Διεθνή
Ανάλυση για την Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία (Μ.Δ.Σ.) για την Άμυνα και την Ασφάλεια ( PESCO ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
για την αμυντική ανεξαρτησία, αποτελεί η Μόνιμη Διαρθρωμένη συνεργασία (Μ.Δ.Σ)
– PESCO (PErmanent
Structured COoperation on security and
defence), που έχει υπογραφεί στις 11
Δεκεμβρίου 2017.
Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ασφαλώς μια υπερδύναμη σε επίπεδο οικονομικό. Πολιτικά
όμως εξακολουθεί να έχει σοβαρότατες αδυναμίες. Οι δυνατότητες της να έχει
σοβαρή επίδραση στο παγκόσμιο πολιτικό γίγνεσθαι είναι περιορισμένες. Ο λόγος
είναι απλός. Δεν έχει κοινή εξωτερική πολιτική ούτε κοινή άμυνα.
την ειρήνη, τη σταθερότητα και τη δημοκρατία στον κόσμο, οφείλει να συγκροτηθεί
σε μια πραγματική πολιτική οντότητα, δηλαδή να αποκτήσει κοινή εξωτερική
πολιτική και πολιτική ασφάλειας και άμυνας και τα μέσα για να υλοποιεί την
πολιτική αυτή.
είναι γνωστό με βάση τη Συνθήκη του Μάαστριχτ του 1993, η Κοινή Εξωτερική
Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) καθορίστηκε σαν ένας από τους βασικούς
πυλώνες πολιτικών της Ένωσης.
καθορίστηκαν πέντε στόχοι της ΚΕΠΠΑ:
Η
διαφύλαξη των κοινών αξιών της ειρήνης, της δημοκρατίας, των κανόνων δικαίου
και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων,
Η
ενίσχυση της ασφάλειας της Ένωσης σε όλους τους τομείς,
Η
διατήρηση της ειρήνης και η ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας,
Η
προώθηση της διεθνούς συνεργασίας,
Η
ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών και των κανόνων δικαίου και ο σεβασμός των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών.
προτεραιότητες και τους στόχους της ΚΕΠΠΑ
καθορίζουν οι αρχηγοί και οι Υπουργοί
Εξωτερικών των χωρών – μελών. Η Ε.Ε. έχει επίσης ορίσει Ύπατο Εκπρόσωπο
σε περιοχές κρίσεων ή συγκρούσεων, παρέχοντας άμεση επαφή με τις εξελίξεις στις
περιοχές αυτές και επιτρέπει στην Ε.Ε. να έχει ουσιαστικό ρόλο σε βιώσιμες
λύσεις. Η Ε.Ε. δεσμεύτηκε επίσης, να εγκαθιδρύσει Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας
και Άμυνας (ΕΠΑΑ), που θα καλύπτει όλους τους σχετικούς με την ασφάλεια της
τομείς, συμπεριλαμβανομένης της Κοινής Αμυντικής Πολιτικής. Η Ε.Ε. αποφάσισε να
ενισχύσει την ΕΠΑΑ με τη σύσταση αποστολών διαχείρισης κρίσεων. Αυτές συνιστούν
αποστολές ανθρωπιστικής βοήθειας, αποστολές διάσωσης, διατήρησης της ειρήνης
και ένα στρατιωτικό σώμα – η Δύναμη Ταχείας Επέμβασης.
όμως η Μόνιμη Διαρθρωμένη συνεργασία (Μ.Δ.Σ. – PESCO) που συνομολογήθηκε από
τις 25 από τις 28 χώρες – μέλη της Ε.Ε.
ένα «αμυντικό σύμφωνο» και μάλιστα με «ευρωστρατό» όπως αφέθηκε να δημιουργηθεί
η εντύπωση σε διάφορα δημοσιεύματα;
να διασαφηνισθεί ότι τίποτα από τα πιο πάνω δεν ισχύει. Ούτε «ευρωστρατός» ούτε
«αμυντικό σύμφωνο». Και ούτε συνιστά αμυντική ασπίδα για την Κύπρο. Ωστόσο
αποτελεί ένα σημαντικό θετικό βήμα προς τη κατεύθυνση υλοποίησης του άρθρου 42,
παράγραφος 6, στο άρθρο 46 και στο πρωτόκολλο 10 της Συνθήκης της Λισαβόνας.
είναι το γεγονός ότι θα αναπτυχθούν προγράμματα που θα καλύψουν εκπαίδευση,
ανάπτυξη δυνατοτήτων και επιχειρησιακή ετοιμότητα. Θα υπάρξει εμπλοκή της
βιομηχανίας με συμμετοχή των αμυντικών βιομηχανιών των χωρών – μελών που
συμμετέχουν, παρέχοντας μια θαυμάσια ευκαιρία στην Αμυντική Βιομηχανία της
Χώρας μας και στο ΥΠΕΘΑ να αξιοποιήσουν όλες τις δυνατότητες που προσφέρονται
τόσο στην κάλυψη των Αμυντικών αναγκών της χώρας μας όσο και στην συμμετοχή της
Αμυντικής μας Βιομηχανίας σε προγράμματα συνεργασιών που εμπεριέχουν
τεχνολογίες αιχμής.
πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι η Μ.Δ.Σ. – PESCO προσφέρει μια ευκαιρία για να
τεθούν τα θεμέλια για να πάρει «σάρκα και οστά» η αμυντική ανεξαρτησία, ως ένας
εκ των βασικών πυλώνων πολιτικών της Ένωσης.
Κύπρος έχει κάθε λόγο να αγωνιστεί στα πλαίσια της Ε.Ε. για την υλοποίηση του
τελικού στόχου, που πρέπει να είναι μια ανεξάρτητη και ακηδεμόνευτη κοινή
εξωτερική πολιτική και πολιτικής άμυνας και ασφάλειας. Χωρίς βέβαια υπερβολικές
προσδοκίες, αλλά και χωρίς λογικές υποβάθμισης της μέγιστης σημασίας, αυτής της
νέας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας που συνιστά η PESCO.
συμμετοχή της Κύπρου στη Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία (Μ.Δ.Σ.) για την άμυνα
και την ασφάλεια, αναθερμαίνει την προοπτική προώθησης της πολιτικής ασφάλειας
και άμυνας της Ε.Ε.
13 Νοεμβρίου 2017, υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας από 23 κράτη μέλη υπέγραψαν
κοινή ανακοίνωση για τη Μόνιμη Δομημένη Συνεργασία (PESCO) και την απέστειλαν
στην Ύπατο Εκπρόσωπο και στο Συμβούλιο. Την κοινή αυτή ανακοίνωση προσυπέγραψαν
δύο επιπλέον χώρες στις 7 Δεκεμβρίου 2017.
Η δυνατότητα της Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας
και αμυντικής πολιτικής εισήχθη με τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Προβλέπει τη
δυνατότητα περισσότερων κρατών μελών της ΕΕ να συνεργάζονται στενότερα στον τομέα
της ασφάλειας και της άμυνας.
κοινή κοινοποίηση είναι το πρώτο επίσημο βήμα για την ίδρυση της PESCO και
ορίζει:
ιδίως ότι το “PESCO είναι ένα φιλόδοξο, δεσμευτικό και περιεκτικό
ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο για επενδύσεις στην ασφάλεια και την άμυνα του εδάφους
της ΕΕ και των πολιτών της”
πιο δεσμευτικών κοινών δεσμεύσεων” που τα κράτη μέλη συμφώνησαν να
αναλάβουν, μεταξύ των οποίων “η τακτική αύξηση των προϋπολογισμών στον
τομέα της άμυνας σε πραγματικούς όρους για την επίτευξη των συμφωνημένων
στόχων”
PESCO, με πρωταρχικό επίπεδο που διατηρεί τη συνοχή και τη φιλοδοξία του PESCO,
συμπληρωμένο από ειδικές διαδικασίες διακυβέρνησης σε επίπεδο σχεδίων
είναι: Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχική Δημοκρατία, Κροατία, Κύπρος,
Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Λετονία,
Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία,
Σλοβακία, Ισπανία, Ιρλανδία και Σουηδία.
πλαίσιο και μια διαδικασία που βασίζεται στη Συνθήκη για την εμβάθυνση της
αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ «τα οποία είναι
ικανά και πρόθυμα να το πράξουν». Θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να αναπτύξουν
από κοινού αμυντικές ικανότητες, να επενδύσουν σε κοινά έργα και να ενισχύσουν
την επιχειρησιακή ετοιμότητα και συμβολή των ενόπλων δυνάμεών τους. Μετά την
υπόψη κοινοποίηση των 25 χωρών, το Συμβούλιο ενέκρινε επίσημη απόφαση για την
ίδρυση της PESCO στις 11 Δεκεμβρίου του 2017, προσδιορίζοντας παράλληλα τα
πρώτα 17 προγράμματά της, όπως αναλύονται στη συνέχεια.
Άμυνας, το οποίο ξεκίνησε από την Κομισιόν τον Ιούνιο του 2017, θα ενισχύσει τα έργα
συνεργασίας στον τομέα της αμυντικής έρευνας, την ανάπτυξη πρωτοτύπων και την
προσέλκυση δυνατοτήτων. Η ως άνω κοινή κοινοποίηση σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς τη
δημιουργία μιας πλήρως ανεπτυγμένης ευρωπαϊκής αμυντικής ένωσης έως το 2025.
ασφάλεια για την ΕΕ και τους πολίτες της
το πρίσμα ενός μεταβαλλόμενου περιβάλλοντος ασφαλείας, η ΕΕ στο πλαίσιο της
παγκόσμιας στρατηγικής για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας
(EUGS), ξεκίνησε μια διαδικασία ενισχυμένης συνεργασίας για την ασφάλεια και
την άμυνα. Τα κράτη μέλη συμφώνησαν η Ευρωπαϊκή Ένωση να εντείνει τις εργασίες
της στον τομέα αυτό και αναγνώρισαν ότι ο ενισχυμένος συντονισμός, οι αυξημένες
επενδύσεις στην άμυνα και η συνεργασία στην ανάπτυξη των αμυντικών δυνατοτήτων,
είναι οι βασικές απαιτήσεις για την επίτευξή του.
είναι ο κύριος στόχος της Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας (Μ.Δ.Σ.) για την
Άμυνα και την Ασφάλεια (PESCO), όπως περιγράφονται στη Συνθήκη της ΕΕ, άρθρα 42
(6) και 46, καθώς και στο πρωτόκολλο 10. Μέσω PESCO, τα κράτη μέλη αυξάνουν την
αποτελεσματικότητά τους στην αντιμετώπιση των προκλήσεων ασφαλείας, προχωρώντας
προς την περαιτέρω ενσωμάτωση και ενίσχυση της αμυντικής τους συνεργασίας,
εντός του πλαισίου της ΕΕ.
της αμυντικής συνεργασίας μέσω δεσμεύσεων
Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία (Μ.Δ.Σ. – PESCO ) είναι ένα πλαίσιο συνεργασίας βάσει
της Συνθήκης και συνιστά διαδικασία εμβάθυνσης της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ
των κρατών μελών της ΕΕ, που είναι ικανά και πρόθυμα να το πράξουν. Ο στόχος
είναι να αναπτύξουν από κοινού δυνατότητες άμυνας και να τις καταστίσουν
διαθέσιμες για στρατιωτικές επιχειρήσεις της ΕΕ.
αυτό θα ενισχύσει την ικανότητα της ΕΕ ως διεθνή συνεργάτη ασφάλειας,
συμβάλλοντας ταυτόχρονα στην προστασία των Ευρωπαίων, μεγιστοποιώντας την αποτελεσματικότητα των
αμυντικών δαπανών.
διαφορά μεταξύ Μ.Δ.Σ – PESCO και άλλων μορφών συνεργασίας είναι ο δεσμευτικός
χαρακτήρας των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη.
Ωστόσο, η συμμετοχή παραμένει προαιρετική και η λήψη αποφάσεων θα παραμείνει
στα χέρια των συμμετεχόντων κρατών μελών.
και διακυβέρνηση
Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία (Μ.Δ.Σ.) θα έχει μια δομή δύο-επιπέδων:
τη γενική πολιτική κατεύθυνση και το μηχανισμό αξιολόγησης για να προσδιορίσει
εάν τα κράτη μέλη εκπληρώνουν τις δεσμεύσεις τους. Ψηφίζουν μόνο τα μέλη PESCO,
οι αποφάσεις λαμβάνονται με ομοφωνία (εκτός από τις αποφάσεις αναφορικά με την
αναστολή της ιδιότητας μέλους και εγγραφή των νέων μελών, οι οποίες λαμβάνονται
με ειδική πλειοψηφία).
αποτελεσματικότητα της PESCO θα μετρηθεί από τα έργα, που θα αναπτύξει. Κάθε
έργο θα διοικείται από τα κράτη μέλη, που συμβάλλουν σε αυτό.
προς Θέσπιση της Μ.Δ.Σ. – PESCO
την καθοδήγηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, προβλέπονται τρία βασικά βήματα για
να καθιερωθεί η Μ.Δ.Σ. – PESCO:
κατάλογο με κοινές δεσμεύσεις το Σεπτεμβρίου 2017, στις κύριες περιοχές του πρωτοκόλλου 10 της
Συνθήκης, ιδίως επενδύσεων άμυνας, ικανότητα ανάπτυξης και επιχειρησιακής
ετοιμότητας.
από 23 κράτη μέλη υπέγραψαν κοινή κοινοποίηση σχετικά με την έναρξη θέσπισης
της PESCO και την παρέδωσαν στον Ύπατο Εκπρόσωπο και στο Συμβούλιο. Η κοινή
κοινοποίηση είναι το πρώτο επίσημο βήμα για την θέσπιση της PESCO. Καθορίζει
τις αρχές, υπογραμμίζοντας ιδίως το δεσμευτικό χαρακτήρα του νομικού πλαισίου,
μια λίστα των δεσμευτικών κοινών δεσμεύσεων, που τα κράτη μέλη συμφώνησαν να αναλάβουν, καθώς και
προτάσεις σχετικά με τη διακυβέρνηση της PESCO.
εγκριθεί με ειδική πλειοψηφία απόφαση του Συμβουλίου για θέσπιση της PESCO,
πριν από το τέλος του 2017 (απόφαση που υλοποιήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 2017).
– PESCO – Ένα μέσο σχετικό για την ασφάλεια της ΕΕ και των πολιτών της
Μ.Δ.Σ – PESCO είναι ένα µόνιµο πλαίσιο για στενότερη λειτουργία και μια
δομημένη διαδικασία για σταδιακή εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας στο
πλαίσιο της Ένωσης. Θα είναι ένας οδηγός για ολοκλήρωση στον τομέα της άμυνας.
συμμετέχον κράτος μέλος παρέχει ένα σχέδιο για τις εθνικές συνεισφορές και τις
προσπάθειες, που έχει συμφωνήσει να κάνει. Αυτά τα εθνικά σχέδια εφαρμογής
υπόκεινται σε τακτική αξιολόγηση. Αυτό είναι διαφορετικό από την εθελοντική
προσέγγιση είναι, ο κανόνας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης κοινής ασφάλειας και αμυντικής
πολιτικής.
Μ.Δ.Σ – PESCO σχεδιάζεται για να καταστεί αποτελεσματικότερη η ευρωπαϊκή άμυνα
και να παρέχει μεγαλύτερη απόδοση, παρέχοντας ενισχυμένο συντονισμό και
συνεργασία στους τομείς των επενδύσεων, την ανάπτυξη δυνατοτήτων και την
επιχειρησιακή ετοιμότητα. Η ενισχυμένη συνεργασία σε αυτόν τον τομέα θα
επιτρέψει, μειώνοντας τον αριθμό των διαφορετικών οπλικών συστημάτων στην
Ευρώπη και ως εκ τούτου, ενισχύοντας την επιχειρησιακή συνεργασία μεταξύ των
κρατών μελών, να αυξάνουν τη διαλειτουργικότητα και τη βιομηχανική
ανταγωνιστικότητα.
Μ.Δ.Σ – PESCO θα βοηθήσει να ενισχυθεί η στρατηγική αυτονομία της ΕΕ να δράσει
μόνη της, όταν είναι απαραίτητο και με συνεργάτες οσάκις είναι δυνατόν. Ενισχύεται
από την ιδέα ότι η κυριαρχία μπορεί να ασκείται καλύτερα όταν εργάζονται από
κοινού, ενώ η εθνική κυριαρχία παραμένει ουσιαστικά άθικτη.
για παροχή μιας ομπρέλας τέτοιων παραδειγμάτων περιφερειακής αμυντικής
ολοκλήρωσης όπως το Ναυτικό Βελγίου – Ολλανδίας ή της Διοίκησης Ευρωπαϊκής
Αερομεταφοράς.
ικανότητες, που αναπτύχθηκαν εντός PESCO παραμένουν στα χέρια των κρατών μελών,
οι οποίες μπορούν επίσης να γίνουν διαθέσιμες σε άλλα πλαίσια, όπως τα Ηνωμένα
Έθνη ή το ΝΑΤΟ.
– PESCO ως μέρος ενός πακέτου ολοκληρωμένης άμυνας
Μ.Δ.Σ. – PESCO συνδέεται στενά με τη νέα συντονισμένη ετήσια αναθεώρηση άμυνας
(CARD – Coordinated Annual Review on Defence) και τo Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας
(ΕΤΑ), το οποίο αναπτύσσεται επί του παρόντος στο πλαίσιο του προγράμματος της
Ευρωπαϊκής Αμυντικής Βιομηχανικής ανάπτυξης. Είναι συμπληρωματικά και αμοιβαία
ενισχυόμενα εργαλεία, που συμβάλλουν στον ίδιο πολιτικό στόχο :
Annual Review on Defence ( CARD ) πρέπει να εκτελεστούν από τον Ευρωπαϊκό
Οργανισμό Άμυνας, μέσα από συστηματική παρακολούθηση των σχεδίων των εθνικών
αμυντικών δαπανών και βοηθούν στον εντοπισμό ευκαιριών για νέες πρωτοβουλίες
συνεργασίας.
ΕΤΑ θα παρέχει οικονομικά κίνητρα για την προώθηση της αμυντικής συνεργασίας
από την έρευνα στη φάση της ανάπτυξης των ικανοτήτων, περιλαμβανομένων των
πρωτοτύπων.
Μ.Δ.Σ – PESCO θα αναπτύξει ικανότητα έργων, ταυτοποιημένων ιδίως μέσω της
διαδικασίας της CARD σε τομείς προτεραιότητας.
Επιλέξιμα έργα θα μπορούσαν επίσης να επωφεληθούν από χρηματοδότηση από
το ΕΤΑ, το οποίο θα προβλέπει ένα πρόσθετο 10% χρηματοδότηση για τη φάση της
βιομηχανικής ανάπτυξης άμυνας των έργων, που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της Μ.Δ.Σ.
– PESCO.
το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας, Υγειονομικό και Cyber
την έγκριση των συμπερασμάτων από τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, ανοίγει ο
δρόμος για την άμεση δημιουργία Μόνιμα Διαρθρωμένης Συνεργασίας, ενώ παράλληλα
οι ηγέτες της ΕΕ ζητούν επιτάχυνση των διαδικασιών δημιουργίας και
ενεργοποίησης του Κοινού Ευρωπαϊκού Αμυντικού Ταμείου, το οποίο θα έχει σε πρώτη
φάση προϋπολογισμό 5,5 δισ.
και οι αμυντικοί προϋπολογισμοί παραμένουν εθνικό ζήτημα, η διαχείρισή τους
γίνεται προοδευτικά ευρωπαϊκό, γεγονός που αναμένεται να προκαλέσει εντάσεις
και αντιπαραθέσεις, καθώς οι αμυντικές δαπάνες αποτελούν σε πολλές περιστάσεις
εργαλείο εθνικής εξωτερικής πολιτικής, όπως στην περίπτωση της Ελλάδας, όπου
χρησιμοποιείται κατά πάγια τακτική στις διμερείς σχέσεις με τις ΗΠΑ και τη
Ρωσία.
επισήμανε, σε σχετική εκδήλωση, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, Φεντερίκα Μογκερίνι,
αν και οι αμυντικές δαπάνες της Ευρώπης φτάνουν στο 50% των ΗΠΑ, η
αποτελεσματικότητά τους, ως προς το τελικό προϊόν βρίσκεται μετά βίας στο 15%,
καταδεικνύοντας ένα σημαντικό παραγωγικό κενό (output gap), το οποίο στοχεύει
να αμβλύνει με το Ευρωπαϊκό Αμυντικό Ταμείο και τον συντονισμό στην αγορά
οπλικών συστημάτων.
τοπίο παραμένει θολό σε πολλά ζητήματα, ωστόσο η δημιουργία δομής cyber
στρατού, μονάδων ταχείας αντίδρασης και η ανάπτυξη κοινών αμυντικών και
επιθετικών πολιτικών στον τομέα του ηλεκτρονικού πολέμου και της προπαγάνδας,
είναι μια πρώτη ένδειξη του επιπέδου και του βάθους της συνεργασίας, που θα
επιτευχθεί μέσω της μόνιμα διαρθρωμένης δύναμης.
πρώτα 17 έργα που αναλαμβάνει να εκτελέσει η Μ.Δ.Σ – PESCO, υπό την επίτροπο
Εξωτερικών, Φεντερίκα Μογκερίνι, περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων η ανάπτυξη
διαδικασιών προστασίας συνόρων και σχετικού λογισμικού, γεγονός που περιπλέκει
τη φύλαξη εθνικών συνόρων, καθώς εμπεριέχει τοποθετήσεις σε μόνιμη βάση και
μεταβίβαση αρμοδιοτήτων λήψης στρατηγικών αποφάσεων σε Ευρωπαϊκό επίπεδο,
θέματα τα οποία αν και μείζονα παραμένουν θολά.
περιλαμβάνεται η δημιουργία νέας ενιαίας Ευρωπαϊκής Ιατρικής Διοίκησης, κέντρου
logistics, για την εύρυθμη και αποτελεσματική λειτουργία, του οποίου απαιτείται
ελευθέρας κίνησης μηχανοκίνητων, αερομεταφερόμενων και ναυτικών τμημάτων σε
χώρο εθνικής κυριαρχίας.
κατάλογος των πρώτων 17 έργων – προγραμμάτων συνεργασίας Μ.Δ.Σ – PESCO, όπου οι Χώρες
συμμετέχουν είτε ως επικεφαλείς ( Lead ) , είτε ως συμμετέχουσες ( Participants ) , είτε ως απλή
παρατηρητές ( Observers
) και έχουν ως ακολούθως
:
Ραδιοφάσματος ( European Secure Software
defined Radio ESSOR)
στην Ευρώπη και υποστήριξη στις Επιχειρήσεις (Network of logistic Hubs in
Europe and support to Operations )
Mobility )
Αποστολών ( European Union Training Mission Competence Centre – EU TMCC).
Εκπαίδευσης για τους Ευρωπαϊκούς Στρατούς (European Training Certification
Centre for European Armies )
Ενεργειακών Πόρων (Energy Operational Function – EOF)
(Deployable Military Disaster Relief Capability Package)
(semi-) Autonomous Systems for Mine Countermeasures – MAS MCM)
HARMSPRO).
(Upgrade of Maritime Surveillance)
σχετικά με τις απειλές στον κυβερνοχώρο και την ανταπόκριση σε περιστατικά
(Cyber Threats and Incident Response Information Sharing Platform)
αμοιβαίας βοήθειας στην ασφάλεια στον κυβερνοχώρο (Cyber Rapid Response Teams
and Mutual Assistance in Cyber Security)
ελέγχου (C2) για αποστολές και επιχειρήσεις ΚΠΑΑ (Strategic Command and Control
(C2) System for CSDP Missions and Operations)
Θωρακισμένα επιθετικά Οχήματα/ Ελαφρύ θωρακισμένο όχημα (Armoured Infantry
Fighting Vehicle / Amphibious Assault Vehicle / Light Armoured Vehicle)
(Indirect Fire Support – EuroArtillery)
Μονάδα Άμεσης Αντιμετώπισης Κρίσεων
(EUFOR Crisis Response Operation Core – EUFOR CROC)
με τα στοιχεία που έχουν ανακοινωθεί μέχρι σήμερα, η Ελλάδα, από τα πρώτα 17
αυτά έργα – προγράμματα PESCO,
συμμετέχει σε δύο (2) ως επικεφαλής, σε επτά (7) ως συμμετέχουσα Χώρα και σε
ένα (1) ως παρατηρητής, ως ακολούθως :
( Lead
) Χώρα στα ακόλουθα δύο (2) έργα – προγράμματα
:
θαλάσσιας επιτήρησης θα ενσωματώσει συστήματα επιτήρησης ξηράς, θαλάσσιες και
αεροπορικές πλατφόρμες, προκειμένου να διανέμουν πληροφορίες σε πραγματικό
χρόνο στα κράτη μέλη, ώστε να παρέχεται έγκαιρη και αποτελεσματική απάντηση στα
διεθνή ύδατα.
η ενίσχυση της θαλάσσιας επιτήρησης, της ευαισθητοποίησης σχετικά με την
κατάσταση και της πιθανής αποτελεσματικότητας της αντίδρασης της ΕΕ, με τη
χρήση της υφιστάμενης υποδομής, την ανάπτυξη υλικού και συναφών δυνατοτήτων στο
μέλλον. Αποσκοπεί στην έγκαιρη και αποτελεσματική αντιμετώπιση νέων και παλαιών
απειλών και προκλήσεων (όπως η ενεργειακή ασφάλεια, οι περιβαλλοντικές
προκλήσεις, οι πτυχές ασφάλειας και άμυνας). εξασφαλίζοντας έτσι την επακριβή
ευαισθητοποίηση και την ταχεία αντίδραση, ώστε να συμβάλουν στην προστασία της
ΕΕ και των πολιτών της.
Πλατφόρμα κοινής χρήσης πληροφοριών
σχετικά με τις απειλές στον κυβερνοχώρο και την ανταπόκριση σε περιστατικά
μέτρα, ενδεχομένως σε νέo
δόγμα, περνώντας από τα firewalls
σε πιο επιθετικά μέτρα. Το έργο έχει ως στόχο να συμβάλει στον μετριασμό αυτών
των κινδύνων, εστιάζοντας στην ανταλλαγή πληροφοριών για τις απειλές στον
κυβερνοχώρο, μέσω μιας πλατφόρμας διασύνδεσης των κρατών-μελών, με στόχο την
ενίσχυση των δυνατοτήτων άμυνας στον κυβερνοχώρο.
) Χώρα στα ακόλουθα επτά (7) έργα – προγράμματα :
Δίκτυο
των Διαμετακομιστικών Κόμβων (Logistic Hubs) στην Ευρώπη και υποστήριξη
Επιχειρήσεων
Δίκτυο των Διαμετακομιστικών Κόμβων (Logistic Hubs) στην Ευρώπη και η
υποστήριξη των Επιχειρήσεων θα βελτιώσει τη στρατηγική υλικοτεχνική υποστήριξη
και την πρόβλεψη των δυνάμεων στις αποστολές και τις επιχειρήσεις της ΕΕ.
Στόχος της είναι η δημιουργία διασυνοριακών λύσεων για αποτελεσματικότερες,
ομαλότερες στρατιωτικές μεταφορές / εφοδιαστική αλυσίδα και η σύνδεση των
υφιστάμενων ευρωπαϊκών δυνατοτήτων κάτω από μια διαμετακομιστική ομπρέλα.
προγραμματισμό και τη διακίνηση στον τομέα των logistics, καθώς και να επιτύχει
κοινά πρότυπα και διαδικασίες που θα βελτιώσουν σημαντικά την ικανότητα της ΕΕ
και του ΝΑΤΟ να διεξάγουν ακόμη και τις πιο απαιτητικές αποστολές.
Στρατιωτική
Κινητικότητα
δέσμευση των κρατών μελών να απλουστεύσουν και να τυποποιήσουν τις
διασυνοριακές στρατιωτικές διαδικασίες μεταφοράς. Στόχος του είναι να ενισχύσει
την ταχύτητα της κίνησης των στρατιωτικών δυνάμεων σε όλη την Ευρώπη.
του είναι να διασφαλίσει την απρόσκοπτη κυκλοφορία στρατιωτικού προσωπικού και
εξοπλισμού εντός των συνόρων της ΕΕ. Αυτό συνεπάγεται την αποφυγή μακροχρόνιων
γραφειοκρατικών διαδικασιών για τη διέλευση από ή διά μέσου των κρατών μελών
της ΕΕ, είτε μέσω σιδηροδρόμων, οδικών, αεροπορικών ή θαλάσσιων μεταφορών.
σχέδιο πρέπει να συμβάλει στη μείωση των φραγμών, όπως τα νομικά εμπόδια στη
διασυνοριακή κίνηση, οι παρωχημένες γραφειοκρατικές απαιτήσεις (όπως οι έλεγχοι
διαβατηρίων σε ορισμένα συνοριακά φυλάκια) και τα προβλήματα υποδομής, όπως οι
δρόμοι και οι γέφυρες, που δεν μπορούν να αντέξουν μεγάλα στρατιωτικά οχήματα.
Ευρωπαϊκό
Κέντρο Πιστοποίησης Εκπαίδευσης για τους Ευρωπαϊκούς Στρατούς
κατάρτισης των ευρωπαϊκών στρατιωτικών μονάδων στοχεύει στην προώθηση της
τυποποίησης των διαδικασιών μεταξύ των ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνάμεων και
επιτρέπει στο προσωπικό να ασκεί σε επίπεδο τμήματος ολόκληρο το φάσμα των
λειτουργιών διοίκησης και ελέγχου (C2) σε επίπεδο εδάφους, δημιουργώντας ένα προσομοιωμένο
περιβάλλον κατάρτισης.
Κέντρο θα εξασφαλίσει ότι το στρατιωτικό προσωπικό και οι πολιτικοί υπάλληλοι
θα εργαστούν από κοινού σε προσομοιωμένο εκπαιδευτικό περιβάλλον με σενάρια
όπως η “Ανθρωπιστική βοήθεια” και η “Υποστήριξη της σταθεροποίησης και της
καλλιέργειας δεξιοτήτων” και θα συμβάλλουν τελικά στη διασφάλιση της
ενοποίησης, διαθέσιμες για το σχεδιασμό και τη διεξαγωγή αποστολών και
επιχειρήσεων ΚΠΑΑ.
Δύναμη
Αντιμετώπισης Καταστροφών
Καταστροφών θα παρέχει ένα εξειδικευμένο πολυεθνικό στρατιωτικό πακέτο για την
παροχή συνδρομής σε κράτη μέλη της ΕΕ και σε άλλα κράτη, το οποίο μπορεί να
χρησιμοποιηθεί τόσο σε επιχειρήσεις υπό την ηγεσία της ΕΕ όσο και εκτός ΕΕ.
νέα δυνατότητα της ΕΕ θα μπορεί να διαχειριστεί μια σειρά καταστάσεων έκτακτης
ανάγκης, συμπεριλαμβανομένων των φυσικών καταστροφών, των έκτακτων περιστατικών
και των πανδημιών.
έργο στοχεύει να συμπεριλάβει τη δημιουργία ενός νέου Κέντρου Αριστείας της ΕΕ για
την Αρωγή κατά των Καταστροφών και, τελικά, ένα Κινητό Αρχηγείο της Δύναμης
Αντιμετώπισης Καταστροφών.
Ναυτιλιακά
(ημι-) αυτόνομα συστήματα αντιμέτρων ναρκών (MAS MCM)
αντιμέτρων για τις νάρκες (MAS MCM) θα παράγουν ένα παγκόσμιας κλίμακας μείγμα
(ημι-) αυτόνομων υποβρύχιων, επιφανειακών και εναέριων τεχνολογιών για
ναυτιλιακά αντίμετρα. Το σχέδιο θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να προστατεύσουν τα
θαλάσσια σκάφη, τα λιμάνια και τις εγκαταστάσεις ξηράς και να διασφαλίσουν την
ελευθερία της ναυσιπλοΐας στις θαλάσσιες εμπορικές οδούς.
ανάπτυξη υποβρυχίων αυτόνομων οχημάτων, με τη χρήση σύγχρονης τεχνολογίας και
ανοικτής αρχιτεκτονικής, η οποία θα υιοθετήσει ένα αρθρωτό σύστημα, θα συμβάλει
σημαντικά στην ασφάλεια της ναυτιλίας της ΕΕ, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση
της απειλής θαλασσίων ναρκών.
Λιμενική
και θαλάσσια επιτήρηση και προστασία (HARMSPRO)
της θάλασσας (HARMSPRO) θα παρέχει μια νέα ναυτική ικανότητα στα κράτη μέλη
ώστε να διεξάγουν επιτήρηση και προστασία συγκεκριμένων θαλάσσιων περιοχών, από
τα λιμάνια μέχρι τα χωρικά ύδατα, συμπεριλαμβανομένης της θαλάσσιας γραμμής
επικοινωνιών και των θαλασσίων στενών, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ασφάλεια
της ναυσιπλοΐας και των δομών.
παρέχει ένα ολοκληρωμένο σύστημα θαλάσσιων αισθητήρων, λογισμικού και
πλατφορμών (επιφανειακά, υποβρύχια και εναέρια οχήματα), τα οποία συγχρονίζουν
και επεξεργάζονται δεδομένα για να βοηθήσουν στην ανίχνευση και τον εντοπισμό
μιας σειράς πιθανών ναυτιλιακών απειλών.
έργο θα παρέχει επίσης μια λειτουργία διαχείρισης και ελέγχου για το
αναπτυσσόμενο σύστημα, το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει σε λιμάνια,
παράκτιες περιοχές και στο παράκτιο περιβάλλον.
Θωρακισμένα
Οχήματα πεζικού / Θωρακισμένα επιθετικά Οχήματα/ Ελαφρύ θωρακισμένο όχημα
κατασκευάσει πρωτότυπα ευρωπαϊκά θωρακισμένα οχήματα πεζικού / αμφίβιας
προσβολής / ελαφρύ θωρακισμένο όχημα.
οχήματα θα βασίζονται σε μια κοινή πλατφόρμα και θα υποστηρίζουν τους ελιγμούς
ταχείας ανάπτυξης, την αναγνώριση, την υποστήριξη μάχης, την υλικοτεχνική
υποστήριξη, τη διοίκηση και τον έλεγχο και την ιατρική υποστήριξη.
τα νέα οχήματα θα ενισχύσουν επίσης τις επιχειρήσεις CSPD της ΕΕ,
διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη διαλειτουργικότητα μεταξύ των ευρωπαϊκών στρατών.
( Observer
) Χώρα στο ακόλουθο ένα (1) έργο – πρόγραμμα :
Ομάδες ταχείας Cyber-αντίδρασης και
αμοιβαίας βοήθειας στην ασφάλεια στον κυβερνοχώρο
(CRRT) θα επιτρέψουν στα κράτη μέλη διαλειτουργικότητα και αρωγή ώστε να
εξασφαλίσουν υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας στον κυβερνοχώρο και να ανταποκριθούν
συλλογικά σε επιθέσεις. Οι ομάδες Cyber-ταχείας αντίδρασης (Cyber RRT’s) θα
μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να βοηθήσουν άλλα κράτη μέλη και τα θεσμικά
όργανα της ΕΕ, επιχειρήσεις ασφάλειας καθώς και τις χώρες εταίρους. Τα CRRT θα
είναι εφοδιασμένα με ενοποιημένα Εκπαιδευτικά Cyber Toolkits σχεδιασμένα να
ανιχνεύουν, να αναγνωρίζουν και να μετριάζουν τις απειλές στον κυβερνοχώρο.
ομάδες ταχείας αντίδρασης θα είναι σε θέση να βοηθήσουν με την εκπαίδευση, τη
διάγνωση και την ηλεκτρονική σήμανση και ανίχνευση (cyber attribution
forensics), καθώς και την παροχή βοήθειας σε επιχειρήσεις. Ο στόχος αυτού του
έργου είναι να ενσωματωθεί η συλλογική εμπειρία των κρατών μελών στον τομέα της
κυβερνοάμυνας.
τα υπόλοιπα 15 έργα – προγράμματα, έχουν αναλάβει ως επικεφαλείς η Γαλλία σε δύο
(2), η Δανία έχει αναλάβει σε τέσσερα
(4), η Ιταλία σε τέσσερα (4), η Ολλανδία σε ένα (1), η Ισπανία σε ένα (1), το
Βέλγιο σε ένα (1), η Λιθουανία σε ένα (1) και η Σλοβακία σε ένα (1).
την περασμένη εβδομάδα, στο πλαίσιο της νέας ταχύτητας που έχει αναπτύξει η
Ευρώπη για την άμυνά της, με την ενεργοποίηση της PESCO, η γειτονική μας Βουλγαρία, μαζί με
Γαλλία, Πολωνία, Ρουμανία και Ηνωμένο Βασίλειο πήραν έγκριση με έναρξη
χρηματοδότησης ενός εκατομμυρίου στο πρώτο ευρωπαϊκό αμυντικό έργο με το όνομα
« ΠΥΘΙΑ».
πρόγραμμα “ΠΥΘΙΑ” μπορεί να έχει ελληνικό όνομα, ωστόσο δεν
συμμετέχει η Ελλάδα και καμία Ελληνική εταιρεία, ενώ το τρέχει η εταιρεία Ingegneria Informatica S.p.A. με συνεργαζόμενες εταιρείες από τις
ως άνω χώρες. Στοχεύει στον εντοπισμό βασικών τάσεων στον ταχέως εξελισσόμενο
κόσμο των καινοτόμων αμυντικών τεχνολογιών.
Επιπρόσθετα προβλέπεται να διατεθούν 90 εκατ. Ευρώ στο διάστημα 2017 –
2019 από το ΕΤΑ για πλήρη χρηματοδότηση της έρευνας στην Αμυντική Τεχνολογία.
Συγκεκριμένα το πρόγραμμα θα χρησιμοποιήσει ανάλυση μεγάλων δεδομένων για να
εξετάσει μεγάλους όγκους τεχνολογικών πληροφοριών, μελλοντικές τεχνολογίες
αποδιοργάνωσης και μελλοντικά θέματα αμυντικής έρευνας.
για την αμυντική ανεξαρτησία της ΕΕ, αποτελεί η Μόνιμη Διαρθρωμένη συνεργασία
Μ.Δ.Σ – PESCO (PErmanent Structured
COoperation on security and defence),
που η απόφαση για τη θέσπισή της έχει υπογραφεί στις 11 Δεκεμβρίου από 25
κράτη – μέλη και αποτελεί ένα σημαντικό θετικό βήμα προς τη κατεύθυνση
υλοποίησης του άρθρου 42, παράγραφος 6, στο άρθρο 46 και στο πρωτόκολλο 10 της
Συνθήκης της Λισαβόνας.
Μ.Δ.Σ – PESCO είναι ένα πλαίσιο και μια διαδικασία που βασίζεται στη Συνθήκη
για την εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ «τα
οποία είναι ικανά και πρόθυμα να το πράξουν». Θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να
αναπτύξουν από κοινού αμυντικές ικανότητες, να επενδύσουν σε κοινά έργα και να
ενισχύσουν την επιχειρησιακή ετοιμότητα και συμβολή των ενόπλων δυνάμεών τους.
Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας ( ΕΤΑ ), το οποίο ξεκίνησε από την Κομισιόν τον Ιούνιο
του 2017, θα ενισχύσει τα έργα συνεργασίας στον τομέα της αμυντικής έρευνας,
την ανάπτυξη πρωτοτύπων και την προσέλκυση δυνατοτήτων. Το ΕΤΑ θα έχει σε πρώτη φάση
προϋπολογισμό 5,5 δισ. Η ως άνω κοινή κοινοποίηση σηματοδοτεί ένα σημαντικό
βήμα προς τη δημιουργία μιας πλήρως ανεπτυγμένης ευρωπαϊκής αμυντικής ένωσης
έως το 2025.
Μ.Δ.Σ. – PESCO συνδέεται στενά με τη νέα συντονισμένη ετήσια αναθεώρηση άμυνας
(CARD – Coordinated Annual Review on Defence) και τo Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας
(ΕΤΑ), το οποίο αναπτύσσεται επί του παρόντος στο πλαίσιο του προγράμματος της
Ευρωπαϊκής Αμυντικής Βιομηχανικής ανάπτυξης.
επισήμανε, σε σχετική εκδήλωση, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, Φεντερίκα Μογκερίνι,
αν και οι αμυντικές δαπάνες της Ευρώπης φτάνουν στο 50% των ΗΠΑ, η
αποτελεσματικότητά τους, ως προς το τελικό προϊόν βρίσκεται μετά βίας στο 15%,
καταδεικνύοντας ένα σημαντικό παραγωγικό κενό (output gap), το οποίο στοχεύει
να αμβλύνει με το Ευρωπαϊκό Αμυντικό Ταμείο και τον συντονισμό στην αγορά
οπλικών συστημάτων.
πρώτα 17 έργα που αναλαμβάνει να εκτελέσει η Μ.Δ.Σ – PESCO, υπό την επίτροπο
Εξωτερικών, Φεντερίκα Μογκερίνι, περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων η ανάπτυξη
διαδικασιών προστασίας συνόρων και σχετικού λογισμικού, η δημιουργία νέας
ενιαίας Ευρωπαϊκής Ιατρικής Διοίκησης και κέντρου Logistics.
είναι το γεγονός ότι θα αναπτυχθούν προγράμματα που θα καλύψουν εκπαίδευση,
ανάπτυξη δυνατοτήτων και επιχειρησιακή ετοιμότητα. Θα υπάρξει εμπλοκή της
βιομηχανίας με συμμετοχή των αμυντικών βιομηχανιών των χωρών – μελών που
συμμετέχουν.
Διαρθρωμένη Συνεργασία Μ.Δ.Σ – PESCO
θα πρέπει να αξιοποιηθεί ως μια θαυμάσια ευκαιρία τόσο για την ανάπτυξη της
Αμυντικής Βιομηχανίας της Χώρας μας όσο και για το ΥΠΕΘΑ σε θέματα κάλυψης των
επιχειρησιακών μας απαιτήσεων, μέσα από τη συμμετοχή μας είτε ως επικεφαλής
Χώρα είτε ως συμμετέχουσα σε κοινά προγράμματα με άλλες χώρες.
καταβληθεί η μέγιστη προσπάθεια για απορρόφηση
όλων των δυνατοτήτων που
προσφέρονται τόσο στην κάλυψη των Αμυντικών αναγκών της χώρας μας μέσω κοινών
εξοπλιστικών προγραμμάτων – οπλικών συστημάτων κρατών – μελών της Μ.Δ.Σ – PESCO,
με τις οικονομίες κλίμακας που γεννούνται, όσο και στην συμμετοχή της
Αμυντικής μας Βιομηχανίας σε προγράμματα συνεργασιών, που εμπεριέχουν
τεχνολογίες αιχμής.
συσταθεί ΑΜΕΣΑ Εθνικός Φορέας, με μέριμνα ΥΠΕΘΑ και σε συντονισμό με το
Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη στο
πλαίσιο της Εθνικής Αμυντικής Βιομηχανικής Στρατηγικής, για το χειρισμό θεμάτων
PESCO,
συμπεριλαμβανομένης και της αξιολόγησης των προγραμμάτων, που θα πρέπει να
προταθούν για αποδοχή – έγκριση ως έργα – προγράμματα PESCO. Στο Φορέα αυτό θα πρέπει να συμπεριληφθούν και τα κριτήρια αξιολόγησης
τον προγραμμάτων με τη συμμετοχή της Αμυντικής μας Βιομηχανίας ( Δημόσιας και
Ιδιωτικής ), λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητές της , τις προοπτικές της, κ.λ.π.
, σε απόλυτο συντονισμό με τις προτεραιότητες της Εθνικής Αμυντικής
Βιομηχανικής Στρατηγικής.
εκδηλωθούν ΑΜΕΣΑ ενέργειες, ταυτόχρονα με τη σύσταση του ως άνω Φορέα από το
ΥΠΕΘΑ, για αναπροσαρμογή της Εθνικής Αμυντικής Βιομηχανικής Στρατηγικής σε
τακτή βάση, λαμβάνοντας τις προβλέψεις
της Μ.Δ.Σ – PESCO,
όπως αυτή έχει θεσπισθεί μέχρι σήμερα και όπως αυτή θα μετεξελίσσεται στο
μέλλον, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των πρώτων 17 έργων που αναλαμβάνει να
εκτελέσει η Μ.Δ.Σ και όσων άλλων προκύψουν , έτσι ώστε να επιδιωχθεί η μέγιστη
δυνατή συμμετοχή για κάλυψη τόσο επιχειρησιακών αναγκών των ενόπλων μας δυνάμεων
με αξιοποίηση πόρων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας ( ΕΤΑ ) όσο και της Αμυντικής
μας Βιομηχανίας.
(Μ) ε.α. Θεόδωρος Γιαννιτσόπουλος
Κλάδου ΓΕΑ
Αποφοίτων Σχολής Ικάρων ( ΣΑΣΙ )
Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών ( ΕΛΙΣΜΕ )
Structured Cooperation – CHAILLOT PAPER Nº 142 — November 2017
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας

