Τον κίνδυνο οι ελληνικοί χειρισμοί να εκλαμβάνονται από την Άγκυρα ως περιθώριο για νέες διεκδικήσεις υπογράμμισε ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας, Ιωάννης Μάζης, στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική». Συνδέοντας τις πιέσεις νότια της Κρήτης με το Καστελλόριζο, την Κάσο και τις εκκρεμότητες στις θαλάσσιες οριοθετήσεις, περιέγραψε μια τουρκική τακτική διαρκούς διεύρυνσης της ατζέντας.

Το βασικό του επιχείρημα ήταν ότι κάθε κίνηση που η τουρκική πλευρά ερμηνεύει ως υποχώρηση καταγράφεται και επανέρχεται ως εργαλείο πίεσης. Διευκρίνισε, πάντως, ότι δεν προδικάζει νέα ελληνική υποχώρηση. Προειδοποίησε ότι και μόνο η προσδοκία μιας τέτοιας εξέλιξης μπορεί να ενθαρρύνει όσους προβάλλουν διεκδικήσεις σε βάρος της Ελλάδας.

Οι ανησυχίες για την αμερικανική πρεσβεία και την ενέργεια

Στην αρχή της συζήτησης, με αφορμή ερώτηση για την υπόθεση Γκίλφοϊλ και την αμερικανική διπλωματική εκπροσώπηση στην Αθήνα, ο καθηγητής σημείωσε ότι μια παρατεταμένη περίοδος λειτουργίας της πρεσβείας με επιτετραμμένο, αντί πρέσβη, προκαλεί δυσχέρεια στις κινήσεις. Αναφέρθηκε σε ενδεχόμενο διάστημα τριών έως έξι μηνών.

Έδωσε, ωστόσο, ιδιαίτερο βάρος στην εξέλιξη του κάθετου ενεργειακού διαδρόμου και στα επιχειρηματικά συμφέροντα που θα εμπλακούν. Το ερώτημα που έθεσε ήταν κατά πόσον θα πρόκειται για ελληνικά συμφέροντα ή για συμφέροντα άλλης προέλευσης, με στενότερες σχέσεις με την Τουρκία.

Παράλληλα, εξέφρασε προβληματισμό για το ενδεχόμενο επιρροής του Τομ Μπάρακ στην επιλογή του επόμενου διπλωματικού εκπροσώπου των ΗΠΑ στην Αθήνα, αναφερόμενος στην έντονη δραστηριότητά του στην περιοχή.

Για τον Μάζη, το κρίσιμο ζήτημα προηγείται της εσωτερικής εκλογικής συζήτησης: ποιο γεωστρατηγικό περιβάλλον θα παραλάβει η επόμενη ελληνική κυβέρνηση και ποια περιθώρια δράσης θα διαθέτει. Ανεξαρτήτως κυβερνητικού σχήματος, σημασία έχει πόσους «βαθμούς ελευθερίας» θα έχει η Αθήνα στη διαχείριση των εθνικών θεμάτων.

Λιβύη: Ο προβληματισμός για τη διαδοχή Σάλεχ

Απαντώντας σε ερώτηση για τις λιβυκές κινήσεις σχετικά με τις έρευνες νότια της Κρήτης, ο καθηγητής εξέφρασε ανησυχία για την προοπτική διαδοχής του Αγκίλα Σάλεχ. Επικαλούμενος τις πληροφορίες που διαθέτει, εκτίμησε ότι η διάδοχη κατάσταση θα έχει στενότερες σχέσεις με την Τουρκία.

Συνέδεσε την εκτίμησή του με τη γεωγραφία του τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο χαρακτήρισε παράνομο, και με την περιοχή άσκησης επιρροής της ανατολικής λιβυκής ηγεσίας. Κατά την ανάλυσή του, η ενίσχυση των σχέσεων αυτής της πλευράς με την Άγκυρα δημιουργεί πρόσθετο λόγο προβληματισμού για την Ελλάδα.

Σε ερώτηση για το αν οι λιβυκές ενέργειες επιδιώκουν να αποθαρρύνουν επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νότια της Κρήτης, απάντησε καταφατικά, εντάσσοντας αυτή την επιδίωξη στην ευρύτερη τουρκική στάση.

Η κριτική για τη συμφωνία με την Αίγυπτο

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν για τη μερική οριοθέτηση Ελλάδας–Αιγύπτου. Υποστήριξε ότι η αποδοχή μειωμένης επήρειας της Κρήτης και η μη ολοκλήρωση της οριοθέτησης πέραν του 28ου μεσημβρινού άφησαν περιθώριο αξιοποίησης από την τουρκική πλευρά.

Κατά τη δική του εκτίμηση, η Άγκυρα αντιμετωπίζει αυτούς τους χειρισμούς ως ένδειξη υποχωρητικότητας και τους χρησιμοποιεί για να ενθαρρύνει λιβυκές διεκδικήσεις. Περιγράφοντας παραστατικά το μήνυμα που θεωρεί ότι μεταφέρει η Τουρκία προς τη Λιβύη, ανέφερε: «Διεκδικήστε, εμείς εδώ είμαστε. Οι Έλληνες θα υποχωρήσουν».

Έσπευσε, όμως, να ξεκαθαρίσει: «Εγώ δεν λέω ότι θα υποχωρήσουμε τελικώς. Όχι».

Η προειδοποίησή του αφορά την εικόνα που σχηματίζει η απέναντι πλευρά και το πώς αυτή επηρεάζει τη συμπεριφορά της. Υποστήριξε ότι μια εξαρχής αποτρεπτική στάση θα περιόριζε τη δυνατότητα δημιουργίας νέων εντάσεων.

«Τι ακριβώς κάνουμε» στο Καστελλόριζο;

Ο Μάζης έθεσε επίσης το ζήτημα της αμφισβήτησης της ελληνικής υφαλοκρηπίδας γύρω από το Καστελλόριζο, διερωτώμενος ποια έμπρακτη απάντηση δίνει η Αθήνα.

«Γιατί το έχουμε ξεχάσει αυτό; Τι ακριβώς κάνουμε εκεί για να δείξουμε ότι δεν το επιτρέπουμε;» ήταν το ερώτημά του.

Περιέγραψε τον πολλαπλασιασμό των ανοικτών θεμάτων ως μέρος της τουρκικής τεχνικής. Με διαδοχικές πιέσεις σε διαφορετικές περιοχές, εξήγησε, δημιουργείται μια ατζέντα στην οποία η ελληνική πλευρά καλείται συνεχώς να απαντά.

Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε την κριτική του για το όριο της επέκτασης των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο, για τους χειρισμούς στην Κάσο —τους οποίους χαρακτήρισε οπισθοχώρηση— και για τη Διακήρυξη των Αθηνών.

Η ένστασή του για τη Διακήρυξη ήταν ότι, κατά την άποψή του, προχώρησε ενώ παρέμεναν ανοικτά το casus belli, η «Γαλάζια Πατρίδα» και το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Το μήνυμα της παρέμβασής του ήταν σαφές: η Άγκυρα αξιολογεί σωρευτικά τις ελληνικές αποφάσεις και προσαρμόζει ανάλογα την πίεσή της.

Το πλέγμα των απειλών που διαμορφώνεται γύρω από την Ελλάδα και την Κύπρο ανέλυσε ο αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης, πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, σε συνέντευξη διάρκειας μίας ώρας και 23 λεπτών στον Κανέλλο Πατσίο.

Η συζήτηση κινήθηκε από την τουρκική αναθεωρητική πολιτική και την επίσκεψη του επικεφαλής της ΜΙΤ Ιμπραχίμ Καλίν στην Αθήνα μέχρι την «Ασπίδα του Αχιλλέα», τη στρατηγική σχέση Ελλάδας–Ισραήλ και τις εξελίξεις στη Συρία. Στο τραπέζι τέθηκαν επίσης ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν, η σύγκρουση στην Ουκρανία, η άνοδος της Κίνας και η γεωστρατηγική σημασία της Κύπρου.

Η τουρκική στρατηγική δεν ξεκίνησε σήμερα

Ο Ιωάννης Μπαλτζώης υποστήριξε ότι η επιθετική πολιτική της Άγκυρας απέναντι στην Ελλάδα δεν αποτελεί ούτε πρόσκαιρη τακτική ούτε προσωπική επιλογή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Είναι, κατά την εκτίμησή του, ταυτόχρονα τακτική και στρατηγική αναθεώρηση, με ιστορικό βάθος τουλάχιστον ενός αιώνα.

Ως σημείο αφετηρίας ανέφερε τον τουρκικό Εθνικό Όρκο, το Misak-ı Millî του 1920. Παραλληλίζοντας τον χάρτη εκείνης της περιόδου με τη σημερινή «Γαλάζια Πατρίδα», υποστήριξε ότι η τουρκική ηγεσία ακολουθεί μια διαχρονική επιδίωξη διεύρυνσης της πολιτικής, στρατιωτικής και γεωγραφικής επιρροής της.

Κατά τον πρόεδρο του ΕΛΙΣΜΕ, η Τουρκία έχει υιοθετήσει τη λογική του «ζωτικού χώρου» και οικοδομεί ένα νεοοθωμανικό αφήγημα με συγκεκριμένα ιστορικά και συμβολικά ορόσημα: τα εκατό χρόνια από τη Συνθήκη της Λωζάνης, τα 600 χρόνια από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης και τη συμπλήρωση μίας χιλιετίας από τη μάχη του Μαντζικέρτ το 2071.

Στην ίδια στρατηγική ενέταξε και τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, χαρακτηρίζοντάς την πράξη υψηλού συμβολισμού, με την οποία η τουρκική ηγεσία επιδιώκει να συνδέσει το σημερινό κράτος με την οθωμανική κατάκτηση.

Το μήνυμα του Καλίν στην Αθήνα

Αναφερόμενος στην επίσκεψη του Ιμπραχίμ Καλίν στην ελληνική πρωτεύουσα, ο κ. Μπαλτζώης επικαλέστηκε τουρκικές πηγές, σύμφωνα με τις οποίες ο επικεφαλής της ΜΙΤ προσήλθε με ήπιο ύφος, αλλά με σαφή προειδοποίηση.

Το μήνυμα που φέρεται να μετέφερε ήταν ότι η Άγκυρα δεν πρόκειται να αποδεχθεί «μονομερείς κινήσεις» της Ελλάδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ απάντησε ότι η Ελλάδα διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα τα οποία μπορεί να ασκήσει χωρίς να ζητήσει την άδεια της Τουρκίας.

Μεταξύ αυτών κατέταξε τη χάραξη ευθειών γραμμών βάσης, το κλείσιμο των κόλπων που πληρούν τις προϋποθέσεις του Διεθνούς Δικαίου, την ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα των κενών που αφήνει η σημερινή κατάσταση ανέφερε τη θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στο Άγιον Όρος και τη Σιθωνία, όπου, όπως είπε, δραστηριοποιούνται ακόμη και Τούρκοι αλιείς.

Τα τρία επίπεδα της «Ασπίδας του Αχιλλέα»

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο νέο πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας της Ελλάδας. Ο κ. Μπαλτζώης περιέγραψε την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως μια αρχιτεκτονική τριών επιπέδων με αλληλοεπικαλυπτόμενες δυνατότητες.

Στο πρώτο επίπεδο τοποθέτησε το SPYDER της Rafael, για την αντιμετώπιση απειλών σε αποστάσεις έως 40 χιλιομέτρων. Στο δεύτερο βρίσκεται το Barak MX, με διαφορετικούς πυραύλους για αποστάσεις από 30 έως 150 χιλιόμετρα. Στο τρίτο επίπεδο εντάσσεται το David’s Sling, το οποίο, σύμφωνα με την παρουσίασή του, καλύπτει μεγαλύτερες αποστάσεις και έχει δυνατότητες αναχαίτισης βαλλιστικών απειλών.

Ο αντιστράτηγος ε.α. ξεκαθάρισε ότι κανένα αντιαεροπορικό σύστημα στον κόσμο δεν προσφέρει απόλυτη προστασία. Ποσοστό αποτελεσματικότητας της τάξης του 85% θεωρείται, όπως είπε, εξαιρετικά υψηλό.

Η «αχίλλειος πτέρνα» κάθε αεράμυνας παραμένει ο κορεσμός: η ταυτόχρονη εκτόξευση μεγάλου αριθμού πυραύλων, περιφερόμενων πυρομαχικών και φθηνών drones μπορεί να εξαντλήσει τα διαθέσιμα βλήματα αναχαίτισης ή να υπερφορτώσει τους αισθητήρες.

Το μεγάλο πλεονέκτημα της ελληνικής ασπίδας θα είναι, κατά τον ίδιο, η ενοποίηση ραντάρ, αισθητήρων και οπλικών συστημάτων μέσα σε ένα κοινό δίκτυο διοίκησης. Η αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης θα επιτρέπει την αναγνώριση και την ιεράρχηση των απειλών, ώστε να επιλέγεται το κατάλληλο μέσο εξουδετέρωσης χωρίς να σπαταλώνται ακριβά βλήματα σε φθηνούς στόχους.

Ο πηγαίος κώδικας και η σχέση με το Ισραήλ

Στο ερώτημα κατά πόσο η Ελλάδα κινδυνεύει να εξαρτηθεί από το Ισραήλ στους τομείς της άμυνας, της τεχνολογίας και της ενέργειας, ο κ. Μπαλτζώης απάντησε ότι κάθε μεγάλη αγορά οπλικού συστήματος δημιουργεί κάποιο επίπεδο εξάρτησης από τον κατασκευαστή.

Το κρίσιμο ζήτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ποιος ελέγχει τον πηγαίο κώδικα και το λογισμικό των συστημάτων. Υποστήριξε ότι το Ισραήλ έχει παραχωρήσει στην Ελλάδα τον σχετικό κώδικα, γεγονός που ενισχύει την ελληνική επιχειρησιακή αυτονομία.

Παράλληλα εξήγησε το ισραηλινό ενδιαφέρον για τη συνεργασία με Αθήνα και Λευκωσία. Το Ισραήλ είναι μια στενή εδαφική λωρίδα χωρίς επαρκές στρατηγικό βάθος. Κατά την ανάλυσή του, η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν να λειτουργήσουν ως στρατηγικός χώρος υποστήριξης και επιβίωσης σε περίπτωση γενικευμένου πολέμου.

Για τον λόγο αυτό χαρακτήρισε τη σχέση αμοιβαία επωφελή και όχι μονόπλευρη εξάρτηση.

Συρία και έλεγχος των σύγχρονων όπλων

Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ παρουσίασε τη δική του ερμηνεία για τη ραγδαία κατάρρευση του προηγούμενου συριακού συστήματος εξουσίας. Υποστήριξε ότι πέντε μεγάλες πόλεις έπεσαν μέσα σε 181 ώρες, ως αποτέλεσμα συνδυασμού δωροδοκίας αξιωματικών, τουρκικού συντονισμού και ισραηλινής ανοχής.

Πρόκειται για εκτίμηση που απέδωσε σε χρήματα καταριανής προέλευσης και σε ένα ευρύτερο παρασκήνιο συνεννοήσεων στην περιοχή.

Αναφέρθηκε ακόμη στους Κούρδους της Ροζάβα και στην πίεση που δέχθηκαν να ενταχθούν στον νέο συριακό στρατό. Κατά τον ισχυρισμό του, όταν αρνήθηκαν, ορισμένα αμερικανικής κατασκευής οχήματα και αντιαρματικά συστήματα που διέθεταν δεν λειτούργησαν.

Ο κ. Μπαλτζώης χρησιμοποίησε το συγκεκριμένο παράδειγμα για να υποστηρίξει ότι τα σύγχρονα οπλικά συστήματα μπορούν να παραμένουν τεχνικά ελεγχόμενα από τον κατασκευαστή τους. Αυτή ακριβώς η δυνατότητα, τόνισε, καθιστά κρίσιμη την πρόσβαση μιας χώρας στον πηγαίο κώδικα.

Γιατί δεν αρκεί ο αεροπορικός πόλεμος κατά του Ιράν

Για τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν, ο αντιστράτηγος ε.α. εκτίμησε ότι το αρχικό αμερικανικό σχέδιο ανατροπής του καθεστώτος μέσω εσωτερικών διαδηλώσεων απέτυχε. Υποστήριξε ότι η εξωτερική βοήθεια κατασχέθηκε και ότι οι δυνάμεις Μπασίτζ προχώρησαν σε ιδιαίτερα σκληρή καταστολή.

Εκτίμησε επίσης ότι η νέα ιρανική ηγεσία, η οποία αντικατέστησε στελέχη που εξοντώθηκαν, εμφανίζεται ακόμη σκληρότερη.

Σε στρατιωτικό επίπεδο υπογράμμισε ότι ένας πόλεμος εναντίον του Ιράν δεν μπορεί να κερδηθεί αποκλειστικά με αεροπορικούς βομβαρδισμούς. Επικαλέστηκε το μεγάλο γεωγραφικό μέγεθος της χώρας, τις υπόγειες εγκαταστάσεις, το εκτεταμένο πυραυλικό πρόγραμμα και την ανθεκτικότητα του ιρανικού πληθυσμού.

Κατά την εκτίμησή του, η Τεχεράνη έχει αξιοποιήσει κινεζική και βορειοκορεατική τεχνογνωσία, αποκτώντας μέσα που της επιτρέπουν να διατηρεί σημαντικές δυνατότητες ακόμη και έπειτα από βαριά πλήγματα.

Ουκρανία, ενεργειακές ροές και Κίνα

Ο κ. Μπαλτζώης χαρακτήρισε τη σύγκρουση Ρωσίας–Ουκρανίας πόλεμο φθοράς μεταξύ δύο ιστορικά και πολιτισμικά συγγενικών λαών. Απέδωσε τις βαθύτερες ρίζες του στη μακροχρόνια επιδίωξη της Δύσης να αποσπάσει οριστικά την Ουκρανία από τη ρωσική σφαίρα επιρροής.

Παρέπεμψε στη «Μεγάλη Σκακιέρα» του Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι και στην ομιλία του Βλαντίμιρ Πούτιν στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου το 2007, όπου είχε καταγραφεί ανοικτά η ρωσική αντίθεση στη μεταψυχροπολεμική αρχιτεκτονική ασφαλείας.

Συνέδεσε, παράλληλα, τις εξελίξεις στην Ουκρανία, στο Ιράν και στη Βενεζουέλα με τον στρατηγικό ανταγωνισμό ΗΠΑ–Κίνας. Κατά την ανάλυσή του, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να ελέγξει ή να περιορίσει τις ενεργειακές ροές προς την Κίνα, ώστε να επιβραδύνει τη βιομηχανική και οικονομική της ανάπτυξη.

«Αν χαθεί η Κύπρος, εκτίθεται το Αιγαίο»

Κλείνοντας, ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις αποφάσεις της πολιτικής ηγεσίας σε περίπτωση μεγάλης κρίσης. Δήλωσε ότι φοβάται περισσότερο μια εσωτερική πολιτική υποχώρηση ή «προδοσία», όπως τη χαρακτήρισε, παρά την καθαρά στρατιωτική έκβαση μιας σύγκρουσης, παραπέμποντας στα γεγονότα του 1974.

Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία της Κύπρου, την οποία χαρακτήρισε αναντικατάστατο στρατηγικό βάθος του Ελληνισμού. Προειδοποίησε ότι εάν η Κύπρος χαθεί οριστικά από τον ελληνικό στρατηγικό σχεδιασμό, το Αιγαίο θα μείνει εκτεθειμένο και η θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο θα αποδυναμωθεί δραματικά.

Το τελικό μήνυμα του Ιωάννη Μπαλτζώη δεν ήταν μήνυμα φόβου, αλλά προετοιμασίας. Η ειρήνη, όπως υπογράμμισε, δεν διασφαλίζεται με ευχές ή με την αποφυγή της πραγματικότητας. Διασφαλίζεται με ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις, συμμαχίες, πολιτική αποφασιστικότητα και κοινωνία που γνωρίζει τι διακυβεύεται.

«Αν θέλεις ειρήνη, προετοίμαζε πόλεμο», ήταν η φράση με την οποία συμπύκνωσε τη στρατηγική του θέση.

Ολόκληρη η συνέντευξη είναι διαθέσιμη στο κανάλι Kanellos Patsios.

Σοβαρές αιχμές για την ελληνική εξωτερική πολιτική, την υπόθεση του ουκρανικού θαλάσσιου drone, τις σχέσεις με τη Ρωσία, την τουρκική στρατηγική στο Αιγαίο και τις εσωτερικές εξελίξεις στη Νέα Δημοκρατία άφησε ο Μανώλης Κοττάκης, μιλώντας στη Ναυτεμπορική.

Ο έμπειρος δημοσιογράφος στάθηκε αρχικά στην υπόθεση του ουκρανικού drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα, εκτιμώντας ότι η «χαλαρή» στάση της Αθήνας μπορεί να συνδέεται με πληροφορίες περί ευρωπαϊκής συμφωνίας για χρήση τέτοιων drones κατά του ρωσικού «σκιώδους στόλου». Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν έχει διασταυρώσει την πληροφορία, ωστόσο σημείωσε πως, εάν ισχύει, εξηγεί γιατί η ελληνική αντίδραση υπήρξε χλιαρή και γιατί δεν τέθηκε ζήτημα απέλασης του Ουκρανού πρέσβη.

Ο Κοττάκης έθεσε όμως το κρίσιμο ερώτημα: αν ένα τέτοιο μη επανδρωμένο θαλάσσιο όπλο κυκλοφορεί σε ελληνικά χωρικά ύδατα, σε τουριστική περίοδο και κοντά σε περιοχές με κρουαζιερόπλοια και εμπορική κίνηση, ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη σε περίπτωση ατυχήματος; Όπως είπε χαρακτηριστικά, εάν το drone είχε προσκρούσει σε κρουαζιερόπλοιο με χίλιους επιβάτες, οι συνέπειες θα ήταν ανυπολόγιστες.

Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει ήδη εμπλακεί στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, όχι μόνο λόγω της συνολικής ευρωπαϊκής στάσης, αλλά και εξαιτίας δηλώσεων της ελληνικής ηγεσίας που έχουν δώσει, όπως είπε, «προσωπικό τόνο» στην αντιπαράθεση με τη Μόσχα.

Ο Μανώλης Κοττάκης προειδοποίησε ότι η Ρωσία, ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, είχε παραδοσιακά σταθερές θέσεις σε ζητήματα ελληνικού ενδιαφέροντος, όπως τα 12 μίλια και το Κυπριακό. Κατά την άποψή του, η αλλαγή αυτής της ισορροπίας μπορεί να φέρει «ώρα λογαριασμού», με κόστος για την Ελλάδα.

Στη συνέχεια, πέρασε στην Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα βρίσκεται σε φάση συνολικής αποσταθεροποίησης και αναζητά κέρδη προς δυσμάς, καθώς βλέπει περιορισμούς στην επιρροή της στη Μέση Ανατολή. Αναφέρθηκε στις δυσκολίες της τουρκικής προσέγγισης με τον Τραμπ, στις αντιδράσεις του Ισραήλ, στον ρόλο του Πακιστάν ως μεσολαβητή στην κρίση ΗΠΑ–Ιράν και στο τουρκικό «σύνδρομο περικύκλωσης».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις νέες τουρκικές κινήσεις για το Αιγαίο. Όπως είπε, η Άγκυρα επιχειρεί να θεσμοθετήσει ειδικό καθεστώς σε περιοχές του Αιγαίου που θεωρεί «υπό αμφισβήτηση», δίνοντας στον Τούρκο πρόεδρο δυνατότητα παρέμβασης. Ο Κοττάκης τόνισε ότι αυτό δεν αφορά μόνο τη «Γαλάζια Πατρίδα» στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά τον σκληρό πυρήνα των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο.

Παράλληλα, άσκησε κριτική και στην ελληνική πλευρά, λέγοντας ότι όταν η Αθήνα δεν αξιοποιεί τα δικαιώματά της, για παράδειγμα με την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια νοτίως της Κρήτης, δίνει λάθος μηνύματα στην Τουρκία. Αποκάλυψε μάλιστα ότι, σύμφωνα με δική του πληροφόρηση, τον Δεκέμβριο του 2019 είχε διατυπωθεί προς το Μέγαρο Μαξίμου η άποψη ότι ήταν «χρυσή ευκαιρία» να γίνει επέκταση στα 12 μίλια νότια της Κρήτης, χωρίς τότε να προχωρήσει η κυβέρνηση.

Στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, ο Κοττάκης αναφέρθηκε στο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας και στην απουσία του Κώστα Καραμανλή. Υποστήριξε ότι τα συνέδρια έχουν αξία όταν γίνονται για ουσιαστική συζήτηση και αυτοκριτική, όχι ως κομματικές φιέστες. Όπως είπε, η Νέα Δημοκρατία οφείλει να αναρωτηθεί ποια κοινωνικά στρώματα εκπροσωπεί σήμερα, γιατί καταγράφει χαμηλές δημοσκοπικές επιδόσεις και πώς μπορεί να ανακτήσει ψυχική ενότητα.

Για τον Κώστα Καραμανλή, εκτίμησε ότι η απουσία του από το συνέδριο αποτελεί πολιτικό μήνυμα. Όπως είπε, αν πήγαινε και έμενε σιωπηλός, η σιωπή του θα εκλαμβανόταν ως συναίνεση. Αν μιλούσε, θα έπρεπε να αναφερθεί σε θέματα όπως οι υποκλοπές, τα Τέμπη, το κράτος δικαίου, οι κοινωνικές ανισότητες, η διαφθορά και τα ελληνοτουρκικά, γεγονός που θα μπορούσε να «ανατινάξει» το συνέδριο.

Αναφερόμενος στον Αντώνη Σαμαρά και στα σενάρια νέου κόμματος, σημείωσε ότι ο πρώην πρωθυπουργός φέρεται πιο κοντά στο να προχωρήσει παρά στο να μην προχωρήσει. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι οι πολιτικές ροές έχουν ήδη διαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό από τους ίδιους τους πολίτες και όχι αποκλειστικά από τους πρώην ηγέτες.

Το βασικό μήνυμα της παρέμβασης Κοττάκη ήταν ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε πολλαπλό σταυροδρόμι: εμπλοκή στον πόλεμο της Ουκρανίας, ρωσική δυσαρέσκεια, τουρκική κλιμάκωση στο Αιγαίο και εσωτερική πολιτική φθορά. Όπως προειδοποίησε, η περίοδος των εύκολων εξηγήσεων έχει τελειώσει και η χώρα χρειάζεται απαντήσεις.