Ακολουθήστε μας

Πολιτική

Η Τουρκία και τα νησιά του Αρχιπελάγους του Αιγαίου

Δημοσιεύτηκε στις

ΦΩΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΙΙ

Ιωάννης Γ. Βιδάκης & Γεώργιος Χ. Μπάλτος[1]

Χάρτης 1: Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος 

Πηγή: truestory.gr

Λίγο πριν την εκπνοή του 2021, ο Τούρκος ΥΠΕΞ Τσαβούσογλου έθεσε και πάλι ζήτημα κυριαρχίας στα ελληνικά νησιά του αρχιπελάγους του Αιγαίου. Μάλιστα ο Τσαβούσογλου αναφέρθηκε  στην πρόσφατη επιστολή της Τουρκίας προς τον ΟΗΕ, στην οποία η Άγκυρα δήλωνε μονομερώς ότι: «εάν η Ελλάδα παραβιάσει το καθεστώς αυτών των αποστρατιωτικοποιημένων νησιών και δεν υποχωρήσει, θα συζητηθεί η κυριαρχία αυτών των νησιών», [Πηγή: skai.gr].

Με την ευκαιρία αυτή, το παρόν κείμενο αναφέρεται στην πρώτη προσπάθεια των (τότε) Οθωμανών [Νεό-Τουρκων] για την επιστροφή των ελληνικών νησιών στην επικράτειά τους: αναφερόμαστε λίγο μετά το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου περίοδο, κατά την οποία οι εμπόλεμες Μεγάλες Δυνάμεις αναζητούσαν κράτη είτε για συμμάχους, είτε την ουδετερότητά τους, υποσχόμενες διάφορα ανταλλάγματα και εδαφικές παραχωρήσεις.

*

Αναλυτικότερα η Συνθήκη του Βουκουρεστίου συνομολογήθηκε στις 28 Ιουλίου (π.ημ.) / 10 Αυγούστου (ν.ημ.) του 1913 στο Βουκουρέστι, μεταξύ της Ελλάδας, Ρουμανίας, Σερβίας, και Μαυροβουνίου αφενός και της Βουλγαρίας αφετέρου. Με τη συνθήκη ειρήνης δόθηκε τέλος στον Β’ Βαλκανικό Πόλεμο, μετά την βουλγαρική ήττα. Αν και οι Οθωμανοί είχαν συμμετάσχει, δεν εκπροσωπούνται στη συνθήκη. Αντ’ αυτού, οι διμερείς συνθήκες αργότερα συνάφθηκαν με την Βουλγαρία (Συνθήκη Κωνσταντινούπολης) και την Ελλάδα (Συνθήκη Αθηνών).

Νωρίτερα στις 19/30 Μαΐου 1913, είχε υπογραφεί η Συνθήκη Λονδίνου σύμφωνα με την οποία όλα τα εδάφη δυτικά της “γραμμής Αίνου – Μηδείας”, εκτός Αλβανίας, παραχωρούνται στους νικητές και ορισμένα εδάφη της Θράκης στους Οθωμανούς. Η Ρωσία πρότεινε συγκεκριμένη λύση για τα νησιά του Αιγαίου: αυτά στην είσοδο του Ελλησπόντου να αποδοθούν στην Τουρκία και τα υπόλοιπα στην Ελλάδα. Οι μη-μεσογειακές Δυνάμεις δεν ήταν όλες σύμφωνες να διατηρήσουν οι Έλληνες τα νησιά. Βρετανία, Γαλλία και Αυστρία δεν είχαν αντίρρηση, είχε όμως η Γερμανία: αν και η πολιτική του Κάιζερ ήταν γενικά φιλελληνική, στο ζήτημα των νήσων υποστήριξε τους Οθωμανούς. Στα Στενά ό Κάιζερ ήθελε ισχυρή την Τουρκία.[2] Η Κρήτη με τη Συνθήκη Λονδίνου είχε παραχωρηθεί από τους Οθωμανούς στους νικητές του Α’ Βαλκανικού Πολέμου. Με τη συνθήκη Βουκουρεστίου η Βουλγαρία και η Σερβία παραιτήθηκαν από κάθε αξίωση επί της Κρήτης.

Κατά την διάρκεια της συνδιάσκεψης στο Βουκουρέστι, η θέση των Μεγάλων Δυνάμεων ήταν η ακόλουθη: πρώτη η Γερμανία αλλά και η Γαλλία υποστήριξαν θερμά τις ελληνικές θέσεις – μάλιστα σε βαθμό που η δεύτερη να περιέλθει σε διπλωματική ψυχρότητα με την Ρωσία. Η τελευταία υποστήριξε θερμά όλα τα αιτήματα της Βουλγαρίας, όπως την παραχώρηση της Καβάλας. Η Αυστροουγγαρία υποστήριξε επίσης την Βουλγαρία. Η Αυστροουγγαρία είχε βλέψεις προς την χερσόνησο του Αίμου και εποφθαλμιούσε την Θεσσαλονίκη, με αποτέλεσμα την δήλωση του αυτοκράτορα: «Η Αυστρία και η Γερμανία δεν μπορούν να δεχθούν τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου, ως οριστικό διακανονισμό του Βαλκανικού Ζητήματος. Μόνο ένας γενικός πόλεμος θα δώσει την αρμόζουσα λύση»[3]. Η Βρετανία και η Ιταλία δεν εναντιώθηκαν, ούτε και στήριξαν τα ελληνικά αιτήματα. Αξίζει να σημειωθεί η διπλωματική στάση του Λονδίνου όπως δηλώθηκε από τον πρέσβη της: οποιαδήποτε κι αν είναι η απόφαση της Συνδιάσκεψης του Βουκουρεστίου, η αγγλική Κυβέρνηση επιφυλάσσει στον εαυτόν της το δικαίωμα της αναθεώρησής της, προς υπεράσπιση των βρετανικών συμφερόντων. Επειδή δεν συνέπραξαν οι πρέσβεις της Γερμανίας, Γαλλίας και Ιταλίας, αναγκάσθηκε ο Άγγλος πρέσβης ν΄ αποσύρει την παραπάνω δήλωσή του.

Η Συνθήκη των Αθηνών μεταξύ Οθωμανών και Ελλάδας, στις 14 Νοεμβρίου 1913, τερμάτισε επίσημα τις εχθροπραξίες μεταξύ τους. Εφόσον η Δυτική Θράκη παρέμενε υπό βουλγαρικό έλεγχο (θα παραχωρούνταν στην Ελλάδα με τη Συνθήκη του Νεϊγί του 1919 ), η Ελλάδα δεν μοιραζόταν πλέον χερσαία σύνορα με τους Οθωμανούς. Το σημαντικότερο ζήτημα που παρέμεινε άλυτο ήταν η τύχη των νησιών του Βορείου Αιγαίου, (Λέσβος, Χίος, Λήμνος, Ίμβρος και Τένεδος), τα οποία απελευθερώθηκαν από την Ελλάδα. Το ζήτημα αφέθηκε στην διαιτησία των Μεγάλων Δυνάμεων, οι οποίες τον Φεβρουάριο του 1914 αναγνώρισαν την ελληνική κυριαρχία, εκτός από την Ίμβρο και την Τένεδο[4]. Οι εντάσεις με τους Οθωμανούς παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα, εξαιτίας των διωγμών των Ελλήνων της Ανατολής και έναν ανταγωνισμό ναυτικών εξοπλισμών το καλοκαίρι του 1914, καθώς οι Οθωμανοί αρνούμενοι να αποδεχθούν την παραχώρηση των νήσων στην Ελλάδα, προετοιμάζονταν για μια νέα σύγκρουση. Η κατάσταση μεταβλήθηκε μόνο με το ξέσπασμα του Α’ ΠΠ.

Χάρτης 2: Χερσόνησος του Αίμου μετά: 1) τη Συνδιάσκεψη του Λονδίνου (1913) και 2) τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου (1913)

Πηγή: wikimedia.org

Η νέα ακραία εθνικιστική κυβέρνηση των Οθωμανών συγκροτήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 1914 υπό τους: Ενβέρ πασά, Ταλαάτ μπέη, Τζεμάλ πασά, Τζαβίτ μπέη. Η επιδίωξη των φιλελεύθερων για διαμόρφωση μιας κοινής οθωμανικής ταυτότητας, ανεξάρτητα από εθνοτική καταγωγή και θρησκευτική πίστη, αντικαταστάθηκε από την βίαιη κατασκευή ενός καινοφανούς τουρκικού έθνους. Οι ηγέτες της Οθωμανικού σουλτανάτου, μετά τις απώλειες της Ιταλο-Τουρκικής σύρραξης και των Βαλκανικών πολέμων, αν και είχαν υπογράψει από 02-08-1914 μυστική συνθήκη με την Γερμανία, προέβαιναν σε δηλώσεις προς τους Συμμάχους [Εγκάρδια Συνεννόηση – Αντάντ], περί τήρησης αυστηρής ουδετερότητας εκ μέρους τους, στον Μεγάλο Πόλεμο που είχε ξεσπάσει.   

