Πολιτική
Ευ. Βενιζέλος: Δεν υπάρχει πολιτική σταθερότητα χωρίς σταθερότητα των θεσμών
Άρθρο του Βαγγέλη Βενιζέλου για τις υποκλοπές
«Δεν υπάρχει πολιτική σταθερότητα χωρίς σταθερότητα των θεσμών», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελος Βενιζέλος, σε άρθρο του για την υπόθεση των υποκλοπών, στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο». «Χωρίς πραγματικό και ανεπίληπτο κράτος δικαίου δεν υπάρχει αξιόπιστη και ασφαλής δημοκρατία και χωρίς δημοκρατία δεν υπάρχει ούτε αναπτυξιακή προοπτική, ούτε εξωτερική πολιτική, ούτε κοινωνική συμπεριληπτικότητα», υπογραμμίζει.
«Ελπίζω η νευρική και κατά βάθος αμήχανη αλαζονεία ως ακραία μορφή λαϊκισμού να μη είναι το ίζημα που θα αφήσει η υπόθεση των υποκλοπών. Ελπίζω να μη έχει υποκλαπεί οριστικά η εθνική σοβαρότητα και η γνήσια ευρωπαϊκή πολιτική προοπτική της χώρας», καταλήγει ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.
Αναλυτικά το άρθρο του:
«Ας ανασυγκροτήσουμε τη μεγάλη εικόνα. Ο Ν. Ανδρουλάκης καταγγέλλει ότι, όπως διαπίστωσαν οι τεχνικές υπηρεσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έγινε απόπειρα παρακολούθησης του κινητού τηλεφώνου του με χρήση του παράνομου λογισμικού Predator. Οι ελληνικές αρχές δεν κατηγορούνται για κάτι. Η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας καλεί σε ακρόαση τον διοικητή της ΕΥΠ, ο όποιος συνοδευόμενος από δυο υπουργούς εμφανίζεται και διαβεβαιώνει τη Βουλή ότι ο Ν. Ανδρουλάκης δεν παρακολουθείται.
Δυο ημέρες αργότερα ο Πρωθυπουργός παύει τον διοικητή της ΕΥΠ και τον Γενικό Γραμματέα – επικεφαλής του γραφείου του γιατί αποκαλύπτεται, μέσα από έρευνα της ΑΔΑΕ, ότι η ΕΥΠ, με έγκριση της εισαγγελικής λειτουργού που παρεπιδημεί σε αυτή, παρακολουθούσε «επισήμως» έναν ευρωβουλευτή, υποψήφιο αρχηγό του κόμματός του μέχρις ότου αυτός εξελέγη και μερικές ημέρες ακόμη, για λόγους «εθνικής ασφάλειας». Χωρίς σχέση με κάποιο έγκλημα, έτσι για άντληση πληροφοριών.
Το πολιτικό κλίμα οξύνεται με αποκλειστική ευθύνη της κυβέρνησης. Διακινούνται φήμες ότι η παρακολούθηση ζητήθηκε από υπηρεσίες φίλων χωρών αλλά αυτές διαψεύδονται πανηγυρικά. Καλείται το θύμα της παρακολούθησης να ενημερωθεί από τον νέο διοικητή της ΕΥΠ, αλλά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος θεωρεί πολύ πιθανό να έχουν καταστραφεί τα σχετικά στοιχεία, ενώ ο υπουργός Επικρατείας δηλώνει ότι ουδείς γνωρίζει τον λόγο της παρακολούθησης. Ο Πρωθυπουργός όμως προφανώς γνωρίζει και τον λόγο και το περιεχόμενο της παρακολούθησης που την κρίνει πολιτικά απαράδεκτη και εσφαλμένη, τόσο μάλιστα ώστε να οδηγηθεί στην άμεση αποπομπή του στενότερου συνεργάτη του ο όποιος παρότι μετακλητός υπάλληλος αναλαμβάνει την «αντικειμενική» πολιτική ευθύνη.
Γνωρίζει επίσης ο Πρωθυπουργός ότι δικός του νόμος δεν επιτρέπει από το 2021 στην ΑΔΑΕ να ενημερώνει εκ των υστέρων τον στόχο παρακολούθησης εάν αυτή έγινε για λόγους εθνικής ασφάλειας. Γνωρίζει ότι «νομίμως» κανείς δεν μπορεί να ενημερώσει τον Ν. Ανδρουλάκη. Η ΠΝΠ που εκδόθηκε με επείγουσες – υποτίθεται – νομοθετικές αλλαγές δεν επανέφερε τη δυνατότητα νόμιμης ενημέρωσης μέσω της ΑΔΑΕ ούτε θέσπισε ένδικο βοήθημα για τον εκ των υστέρων δικαστικό έλεγχο της νομιμότητας της απόφασης παρακολούθησης.
Η θεωρία της Κυβέρνησης είναι πώς η παρακολούθηση ήταν «τυπικά επαρκής», δηλαδή «νομότυπη» αφού είχε εγκριθεί από εισαγγελικό λειτουργό. Η παρακολούθηση ήταν όμως κατά την Κυβέρνηση αναιτιολόγητη, πολιτικά απαράδεκτη, εσφαλμένη, δεν έπρεπε να γίνει και για τον λόγο αυτό απολύθηκε ο διοικητής της ΕΥΠ και παραιτήθηκε αναλαμβάνοντας την «αντικειμενική» πολιτική ευθύνη σε υποκατάσταση του πρωθυπουργού / εποπτεύοντος της ΕΥΠ υπουργού, ο Γενικός Γραμματέας. Μια πράξη που συνιστά περιορισμό θεμελιώδους δικαιώματος και η οποία είναι αναιτιολόγητη, εσφαλμένη και πολιτικά απαράδεκτη, είναι μια πράξη που παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, είναι δηλαδή μια πράξη παράνομη.
Αυτό δυσκολεύονται να το κατανοήσουν κύκλοι που λένε δημόσια ότι εφόσον η παρακολούθηση εγκρίθηκε από την εισαγγελέα εφετών την εγκατεστημένη στην ΕΥΠ, αυτή είναι νόμιμη και ας μας πει ο Ν. Ανδρουλάκης τι έκανε και τον παρακολουθούσαν! Ουδείς από αυτούς σκέπτεται ότι ο Πρωθυπουργός απέλυσε δυο στενούς του συνεργάτες και θεώρησε απολύτως εσφαλμένη την παρακολούθηση από την οποία θέλησε να αποστασιοποιηθεί πλήρως, αδιαφορώντας για το γεγονός της εισαγγελικής έγκρισης.
Ενώ δε ο ίδιος ο πρωθυπουργός άνοιξε επισήμως τη συζήτηση για τις ειδικές εγγυήσεις άρσης του απορρήτου των πολιτικών προσώπων, τάχθηκε δηλαδή υπέρ της ειδικής μεταχείρισής τους, η Κυβέρνηση στο όνομα του αντικοινοβουλευτικού λαϊκισμού θέλει απόλυτη ισότητα όλων στις παρακολουθήσεις. Αυτό που λένε είναι ότι η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Πρωθυπουργός, οι υπουργοί και οι αρχηγοί των κομμάτων πρέπει να αντιμετωπίζονται όπως και κάθε αλλοδαπός πιθανώς σχετιζόμενος με κατασκοπεία!
Άρα θα μπορούσε η κυβέρνηση Τσίπρα να παρακολουθεί τον κ. Μητσοτάκη και η Κυβέρνηση Μητσοτάκη τον κ. Τσίπρα στο όνομα της ισότητας ενώπιον των λόγων εθνικής ασφάλειας! Η συζήτηση είναι βέβαια άνευ πραγματικού αντικειμένου γιατί δεν υπάρχει στην Ελλάδα ούτε ένα πολιτικό πρόσωπο που λέει ουσιώδη πράγματα στο κινητό του τηλέφωνο ή με το κινητό τηλέφωνο στον ίδιο χώρο. Όλοι θεωρούν ότι παρακολουθούνται τουλάχιστον εν δυνάμει. Όποιος έχει άλλη αίσθηση, ας το πει.
Οι συνταγματολόγοι γίνονται ενοχλητικοί με τις ευαισθησίες τους που αποδίδονται όλες σε πολιτικές σκοπιμότητες. Τη νομιμότητα λέει η Κυβέρνηση την κρίνουν τα δικαστήρια. Ορθώς. Σε ποιο δικαστήριο προβλέπεται να προσφύγει ο Ν. Ανδρουλάκης; Πώς θα προσέφευγε αν δεν αποκαλυπτόταν εκ των υστέρων και μέσω ΑΔΑΕ η βαριά προσβολή των θεμελιωδών δικαιωμάτων του; Δεν προβλέπεται κάποιο ειδικό ένδικο βοήθημα ούτε ένδικα μέσα που πρέπει να εξαντληθούν! Ευτυχώς υπάρχει το ΕΔΔΑ στο Στρασβούργο. Ευτυχώς υπάρχουν γενικού χαρακτήρα ένδικα βοηθήματα.
Αντί να συνομολογούν όλοι με θλίψη ότι στην περίπτωση Ανδρουλάκη παραβιάστηκαν κατάφωρα όλες οι εγγυήσεις που απαιτεί η νομολογία του Στρασβούργου προκειμένου να είναι νόμιμη η άρση του απορρήτου των επικοινωνιών οποιουδήποτε ανθρώπου, δίνεται έμφαση στην πολιτική του ιδιότητα, που την επικαλέστηκε όμως ο Πρωθυπουργός και όχι το θύμα!
Αντί να ενισχυθεί ο ρόλος της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας και να θωρακιστεί η εξεταστική επιτροπή που συγκροτήθηκε με την ανοχή απλώς της κυβερνητικής πλειοψηφίας, κάποιοι θέλουν να θεμελιώσουν τη δυνατότητα της ΕΥΠ να παρακολουθεί για λόγους «εθνικής ασφάλειας» τους βουλευτές μεταξύ των οποίων και τα μέλη των επιτροπών που ελέγχουν την ΕΥΠ και οι αρχηγοί των κομμάτων οι οποίοι κατά το άρθρο 5 παρ. 4 ν. 2225/1994 πρέπει να ενημερώνονται μέσω της ΑΔΑΕ για «κάθε περίπτωση» άρσης του απορρήτου. Δυστυχώς η διάταξη υπάρχει αλλά δεν εφαρμόζεται.
Αντέδρασα απέναντι στην κατάσταση αυτή, τη γεμάτη αντιφάσεις και επικίνδυνες θεσμικές διολισθήσεις, όπως επιβάλλει η σκληρή εμπειρία μου από την περίοδο 2015-2019 όταν αγωνιστήκαμε για να μείνει η Ελλάδα ευρωπαϊκή φιλελεύθερη δημοκρατία, η επιστημονική μου ιδιότητα και τα όσα έχω υποστηρίξει ερευνητικά και επιπλέον η ιδιότητά μου ως πρώην προέδρου του ΠΑΣΟΚ που βλέπει την πρωτοφανή μεταχείριση που επιφυλάσσεται από την Κυβέρνηση στον τωρινό Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ και μέσω αυτού σε μια ιστορική παράταξη που σήκωσε δυσανάλογα μεγάλο βάρος την περίοδο 2010-2019. Αυτό ο κ. Μητσοτάκης προσωπικά ως υπουργός της κυβέρνησης Σαμαρά – Βενιζέλου και ως αρχηγός της ΝΔ δεν δικαιούται να το λησμονεί. Όποιοι ενθαρρύνουν ή ανέχονται δημοσιεύματα του είδους «έγινε ΣΥΡΙΖΑ ο Βενιζέλος» δεν έχουν πολιτική και διανοητική σοβαρότητα. Και σίγουρα δεν έχουν ένσημα αγώνων κατά του ΣΥΡΙΖΑ συγκρίσιμα με τα δικά μου. Ας συνέλθουν εγκαίρως.
Ναι, λένε κάποιοι, «αλλά προέχει η σταθερότητα, η αποτροπή της επανόδου του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία» Και συμπληρώνουν, «άλλωστε το ενδιαφέρον για τις υποκλοπές είναι σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις μειωμένο, η διαφορά μεταξύ των δυο μεγαλύτερων κομμάτων εξακολουθεί να είναι σαφής, δεν κέρδισε και τίποτα σπουδαίο το ΠΑΣΟΚ από τη θυματοποίηση Ανδρουλάκη».
Δεν υπάρχει πολιτική σταθερότητα χωρίς σταθερότητα των θεσμών. Χωρίς πραγματικό και ανεπίληπτο κράτος δικαίου δεν υπάρχει αξιόπιστη και ασφαλής δημοκρατία και χωρίς δημοκρατία δεν υπάρχει ούτε αναπτυξιακή προοπτική, ούτε εξωτερική πολιτική, ούτε κοινωνική συμπεριληπτικότητα. Και η υπόθεση Novartis είχε χαμηλή θέση στις δημοσκοπήσεις, ενώ ο κίνδυνος της κλιματικής κρίσης υστερεί σε σχέση με την αγωνία για τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.
Το ζήτημα δεν είναι η χαμηλή θέση των υποκλοπών στις δημοσκοπήσεις αλλά το χαμήλωμα του πήχυ των ποιοτικών απαιτήσεων κάποιων που είναι έτοιμοι να αποδεχθούν θεσμικές εκπτώσεις μη τυχόν και ενισχυθεί ο ΣΥΡΙΖΑ! Για να μη ενισχυθεί ο ΣΥΡΙΖΑ ας κλείσουμε λοιπόν τα μάτια σε παραβατικές ενέργειες και τα αυτιά σε προκλητικές επιχειρηματολογίες.
Το πιο παράδοξο είναι όμως ο τρόπος με τον οποίο τίθεται πλέον ο εκλογικός στόχος της αυτοδυναμίας, δηλαδή της μονοκομματικής κυβέρνησης. Τίθεται ως απολύτως αναγκαίος γιατί η διαχείριση της υπόθεσης των υποκλοπών από την Κυβέρνηση, κατέστησε προφανώς δυσκολότερη την αναζήτηση συναινέσεων και συνεργατικών λύσεων! Δεν τίθεται ως προτεραιότητα η μείωση της πόλωσης που προκάλεσε η υπόθεση των υποκλοπών αλλά η όξυνσή της. Μάλιστα κάποιοι θέλουν πλέον «αυτοδύναμη» μονοκομματική κυβέρνηση που θα μπορεί για λόγους εθνικής ασφάλειας να παρακολουθεί χωρίς ενοχές πολιτικούς αντιπάλους της με τη έγκριση δυο πλέον εισαγγελέων αλλά πάντα ανώνυμα και αναιτιολόγητα !
Ελπίζω η νευρική και κατά βάθος αμήχανη αλαζονεία ως ακραία μορφή λαϊκισμού να μη είναι το ίζημα που θα αφήσει η υπόθεση των υποκλοπών. Ελπίζω να μη έχει υποκλαπεί οριστικά η εθνική σοβαρότητα και η γνήσια ευρωπαϊκή πολιτική προοπτική της χώρας».
liberal.gr
GEOPOLITICO
Η Ελλάδα χρειάζεται Ευρωβουλευτές με εθνική συνείδηση, θεσμική γνώση και κοινοβουλευτική αποτελεσματικότητα
Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αφήνει ανεκμετάλλευτη καμία θεσμική δυνατότητα υπεράσπισης των συμφερόντων της.
Αναλύσεις
Ελλάδα – Αζερμπαϊτζάν: Πού βρίσκονται τα όρια της οικονομικής διπλωματίας;
Όταν η Αθήνα διευρύνει τη συνεργασία της με το Αζερμπαϊτζάν, ενώ διεθνείς θεσμοί καταγγέλλουν παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα: πού βρίσκονται τα όρια της οικονομικής διπλωματίας;
Γράφει ο Αρντασές Γιαγουπιάν
Την 1η Οκτωβρίου 2026, η Αθήνα φιλοξένησε την 6η Σύνοδο της Μικτής Διυπουργικής Επιτροπής Οικονομικής, Βιομηχανικής και Τεχνολογικής Συνεργασίας Ελλάδας–Αζερμπαϊτζάν, την πρώτη από το 2013. Στόχος ήταν η περαιτέρω διεύρυνση των διμερών οικονομικών σχέσεων, με έμφαση στην ενέργεια, στις επενδύσεις, στις μεταφορές, στις υποδομές και στον τουρισμό. Υπογράφηκε, μάλιστα, κοινό πρόγραμμα τουριστικής δράσης για την περίοδο 2026–2028.
Η οικονομική συνεργασία μεταξύ κρατών δεν αποτελεί από μόνη της πρόβλημα. Το πολιτικό ζήτημα προκύπτει όταν η ανάπτυξη αυτών των σχέσεων δεν συνοδεύεται από ανάλογη διπλωματική πίεση για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Και στην περίπτωση του Αζερμπαϊτζάν, οι λόγοι για να τεθούν τέτοια ερωτήματα είναι συγκεκριμένοι και σοβαροί.

Ο Αλίγιεφ «επιτίθεται» στην Τουρκία; Τι λέει πραγματικά η ομιλία του
Την ίδια περίοδο, ελληνικά δημοσιεύματα παρουσίασαν τις δηλώσεις του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ στο 8ο Συνέδριο του κυβερνώντος κόμματος YAP, που πραγματοποιήθηκε στο Μπακού στις 2 Οκτωβρίου 2026, ως αιχμηρό μήνυμα προς την Άγκυρα. Ορισμένα έφτασαν να μιλούν για «χαστούκι» στον Ερντογάν και για ρήγμα στη στρατηγική συμμαχία των δύο χωρών.
Ο Αλίγιεφ υπογράμμισε ότι το Αζερμπαϊτζάν δεν χρειάζεται ξένη κηδεμονία, ότι κανείς δεν πρέπει να παρεμβαίνει στις εσωτερικές του υποθέσεις και ότι η χώρα αγόρασε τα όπλα της με δικά της χρήματα, σε τιμές της διεθνούς αγοράς. Επέμεινε, επίσης, στην ανάγκη να προστατευθεί ο ιδεολογικός χώρος της χώρας από ξένες επιρροές.
Οι δηλώσεις αυτές έχουν πολιτική σημασία. Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: στην επίσημη ομιλία του ο Αλίγιεφ δεν κατονομάζει την Τουρκία ως αποδέκτη αυτών των αιχμών. Η σύνδεση των δηλώσεων με υποτιθέμενες τουρκικές πιέσεις για τη μαντίλα στα σχολεία του Αζερμπαϊτζάν, με την αντιπαράθεση για τον ρόλο της Τουρκίας στον πόλεμο του 2020 στο Ναγκόρνο Καραμπάχ (Αρτσάχ), ή με τις σχέσεις Μπακού–Ισραήλ αποτελεί ερμηνεία που χρειάζεται ανεξάρτητη τεκμηρίωση.
Επομένως, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να μιλήσουμε ήδη για ρήγμα στην τουρκοαζερική συμμαχία. Υπάρχει, όμως, ένα ενδιαφέρον πολιτικό ερώτημα: μέχρι ποιο σημείο το Μπακού επιθυμεί να διατηρεί τη στρατηγική συμμαχία με την Άγκυρα, χωρίς να επιτρέπει στην Τουρκία να εμφανίζεται ως ο προστάτης ή ο καθοδηγητής του;
Για την Ελλάδα, το ζήτημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η Αθήνα δεν πρέπει να συγχέει την επιθυμία του Αζερμπαϊτζάν να εμφανίζεται ως ανεξάρτητος περιφερειακός παράγοντας με οποιαδήποτε ουσιαστική μεταβολή της πολιτικής του. Ακόμη και αν υπάρχουν επιμέρους διαφωνίες μεταξύ Άγκυρας και Μπακού, αυτές δεν αναιρούν από μόνες τους τη στρατιωτική και πολιτική συνεργασία τους.
Η ουσία, συνεπώς, δεν βρίσκεται στο αν ο Αλίγιεφ «έριξε χαστούκι» στον Ερντογάν. Βρίσκεται στο αν οι δηλώσεις του θα συνοδευτούν από συγκεκριμένες πολιτικές πράξεις και αν θα επηρεάσουν τη συνεργασία των δύο χωρών σε ζητήματα που αφορούν άμεσα την Κύπρο, την Αρμενία και το Αρτσάχ.
Και αυτό είναι το σημείο στο οποίο οφείλει να εστιάσει η ελληνική εξωτερική πολιτική: όχι στους εντυπωσιακούς τίτλους περί ρήξης, αλλά στις πραγματικές στρατηγικές επιλογές των δύο κυβερνήσεων, την ώρα που η Ελλάδα διευρύνει την οικονομική της συνεργασία με το Μπακού.
Το πραγματικό χαστούκι στην Τουρκία θα ήταν μια τοποθέτηση στο θέμα της Κύπρου. Αλλά ξέρουμε καλά πως στο παρελθόν οποιαδήποτε τοποθέτηση από το Μπακού ήταν θετική προς την Τουρκική κατοχή, ακόμα και αναγνώρισης των κατεχομένων εδαφών της Κύπρου, από τον Αλίεφ.
Ποιά η θέση του Αζερμπαϊτζάν στην πολιτική σκηνή; Οι 19 Αρμένιοι κρατούμενοι και η διεθνής κατακραυγή
Η Αρμενία έθεσε ενώπιον των Ηνωμένων Εθνών το ζήτημα των 19 Αρμενίων που εξακολουθούν να κρατούνται από το Αζερμπαϊτζάν, χαρακτηρίζοντάς το επείγον ανθρωπιστικό ζήτημα. Ανάμεσά τους βρίσκονται πρώην ηγετικά στελέχη του Αρτσάχ, τα οποία συνελήφθησαν μετά την αζερική στρατιωτική επίθεση του Σεπτεμβρίου 2023 και την αναγκαστική έξοδο του αρμενικού πληθυσμού από την πατρίδα του.
Οι δικαστικές διαδικασίες στο Μπακού και οι βαριές ποινές που επιβλήθηκαν σε Αρμένιους κρατουμένους έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ζητήσει την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση των Αρμενίων πολιτικών κρατουμένων και αιχμαλώτων πολέμου, καθώς και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέτει όρους στο Αζερμπαϊτζάν — Θα τους λάβει υπόψη η Αθήνα;
Στις 8 Οκτωβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε ψήφισμα με το οποίο καταδικάζει τη συστηματική καταστολή της αντιπολίτευσης, των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και της κοινωνίας των πολιτών στο Αζερμπαϊτζάν. Απαιτεί την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων, με ιδιαίτερη αναφορά στους ηγέτες της αντιπολίτευσης, στους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και στους Αρμένιους πολιτικούς κρατουμένους και αιχμαλώτους πολέμου, συμπεριλαμβανομένων των πρώην ανώτατων αξιωματούχων του Αρτσάχ. Παράλληλα, ζητεί να εξεταστούν στοχευμένες κυρώσεις κατά υπευθύνων αξιωματούχων, ενώ καθιστά σαφές ότι η περαιτέρω εμβάθυνση των σχέσεων ΕΕ–Αζερμπαϊτζάν πρέπει να συνδέεται με συγκεκριμένη πρόοδο στα ανθρώπινα δικαιώματα και την απελευθέρωση όσων κρατούνται για πολιτικούς λόγους.
Το μήνυμα είναι σαφές: οι οικονομικές και ενεργειακές σχέσεις με το Μπακού δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται σαν να μην υπάρχουν οι πολιτικές διώξεις και η παράνομη κράτηση Αρμενίων. Επομένως, όταν η Ελλάδα συμμετέχει σε κοινές οικονομικές επιτροπές και επιχειρηματικά φόρουμ με το Αζερμπαϊτζάν, το εύλογο ερώτημα είναι αν θα συνταχθεί με την ευρωπαϊκή απαίτηση για απτά αποτελέσματα ή αν θα περιοριστεί στην προώθηση των οικονομικών συμφερόντων της.

Η Ουάσιγκτον ζητά να σταματήσει η στρατιωτική βοήθεια
Στις 7 Οκτωβρίου, η Αρμενική Εθνική Επιτροπή Αμερικής (ANCA) ανακοίνωσε ότι 101 μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου —26 γερουσιαστές και 75 μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων— υπέγραψαν διακομματική και διακοινοβουλευτική επιστολή προς τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ζητώντας να ανασταλεί η αμερικανική στρατιωτική βοήθεια προς το Αζερμπαϊτζάν, εφόσον το Μπακού δεν προχωρήσει σε ουσιαστικά βήματα για την αντιμετώπιση των καταγγελλόμενων παραβιάσεων.
Την πρωτοβουλία συντόνισαν οι γερουσιαστές Gary Peters και Adam Schiff και οι βουλευτές Gus Bilirakis και Frank Pallone. Η επιστολή επικαλείται την κράτηση και καταδίκη Αρμενίων, την καταστροφή αρμενικής χριστιανικής πολιτιστικής κληρονομιάς και τη συνεχιζόμενη παρουσία αζερικών στρατιωτικών δυνάμεων σε διεθνώς αναγνωρισμένο αρμενικό έδαφος.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το Άρθρο 907 του αμερικανικού Νόμου περί Υποστήριξης της Ελευθερίας, το οποίο περιορίζει την κρατική βοήθεια προς το Αζερμπαϊτζάν, αλλά προβλέπει δυνατότητα προεδρικής εξαίρεσης. Η κυβέρνηση Τραμπ επανέφερε την εξαίρεση το 2025 και την παρέτεινε το 2026, επιτρέποντας εκ νέου τη στρατιωτική βοήθεια.
Οι νομοθέτες ζητούν από την κυβέρνηση να αξιοποιήσει αυτό το εργαλείο πίεσης, συνδέοντας τη βοήθεια με συγκεκριμένα αποτελέσματα: την απελευθέρωση των Αρμενίων κρατουμένων, την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και την αποχώρηση των αζερικών δυνάμεων από αρμενικά εδάφη.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία. Δεν πρόκειται μόνο για μια πρωτοβουλία Αρμενίων της διασποράς, αλλά για μια διακομματική παρέμβαση με συμμετοχή μελών και των δύο σωμάτων του αμερικανικού Κογκρέσου.
Η υπόθεση August Hanning και τα ερωτήματα για το Αζερμπαϊτζάν
Ένα ακόμη ζήτημα που απαιτεί προσοχή είναι η υπόθεση του August Hanning, πρώην επικεφαλής της γερμανικής υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών BND, την οποία διηύθυνε από το 1998 έως το 2005.
Στις 6 Οκτωβρίου 2026, ο Hanning συνελήφθη στη Γερμανία ως ύποπτος για κατασκοπεία και εσχάτη προδοσία. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Der Spiegel και άλλων γερμανικών μέσων, οι ερευνητές εξετάζουν την πιθανότητα να είχε έρθει σε επαφή με πρόσωπο που συνδεόταν με τις υπηρεσίες πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν και να είχε συντάξει ανάλυση για ξένη υπηρεσία πληροφοριών, αξιοποιώντας απόρρητες πληροφορίες που φέρεται να είχε προμηθευτεί μέσω πρώην συνεργάτη του.
Η αζερική πλευρά αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή στην υπόθεση. Επομένως, οι καταγγελίες πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο έρευνας και όχι ως αποδεδειγμένα γεγονότα ή τελεσίδικα συμπεράσματα για την ευθύνη του Hanning ή του Αζερμπαϊτζάν.
Ωστόσο, η υπόθεση αναδεικνύει ερωτήματα για τις μεθόδους με τις οποίες κράτη επιδιώκουν να αποκτήσουν επιρροή στο εξωτερικό. Η διερεύνησή της από τις γερμανικές αρχές καθιστά σαφές ότι πρόκειται για ζήτημα εθνικής ασφάλειας και θεσμικής αξιοπιστίας, όχι απλώς για μια διπλωματική διαφωνία.
Δεν πρέπει, άλλωστε, να παραβλέπουμε ότι στην Ελλάδα έχουν συλληφθεί Αζέροι με την κατηγορία της κατασκοπείας σε στρατηγικής σημασίας στρατιωτικές εγκαταστάσεις, με χαρακτηριστική την υπόθεση της Σούδας, όπου τον Μάιο του 2026 ελληνικό δικαστήριο καταδίκασε έναν Αζέρο υπήκοο σε επτά χρόνια και έναν μήνα φυλάκισης, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη η Αθήνα να αξιολογεί τις σχέσεις της με το Μπακού και υπό το πρίσμα της εθνικής ασφάλειας.
Και η Ελλάδα; Ποιες αρχές υπηρετεί η Αθήνα;
Μέσα σε αυτό το διεθνές περιβάλλον, η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε να προχωρήσει στην περαιτέρω εμβάθυνση της οικονομικής συνεργασίας με το Μπακού. Το επίσημο ανακοινωθέν της 1ης Οκτωβρίου δίνει έμφαση στις οικονομικές ευκαιρίες, στην ενέργεια, στις επενδύσεις και στη συνδεσιμότητα. Δεν καταγράφει, όμως, κάποια δημόσια δέσμευση που να συνδέει την πρόοδο αυτής της συνεργασίας με τα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της απελευθέρωσης των πολιτικών κρατουμένων. Αυτό δεν αποδεικνύει ότι τα ζητήματα δεν συζητήθηκαν σε διπλωματικό επίπεδο, αφήνει, ωστόσο, εύλογα ερωτήματα για τις προτεραιότητες της Αθήνας.
Η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Αρμενίων και διατηρεί ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με τον αρμενικό λαό. Παράλληλα, η Κύπρος εξακολουθεί να βιώνει τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής και κατοχής, ενώ το Αζερμπαϊτζάν διατηρεί στενή στρατηγική σχέση με την Τουρκία. Αυτή η πραγματικότητα καθιστά αναγκαία μια συνεπή ελληνική εξωτερική πολιτική, η οποία να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τα οικονομικά συμφέροντα, αλλά και τις αρχές της κυριαρχίας, του διεθνούς δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τι σημαίνουν, όμως, στην πράξη τα ευρωπαϊκά ιδεώδη της δημοκρατίας, της ελευθερίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του κράτους δικαίου; Είναι αρχές που επικαλούμαστε μόνο όταν εξυπηρετούν τις πολιτικές μας επιλογές ή δεσμεύσεις που πρέπει να εφαρμόζονται και όταν διακυβεύονται οικονομικά συμφέροντα; Η Ελλάδα δεν είναι υποχρεωμένη να διακόψει κάθε οικονομική σχέση με το Αζερμπαϊτζάν ούτε να υιοθετήσει άκριτα κάθε αντίθετη θέση για συνεργασία. Οφείλει, όμως, να εξηγεί πώς συμβιβάζει την οικονομική της διπλωματία με τις ευρωπαϊκές της δεσμεύσεις, την ιστορική της μνήμη και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των λαών.
Η αντίφαση γίνεται εντονότερη όταν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά την απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων και των Αρμενίων ομήρων, καθώς και τη σύνδεση των μελλοντικών σχέσεων ΕΕ–Αζερμπαϊτζάν με απτή πρόοδο στα ανθρώπινα δικαιώματα, ενώ η Αθήνα προβάλλει νέες δυνατότητες συνεργασίας χωρίς να δημοσιοποιεί ανάλογες προϋποθέσεις.
Η ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να αξιοποιήσει τις διπλωματικές της σχέσεις για να ζητήσει συγκεκριμένες εγγυήσεις, να στηρίξει ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και να απαιτήσει διαφάνεια σχετικά με τις συνθήκες κράτησης και τις δικαστικές διαδικασίες. Θα μπορούσε, επίσης, να υποστηρίξει μια σαφή ευρωπαϊκή πολιτική που να συνδέει την περαιτέρω αναβάθμιση των σχέσεων με το Αζερμπαϊτζάν με μετρήσιμα αποτελέσματα στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν η Ελλάδα πρέπει να έχει οικονομικές σχέσεις με το Αζερμπαϊτζάν. Είναι αν η Αθήνα μπορεί να υπερασπίζεται ταυτόχρονα τα εθνικά της συμφέροντα, την Κυπριακή Δημοκρατία, το διεθνές δίκαιο και τα ευρωπαϊκά ιδεώδη, χωρίς να εφαρμόζει διαφορετικά μέτρα και σταθμά ανάλογα με τον συνομιλητή της. Η βίαιη εκτόπιση 120000 γηγενών Αρμενίων, υπό συνθήκες που έχουν προκαλέσει σοβαρές καταγγελίες για εθνοκάθαρση και γενοκτονία, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον ζήτημα ιδίως όταν η Ελλάδα πρεσβεύει τις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του διεθνούς δικαίου.
Η εξωτερική πολιτική δεν κρίνεται μόνο από τις συμφωνίες που υπογράφει μια χώρα, αλλά και από τις αρχές που αρνείται να εγκαταλείψει για να τις πετύχει.
Πολιτική
Ευρωκοινοβούλιο: Σφοδρές καταγγελίες κατά της Τουρκίας για Αιγαίο, Κύπρο και «Γαλάζια Πατρίδα» – Στο επίκεντρο ο GSI
Στο επίκεντρο της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου βρέθηκαν στις 8 Οκτωβρίου οι τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, το casus belli, η συνεχιζόμενη κατοχή κυπριακού εδάφους και οι παρεμβάσεις της Άγκυρας σε ευρωπαϊκά ενεργειακά έργα. Έλληνες, Κύπριοι και άλλοι Ευρωπαίοι ευρωβουλευτές ζήτησαν ουσιαστικότερη αντιμετώπιση της τουρκικής πολιτικής, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανέλαβε την αλληλεγγύη της προς την Ελλάδα και την Κύπρο, επιμένοντας παράλληλα στη σημασία του διαλόγου με την Τουρκία.
Με έντονες τοποθετήσεις και ευθείες επικρίσεις προς την Άγκυρα διεξήχθη την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026 στο Στρασβούργο η συζήτηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την κλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας 2026/2908(RSP), με αντικείμενο τις πρόσφατες τουρκικές προκλήσεις και τις επιπτώσεις τους στην περιφερειακή ασφάλεια.
Στις παρεμβάσεις καταγράφηκαν ανησυχίες για το τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», την αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, τις παραβιάσεις στον αέρα και στη θάλασσα, καθώς και την παρεμπόδιση ενεργειακών σχεδίων ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Μαυρίδης: Η πολιτική κατευνασμού δεν αποδίδει
Ο Κύπριος ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης άσκησε έντονη κριτική στην ευρωπαϊκή αντιμετώπιση της Τουρκίας.
Υποστήριξε ότι οι ήπιες διατυπώσεις και η λεγόμενη θετική ατζέντα δεν έχουν αποτρέψει την τουρκική πολιτική αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδας και Κύπρου.
Ο ίδιος έθεσε ζήτημα διαφορετικής μεταχείρισης μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας, ζητώντας εξηγήσεις για την απουσία ανάλογων οικονομικών και πολιτικών κυρώσεων απέναντι στην Άγκυρα.
Φουρλάς: 520 αεροπορικές και 23 θαλάσσιες παραβιάσεις
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η παρέμβαση του Κύπριου ευρωβουλευτή Λουκά Φουρλά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η Κυπριακή Δημοκρατία κατέγραψε μέσα σε διάστημα τριών μηνών 520 αεροπορικές και 23 θαλάσσιες παραβιάσεις από την Τουρκία.
Ο Φουρλάς κατηγόρησε την Άγκυρα ότι αμφισβητεί δικαιώματα κρατών-μελών, διατηρεί την απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας και παρεμβαίνει σε ευρωπαϊκά ενεργειακά έργα.
Οι συγκεκριμένοι αριθμοί αποτελούν στοιχεία που επικαλέστηκε ο ευρωβουλευτής κατά την παρέμβασή του.
Ο GSI στο επίκεντρο των αντιπαραθέσεων
Ξεχωριστή θέση στη συζήτηση κατέλαβε ο Great Sea Interconnector, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
Ευρωβουλευτές αναφέρθηκαν στις τουρκικές παρεμβάσεις που εμποδίζουν την ομαλή εξέλιξη του έργου, τονίζοντας ότι αφορά την ενεργειακή ασφάλεια κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η συζήτηση αποκτά πρόσθετη βαρύτητα μετά τη δημόσια υποστήριξη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προς την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα περιοριστεί στην πολιτική στήριξη ή θα αναπτύξει πιο συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την προστασία των στρατηγικών υποδομών της.
Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τοποθετήθηκε ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος Ραφαέλε Φίτο.
Ο Φίτο υπογράμμισε την υποχρέωση της Τουρκίας να σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των κρατών-μελών σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη αποκλιμάκωσης και επίλυσης διαφορών μέσω διαλόγου, στη βάση των αρχών καλής γειτονίας και του πνεύματος της Διακήρυξης των Αθηνών του 2023.
Για το Κυπριακό επανέλαβε την υποστήριξη της ΕΕ σε συνολική λύση εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.
Η τοποθέτηση ανέδειξε τη διπλή προσέγγιση των Βρυξελλών: αλληλεγγύη προς την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά ταυτόχρονα διατήρηση της συνεργασίας με την Τουρκία σε ζητήματα ευρύτερου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Από τις δηλώσεις στις αποφάσεις
Η συζήτηση στο Ευρωκοινοβούλιο ανέδειξε διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις ως προς την αντιμετώπιση της Άγκυρας.
Ορισμένοι ευρωβουλευτές ζήτησαν κυρώσεις και αυστηρότερη ευρωπαϊκή πολιτική, ενώ άλλες παρεμβάσεις προέκριναν τη διπλωματική επίλυση των διαφορών.
Προς το παρόν, η συγκεκριμένη διαδικασία δεν συνιστά απόφαση επιβολής κυρώσεων.
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η πραγματική σημασία των παρεμβάσεων θα κριθεί από το κατά πόσον θα ακολουθήσουν συγκεκριμένες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, ιδίως στο πεδίο της ενεργειακής ασφάλειας, του Δικαίου της Θάλασσας και της προστασίας κυριαρχικών δικαιωμάτων
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας