Σοβαρές αναταράξεις στις σχέσεις Τουρκίας-Αζερμπαϊτζάν έχουν προκύψει το τελευταίο διάστημα, με αποκορύφωση την απουσία του Ιλχάμ Αλίγιεφ από τη Σύνοδο Κορυφής του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών στην Άγκυρα και την απόφασή του να υποστηρίξει υποψήφια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, αντί της Τουρκίας, για τη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.

Πώς οδηγήθηκαν σε ρήξη Ερντογάν και Αλίγιεφ

Οι πρώτες εμφανείς ρωγμές προέκυψαν όταν ο Ερντογάν, απειλώντας το Ισραήλ, επικαλέστηκε την τουρκική εμπλοκή στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, προκαλώντας τη δυσαρέσκεια του Μπακού, που θεώρησε ότι η Άγκυρα οικειοποιείται τη στρατιωτική νίκη του Αζερμπαϊτζάν.

Η ένταση επιδεινώθηκε εξαιτίας των στενών σχέσεων Αζερμπαϊτζάν-Ισραήλ. Η Άγκυρα δυσαρεστήθηκε επειδή η αζερική αντιπροσωπεία παρέμεινε στην αίθουσα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ κατά την ομιλία Νετανιάχου στις 24 Σεπτεμβρίου.

Η κορύφωση της έντασης

Η απουσία Αλίγιεφ από τη σύνοδο στην Άγκυρα και η υποστήριξή του στη Λάνα Νουσεϊμπέ των ΗΑΕ, αντί του Φεριντούν Σινιρλίογλου, αποτέλεσαν την κορύφωση των διαφωνιών των δύο ηγετών.

Ο Ερντογάν απομάκρυνε πριν από λίγες ημέρες τον σύμβουλό του Οκτάι Σαράλ, επιχειρώντας να εκτονώσει την κρίση. Ωστόσο, ο Αλίγιεφ δεν μετέβη στην Άγκυρα, επικαλούμενος προγραμματισμένες υποχρεώσεις στο Μπακού, και εκπροσωπήθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών Τζεϊχούν Μπαϊράμοφ.

«Προετοιμαστείτε για πόλεμο με την Τουρκία». Ο Μάρκο Μορένο, αντισυνταγματάρχης εν εφεδρεία και πρώην ανώτερο στέλεχος της Μονάδας 504 των στρατιωτικών πληροφοριών του Ισραήλ, μιλά στο «Πρώτο Θέμα» και απευθύνει μια ευθεία προειδοποίηση προς την Ελλάδα. Στη συνέντευξη εξηγεί γιατί αντιμετωπίζει την Τουρκία ως πραγματική απειλή για την ελληνική ασφάλεια και επιμένει ότι η Αθήνα πρέπει να λάβει σοβαρά το ενδεχόμενο στρατιωτικής σύγκρουσης. Πρόκειται για την εκτίμηση ενός αξιωματικού με πολυετή εμπειρία στις επιχειρήσεις πληροφοριών, ιδιαίτερα στον Λίβανο και στη Συρία, δύο πεδία στα οποία διαμορφώθηκαν επί δεκαετίες οι ισορροπίες ασφαλείας στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ.

Το επιχειρησιακό παρελθόν του Μορένο εξηγεί και την οπτική με την οποία προσεγγίζει τις εξελίξεις. Με περίπου 25 χρόνια εμπειρίας, υπηρέτησε σε ανώτερες θέσεις της Μονάδας 504, η οποία ειδικεύεται στη συλλογή πληροφοριών από ανθρώπινες πηγές. Στις αρμοδιότητές του περιλαμβάνονταν η διαχείριση πρακτόρων και δικτύων πληροφοριών, καθώς και ο σχεδιασμός και η διεύθυνση ειδικών επιχειρήσεων εκτός των ισραηλινών συνόρων. Η υπηρεσία του απαιτούσε άμεση γνώση των τοπικών συσχετισμών, των ένοπλων οργανώσεων και των ανθρώπων που μπορούσαν να δώσουν πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες. Ο Λίβανος και η Συρία αποτέλεσαν τους βασικούς χώρους αυτής της δραστηριότητας.

Ιδιαίτερη θέση στη διαδρομή του έχει η συμβολή του στην προσπάθεια που συνδέθηκε με την επιχείρηση «Καλός Γείτονας». Στη διάρκεια του συριακού εμφυλίου, ο Μορένο συμμετείχε στην ανάπτυξη επαφών πέρα από τα σύνορα και στην οργάνωση ενός μηχανισμού που συνδύαζε σχέσεις με τοπικές ομάδες στη νότια Συρία και ανθρωπιστική βοήθεια προς τον πληθυσμό. Χιλιάδες Σύροι άμαχοι έλαβαν βοήθεια μέσα από αυτή την προσπάθεια. Για τον ίδιο, η εμπειρία εκείνης της περιόδου αποτελεί σημαντικό μέρος μιας σταδιοδρομίας στην οποία οι στρατιωτικές ανάγκες, η συλλογή πληροφοριών και οι επαφές με ανθρώπους στην άλλη πλευρά των συνόρων ήταν στενά συνδεδεμένες.

Στη συνέντευξή του στον Γιάννη Χαραμίδη, το ενδιαφέρον στρέφεται στην Ελλάδα και στην απειλή που ο ίδιος θεωρεί ότι αντιπροσωπεύει η Τουρκία. Ο Μορένο ζητεί η συγκεκριμένη προοπτική να αντιμετωπιστεί με σοβαρότητα και προετοιμασία. Η προειδοποίησή του αφορά την ανάγκη ετοιμότητας απέναντι σε ένα ενδεχόμενο που, κατά την εκτίμησή του, η Ελλάδα οφείλει να εξετάζει ως ρεαλιστικό. Η θέση αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της προηγούμενης ευθύνης του σε επιχειρήσεις πληροφοριών και της γνώσης του για τη Συρία, όπου η τουρκική παρουσία αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής.

Ο ίδιος χαρακτηρίζει τους Έλληνες γενναίο και θαρραλέο λαό, επιμένοντας παράλληλα στην ανάγκη έγκαιρης προετοιμασίας. «Winter is coming», λέει χαρακτηριστικά, συνοψίζοντας τη δική του εκτίμηση για τις δυσκολίες που βρίσκονται μπροστά. Η αποκλειστική συνέντευξη, που παρουσιάζεται στη «Μέδουσα» του «Πρώτου Θέματος», δίνει τον χώρο στον πρώην αξιωματικό να εξηγήσει αυτή την προειδοποίηση και στο ελληνικό κοινό να ακούσει το σκεπτικό πίσω από την ιδιαίτερα αιχμηρή προτροπή του.

Τι είναι η Μονάδα 504

Η επίλεκτη μυστική μονάδα Μονάδα 504 αποτελεί μία από τις πλέον εξειδικευμένες υπηρεσίες στρατιωτικών πληροφοριών του Ισραήλ, με κύρια αποστολή τη συλλογή πληροφοριών μέσω ανθρώπινων πηγών.  Υπάγεται στη Διεύθυνση Στρατιωτικών Πληροφοριών (Aman) των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων και δραστηριοποιείται κυρίως εκτός των συνόρων της χώρας, στρατολογώντας και διαχειριζόμενη πληροφοριοδότες και αναπτύσσοντας δίκτυα επαφών σε περιοχές στρατηγικού ενδιαφέροντος. Η δράση της επικεντρώνεται, μεταξύ άλλων, στον Λίβανο, στη Συρία και στα παλαιστινιακά εδάφη, ενώ οι πληροφορίες που συγκεντρώνει αξιοποιούνται για την εκτίμηση απειλών και την υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων.

protothema.gr