Στην Ελλάδα ο πρωθυπουργός Ελ. Βενιζέλος αντιλαμβανόμενος ότι η χώρα ήταν ευάλωτη σε μια επίθεση Βουλγαρο-Οθωμανική, απομονωμένη, χωρίς συμμάχους, [η Σερβία ήταν απασχολημένη έναντι της Αυστρο-Ουγγαρίας], επεδίωξε από νωρίς την προσέγγιση με την Εγκάρδια Συνεννόηση (Αντάντ). Επανέλαβε την προσπάθειά του όταν πληροφορήθηκε τη σύνδεση με συνθήκη Γερμανίας, Βουλγαρίας, Τουρκίας. Ωστόσο αυτές δεν έγιναν αποδεκτές, για διαφορετικούς λόγους από την κάθε μία Μεγάλη Συμμαχική Δύναμη[5].  

Οι Νεό-Τουρκοι αποθρασυνθέντες από την ευπιστία με την οποία οι εκπρόσωποι των Δυνάμεων της Αντάντ εδέχοντο τις διαβεβαιώσεις τους περί ουδετερότητας, παρά τα αυταπόδεικτα γεγονότα, έφθασαν στο σημείο να προτείνουν διάφορα, μεταξύ των οποίων να τους επιστραφούν και τα ελληνικά νησιά Λέσβος, Χίος, Σάμος, όχι για να συμμαχήσουν, αλλά για να παραμείνουν ουδέτεροι. Τον Αύγουστο του 1914, ο Ρώσος ΥΠΕΞ Σαζόνοφ κάλεσε Βρετανία και Γαλλία να διαπραγματευθούν από κοινού με τους Νεό-Τουρκους και με την Βουλγαρία, επιδιώκοντας κατ΄ αρχήν την ουδετερότητά τους.

Ωστόσο  είναι βέβαιο ότι η Βρετανία επιζητούσε να καθυστερήσει την είσοδο των Οθωμανών στη σύγκρουση, στο πλευρό της Γερμανίας και ταυτόχρονα από κοινού με την Γαλλία, να αποφύγουν την κάθοδο των Ρώσων στα Στενά και την κατάληψη από αυτούς της Κωνσταντινούπολης. Δηλαδή να μην αποδυναμωθεί το ανατολικό μέτωπο από τη Μόσχα, σε βάρος του δυτικού μετώπου. Οι Ρώσοι στόχευαν να στραφεί όλος ο σερβικός στρατός εναντίον της Αυστρο-Ουγγαρίας, να συμμαχήσουν με την Βουλγαρία και να καταλάβουν την Κωνσταντινούπολη και τα Στενά. 

Το τελευταίο ενδεχόμενο τρομοκρατούσε τους Οθωμανούς: εάν δεν συνέτριβαν την ρωσική δύναμη στον Εύξεινο Πόντο, η Ρωσία θα τους κατέστρεφε. Η Γερμανία τους προσέφερε συμμαχία που θα διατηρούσε την ακεραιότητα της αυτοκρατορίας τους. Με συγκεχυμένες σκέψεις και υπολογισμούς υπερέβαλαν την γερμανική έναντι της ρωσικής δύναμης. ’Έτσι οδηγήθηκαν να υπογράψουν, στις 2 Αυγούστου 1914, συμμαχία με την Γερμανία εναντίον της Ρωσίας και να επιτρέψουν σε δύο γερμανικά καταδρομικά, το «Γκαίμπεν» και το «Μπρεσλάου», να καταφύγουν στην Θάλασσα τού Μαρμαρά. Από εκεί προστάτευαν την Κωνσταντινούπολη έναντι των Ρώσων[6]. Οι μοιραίες αυτές αποφάσεις και η συνεπαγόμενη είσοδος της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή σύρραξη συμπαρέσυρε και την τύχη της Αυτοκρατορίας των Σουλτάνων.

Τα στραμμένα προς τόν Εύξεινο Πόντο κανόνια των γερμανικών καταδρομικών αναστάτωσαν τον Τσάρο. Χωρίς αργοπορία ο ΥΠΕΞ Σαζόνωφ, υπέβαλε στην Τουρκία εξωφρενικές προτάσεις με αντάλλαγμα την ουδετερότητά της: εγγύηση για την εδαφική της ακεραιότητα, ελληνικά και βουλγαρικά εδάφη στα παράλια του Αιγαίου, παραχωρήσεις στους γερμανικούς σιδηροδρόμους, κατάργηση των διομολογήσεων. Οι εταίροι της Ρωσίας, Βρετανία και Γαλλία, αιφνιδιάστηκαν με τις προσφορές αυτές. Εντούτοις οι Τούρκοι παρασυρόμενοι από την ρωσική ήττα από τους Γερμανούς στη μάχη του Τάννεμπεργκ [26-30/08/1914], έκλεισαν τα Στενά στις 26 Σεπτεμβρίου. Η κατάσταση που δημιουργήθηκε ήταν εκρηκτική για την Ρωσία: αδυνατούσε να εφοδιαστεί από τους συμμάχους της με πολεμικό υλικό, ούτε μπορούσε να στείλει το σιτάρι της στις αγορές της Δυτικής Ευρώπης. Στα τέλη Οκτωβρίου το θωρηκτό «Γκαίμπεν» βομβάρδισε την Οδησσό και το καταδρομικό «Μπρεσλάου» αποθήκες πετρελαίου στο Νοβοροσίσκ, στον Εύξεινο Πόντο. Την 1η Νοεμβρίου η Αντάντ κήρυξε τον πόλεμο κατά της Τουρκίας, ενώ βρετανικές δυνάμεις αποβιβάστηκαν στον Περσικό Κόλπο. Με την είσοδο των Νεό-Τουρκων στον πόλεμο, τρία νέα μέτωπα δημιουργήθηκαν: Καλλίπολη, Καύκασος, Μεσοποταμία.

**

Πολύ αργότερα κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου,  έκθεση της βρετανικής πρεσβείας στην Άγκυρα προς το Foreign Office, αναφέρει ως γεγονός ότι οι Γερμανοί προσέφεραν γειτονικά εδάφη στην Άγκυρα και συγκεκριμένα το Χαλέπι της Συρίας και ορισμένα ελληνικά νησιά (FO 371/R2363/486/44). O G.L. Clutton, σχολίαζε στις 22/6/1942: «Πιθανότατα, οι Τούρκοι έχουν εδαφικές φιλοδοξίες για τα νησιά του Αιγαίου …» (FO 371R/4087/24/44). Ο φον Πάπεν, είχε εισηγηθεί στον Γερμανό ΥΠΕΞ Ρίμπεντροπ, από το 1941, να ικανοποιήσουν τις τουρκικές αξιώσεις στην Β. Συρία, ενώ και οι απόψεις του Ρίμπεντροπ για απόδοση στην Τουρκία ελληνικών νησιών και τμήματος της Βουλγαρίας, είναι καταγεγραμμένες στα γερμανικά αρχεία. Σε μνημόνιο που συνέταξε ο Clutton στις 9/9/1942, παραθέτει τις τουρκικές βλέψεις στην Υπερκαυκασία, στα τουρκοϊρανικά σύνορα, στη Μοσούλη, στην Βουλγαρία και στα Δωδεκάνησα. Ειδικά για το Καστελλόριζο, ο φον Πάπεν έγραφε στον τότε Υφυπουργό Εξωτερικών Ερνστ φον Βαϊτζέκερ, ότι βρίσκεται σε απόσταση 3 ν.μ. από τις τουρκικές ακτές. Επέμενε ότι δεν ήταν απαραίτητο για την ασφάλεια της συμμαχικής Ιταλίας και ότι η συνεχιζόμενη κατοχή του νησιού από τους Ιταλούς, «αποτελούσε ύβρη και πρόκληση στην τουρκική κυριαρχία» (!).

Ο Θάνος Βερέμης, γράφει στην εισαγωγή του «Επιτήδειου Ουδέτερου» τα εξής ,στηριζόμενος βέβαια σε όσα αποκαλύπτει ο F. Weber στο βιβλίο του: Αν η Τουρκία δεν ήταν διατεθειμένη να πολεμήσει για τα “γαλάζια μάτια της Πολωνίας”, όπως το έθεσε ο Τούρκος ΥΠΕΞ Σαράτσογλου, επιζητούσε από Γερμανούς και Βρετανούς τα Δωδεκάνησα, την Κύπρο, εντολή στην Αλβανία, εδαφικές ρυθμίσεις σε βάρος της Βουλγαρίας, έλεγχο του λιμένα της Θεσσαλονίκης, κ.ά. Ο Σαράτσογλου ζητούσε από τους Γερμανούς την ανάθεση της φύλαξης Χίου, Σάμου και Λέσβου, εδαφών της Συρίας, Ιράκ και εντολή στη Συρία, το Ιράκ και την Αίγυπτο. Απαιτήσεις δηλαδή που ισοδυναμούσαν με αναβίωση της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Οι γερμανικές ήττες στην Β. Αφρική και την ΕΣΣΔ το φθινόπωρο του 1942, άρχισαν να γέρνουν την πλάστιγγα προς την συμμαχική πλευρά. Η Τουρκία δεν μπορούσε πλέον να ισχυριστεί ότι εμποδίζει την κάθοδο των Γερμανών στη Μ. Ανατολή, ενώ ταυτόχρονα η ισχυρή πλέον ΕΣΣΔ, την φόβιζε περισσότερο από ποτέ[7].  

Μετά την πτώση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» και την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, η Τουρκία αναθάρρησε για την μεταμοντέρνα αναβίωση του Οθωμανικού σουλτανάτου, οριοθετώντας πρόσφατα τα κατά τον Ρ. Τ. Ερντογάν “σύνορα της καρδιάς”, τα οποία ωστόσο δεν σέβονται ιστορικά δικαιώματα και διεθνή δίκαια άλλων λαών[8].  Η ιστορία και η γεωγραφική θέση της χώρας μας, δύναται να δώσουν αποτελεσματικές απαντήσεις στις προκλήσεις της γείτονος.[9]

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ – ΠΗΓΕΣ – ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

[1] O Ιωάννης Βιδάκης (αξωματικός οικονομικού σώματος ΠΝ ε.α.), κατέχει διδακτορικό τίτλο σπουδών, από το Τμήμα Ναυτιλίας & Επιχειρηματικών Υπηρεσιών, του Πανεπιστημίου Αιγαίου στην Χίο [email: johnvidos2000@yahoo.gr]

Ο Γεώργιος Μπάλτος είναι διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, στη Σχολή Επιστημών της Διοίκησης.

[2] https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/deltiokms/article/viewFile/2616/2381

[3] https://www.kathimerini.gr/world/813751/pros-tin-ekstrateia-tis-kallipolis/

[4] Η Βόρεια Ήπειρος παραχωρήθηκε στην Αλβανία, με αντάλλαγμα την παραχώρηση στην Ελλάδα των νησιών του Αιγαίου: η Βόρεια Ήπειρος δημιουργήθηκε πριν από περίπου έναν αιώνα μετά την διχοτόμηση της Ηπείρου από της Μεγάλες Δυνάμεις. Όλα ξεκίνησαν με το Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας που υπογράφηκε στις 13 Φεβρουαρίου του 1914 στην ιταλική πόλη από τις Μεγάλες Δυνάμεις και με το οποίο χαράζονταν τα αλβανικά σύνορα. Η περιοχή της Βόρειας Ηπείρου παραχωρούνταν στην Αλβανία, η οποία είχε αναγνωριστεί […] Πηγή: https://www.mixanitouxronou.gr/pos-i-voreia-ipeiros-parachorithike-stin-alvania-me-antallagma-ta-nisia-toy-aigaioy-poses-fores-o-ellinikos-stratos-tin-apeleytherose-deite-to-odoiporiko-sta-xechasmena-choria-vinteo/…

[5] Πασσάς Ιωάννης Δ., (1935). «Ο ΠΡΩΤΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΙΧΑΣΜΟΣ», τ. Α΄,  ανατύπωση 2008, Αθήνα, εκδ. ΤΑΛΩΣ Φ.

[6] Θα ακολουθήσει ιδιαίτερο άρθρο για την διαφυγή αυτών των δύο γερμανικών πλοίων.

[7] https://www.protothema.gr/stories/article/941734/o-epitideios-oudeteros-i-tourkia-ston-v-pagosmio-polemo/

[8] Μπάλτος Γεώργιος & Βιδάκης Ιωάννης, (2020). «Ο ΕΧΘΡΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΡΤΑ ΜΑΣ – Νεοοθωμανισμός διαχρονικά σημαίνει Εκτουρκισμός», Αθήνα, εκδ. Ινφογνώμων

[9] Βιδάκης Ιωάννης & Μπάλτος Γεώργιος, (2020). «Καιρός για στρατηγικές αναβαθμίσεις όχι μόνο στο “software” (εξοπλισμοί) αλλά και στο “hardware” (υποδομές) της εθνικής ασφάλειας της χώρας», Μια εξαιρετική μελέτη για την αναβάθμιση του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού και της Εθνικής Ασφάλειας της Χώρας, 11/08/2020, https://geopolitico.gr/2020/08/mia-exairetiki-meleti-gia-tin-anavathmisi-tou-ellinikou-polemikou-naftikou-kai-tis-ethnikis-asfaleias-tis-choras/

Βιδάκης Ιωάννης, Δημήτριος Γεωργαντάς, Γεώργιος Βλάχος, (2020). «Εξοπλιστικά Προγράμματα: Μία εν Δυνάμει Ιστορική Καινοτομία», 3 Σεπτεμβρίου 2020, https://geopolitico.gr/2020/09/exoplistika-programmata-mia-en-dynamei-istoriki-kainotomia/

 

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του Σταθμού Ηρακλείου. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Νέο επεισόδιο στον ανταγωνισμό για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η Τουρκία, αυτή τη φορά σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το ερευνητικό σκάφος που θα πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.

Ο τουρκικός Σταθμός Αττάλειας εξέδωσε ναυτική αγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.

Η τουρκική ενέργεια σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX, με την οποία δεσμεύτηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης πυρών «EUNOMIA», στις 19 Οκτωβρίου.

Η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας δική της NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της ζώνη ευθύνης για την έκδοση ναυτικών αγγελιών.

Μάλιστα, προχώρησε στην επανέκδοση της αγγελίας για τη συμμαχική άσκηση, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συντεταγμένες που είχαν περιληφθεί στην ελληνική ανακοίνωση.

Η κίνηση αυτή δεν αφορά την πραγματοποίηση διαφορετικής τουρκικής άσκησης, αλλά τη διεκδίκηση της αρμοδιότητας έκδοσης της σχετικής ναυτικής προειδοποίησης.

Το γαλλικό ερευνητικό και η επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector

Το περιστατικό αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς συνδέεται χρονικά και γεωγραφικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των εργασιών του Great Sea Interconnector.

Πρόκειται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος 500 kV.

Στις 14 Οκτωβρίου, η γαλλική Nexans, ανάδοχος του καλωδίου, προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της συμμετοχής του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».

Το συγκεκριμένο πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες στη διαδρομή μεταξύ της Κορακιάς Ηρακλείου και της Κύπρου.

Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη χαρτογράφηση του βυθού, την εξέταση της μορφολογίας του και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης όδευσης για την τοποθέτηση των καλωδίων.

Η περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στην οποία εκδηλώθηκε η νέα τουρκική αμφισβήτηση, περιλαμβάνεται στη σχεδιαζόμενη πορεία του ερευνητικού.

Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί ακόμη οριστική ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.

Το έγγραφο του Λιμενικού και η προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026, το οποίο αφορά την αίτηση εξαίρεσης για τη χρήση του γαλλικού πλοίου.

Σύμφωνα με το έγγραφο, το αίτημα είχε υποβληθεί στις 9 Οκτωβρίου από το ναυτικό πρακτορείο «Δ. Πατρίκιος ΙΚΕ», για λογαριασμό της ιταλικής Next Geosolutions Europe SpA.

Η ιταλική εταιρεία έχει αναλάβει τις προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες για λογαριασμό της Nexans.

Η χρησιμοποίηση πρόσθετου ερευνητικού σκάφους κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των ιδιαίτερα απαιτητικών τεχνικών χαρακτηριστικών της προβλεπόμενης όδευσης.

Συγκεκριμένα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές μεγάλου βάθους, με απότομες υποθαλάσσιες πλαγιές και γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό.

Το Λιμενικό κάλεσε τις αρμόδιες λιμενικές αρχές και τους ναυτιλιακούς φορείς να διερευνήσουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες.

Η προθεσμία για την υποβολή των σχετικών απαντήσεων λήγει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 13:00.

Το έγγραφο κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.

Οι έρευνες έχουν παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026

Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες είχαν αρχικά εγκριθεί από το υπουργείο Εξωτερικών τον Ιούνιο του 2024.

Με νεότερη απόφαση, τον Φεβρουάριο του 2026, δόθηκε παράταση της σχετικής έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Η επανέναρξη των εργασιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών, ενώ προβλέπεται ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας και της Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των ερευνών.

Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνει την υποβολή αίτησης για τη χρησιμοποίηση του «Abeille Marengo», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί η τελική έγκριση ή ότι το πλοίο έχει ξεκινήσει τις εργασίες του.

Η «EUNOMIA» και το γεωπολιτικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο

Η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το πρόγραμμα δραστηριοτήτων εκτείνεται από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου, με επιπλέον δραστηριότητα στις 26 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη NAVTEX που επικαλείται το Liberal αφορά άσκηση πυρών στις 19 Οκτωβρίου.

Η τουρκική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώνεται σε περιοχή που συνδέεται με τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.

Η Άγκυρα δεν αμφισβητεί απλώς μια ναυτική ανακοίνωση. Επαναφέρει τη διεκδίκησή της περί αρμοδιότητας έκδοσης NAVTEX σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η ελληνική πλευρά προετοιμάζει δραστηριότητες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση.

Πρέπει, ωστόσο, να διακρίνεται η αρμοδιότητα έκδοσης ναυτικών αγγελιών από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά ζητήματα και η έκδοση μιας NAVTEX δεν καθορίζει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.

Το κρίσιμο τεστ για την Αθήνα: Τι θα συμβεί όταν φτάσει το γαλλικό σκάφος;

Το πραγματικό ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη φάση.

Όταν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση και εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo», θα διαπιστωθεί εάν η Τουρκία περιοριστεί σε νέα αμφισβήτηση μέσω ναυτικών αγγελιών ή προχωρήσει σε άλλες ενέργειες.

Το προηγούμενο των εντάσεων γύρω από τις έρευνες για το καλώδιο καθιστά το συγκεκριμένο ερώτημα ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα και τη Λευκωσία.

Επιπλέον, η συμμετοχή γαλλικής εταιρείας και πλοίου γαλλικής σημαίας προσδίδει στο θέμα ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική ή διπλωματική αντίδραση του Παρισιού.

Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων.

Η ουσία είναι ότι το Great Sea Interconnector επανέρχεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης πριν ακόμη αρχίσουν οι νέες έρευνες.

Η ελληνική πλευρά έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία για την επιστροφή του ερευνητικού σκάφους στη θάλασσα. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επέλεξε να επαναφέρει την αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του Ηρακλείου με αφορμή την άσκηση «EUNOMIA».

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι νέες έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση ή εάν το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα αποτελέσει ξανά πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία

Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ερμηνεία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα από τον τουρκικό Τύπο. Ξεχωριστή θέση κατέχουν η 66η επέτειος της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και η δυναμική παρουσία των Ελληνοκυπρίων στη βρετανική αυτοδιοίκηση.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Με πλούσια θεματολογία γύρω από τις διεθνείς εξελίξεις, το Κυπριακό, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη δραστηριότητα της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας κυκλοφόρησε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 το 1308ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.

Η έκδοση αναδεικνύει τις διπλωματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ενεργό ρόλο του απόδημου ελληνισμού στη δημόσια ζωή της Βρετανίας.

Κυπριακό: Καμία ουσιαστική μετακίνηση από την τουρκική πλευρά

Ένα από τα κεντρικά πολιτικά θέματα της εφημερίδας αφορά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.

Με τίτλο «Καμία μετακίνηση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό», η «Ελευθερία» επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε περιορισμένης σημασίας ζητήματα, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον πυρήνα του προβλήματος.

Οι συμφωνίες αφορούν την κοινή παρουσία των δύο ηγετών στο 6ο Δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης στην Πύλα, τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις τεχνικών επιτροπών και τον προγραμματισμό νέας συνάντησης.

Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών την αποδοχή της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας».

Το δημοσίευμα στρέφει επίσης την προσοχή στην επικείμενη επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, και στο ερώτημα αν θα μπορέσει να επανεκκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία πριν ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες.

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και η αντίδραση του τουρκικού Τύπου

Ξεχωριστή θέση στην έκδοση καταλαμβάνει το άρθρο του δημοσιογράφου Χρήστου Κωνσταντινίδη, με τίτλο «Πώς ερμήνευσε η Τουρκία την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα», το οποίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.

Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και η προβολή της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού από τουρκικές εφημερίδες και αναλυτές.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.

Σε άλλη παρέμβαση της έκδοσης, ο ακαδημαϊκός Αυγουστίνος Αυγουστή θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι θετικές δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.

Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: Ανοίγει η συζήτηση για υπέρβαση του Brexit

Στο βρετανικό μέτωπο, η «Ελευθερία» αφιερώνει εκτενές δημοσίευμα στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ να διαμορφώσει μια νέα σχέση με τις Βρυξέλλες.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται να θεωρεί ανεπαρκές το σημερινό πλαίσιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι το Brexit προκάλεσε μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τα αναμενόμενα οφέλη.

Η εφημερίδα αναφέρεται στην προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξεταστούν νέες συμφωνίες για το εμπόριο, την κινητικότητα των νέων και την οικονομική συνεργασία.

Στη συζήτηση περιλαμβάνονται ακόμη η πιθανότητα στενότερης σύνδεσης της Βρετανίας με την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και οι προοπτικές μιας νέας συζήτησης για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.

Ουκρανία και Ιράν: Αμυντική συνεργασία και ζητήματα ασφάλειας

Στη διεθνή επικαιρότητα, η εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασικά θέματα των συνομιλιών αποτέλεσαν η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, η διάθεση νέων πυραυλικών συστημάτων και η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Παράλληλα, καταγράφονται οι βρετανικές ανησυχίες για πιθανή ιρανική εμπλοκή σε περιστατικό ασφαλείας στη στρατιωτική βάση RAF Fairford, που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η εφημερίδα αποδίδει στον Μπέρναμ την εκτίμηση ότι η εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης είναι «σχεδόν βέβαιη».

Η ομογένεια τίμησε την Κυπριακή Ανεξαρτησία

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην 66η επέτειο της ανακήρυξης της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.

Η εφημερίδα καταγράφει την επετειακή εκδήλωση που διοργάνωσαν στο βόρειο Λονδίνο η Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και η Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, παρουσία διπλωματών, εκπροσώπων της Εκκλησίας, της βρετανικής αυτοδιοίκησης και της ομογένειας.

Ο Ύπατος Αρμοστής Κυριακός Κούρος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης, στην ανάγκη τερματισμού της τουρκικής κατοχής και στη συμβολή της κυπριακής παροικίας στην ενημέρωση της βρετανικής κοινωνίας για το Κυπριακό.

Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο πρόεδρος της Αδελφότητας Φάνος Θεοφάνους και η δήμαρχος Μπάρνετ Zahra Beg, η οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις της από πρόσφατη επίσκεψή της στην κατεχόμενη Μόρφου.

Τιμή στους 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους

Η Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία Ηνωμένου Βασιλείου τίμησε 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εξελέγησαν στις τοπικές εκλογές και προσφέρουν στις κοινότητες όπου ζουν.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με συμμετοχή της αναπληρώτριας Υπάτης Αρμοστή Άννας Παπασάββα, του προέδρου της Ομοσπονδίας Χρίστου Καραολή και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων σε θεσμικές θέσεις από το Λονδίνο μέχρι το Κάρντιφ και άλλες βρετανικές πόλεις παρουσιάζεται ως σημαντικό κεφάλαιο για την ενίσχυση της πολιτικής εκπροσώπησης της ομογένειας.

Ιστορική μνήμη, ελληνική πολιτική και πολιτισμός

Στις υπόλοιπες σελίδες της έκδοσης παρουσιάζονται ακόμη οι εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, η συζήτηση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οι δημοσιογραφικές αναφορές στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.

Ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το αφιέρωμα στον Παύλο Μελά και τον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ η εφημερίδα φιλοξενεί παρουσίαση του βιβλίου της Tanya Liveras Candy για τη ζωή και τη δολοφονία του Ανδρέα Λιβέρα κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη το 2008.

Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης αφιερώματα στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων της Βρετανίας.

Με το νέο της φύλλο, η «Ελευθερία» του Λονδίνου συνδυάζει την ελληνική και κυπριακή επικαιρότητα με τις εξελίξεις στη βρετανική και διεθνή πολιτική σκηνή, δίνοντας παράλληλα χώρο στους ανθρώπους και τους θεσμούς που διατηρούν ζωντανή την παρουσία του ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο

Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.

Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.

Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.

Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων

Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.

Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.

Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.

Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.

Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».

Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.

Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.

Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία

Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.

Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.

Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.

Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων

Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.

Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.

Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.

Το αίτημα για τα Corsair

Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.

Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.

Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.

Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή

Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO7 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός8 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις8 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO8 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO8 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή