηλικίας (επίπεδο συντάξης σαν ποσοστό αναπλήρωσης του μέσου μισθού, σοβαρή στέρηση βασικών υπηρεσιών, πιθανότητα φτώχειας, κλπ).
  •          Ένατο, η κοινωνική προστασία και η υποστήριξη στους φτωχούς είναι ελάχιστη, αν και γενναιόδωρα διαθέσιμη για τους λίγους.
  •          Δέκατον, δεν είμαστε σπάταλοι και υπερακαταναλωτές όπως απεικονιζόμαστε, καθώς τα ελληνικά νοικοκυριά είναι από τα λιγότερο χρεωμένα: Σύμφωνα με το ΔΝΤ, η αναλογία του χρέους προς το διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών είναι «αρκετά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και σημαντικά χαμηλότερα από ό,τι στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες της περιφέρειας».
Επομένως, δεν είναι οι συνήθειες των Ελλήνων που προκάλεσαν την κρίση. Ήταν το δημόσιο χρέος. Κοιτάζοντας πίσω στο -όχι και τόσο μακρινό- παρελθόν, οι δημόσιες δαπάνες άρχισαν να αυξάνονται παράλληλα με τη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ και, μετά την ένταξη, μέσω της βοήθειας από τα ταμεία διαρθρωτικής προσαρμογής την οποία παρείχε η ευρωπαϊκή κοινότητα στην Ελλάδα για να ευθυγραμμίσει την οικονομία και τους θεσμούς της με την υπόλοιπη Ευρώπη, μια βοήθεια που ξεπέρασε -κατά κεφαλήν- εκείνες που πήραν τα άλλα νέα μέλη της ΕΕ.
Παρ’ όλα αυτά, το χρέος συνέχισε να αυξάνεται μετά την είσοδο στην ΕΟΚ και σχεδόν τριπλασιάστηκε από 26% έως 70% κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980, καθώς οι δημόσιες δαπάνες αυξήθηκαν κατά το πρωτοφανές 460%. Παράλληλα, ο δημόσιος τομέας συνέχισε να μεγεθύνεται μετά τη δεκαετία του 1980 και μαζί με αυτόν η διαφορά μεταξύ εσόδων και δαπανών. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ελλάδα αντιμετώπισε μια παρόμοια δημοσιονομική κρίση στα μέσα της δεκαετίας του 1980 και έλαβε γενναιόδωρη υποστήριξη μέσω του τότε πρόγραμματος σταθεροποίησης (1986-1988). Το ΔΝΤ δεν συμμετείχε τότε και, καθώς η Ευρώπη δεν είχε εμπειρία προσαρμογής και επαρκείς μηχανισμούς εποπτείας, η επίδραση ήταν ελάχιστη: Ούτε οι δημοσιονομικές ανισορροπίες διορθώθηκαν, ούτε η δομή της οικονομίας επηρεάστηκε, ούτε η πολιτική λογοδοσία αυξήθηκε (συμπεριλαμβανομένων του πελατειακού συστήματος και της διαφθοράς).
Η Ελλάδα απέτυχε να «εξευρωπαΐσει» τόσο την οικονομία όσο και τους θεσμούς της. Η συμβολή του δημόσιου τομέα στο ΑΕΠ έφτασε το 54% το 2009, το έτος που άρχισε η κρίση. Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου μειώνονταν διαρκώς, σχεδόν γραμμικά, από περίπου 35% του ΑΕΠ το 1970 σε λιγότερο από 15% έως το 2009. Στη δεκαετία του 1990, ο προϋπολογισμός αυξήθηκε κατά 350%. Το δημόσιο χρέος εκτοξεύτηκε από 2 δις ευρώ το 1981 σε 140 δις ευρώ έως το 2000. Πριν χτυπήσει η οικονομική κρίση, οι δημόσιες δαπάνες είχαν εκτοξευτεί στα 261 δις ευρώ.
Συνεπώς, επιστρέφοντας στο αρχικό ερώτημα σχετικά με την προέλευση της ελληνικής κρίσης, η απάντηση είναι μία λέξη: κυβέρνηση. Το πραγματικό αίτιο της κρίσης είναι η εδραιωμένη πολιτικοποίηση και η βραχυπρόθεσμη προσέγγιση της ελληνικής δημόσιας ζωής από την πολιτική ηγεσία. Τα κόμματα έχουν πάρει τον έλεγχο του κράτους προς όφελος των έμπιστών τους και σε βάρος της συντριπτικής πλειοψηφίας των απλών πολιτών. Είναι η έλλειψη «αρμόζουσας ευγένειας από τους άρχοντες» (noblesse oblige). Η μεγαλύτερη διαφορά ανάμεσα στην Ελλάδα και, ας πούμε, τη Γερμανία δεν αφορά στο κόστος εργασίας και στην παραγωγικότητα. Πολύ απλά, η Ελλάδα βαθμολογείται με 3,4 στην κλίμακα του 10 στον δείκτη της διαφθοράς στον δημόσιο τομέα στην Ευρώπη, ξεπερνώντας μόνο τη Βουλγαρία. Μάλιστα, σύμφωνα με τον Δείκτη Διαφθοράς του Διεθνούς Οργανισμού Διαφάνειας (Transparency International), η Βουλγαρία κατατάσσεται 77η, ενώ η Ελλάδα κατατάσσεται 80η, στην ουσία μαζί με τη Σουαζιλάνδη και τη Μπουρκίνα Φάσο.
Η κρίση είναι το αποτέλεσμα του μη διαχωρισμού του κράτους από την κυβέρνηση. Το Βέλγιο δεν είχε κυβέρνηση για περισσότερες από 535 ημέρες, αλλά αυτό πέρασε απαρατήρητο από τους πολίτες του καθώς το κράτος λειτουργούσε. Και η Γερμανία δεν σχημάτιζε κυβέρνηση για μήνες, μετά τις εκλογές του περασμένου Σεπτεμβρίου προκειμένου να επεξεργαστεί έναν σταθερό συνασπισμό για τα συμφέροντά της. Εδώ δεν χρειάζεται να αναφερθεί κανείς στην Τουρκοκρατία: αρκεί να συγκρίνει αυτές τις δύο χώρες με τις εξελίξεις στην Ελλάδα από το 2009.
Πολλοί εκτιμούν ότι η Ελλάδα έχασε χρόνο στην αντιμετώπιση της κρίσης, όταν αυτή ξέσπασε.
Σίγουρα, αν το πρόγραμμα του Μαΐου του 2010 ήταν αξιόπιστο και εφαρμόσιμο, τα πράγματα θα ήταν πολύ καλύτερα. Αλλά το πρόγραμμα αυτό αποδείχθηκε σποραδικό και σπασμωδικό. Στα αρχικά μέτρα προστέθηκαν άλλα και όλα απλώθηκαν με την πάροδο του χρόνου. Ορισμένα μέτρα προστίθενται ακόμη και τώρα που μιλάμε. Έχουμε Μνημόνιο 1, Μνημόνιο 2, PSI και στη συνέχεια επιπλέον εκδόσεις για κάθε ένα από αυτά.
Δεν χρειάζεται να επεκταθεί κανείς πέρα από την ίδια την εκτίμηση του ΔΝΤ: «Η μη αποφασιστική αντιμετώπιση του προβλήματος του δημόσιου χρέους από την έναρξη ή από τα πρώτα στάδια του προγράμματος … επιδείνωσε τη συρρίκνωση της παραγωγής… Η καθυστέρηση αναδιάρθρωσης του χρέους παρείχε επίσης ένα παράθυρο στους ιδιώτες πιστωτές να μειώσουν τις επιπτώσεις που θα είχαν με το να μεταφέρουν το χρέος στα επίσημα χέρια, αφήνοντας τους φορολογούμενους και τον επίσημο τομέα στον γάντζο… το πρόγραμμα ήταν μια επιχείρηση για να κερδηθεί χρόνος (holding operation): Η εφαρμογή του ελληνικού προγράμματος έδωσε χρόνο στη ζώνη του ευρώ να χτίσει ένα τείχος προστασίας για τη θωράκιση άλλων ευάλωτων μελών και απέτρεψε δυνητικά σοβαρές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία».
Επομένως, το πρόγραμμα δεν ήταν ένα πρόγραμμα για την Ελλάδα. Ήταν ένα πρόγραμμα με περιεχόμενο και χρονοδιάγραμμα που υπηρέτησαν το ευρώ και την ΕΕ περισσότερο από την Ελλάδα. Πολλά από τα εγχώρια συναισθήματα για το πακέτο διάσωσης στην Ελλάδα -όπως αυτά συνοψίζονται από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια σε μία ομολογουμένως συγκινητική αναφορά: «η Ελλάδα δεν θα υποκύψει στον εκβιασμό»- είναι δικαιολογημένα. Το ελληνικό πρόγραμμα μοιάζει με περίπτωση «δόλιας μεταβίβασης» ενός δανείου (fraudulent conveyance), όπου ο δανειστής γνωρίζει ότι ο οφειλέτης δεν μπορεί να αποπληρώσει το χρέος, κάτι που ο δανειστής το ξέρει και αποβλέπει σε πολύ μεγαλύτερο κέρδος από αυτό που προβλέπεται από την αντικειμενική ανάλυση των αριθμών. Από τη μία πλευρά η Ελλάδα έως σήμερα δεν μπορεί να εξοφλήσει τα χρέη της, από την άλλη πλευρά οι δανειστές της πήραν αυτό που ήθελαν. Με άλλα λόγια, η Ελλάδα πια -είτε μέσα, είτε έξω από το ευρώ και την ΕΕ- δεν θα προκαλέσει σοβαρές διεθνείς επιπλοκές. Εκείνο όμως που χρειάζεται η χώρα είναι να εφαρμόσει τις σωστές πολιτικές και όχι να βγει από την Ευρώπη από τη λάθος πόρτα.
Διαβάστε αύριο στο 2ο μέρος: Χρέος, επενδύσεις, ιδιωτικοποιήσεις, δαπάνες, απολύσεις στο δημόσιο
ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΩΣΤΟΥΛΑΣ
vkost@naftemporiki.gr

Γενικά θέματα

Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.

Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).

 Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν

Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.

Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.

 Οι διασυνδέσεις των επενδυτών

Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.

Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.

Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.

Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.

 Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων

Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.

Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.

Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.

Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil

Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.

Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.

Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.

Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.

 Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης

Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.

Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

 Η ενεργειακή διάσταση

Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.

Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.

Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.

skpress.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα.⁠ Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.

Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.

Η ιστορία

Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.

Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου.⁠ Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.

Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.⁠

Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.

Η δημιουργία της Πινακοθήκης

Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».

Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.

Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».

Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.

Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.

Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».

Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.

Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.

Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.

Ο ζωγράφος

Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.

Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.⁠

Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.

tovima.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Ούμαρ Κρέμλεφ: Ο άνθρωπος του Πούτιν που «εισέβαλε» στον αμερικανικό αθλητισμό

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο.

Όταν «πάτησε» τα 28 κι έχοντας, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, καταδίκες για εκβιασμό και ξυλοδαρμό, είδε τις φιλοδοξίες του για καριέρα στην πυγμαχία να σβήνουν εξαιτίας της έλλειψης πειθαρχίας και θέλησε να κάνει μια νέα αρχή για να ανεβεί τα σκαλοπάτια της ρωσικής κοινωνίας.

Και για να πετύχει αυτή του την επιδίωξη, δεν θα μπορούσε να διαλέξει καταλληλότερο επώνυμο από το Κρεμλέφ – ουσιαστικά, «ο άνθρωπος του Κρεμλίνου». Όπως και στην περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, αυτό ήταν ένα όνομα που έμελλε να συνδεθεί με φήμη, πλούτο και αντιπαραθέσεις.
Ο Ρόμπερτ Γκαρσία, ο κορυφαίος Δημοκρατικός στην Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων, έθεσε το εύλογο ερώτημα: «Τι πήρε ως αντάλλαγμα; Χρειαζόμαστε απαντήσεις» και το ζευγάρι των νεόνυμφων έσπευσε να απαντήσει: «Η φιλία δεν προϋποθέτει πολιτικά κίνητρα. Η γενναιοδωρία δεν συνοδεύεται αυτομάτως από κάποια ατζέντα. Και μερικές φορές ένα γαμήλιο δώρο είναι απλώς ένα γαμήλιο δώρο», προσφέροντας στη συνέχεια να επιστρέψει τα χρήματα.

Ο 43χρονος μεγάλωσε στο Σερπούχοφ, μια πόλη περίπου 120.000 κατοίκων, 60 μίλια νότια της Μόσχας και 5.729 μίλια ανατολικά του Little Pipe Cay, του νησιού στις Μπαχάμες που νοίκιασε για τον γιο του Αμερικανού προέδρου. Γεννημένος από μητέρα Τατζίκα σε μουσουλμανική οικογένεια, «παντρεύτηκε» αρχή τον ρόλο του αουτσάιντερ.

Στράφηκε από μικρός στην πυγμαχία, όμως έχει παραδεχτεί σε συνέντευξή του ότι σταμάτησε στα 19 του, επειδή δεν διέθετε την απαιτούμενη πειθαρχία. Ακόμη και την ημέρα ενός αγώνα μπορούσε να βρεθεί σε νυχτερινό κέντρο ως τις τέσσερις τα ξημερώματα. Με μεγάλα χέρια και τη σωματική διάπλαση πυγμάχου βαρέων βαρών, ο Κρεμλέφ πέρασε τα επόμενα χρόνια αναζητώντας τον δρόμο που του ταίριαζε. Παρέμεινε, πάντως, στον κόσμο της πυγμαχίας, εργαζόμενος ως διοργανωτής αγώνων.

Σύμφωνα με το ρωσικό ερευνητικό μέσο Proekt, καταδικάστηκε για εκβιασμό το 2004 και για ξυλοδαρμό το 2007, αν και οι ακριβείς συνθήκες των υποθέσεων παραμένουν ασαφείς. Ο ίδιος δεν έχει αρνηθεί τις καταδίκες.

Οι Night Wolves εμφανίστηκαν την περίοδο της Περεστρόικα, της οικονομικής αναδιάρθρωσης της δεκαετίας του 1980, ως μια ομάδα μοτοσικλετιστών και φίλων της ροκ μουσικής. Επικεφαλής τους ήταν ο Αλεξάντερ Ζαλντοστάνοφ, γνωστός ως «Χειρουργός», στενός φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Μέσα σε αυτόν τον ετερόκλητο κόσμο που ο Κρεμλέφ άρχισε να καλλιεργεί τις σχέσεις που θα τον μετέτρεπαν από πυγμάχο σε ισχυρό παράγοντα της ρωσικής κοινωνίας. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν με τον Αλεξέι Ρουμπέζνι, υποστράτηγο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO) ψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων, με τον οποίο έγιναν αχώριστοι.

Το 2016, ο Ρουμπέζνι ήταν πλέον επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου και ο Κρεμλέφ είχε αποκτήσει, με αυτό τον τρόπο, πρόσβαση στον Πούτιν. Έκτοτε, η καριέρα του απογειώθηκε.

Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και το 2017 ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας Πυγμαχίας. Όμως η ορεξη του Κρεμλέφ είχε ανοίξει και δεν χόρταινε. Η Association Internationale de Boxe Amateur (AIBA – Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικής Πυγμαχίας) βρισκόταν τότε σε βαθιά κρίση, αντιμέτωπη με καταγγελίες διαφθοράς που οδήγησαν το 2019 στην αρχική αναστολή της από τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως φορέα που είχε την ευθύνη της ολυμπιακής πυγμαχίας.

Ο Κρεμλέφ υποσχέθηκε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις και την εξόφληση χρέους που υπολογιζόταν στα 16 εκατ. δολάρια, με στόχο ο οργανισμός να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας. Έτσι, το 2020 κέρδισε με άνεση την ψηφοφορία για την προεδρία, ενώ το γεγονός ότι μιλούσε από ελάχιστα έως καθόλου αγγλικά δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Και όπως έκανε με τον ίδιο του τον εαυτό, και σε αυτή την περίπτωση έκανε το restart με τον ίδιο τρόπο: άλλαξε το όνομα του οργανισμού σε International Boxing Association (IBA).

Ακολούθησε συνεργασία της IBA με την Gazprom, τον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό, με συνέπεια το χρέος να μηδενιστεί και τα χρηματικά έπαθλα να αυξηθούν. «Γιατί να μην μπορούν οι ερασιτέχνες πυγμάχοι να πληρώνουν τα στεγαστικά τους δάνεια και να στηρίζουν τις οικογένειές τους;» είχε δηλώσει τότε ο Κρεμλέφ.

Το 2022, η IBA ήρε περιορισμούς που είχαν επιβληθεί νωρίτερα την ίδια χρονιά και επέτρεψε σε Ρώσους και Λευκορώσους πυγμάχους να αγωνίζονται με τις εθνικές σημαίες και τους ύμνους τους, ενώ απέκλεισε από τις τάξεις της την Ουκρανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας. Την επόμενη χρονιά, ωστόσο, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) ψήφισε – με αφορμή τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία – υπέρ της αφαίρεσης από την IBA της ιδιότητας της παγκόσμιας ομοσπονδίας του αθλήματος.

Ο Κρεμλέφ γίνεται ο «σκιώδης δήμαρχος»

Ωστόσο, δεν ήταν μόνο οι πυγμάχοι του Κρεμλέφ που πληρώνονταν καλά. Το 2019, μια εταιρεία του απέκτησε το δικαίωμα να γίνει ο μοναδικός διαχειριστής της εθνικής λοταρίας της Ρωσίας. Σε ένα μοτίβο που θα επαναλαμβανόταν αρκετές φορές, η λοταρία έγινε σύντομα χορηγός της IBA.

Τα επόμενα χρόνια, ο Κρεμλέφ απέκτησε μερίδια σε τρεις από τις μεγαλύτερες στοιχηματικές εταιρείες της Ρωσίας, τις Fonbet, Liga Stavok και Pari. Ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι οι συμφωνίες αυτές είχαν την υποστήριξη του Αντρέι Κόστιν, του υπό κυρώσεις χρηματοδότη και προέδρου της συνδεδεμένης με το Κρεμλίνο τράπεζας VTB, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «τραπεζίτης-κουμπαράς του Πούτιν».

Οι εταιρείες αυτές φαίνεται ότι είχαν συνολικά έσοδα περίπου 625 δισ. ρούβλια (5,5 δισ. λίρες) το 2023, ενώ η Liga Stavok αποτελεί πλέον βασικό εταίρο της IBA.

Ο Κρεμλέφ είχε επίσης αποκτήσει σταδιακά τον έλεγχο της Tsupis, μιας εταιρείας πληρωμών που συνδέει τους παίκτες με τις στοιχηματικές εταιρείες και εισπράττει προμήθεια από κάθε ποντάρισμα. Το 2021, ο Πούτιν εξέδωσε διάταγμα κατά της απάτης, το οποίο παραχώρησε στην Tsupis μονοπώλιο σε αυτή την εξαιρετικά επικερδή δραστηριότητα. Την ίδια περίοδο, οι φορείς που ρύθμιζαν την αγορά στοιχημάτων πέρασαν επίσης υπό τον έλεγχο του Κρεμλέφ και ενοποιήθηκαν σε έναν κοινό εποπτικό οργανισμό, με αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου να προέρχονται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, από το δίκτυό του στον χώρο της πυγμαχίας.

Στη γενέτειρά του, το Σερπούχοφ, καθώς εξελισσόταν σε ολιγάρχη, ο Κρεμλέφ απέκτησε το προσωνύμιο «σκιώδης δήμαρχος», έχοντας συγκεντρώσει ένα εντυπωσιακό χαρτοφυλάκιο ακινήτων. Κάποια από αυτά φέρεται να περιήλθαν στην κατοχή του μετά την αναδιανομή περιουσιακών στοιχείων του φυλακισμένου πρώην δημάρχου Αλεξάντερ Σεστούν.

Πηγές αναφέρουν ότι απέκτησε γεωργικές εκτάσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ένα λιμάνι, ένα εμπορικό κέντρο και ένα ξενοδοχείο, ενώ το 2024, ο Κρεμλέφ φέρεται να επωφελήθηκε και από απαλλοτρίωση. Τον Φεβρουάριο, το Κρεμλίνο κατέσχεσε τη Rolf, τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία αυτοκινήτων της Ρωσίας, από τον Σεργκέι Πετρόφ, τον εξόριστο ιδιοκτήτη της και πρώην βουλευτή της αντιπολίτευσης και μέχρι τον Σεπτέμβριο, η εταιρεία είχε περάσει στον Κρεμλέφ μέσω συμφωνίας ύψους 35 δισ. ρουβλίων.

Σε ανακοίνωσή της, η Rolf παρουσίασε τον Κρεμλέφ ως νέο ιδιοκτήτη της, χαρακτηρίζοντάς τον «στρατηγικό επενδυτή, ο οποίος θα επιτρέψει στην εταιρεία να διατηρήσει τη μοναδική εταιρική κουλτούρα της και να διευρύνει το φάσμα των δραστηριοτήτων της, με έμφαση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και την προσέλκυση νέων συνεργατών και πελατών».

Ένας από αυτούς τους νέους συνεργάτες, σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιεύματα του Proekt, ήταν η IBA.

Η πίστη στον Πούτιν

Έχοντας συγκεντρώσει προσωπική περιουσία που υπολογίζεται έως και σε 300 εκατ. λίρες και αναλαμβάνοντας παράλληλα και άλλα αξιώματα – μεταξύ αυτών την προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ταβλιού – ο Κρεμλέφ δεν έκρυβε ποτέ τις πολιτικές του συμπάθειες.

«Χάρη σε έναν άνθρωπο, σήμερα υπάρχουν πραγματικά κάθε είδους ευκαιρίες να κερδίσεις χρήματα και να επιδιώξεις περισσότερα», είχε δηλώσει σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξη το 2024, την οποία εντόπισε ο Guardian. «Αυτός ο άνθρωπος, φυσικά, είναι ο πρόεδρός μας, Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν».

Λίγους μήνες αργότερα, η Ουκρανία του επέβαλε κυρώσεις, χωρίς να βρίσκεται, ωστόσο, υπό κυρώσεις από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τον Απρίλιο, ο Πούτιν απένειμε στον Κρεμλέφ το Παράσημο της Φιλίας, ενώ λίγες ημέρες πριν από τον γάμο του Τραμπ Τζούνιορ, ο Κρεμλέφ συνόδευσε τον Ρώσο πρόεδρο σε επίσκεψη στην Κίνα, επιμένοντας πάντως ότι δεν βρισκόταν εκεί με επίσημη ιδιότητα.

Τα οφέλη για την οικογένειά του

Όπως συμβαίνει συχνά με τις οικογένειες ισχυρών και εύπορων πατριαρχών, και οι συγγενείς του Κρεμλέφ φαίνεται ότι επωφελήθηκαν από την άνοδό του. Το 2024, η ρωσική Novaya Gazeta ανέφερε ότι είχε παραχωρήσει στην τότε 21χρονη σύζυγό του, Αναστάσια Λεστσίνσκαγια, ένα κουρείο και ένα καφέ στο Σερπούχοφ, καθώς και πολυτελή αυτοκίνητα. Μάλιστα, αψηφώντας πλήρως τους νόμους, οι Porsche, Lamborghini και Aston Martin που φέρεται να της ανήκαν έχουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, συγκεντρώσει περίπου 50 κλήσεις από την τροχαία της περιφέρειας της Μόσχας.

Η Λεστσίνσκαγια ήταν γνωστή δημιουργός στο TikTok και το ένα από τα δύο μέλη του διδύμου «twinsrussian».

Ωστόσο, η δίδυμη αδελφή της είναι εκείνη που έχει προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Εκατερίνα Λεστσίνσκαγια διευθύνει τη φιλοπουτινική οργάνωση Healthy Fatherland, ένα αθλητικό και πατριωτικό κίνημα στο οποίο το Κίεβο έχει επιβάλει κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο του στην απαγωγή, την απέλαση και την αναγκαστική μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία. Η ίδια έχει επίσης συναντηθεί επανειλημμένα με τον Ρώσο πρόεδρο.

Και φαίνεται πως αυτή ακριβώς η σύνδεση του Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ ήταν που ώθησε τη Μελάνια Τραμπ – η οποία έχει μεσολαβήσει σε συμφωνίες με Ρώσους αξιωματούχους για την επιστροφή Ουκρανών παιδιών – να πάρει αποστάσεις από τον γάμο του θετού γιου της, με εκπρόσωπό της να δηλώνει: «Η κυρία Τραμπ δεν έχει και δεν είχε ποτέ καμία σχέση με τον κ. Κρεμλέφ».

Ασαφής ο τρόπος σύνδεσης του Τραμπ Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ
Ο Τραμπ Τζούνιορ, όμως, έχει. Το πώς ακριβώς ο γιος του Αμερικανού προέδρου μπήκε στον κύκλο του Κρεμλέφ παραμένει ασαφές. Εκπρόσωπος του γιου του Αμερικανού προέδρου δήλωσε ότι οι δύο άνδρες, αμφότεροι λάτρεις του κυνηγιού, γνωρίστηκαν μέσω κοινού φίλου και «δέθηκαν χάρη στην αγάπη τους για την πυγμαχία και τις δραστηριότητες στη φύση».

Επιπλέον, ο Τραμπ Τζούνιορ είχε επαφή με την πυγμαχία από μικρή ηλικία, λόγω της δραστηριότητας του πατέρα του ως διοργανωτή αγώνων. Στα δέκα του χρόνια είχε παρακολουθήσει από κοντά τον Μάικ Τάισον να διαλύει τον Μάικλ Σπινκς μέσα σε μόλις 91 δευτερόλεπτα στο Trump Plaza Hotel του Ατλάντικ Σίτι.

Ο κοινός φίλος μέσω του οποίου γνωρίστηκαν δεν έχει κατονομαστεί, ωστόσο αμφότεροι διατηρούν στενές σχέσεις με έναν Τούρκο επιχειρηματία, τον Κάαν Καρακάγια. Ο Καρακάγια φέρεται, μάίστα, να ήταν παρών σε ένα αμφιλεγόμενο κυνηγετικό ταξίδι στη Μογγολία το 2019, κατά το οποίο ο Τραμπ Τζούνιορ πυροβόλησε και σκότωσε ένα απειλούμενο πρόβατο.

Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, σε εκδήλωση της IBA στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία παρευρέθηκε και ο Μάνι Πακιάο, παγκόσμιος πρωταθλητής σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες βάρους, ο Κρεμλέφ ανακοίνωσε τον διορισμό του Καρακάγια ως εκπροσώπου της οργάνωσης στην Τουρκία.

«Ο Κάαν υπήρξε μια γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, ένας φίλος που φέρνει τους ανθρώπους κοντά», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ.

«Ηγέτης και φίλος»

Ο Τραμπ Τζούνιορ παρευρέθηκε στην ίδια εκδήλωση της IBA και κάθισε δίπλα στον Κρεμλέφ πάνω στη σκηνή. Οι δύο άνδρες φαίνεται ότι διατηρούσαν ήδη τότε φιλική σχέση, παρά τα περιορισμένα αγγλικά του Ρώσου, ενώ ο Κρεμλέφ, σε μια ιδιαίτερα θερμή αναφορά, δήλωσε ότι ήταν «υπερήφανος που βρίσκεται εδώ με τον φίλο μου» και υποσχέθηκε ότι εκείνος και ο Τραμπ Τζούνιορ θα «προστατεύσουν τη διαφάνεια στην πυγμαχία και θα ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη γενιά».

Από την πλευρά του, ο Τραμπ Τζούνιορ επαίνεσε τον 43χρονο για το γεγονός ότι «επανέφερε την καθαρότητα της πυγμαχίας» και «αποκατέστησε την πραγματική δικαιοσύνη» στο άθλημα – μια αναφορά, όπως φαίνεται, στην πολιτική της IBA να μην επιτρέπει σε βιολογικούς άνδρες να αγωνίζονται στη γυναικεία πυγμαχία. «Είμαι υπερήφανος που αποκαλώ τον Ούμαρ όχι μόνο ηγέτη αλλά και φίλο», είχε δηλώσει, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της IBA που είχε τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ούμαρ Κρεμλέφ και Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ ενώνουν τις δυνάμεις τους».

Η θέση του για την πυγμάχο Ιμάν Κελίφ

Η IBA βρέθηκε ακόμη περισσότερο στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024, γεγονός που δημιούργησε μια ευκαιρία την οποία ο Κρεμλέφ μπορούσε να αξιοποιήσει.

Στους Αγώνες, η ΔΟΕ χρησιμοποίησε δική της μονάδα πυγμαχίας για τη διοργάνωση του τουρνουά, καθώς η IBA είχε ήδη αποβληθεί. Η διοργάνωση, ωστόσο, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης όταν επετράπη στην Αλγερινή πυγμάχος Ιμάν Κελίφ να αγωνιστεί στην κατηγορία των 66 κιλών γυναικών, μολονότι είχε αποκλειστεί από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της προηγούμενης χρονιάς επειδή δεν είχε περάσει εξετάσεις επαλήθευσης φύλου.

Κι ενώ η IBA του Κρεμλέφ είχε αποκλείσει την Κελίφ από τις διοργανώσεις της, η ΔΟΕ της επέτρεψε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες με βάση το γεγονός ότι στο διαβατήριό της αναγράφεται ως γυναίκα. Ακολούθησε διεθνής αντιπαράθεση, με την Κελίφ να κερδίζει ομόφωνα όλους τους αγώνες της και να κατακτά τελικά το χρυσό μετάλλιο.

«Είναι ξεκάθαρα καθορισμένο: ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες, ο ανδρικός αθλητισμός για άνδρες. Ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ στο TalkSPORT, μεταφέροντας, μάλιστα, το μήνυμα αυτό στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, στέλνοντας ανοιχτή επιστολή 1.100 λέξεων στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε πρόσφατα υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που απαγόρευε στις τρανς γυναίκες να αγωνίζονται στις γυναικείες κατηγορίες αθλημάτων.

Στην επιστολή, ο Κρεμλέφ έγραφε: «Είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι αθλητές να αγωνίζονται επί ίσοις όροις και η θέση σας στο ζήτημα αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», ενώ επιτέθηκε και στη ΔΟΕ, λέγοντας: «Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και η σημερινή ηγεσία της έχουν, δυστυχώς, οδηγήσει το Ολυμπιακό Κίνημα σε παρακμή με τις κοντόφθαλμες ενέργειές τους και την κακή διοίκηση».

Ο Κρεμλέφ έριξε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο άλλο ένα «τυράκι». «Το τελευταίο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πυγμαχίας της IBA στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκε το 2007 στο Σικάγο. Ενδιαφερόμαστε πολύ να επαναφέρουμε τη διοργάνωση στη χώρα σας και είμαστε περισσότερο από έτοιμοι να συνεργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση» έγραψε, ενώ έκλεισε την επιστολή του παραλλάσσοντας δύο από τις αγαπημένες φράσεις του Τραμπ: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα. Προσβλέπουμε με μεγάλη αισιοδοξία στην πιθανότητα να συνεργαστούμε για να κάνουμε ξανά σπουδαίο το Ολυμπιακό Κίνημα, να προωθήσουμε το άθλημα της πυγμαχίας και να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα των αθλητών σε ολόκληρο τον κόσμο».

Η αντιπαράθεση με τους Σαουδάραβες

Το 2025, η IBA ανέβασε ακόμη περισσότερο στροφές. Σύμφωνα με πληροφορίες της Telegraph, στην Κωνσταντινούπολη η ομάδα του Κρεμλέφ προσέφερε στον γνωστό Βρετανό πυγμάχο Τάισον Φιούρι αμοιβή 50 εκατ. λιρών προκειμένου να αγωνιστεί σε μία από τις διοργανώσεις της IBA. Ο Φιούρι, ωστόσο, επέλεξε να υπογράψει συμφωνία τριών αγώνων με τον Τούρκι Αλ-Σέιχ, αξιωματούχο της κυβέρνησης της Σαουδικής Αραβίας.

Ο Κρεμλέφ αποτελεί, ουσιαστικά, τον ισχυρότερο promoter του αθλήματος στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελώντας άμεση πρόκληση για την επιρροή του Αλ-Σέιχ και των Σαουδαράβων στην πυγμαχία και για τον έλεγχό τους σε ορισμένους από τους σημαντικότερους αγώνες του αθλήματος.

Άνθρωποι από τον χώρο της πυγμαχίας περιγράφουν τον Κρεμλέφ ως «μια χαρισματική προσωπικότητα που εμφανίζεται σε εκδηλώσεις και διοργανώσεις περιστοιχισμένος από μια πολυάριθμη ομάδα συνεργατών, σχεδόν σαν αρχηγός κράτους». Οι ομιλίες του είναι συχνά φορτισμένες συναισθηματικά και δυναμικές, με επαναλαμβανόμενες αναφορές στον τρόπο με τον οποίο η πυγμαχία μπορεί να αλλάξει τις ζωές των νέων ανθρώπων.

«Συχνά δεν έχει ιδιαίτερη έκφραση στο πρόσωπό του, κι όμως αποπνέει μια ευγένεια και μια ταπεινότητα», δήλωσε άνθρωπος του χώρου.

Το περασμένο καλοκαίρι, η IBA λάνσαρε και δικό της πρωτάθλημα πυγμαχίας χωρίς γάντια. Οι πρώτοι αγώνες πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα, όμως ήταν το ντεμπούτο στις ΗΠΑ, στο Μαϊάμι, το φετινό καλοκαίρι που τράβηξε την προσοχή.

Συμπαρουσιαστής της εκδήλωσης ήταν ο Άντριου Τέιτ, ο Βρετανός πρώην kickboxer και αυτοαποκαλούμενος μισογύνης, ο οποίος δεν ανέβηκε ποτέ στη σκηνή, καθώς συνελήφθη έξω από τον χώρο της διοργάνωσης. Ο Τέιτ και ο αδελφός του, Τρίσταν, βρίσκονται αντιμέτωποι με έκδοση στη Βρετανία, όπου αντιμετωπίζουν συνολικά 59 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βιασμό, αδικήματα που συνδέονται με εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση και άσεμνες εικόνες παιδιού. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.

Γλυκάθηκε με το Παγκόσμιο Κύπελλο και το UFC Freedom στον Λευκό Οίκο

Ωστόσο, δύο άλλες διοργανώσεις του καλοκαιριού φαίνεται ότι ενέπνευσαν περισσότερο τον Κρεμλέφ: το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA υπό τον Τζάνι Ινφαντίνο και το UFC Freedom 250 του Ντέινα Γουάιτ, που φιλοξενήθηκε σε κήπο του Λευκού Οίκου.

«Ο Κρεμλέφ είδε πώς ο Ντέινα και ο Ινφαντίνο κατάφεραν να πάρουν αυτό που ήθελαν», δήλωσε παράγοντας του αθλητισμού. «Θέλει κι αυτός ένα κομμάτι από αυτή την πίτα».

«Και το να έχεις πρόσβαση στον Ντον Τζούνιορ είναι μια καλή αρχή», πρόσθεσε η ίδια πηγή.

Μάλλον πέρασε τα όρια και το «πληρώνει»

Στην προσπάθειά του, όμως, να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στον παγκόσμιο αθλητισμό, ο Κρεμλέφ ίσως να πέρασε τα όρια. Η Ομοσπονδπια της οποίας ηγείται, απέχει πολύ από το να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας, καθώς τι χάσμα με τη ΔΟΕ δεν γεφυρώνεται, και η ζημιά που προκάλεσε το «εξαιρετικά γενναιόδωρο γαμήλιο δώρο» του – όπως το χαρακτήρισαν ο κύριος και η κυρία Τραμπ Τζούνιορ – φαίνεται ότι βαρύνει κυρίως τον ίδιο.

Παρότι στο νησί στις Μπαχάμες βρίσκονταν μόλις περίπου 50 άνθρωποι, ο Κρεμλέφ είχε φτάσει συνοδευόμενος από μεγάλη ομάδα Ρώσων, οι οποίοι απομονώνονταν από τους υπόλοιπους και μιλούσαν μεταξύ τους, σύμφωνα με το ProPublica. Η παρουσία και η συμπεριφορά τους είχε προκαλέσει, μάλιστα, απορίες στους άλλους καλεσμένους.

Και ύστερα τραβήχτηκε μια ομαδική φωτογραφία, όπου το ξυρισμένο κεφάλι του Κρεμλέφ διακρίνεται μισοκρυμμένο στο πίσω μέρος, ενώ στο κέντρο βρίσκονται η Ιβάνκα Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Τίφανι Τραμπ και άλλοι.

«Τι σκεφτόταν;» σχολίασε στην Telegraph πρόσωπο από κύκλους Ρώσων ολιγαρχών. «Είναι ένας μπράβος που κατάφερε να βρεθεί στη σωστή πλευρά του προέδρου και ενθουσιάστηκε υπερβολικά».

Πρώτα ήταν η Μελάνια Τραμπ που πήρε αποστάσεις. Στη συνέχεια, εκπρόσωπος του Έρικ Τραμπ, αδελφού του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, δήλωσε για τον Κρεμλέφ: «Ο Έρικ δεν έχει απολύτως καμία ιδέα ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και δεν έχει ακούσει ποτέ το όνομά του». Και μετά ήρθε το τελειωτικό χτύπημα από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ: «Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο Ούμαρ. Δεν τον έχω ξανακούσει ποτέ».

protothema.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO12 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός12 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις13 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO13 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO13 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή