Διεθνή
Encümen-i Daniş: Αυτή είναι η “καρδιά” του βαθέος τουρκικού κράτους
Είναι η Encümen-i Daniş «δεξαμενή σκέψης» ή «βαθύ κράτος»;
του Χακάν Σαχίν*
Στο βαθμό που ορισμένα πράγματα σχετίζονται με έναν «εγγενώς αδιαφανή» μηχανισμό, μπορεί να μην είναι εύκολο να τα κατανοήσουμε ή να τα δούμε με γυμνό μάτι. Μπορούμε όμως να τα κατανοήσουμε, αν μελετήσουμε τα γεγονότα.
Μερικές φορές μπορεί να συμβεί το εξής: Ανατρέχοντας στα γεγονότα και τα αποτελέσματα, μπορεί να χάσουμε ξανά τα ίχνη τους στην ομίχλη μετά από λίγο. Πρέπει να θυμάσαι για να μην χάσεις τη σειρά των γεγονότων.
Θα ήθελα να φρεσκάρω τη μνήμη μας για το τι στην πραγματικότητα είναι ο μηχανισμός που αποκαλείται Encümen-i Daniş, που στελεχώνεται από ορισμένος “επίλεκτους και εξαιρετικά υψηλόβαθμους πολιτικούς και απόστρατους αξιωματικούς”, τους οποίους συναντάμε “να συμμετέχουν να συμμετέχουν σε διάφορες δραστηριότητες”.
Ο Encümen-i Daniş είχε έρθει ενώπιον της τουρκικής κοινής γνώμης δύο φορές με ξεκάθαρο τρόπο. Η πρώτη από αυτές ήταν το 1994. Η πρωθυπουργός της εποχής, Τανσού Τσιλέρ, διέρρευσε μια επιστολή στον Τύπο, η οποία εστάλη από την Encümen-i Daniş στον Πρόεδρο Ντεμιρέλ, ο οποίος στη συνέχεια την έδωσε στην Τσιλέρ. Τη δεύτερη φορά που η τουρκική κοινή γνώμη άκουσε γι’ αυτπν τον μηχανισμό, ήταν το 2009, όταν κατά τη διάρκεια των ανακρίσεων που γίνονταν για την Ergenekon, και ορισμένα σημαντικά πρόσωπα επιβεβαίωσαν και αποδέχθηκαν την ύπαρξη μιας τέτοιας ομάδας και ότι ήταν μέλη της.
Η επιστολή που έγραψε η ομάδα Encümen-i Daniş στον Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ αμέσως μετά τις τοπικές εκλογές του 1994, στις οποίες το ισλαμιστικό Κόμμα Ευημερίας του Νετζμετίν Ερμπακάν κέρδισε τη δημαρχία σημαντικών πόλεων όπως η Άγκυρα και η Κωνσταντινούπολη, ξεκινά με το «Αγαπητέ Πρόεδρε» και λέει, «Η κοινότητά μας Encümen-i Daniş, την ύπαρξη της οποίας γνωρίζετε, στη σημερινή συνεδρίασή της συζήτησε ορισμένα πράγματα, τα οποία εκφράζουν τις απόψεις των ατόμων που αναφέρονται παρακάτω. Παρουσιάζουμε στην υψηλότητά σας τις απόψεις των μελών μας, των οποίων τα ονόματα παρατίθενται παρακάτω”.
Παραθέτω λοιπόν τα ονόματα που υπέγραφαν την επιστολή που εστάλη τότε στον πρόεδρο της Δημοκρατίας Σ. Ντεμιρέλ:
Muhsin Batur (π. Αρχηγός ΓΕΑ), Necdet Üruğ (π. Αρχηγός ΓΕΕΘΑ), Necmettin Karaduman (πρώην Πρόεδρος της Βουλής), Necdet Öztorun (π. Αρχηγός ΓΕΣ), Murat Sökmenoğlu (βουλευτής Hatay), İsmail Hakkı Akgün (Υποστράτηγος ε.α.), Şener Akyol (π. βουλευτής), Prof. Ο Δρ. Hikmet Altug (π. βουλευτής), Prof. Ο Δρ. Ekrem Ahaç (π. Βουλευτής), Kemal Atalay (αντιστράτηγος ε.α.), Hıfzı Oğuz Bekata (π. Υπουργός Εσωτερικών), Orhan Dikmen (π. Υπουργός Γεωργίας), Fikret Esen (αντιστράτηγος εα.), Oğuz Gökmen (Πρέσβης ε.τ.) , Faruk Ilgaz (π. δήμαρχος Κωνσταντινούπολης), Ecmel Kutay (αντιστράτηγος ε.α.), Sezai Orkunt (υποστράτηγος ε.α.), Nahit Özgür (αντιπτέραρχος ε.α.), Necdet Özmen (Πρέσβης ε.τ.), Mukadder Öztekin (π. Υπουργός Εσωτερικών), Hasan Sağlam (αντιστράτηγος ε.α.), İlyas Seçkin (π. Υπουργός Εσωτερικών), Ahmet Serter (υποστράτηγος ε.α.), İbrahim Şenocak (αντιστράτηγος ε.α.), Kemal Taran (αντιστράτηγος ε.α.), Cemal Tarlan (π. Κυβερνήτης, Γερουσιαστής), Nüvit Yetkin (π. Υπουργός), Semih Yuruk (Επιτελικός Αξιωματικός ε.α.), İrfan Özaydınlı (π. Υπουργός, στρατηγός ε.α.), Asaf İlhan ( Πρέσβης ε.τ.).
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που στηρίζονται σε όσα είπε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας του Hatay, Tayfur Sökmen, ο οποίος ήταν θείος του Hasan Celal Güzel, η ιστορία της ομάδας αυτής χρονολογείται από τα τέλη της δεκαετίας του 1940.
Σε μια στήλη το 2009, ο Hasan Celal Güzel έγραψε ότι ο Tayfur Sökmen συναντήθηκε με ονόματα όπως οι Fevzi Çakmak, Fahrettin Altay και Rauf Orbay στο σπίτι του εκείνα τα χρόνια. Σύμφωνα με πληροφορίες που έδωσε ο Murat Sökmenoğlu, πρώην πρόεδρος της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας και γιος του Tayfur Sökmen, στον ξάδερφό του Güzel, το όνομα Encümen-i Daniş στην ομάδα το έδωσε ο Fahri Korutürk. «Αυτές οι συναντήσεις είχαν γίνει ρουτίνα και το 1974, σε μια αυστηρή συνάντηση, ο Πρόεδρος Fahri Korutürk ονόμασε την ομάδα Encümen-i Daniş». Σύμφωνα με τον Guzel, ο Koruturk έδωσε αυτό το όνομα ερμηνεύοντάς το ότι σημαίνει «συμβουλευτική επιτροπή».
(Ωστόσο, στην πραγματικότητα, το Daniş, που πήρε το όνομά του από τον Encümen-i Dâniş, ένα ακαδημαϊκό συμβούλιο του οποίου το όνομα αναφέρθηκε και σχηματίστηκε μετά το Τανζιμάτ, δεν έχει καμία σχέση με το Danishma. Daniş, λέξη περσικής προέλευσης, σημαίνει γνώση, επιστήμη, όχι συμβουλευτική. Με άλλα λόγια, δεν ήταν μια συμβουλευτική επιτροπή, όπως ήλπιζε ο πατέρας του, αλλά μια επιστημονική επιτροπή. Και ένας από τους τομείς που το αρχικό Encümen-i Daniş έδωσε τη μεγαλύτερη σημασία ήταν οι μελέτες λεξικών!)
Η δεύτερη φορά που η Encümen-i Daniş ήρθε στο προσκήνιο οφειλόταν στον ισχυρισμό ότι ορισμένα από τα ονόματα που κλήθηκαν να καταθέσουν στο πλαίσιο της έρευνας της Ergenekon, όπως ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας στρατηγός Tuncer Kılınç, ήταν μέλη του της Encümen-i Daniş. Ενόψει των καταγγελιών, ο πρώην Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, απόστρατος Στρατηγός Hüseyin Kıvrıkoğlu παραδέχτηκε ότι οι συναντήσεις της ομάδας πραγματοποιήθηκαν, αλλά έδωσε κάποιες γενικές πληροφορίες για την ομάδα αφού είπε ότι ο Tuncer Kılınç δεν ήταν μέλος της ομάδας:
«Αυτό δεν είναι ούτε σύλλογος ούτε ίδρυμα. Είναι πραγματικά μια δεξαμενή σκέψης. Καθένας από αυτούς που συμμετέχουν, υπηρέτησε στο ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο για πολλά χρόνια. Έχει κάθε είδους πληροφορίες. Χρησιμοποιώντας αυτές τις πληροφορίες στο σημερινό περιβάλλον, συζητούνται τα ζητήματα τόσο του κόσμου όσο και της Τουρκίας. Εάν κριθεί σκόπιμο, θα σταλεί ένα σημείωμα στις αρμόδιες υπηρεσίες, με τρόπο που θα περιλαμβάνει τις υπογραφές όλων μας».
Την ίδια χρονιά, ο επικεφαλής του Encümen-i Daniş και πρώην Πρόεδρος της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας, Necmettin Karaduman, ο οποίος έκανε δηλώσεις σε τηλεοπτικό κανάλι, είπε τα εξής σχετικά με τη σύνδεση της ομάδας με το βαθύ κράτος:
«Ποιο είναι το νόημα που θέλουμε να να δώσουμε στο βαθύ κράτος; Το βαθύ κράτος υπάρχει σε όλα τα κράτη του κόσμου. Σήμερα υπάρχει και αύριο θα υπάρχει. Η ύπαρξή του αποσκοπεί στην προστασία μας του κράτους μας. Είναι το άθροισμα των μέτρων που λαμβάνονται κατά των κινδύνων που στρέφονται εναντίον του κράτους μας».
Ο Karaduman έδωσε επίσης πληροφορίες παρόμοιες με αυτές του Kıvrıkoğlu και δήλωσε ότι η συνεδρίαση της ομάδας γίνεται στο Moda Deniz Club κάθε δεκαπενθήμερο και συζητά τρέχοντα θέματα και σε σπάνιες περιπτώσεις στέλνει αναφορές στην προεδρία, τον πρωθυπουργό και τον πρόεδρο του κοινοβουλίου.
«Ωστόσο, αυτό συμβαίνει πολύ σπάνια. Εξαρτάται από την εμφάνιση πολύ σημαντικών γεγονότων».
Ο Karaduman δήλωσε ότι δεν έχει υπ’ όψιν του κάποια περίπτωση μέχρι σήμερα, κατά την οποία οι συστάσεις της ομάδας δεν εισακούστηκαν, αντίθετα, έλαβαν ευχαριστήρια επιστολή από την Προεδρία της Δημοκρατίας για τη συνεισφορά τους και πρόσθεσε: «Το ότι έχουμε στείλει έκθεση στις ανώτατες αρχές, δεν σημαίνει ότι καθορίζουμε και τις ενέργειες στις οποίες πρέπει να προβούν. Είναι μια ευγενική μικρή συνεισφορά.»
Ο Karaduman πρόσθεσε ότι ο λόγος για τον οποίο δεν αποκάλυψαν μέχρι τώρα αυτές τις αναφορές στο κοινό, ήταν η επιθυμία να μην παρασυρθεί και η ομάδα σε καθημερινές πολεμικές και άγριες συγκρούσεις.
Το 2012 έγιναν οι ακόλουθες ειλικρινείς συνομιλίες μεταξύ του πρώην Αρχηγού Γενικού Επιτελείου İsmail Hakkı Karadayı, του οποίου η γνώμη ζητήθηκε από την Επιτροπή Έρευνας του Κοινοβουλευτικού Πραξικού και Μνημονίων. Ο Καρανταΐ μίλησε ενώπιον των μελών της Επιτροπής:
Πρόεδρος (Βουλευτής Καισάρειας του ΑΚΡ, Γιασάρ Καραγιέλ): Αγαπητέ Πασά, γράφεται στον Τύπο ότι η Encümen-i Daniş έχει κάνει προσπάθειες να ανατρέψει την κυβέρνηση, ειδικά κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Refahyol (κυβέρνηση Ερμπακάν-Τσιλέρ)…
Mehmet Şeker (βουλευτής CHP): Δεν συμβαίνει αυτό όταν είστε σε υπηρεσία, σωστά;
Karadayı: Όχι, όχι, σίγουρα όχι. Αυτοί οι άντρες που συμμετέχουν στην Encümen-i Daniş δεν κατέχουν καμία θεσμική θέση στο κράτος. Όλοι με έλεγαν «νέο». Ήμουν εβδομήντα χρονών, και μου έλεγαν «είσαι νέος».
Feyzullah Kıyıklık (βουλευτής AKΡ): Λένε την αλήθεια, φαίνεσαι νέος, mashallah.
Karadayı: Ήρθα, είπα, “Πώς είναι αυτό το πράγμα;” Δεν ήξερα ότι υπήρχε τέτοιο πράγμα όπως η Encümen-i Daniş μέχρι που συνταξιοδοτήθηκα. Με πήγαν εκεί. Πήγα λοιπόν εκεί, συζητούσαν το Κυπριακό, το θέμα το ξέρετε, συζητούσαν οτιδήποτε αφορούσε την εθνική ασφάλεια…
Ζάχαρη: Είχατε υποβάλει κάποια πρόταση εκεί;
Karadayı: Σίγουρα όχι κάτι εναντίον της κυβέρνησης…
Şeker: Όχι, όχι κατά, αλλά υπέρ… Δηλαδή, αν κάτι που βλέπατε ότι γινόταν λάθος ή κάτι που θα έπρεπε να γίνει.
Karadayı: Όχι, όχι, κατηγορηματικά όχι… Μάλιστα, ένας καθηγητής το είπε, βγήκε και το όνομά μου εκεί. Μετά από αυτό είπεαν ότι ο “Karadayı διευθύνει το πράγμα…” ή κάτι τέτοιο. Δεν υπάρχει απολύτως κάτι τέτοιο. Μάλιστα, αφού πήγα εκεί, σκέφτηκα, αν ήξερα ότι υπήρχε τέτοια οργάνωση όταν ήμουν αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, θα έστελνα εκεί έναν αξιωματικό να συμμετέχει. Για παράδειγμα, η Nur Serter ήταν εκεί μαζί μας. Όταν όμως έγινε βουλευτής, σταμάτησε, την έκοψαν με τη μια από την Encümen-i Daniş. Από αυτή την άποψη, σημαντικά θέματα που αφορούν την Τουρκία, παρουσιάζονται εκεί από έμπειρα άτομα που έχουν γνώση του κάθε θέματος. Όταν υπάρχει ένα πολύ σημαντικό θέμα, γράφουν μια έκθεση στον πρόεδρο ή τον πρωθυπουργό λέγοντας: «Κύριε, υπάρχει αυτό το θέμα και είναι εξαιρετικά σημαντικό για την Τουρκία».
Şeker: Με τη μορφή προτάσεων;
Karadayi: Σίγουρα. Λέω, αν το ήξερα αυτό, θα τοποθετούσα έναν αξιωματικό εκεί, θα ζητούσα άδεια για κάτι τέτοιο.
Şeker: Δηλαδή πιστεύετε ότι είναι χρήσιμο;
Karadayı: Φυσικά, πολύ χρήσιμο. Αυτοί οι τύποι δεν έχουν την πολυτέλεια να πάνε και να κάτσουν σε ένα καφενείο μετά τη συνταξιοδότησή τους. Εδώ, συναντιούνται κατά καιρούς, μια φορά την εβδομάδα, κάθε 15 μέρες, τρώνε μαζί. Μετά από αυτό, εξετάζουν και λαμβάνουν υπόψη τα σημαντικά ζητήματα της χώρας. Όταν έφθασε η συνταξιοδότησή μου, μου είπαν, «Πασά, θέλουμε να σε πάρουμε στο Encümeni Dâniş».
Αν συγκεντρώσουμε τα δεδομένα μέχρι αυτό το σημείο, βλέπουμε την εξής εικόνα:
Η Encümeni Dâniş υπάρχει από τη δεκαετία του 1940, αποτελείται από πρώην υψηλόβαθμους κρατικούς αξιωματούχους, περίπου οι μισοί από τους οποίους είναι ανώτατοι απόστρατοι αξιωματικοί. Αυτοί διεξάγουν τις συνεδριάσεις τους με κάποια μυστικότητα και συντάσσουν αναφορές που στέλνουν στην πολιτική εξουσία.
Υπό την έννοια αυτή, μπορεί να θεωρηθεί ένας μυστικός μηχανισμός του οποίου οι αναφορές λαμβάνονται υπόψη από την πολιτική εξουσία, ή ότι είναι ένας ημι-πολιτικός μηχανισμός που μπορεί να ασκήσει τουλάχιστον μια ψυχολογική πίεση στην εξουσία, ή μερικές φορές μια πίεση για να γίνουν ορισμένα πράγματα.
Σε όλες αυτές τις συζητήσεις και εξηγήσεις που δόθηκαν για τη λειτουργλια της Encümeni Dâniş, παραβλέφθηκαν ίσως τα πιο κρίσιμα ερωτήματα:
Πώς εκλάμβαναν οι εν ενεργεία αρχηγοί των Επιτελείων και των άλλων κρατικών υπηρεσίών, όταν έπαιρναν τις προτάσεις και τις αναφορές των μέχρι χθες ανωτέρων τους, που εν τω μεταξύ είχαν αποστρατευθεί ή συνταξιοδοτηθεί;
Τι είδους σχέση υπήρχε μεταξύ συνταξιούχων και των εν ενεργεία αξιωματικών και άλλων κρατικών αξιωματούχων;
Μήπως οι επίσημες πληροφορίες των εν λόγω στρατιωιτκών υπηρεσιών και κρατικών αρχών, οι οποίες θα πρέπει να είναι απόρρητες, ήταν στη διάθεση των μελών της Encümen-i Dâniş;
Μήπως υπήρξε παράνομη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των στρατιωτικών και κρατικών υπηρεσιών και αυτών των συνταξιούχων πρώην αξιωματούχων;
Για παράδειγμα, τι είδους αντίδραση έδειχνε ένας κρατικός αξιωματούχος όταν λάμβανε ένα αίτημα από έναν πρώην διοικητή που είχε με τον έναν ή τον άλλο τρόπο συμβολή στον διορισμό του σε αυτό το αξίωμα. Για παράδειγμα, αν ένας πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου έλεγε σε έναν χειριστή «Είχαμε αυτόν τον Φάκελο της Κύπρου, στείλτον μου με κάποιον σε παρακαλώ»;
Μια άλλη ερώτηση που ήταν προέκταση αυτών των ερωτήσεων ήταν: Οι πολιτικές αρχές, που λάμβαναν τις εκθέσεις που ετοίμασε η ομάδα, πίστευαν ότι έπαιρναν τις απόψεις μιας δεξαμενής σκέψης ή των στρατιωτικών και κρατικών υπηρεσιών που έδιναν στα στοιχεία και απλώς τα επεξεργάζονταν οι συνταξιούχοι αξιωματούχοι;
«Εδώ και πολύ καιρό, έχει παρατηρηθεί να γίνονται δηλώσεις, ενέργειες και συμπεριφορές που στοχεύουν στην καταστροφή της δημοκρατικής και κοσμικής τάξης μας, που προβλέπονται από το Σύνταγμα, και στην εφαρμογή μια κρατικής δομής που βασίζεται στη σαρία. Συνιστούμε να ληφθούν τα ακόλουθα νομικά, διοικητικά και δικαστικά μέτρα κατά των ανεύθυνων θεσμών και ατόμων που θέλουν να καταστρέψουν την Τουρκία από τα θεμέλιά της και να διχάσουν τη χώρα και το έθνος. Να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία των βασικών χαρακτηριστικών της Δημοκρατίας, όπως είναι η διατήρηση της ανεξιθρησκίας, η αδιάλλακτη εφαρμογή του Νόμου της Ενοποίησης της Εκπαίδευσης, η μείωση του αριθμού των μαθημάτων Κορανίου και των λυκείων Ιμάμ-Χατίπ και η λήψη κάθε είδους σύγχρονων και κοσμικών μέτρων για τους σκοπούς αυτούς, τερματίζοντας τις δραστηριότητες των μαθημάτων όπου παρέχεται κατάρτιση και εκπαίδευση από διάφορα ισλαμικά τάγματα και σέχτες…»
Οι παραπάνω “παροτρύνσεις” συμπεριλήφθηκαν στο κείμενο που έστειλε η ομάδα της Encümeni Dâniş στον Ντεμιρέλ / Τσιλέρ, το 1994.
Μπορούμε να δούμετην εντυπωσιακή ομοιότητα περιεχομένου μεταξύ αυτών των παροτρύνσεων και της ανακοίνωσης του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας (ΣΕΑ) της Τουρκίας, κατά την έκτακτη συνεδρίαση του τις Φεβρουαρίου 1997, τρία χρόνια μετά την αναφορά που έστειλαν στον Ντεμιρέλ. από αυτές τις δηλώσεις, ως πρόλογο στις παραπάνω ερωτήσεις. Εκείνη η ανακοίνωση του ΣΕΑ ονομάστηκε μεταμοντέρνο πραξικόπημα και οδήγησε στην πτώση της κυβέρνησης Ερμπακάν μετά από λίγους μήνες.
Ένα από τα τελευταία νέα για την Encümen-i Dâniş στα μέσα ενημέρωσης ήταν το 2013. Στην είδηση όπου τονιζόταν ότι η ομάδα έχασε την παλιά της δύναμη, υπήρχε η εξής δήλωση «ανώνυμου μέλους της ομάδας»: «Δεν υπάρχει τόση συμμετοχή όπως πριν. Ο αριθμός των αφίξεων συμμετεχόντων μειώθηκε στο μισό. Η Canan (Karatay), που ήρθε μαζί μας πέρυσι, μας μιλάει για την υγιεινή διατροφή. Έχει ήδη μια εκπληκτική εμπειρία σε αυτό το θέμα. Μαθαίνουμε πολλές διαιτητικές συνταγές».
Όπως γνωρίζετε, η δίαιτα γίνεται με σκοπό την απώλεια βάρους. Το καθεστώς είναι μια γενικότερη έκφραση.
*Αυτό το άρθρο ελήφθη την ιστοσελίδα Serbestiyet
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση
Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...
Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού
Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...
Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;
Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...
Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...
EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας
Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας