Αναλύσεις
Η Ελληνική Υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου
Ανάλυση του Κρεσέντσιο Σαντζίλιο για ένα “καυτό θέμα”
- Το 1986 από τις Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα (Αθήνα-Κομοτηνή) εκδόθηκε το βιβλίο του (καθηγητή) Διεθνολόγου Μιχάλη Χρ. Σταυρινού Το πρόβλημα της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου – ένα βιβλίο ορόσημο για την ελληνική επιστήμη, από τα βασικότερα κείμενα επί του θέματος, αν όχι το βασικότερο, όχι μόνο σχετικά με τα επιστημονικά δεδομένα που στις σελίδες του πραγματεύονται με τον πλέον περιεκτικό και αποδεδειγμένο τρόπο, αλλά και ειδικά για όσο αφορά την αλήθεια και την αληθινή πραγματικότητα που διέπει και τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα σε έναν χώρο απόλυτα κρίσιμο για την Ελλάδα όπως είναι ο αιγαιακός, από Θάσο/Σαμοθράκη έως Κάρπαθο/Ρόδο και από Εύβοια έως την γραμμή νησιών Λήμνος-Ρόδος, αλλά και ανατολικότερα, για τον οποίο ως τώρα ακούμε μόνο τις φαντασιόπληκτες τουρκικές εκδοχές.
Ο Μιχάλης Χρ. Σταυρινός, συνεπικουρούμενος από την παγκόσμια εγκυρότητα μιας πλειάδας επιφανών αλλοδαπών επιστημόνων και μελετητών, εκθέτει στο τέταρτο κεφάλαιο του βιβλίου του την ακριβή «ραδιογραφία» της αιγαιακής υφαλοκρηπίδας, έτσι όπως διαμορφώθηκε στις χιλιετίες, ισχύει ολοσχερώς σήμερα και επιστημονικά επιβεβαιώθηκε στα αρτιότερα σχετικά πονήματα τα τελευταία 50 χρόνια.
Εδώ εμείς δεν θα κάνουμε τίποτα άλλο από το να ακολουθήσουμε τα βήματα, αλλά προπαντός τα λόγια του Μιχάλη Χρ. Σταυρινού (τα οποία από εδώ και πέρα θα διαβάζονται μέσα σε εισαγωγικά) και με βάση αυτήν την έκθεση – την οποία, ειρήσθω εν παρόδω, ο εκδότης Α. Ν. Σάκκουλας ατυχώς δεν μερίμνησε ως τώρα να επανεκδώσει μολονότι, στη σημερινή συγκυρία, εμφανίζει και περιέχει, και επιπλέον με διεθνή επιστημονικό πρόσημο, τρομερά ενδιαφέροντα στοιχεία υπέρ της Ελλάδας και των κυριαρχικών θέσεών της – θα πορευτούμε και θα προσπαθήσουμε να πληροφορήσουμε όσο γίνεται πιο ευκρινώς τους πολίτες που θα διαβάσουν αυτές τις γραμμές ή/και θα τις δώσουν σε άλλους να τις διαβάσουν.
(Σημειώνεται στο σημείο αυτό η έκδοση, μόλις πρόσφατα, του νέου βιβλίου του Μιχάλη Σταυρινού, με πλέον διεξοδικές αναλύσεις και όλα τα νεότερα νομικά και διακριτικά δεδομένα, με τίτλο: Το δίκαιο της Θάλασσας στην Ανατολική Μεσόγειο – Η Γεωστρατηγική Καταλυτικότητα των ΑΟΖ της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, από τις Εκδόσεις Τελεία – Πάργα, Λευκωσία, Κύπρος).
Βεβαίως ευκταίο είναι το παρόν κείμενο, αλλά προπαντός το βιβλίο του Μ. Σταυρινού όχι μόνο να διαβαστεί από τους αρμόδιους κυβερνώντες, αλλά προπαντός από τους ίδιους – σε ετούτη τη θεματολογία συνεχώς απόντες – να «εφαρμοστεί» στα διάφορα διεθνή fora ώστε να εμπεδωθεί η αλήθεια και εγκυρότητα του περιεχομένου του αναφορικά με την υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου την οποία η Τουρκία προσπαθεί να αγνοήσει ή και να αλλοιώσει προς όφελός της με αστήρικτα, αχαρακτήριστα φαντασιουργήματα και ύπουλες σοφιστείες.
Αυτή η Τουρκία λοιπόν και η συνήθης παραβατική συμπεριφορά της σε σχέση με το διεθνές δίκαιο και με αναφορά στο παρόν θέμα, την ακατάλυτη γεωλογική πραγματικότητα.
Απ’ ό, τι γνωρίζουμε, και κάλλιστα το γνωρίζει και η Τουρκία, το άρθρο 1 της Σύμβασης της Γενεύης (1958) αναγνωρίζει την υφαλοκρηπίδα των νησιών, αν και το θέμα της υφαλοκρηπίδας των νησιών, κι όχι μόνο, στην ουσία δεν είναι νομικής φύσης, αλλά μόνο γεωγραφικής και γεωλογικής μιας και αφορά εξόχως μια κατάσταση υπάρχουσα έτσι κι αλλιώς, ipso jure και ab initio., όπως συνηθίζουν να λένε οι ειδήμονες, μια γεωλογική κατάσταση που στο Αιγαίο παρουσιάζεται χωρίς λύση συνέχειας από τις ανατολικές ελληνικές ακτές ως τις απέναντι ακτές των ελληνικών νησιών και ακόμη παραπέρα.
Αλλά δεν είναι μόνο αυτό, γιατί και το άρθρο 121 της UNCLOS (1982) θεσπίζει για τα νησιά πλήρη δικαιώματα υφαλοκρηπίδας και επιπλέον ΑΟΖ.
Η έννοια αυτών των δύο άρθρων είναι νομικά απολύτως εφαρμοστέα στην αιγαιακή γεωμορφολογική πραγματικότητα η οποία επεκτείνεται βεβαίως από την ελληνική ανατολική στεριά έως τις δυτικές ακτές της Μικράς Ασίας (Τουρκίας), το θέλουν οι Τούρκοι ή όχι, με μια σχεδόν γενική βυθομετρική ομοιομορφία και έλλειψη διαχωριστικών τάφρων στη συμπαγή συνέχεια του βυθού του Αιγαίου.
Εναντίον της ακράδαντης λογικής αυτής της τοπικής γεωλογικής σύστασης οι Τούρκοι υποστηρίζουν πως η υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου είναι «τουρκική» ως δήθεν συνέχεια της Ανατολίας και επομένως τα νησιά απέναντι απ’ τις ακτές της Μικράς Ασίας είναι κι αυτά δήθεν πάνω στη τουρκική υφαλοκρηπίδα και είναι… τουρκικά!
Η άποψη αυτή, ωστόσο, και το επιχείρημα των Τούρκων είναι όχι μόνο νομικά αβάσιμη, αλλά και ουσιαστικά σαθρή, η σαθρότητα συμπαρασύροντας και την νομιμότητα, όπως θα δούμε στη συνέχεια.
Ας συγκεντρωθούμε όμως στο τι σημαίνει «ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα» και ποια είναι η γεωμορφολογία του Αιγαίου, κάτι που θα είναι χρήσιμο για την δικαίωση της απόδειξης της ελληνικότητας ολόκληρης της αιγαιακής υφαλοκρηπίδας.
Ως ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα θεωρείται και νοείται μια «φυσική προέκταση της στεριάς, δηλαδή της ακτής, είτε ηπειρωτικής είτε νησιώτικης», με κατεύθυνση το βάθος της θάλασσας, σε μια μορφή επικλινούς υποθαλάσσιου πλατώματος το οποίο όλο και περισσότερο βαθύνει ως ένα σημείο του γήινου φλοιού.
Από γεωλογική άποψη λοιπόν λέγεται υφαλοκρηπίδα «η υποθαλάσσια προέκταση της ακτής έως του σημείου όπου η κατηφόρα του βυθού γίνεται απότομη προς κάθετη κατεύθυνση. Αυτό σε γενικό κανόνα παρατηρείται στο υποβαθές των 200 μέτρων».
Ως προς την νομική έννοια της υφαλοκρηπίδας (ηπειρωτικής ή νησιώτικης), ως υφαλοκρηπίδα ορίζεται «ο βυθός και το υπέδαφος μιας υποθαλάσσιας περιοχής η οποία είναι η συνέχεια των ακτών, αρχίζει αμέσως μετά το όριο των χωρικών υδάτων (12 ν.μ. ως επί το πλείστον, 6 ν.μ. στην Ελλάδα του φόβου και της υποταγής, εκτός από το Ιόνιο), για να φτάσει έως το βάθος των 200 μέτρων, αλλά και βαθύτερα μέχρι εκεί όπου είναι εφικτή η εκμετάλλευση των φυσικών πλουτοπαραγωγικών πόρων».
Κατά τα άλλα, το άρθρο 76 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) δηλώνει ότι η υφαλοκρηπίδα ενός παράκτιου κράτους αποτελείται από τον θαλάσσιο βυθό και το υπέδαφός του που εκτείνεται πέρα της χωρικής του θάλασσας μέχρι μια απόσταση 200 ν.μ. από τις γραμμές εκκίνησης του πλάτους της χωρικής θάλασσας. Εξάλλου, το μέγεθος της υφαλοκρηπίδας ισούται με εκείνο της αντίστοιχης ΑΟΖ.
- Γεωμορφολογικά το Αιγαίο Πέλαγος λίγο μοιάζει με πέλαγος και πολύ περισσότερο μοιάζει με μεγάλη βαθειά λίμνη, για όσο αφορά το βάθος του: όντως το χαρακτηρίζει πολύ έντονα μια βασική ομοιομορφία βυθού μεταξύ 200 και 600 μέτρων. Αυτό σημαίνει πως «το μέσο βάθος όλου του Αιγαίου είναι γύρω στα 362 μέτρα», αρκετά μικρό για μια θάλασσα.
Σε πολύ λίγες περιοχές το βάθος είναι μεγαλύτερο, εκεί όπου βρίσκονται και οι δυο μοναδικές χαράδρες που “σπάνε” την γενική ομοιομορφία του, και οι δύο κάθετα (και αυτό είναι σημαντικό) από τις ελληνικές προς τις τουρκικές ακτές:
η μια, «από το νοτιότερο μέρος της Πελοποννήσου και τα Κύθηρα» σε μια γραμμή που περνά «βόρεια της Κρήτης προς Κάρπαθο και Ρόδο έως τη νοτιότερη “γωνία” της Μικράς Ασίας», μια χαράδρα ωστόσο η οποία ουσιαστικά βρίσκεται στο τελικό νότιο σημείο του Αιγαίου συνορεύοντας με τη Μεσόγειο,
ενώ η δεύτερη χαράδρα, πολύ μικρότερη, κάθετη επίσης μεταξύ των ελληνικών και τουρκικών ακτών, «ξεκινάει από τη Σαμοθράκη και Ίμβρο και πηγαίνει μέχρι τη νοτιότερη άκρη της χερσονήσου του Αγίου Όρους και τις βόρειες Σποράδες».
Στη πρώτη χαράδρα βρίσκεται και το μεγαλύτερο βάθος του Αιγαίου στα 2.658 μέτρα, μεταξύ Κρήτης και Μήλου.
Όσο για την γεωλογική σύνθεση του Αιγαίου, η όλη περιοχή ανήκει στο Αλπικό σύστημα και αποτελεί κομβικό σημείο ανάμεσα στις δύο οροσειρές: την Ελληνίδα και την Τουρκική, με πολλαπλές «μικρές λεκάνες και τάφρους που δημιουργήθηκαν μετά από κατακρημνίσεις και μετατοπίσεις στην Μιόκενο περίοδο». Εξάλλου, οι οροσειρές της Νότιας Ευρώπης και εκείνες της Βόρειας Αφρικής (Άτλαντας) είναι επίσης δημιουργία της Αλπικής ορογένεσης.
Όλα ετούτα βεβαίως είναι η συνέπεια του αναμφισβήτητου γεγονότος των μεταβολών του γήινου φλοιού, μεταβολές που “κωδικοποιήθηκαν” μέσα στις αναγνωρίσεις της «θεωρίας των τεκτονικών φύλλων», δηλαδή των γήινων στρωματώσεων σε συνεχή κίνηση μεταξύ τους, μια θεωρία η οποία εντέλει και σημασιολογικά προσφέρει την καλύτερη εξήγηση σε οτιδήποτε συμβαίνει στα βάθη των θαλασσών και ωκεανών, από τα αδιάκοπα «μεταβαλλόμενα τεκτονικά ρήγματα, την διαφοροποίηση των γεωλογικών στρωμάτων και την κίνηση των ηπείρων έως την ίδια δημιουργία των ωκεανών, την απομάκρυνση των ηπείρων και την μετακίνηση των μαγνητικών πόλων της γης».
Είναι ακριβώς η θεωρία των τεκτονικών φύλλων που δικαιολογεί και εξηγεί όχι μόνο την ύπαρξη των προεκτάσεων των ακτών μέσα στη θάλασσα (κατασκευή του υφαλοπλαίσιου), αλλά και τον τρόπο δημιουργίας αυτών των προεκτάσεων, την κατεύθυνσή τους και επομένως την συνάφεια τους με τη στεριά απ’ όπου ξεκινούν.
Όλοι οι εγκυρότεροι και ανεξάρτητοι επιστήμονες αποδέχονται πλήρως το περιεχόμενο και τα συμπεράσματα αυτής της θεωρίας βασισμένης σε εκτεταμένες; έρευνες, παρατηρήσεις, εμπειρίες και αποδεδειγμένες υποθέσεις.
Με βάση λοιπόν αυτή τη θεωρία και τα πρακτικά της αποτελέσματα, η κατάσταση στο Αιγαίο, από τις ελληνικές ανατολικές ακτές έως ένα σημείο της ίδιας της τουρκικής δυτικής στεριάς έχει ως εξής:
η υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου Πελάγους «είναι η φυσική προέκταση της ελληνικής στεριάς, ενώ η συνέχεια της καθαυτού τουρκικής στεριάς ΣΤΑΜΑΤΆ σε μια καμπύλη γραμμή περίπου παράλληλη προς τις τουρκικές δυτικές ακτές στο Αιγαίο και στα ανατολικά των ιδίων ακτών ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΧΩΡΑ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΑΣ (Μ. Ασίας), και μάλιστα σε απόσταση μερικών μιλίων από τη θάλασσα»(Μ. Σταυρινός, Το πρόβλημα της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο, σελ. 71-73).
Για να κατανοηθεί πλήρως η ως άνω κατάσταση, βασική είναι η συμφωνία των σημαντικότερων γεωλόγων για τα τρία πολύ σημαντικά φαινόμενα που προνοεί η «θεωρία των τεκτονικών φύλλων»:
α) για το γεγονός ότι ο φλοιός της γης χωρίζεται σε λιθοσφαιρικά φύλλα
β) για το ότι αυτά τα φύλλα συμβάλλουν στην μετακίνηση των ηπείρων
γ) για το ότι όλο το Αιγαίο, «όλη η ελληνική στεριά και μια λωρίδα της δυτικής ακτής της Τουρκίας πριν από την πρώιμη Πλειόκενο γεωλογική περίοδο ήταν μια άνευ λύσης συνέχειας στεριά με το όνομα Αιγαία ή Αιγίς ή Αιγαιίς»
δ) για την «ύπαρξη 12 μεγάλων λιθοσφαιρικών φύλλων και μερικών άλλων μικρότερων που κινούνται σε συμπαγή μορφή (μονοκόμματα) στην επιφάνεια του γήινου φλοιού».
Δύο απ’ αυτά τα γενικώς αποδεκτά φύλλα «είναι το Ελληνικό (ή η λεγόμενη Αιγαία) και το Τουρκικό, τα οποία, μαζί με το Αδριατικό φύλλο, δημιουργήθηκαν ως υποδιαιρέσεις δύο μεγαλύτερων φύλλων, το Ευρασιατικό και το Αφρικανικό, μετά από τη αλληλοσύγκρουση αυτών των δύο τελευταίων».
Έτσι, με την σύμφωνη γνώμη και γνώση των περισσότερων γεωλόγων, τα καθορισμένα «σύνορα» του ελληνικού ή αιγαίου φύλλου είναι αναμφισβήτητα τα εξής:
- – στον βορρά, ακολουθούν περίπου τα ίδια γεωγραφικά ελληνικά σύνορα
- – στον νότο, περνούν από τις βόρειες ακτές της Κρήτης σε μια γραμμή πάνω από Κάσο και Κάρπαθο δυτικά της Ρόδου
- – στα δυτικά, σχεδιάζουν ένα τόξο που περνά μέσα από το Ιόνιο πέλαγος με κατεύθυνση ίδια με εκείνη των ελληνικών δυτικών ακτών περιλαμβάνοντας τα Ιόνια νησιά, ενώ
- – στα ανατολικά, «τα σύνορα του ελληνικού φύλλου τοποθετούνται επάνω στις δυτικές τουρκικές ακτές σε μια απόσταση μερικών μιλίων από τη θάλασσα» προς το εσωτερικό της στεριάς.
Ακριβώς «από αυτά τα ανατολικά όρια του ελληνικού φύλλου και μερικά μίλια πάνω στη δυτική ακτή της Τουρκίας ξεκινά του τουρκικό τεκτονικό φύλλο» με ανατολική κατεύθυνση περιλαμβάνοντας όλον τον υπόλοιπο γεωγραφικό τουρκικό χώρο.1
Αυτό σημαίνει πολύ απλά αλλά τεκμηριωμένα πως «το Αιγαίο ανήκει στο ελληνικό τεκτονικό φύλλο και επομένως όλη η αιγιακή υφαλοκρηπίδα αποτελεί φυσική προέκταση της ελληνικής στεριάς».
Αντιθέτως, «το τουρκικό είναι ένα τελείως ξεχωριστό τεκτονικό φύλλο το οποίο τελειώνει σε μια καμπύλη γραμμή εντός της δυτικής τουρκικής ακτής και ως εκ τούτου δεν έχει απολύτως καμία μορφογεωλογική συνέχεια με το ελληνικό τεκτονικό φύλλο του Αιγαίου».
- Τώρα, έχοντας υπόψη τα γεωλογικά φαινόμενα που πραγματοποιήθηκαν πριν από 200 εκατομμύρια χρόνια όταν η ενιαία υπερήπειρος Πανγαία (όπως ο Alfred Wegener ονόμασε τον πρώτο, εγγενή γεωλογικό πυρήνα του πλανήτη γη) άρχισε να “διασπάται” δημιουργώντας τις σημερινές ηπείρους με συνεχείς μετακινήσεις και πως μέσα στα χρονικά πλαίσια αυτών των φαινομένων υπήρξε δυνατή η απόδειξη, εκ μέρους του επιφανέστερου ίσως γεωλόγου M. W. Mc Elhinny στις μελέτες του για τα τεκτονικά φύλλα2 ότι «ολόκληρο το σημερινό τουρκικό έδαφος αποτελούσε μέρος του Αραβικού τεκτονικού φύλλου το οποίο, ενωμένο με το Αφρικανικό φύλλο, βρισκόταν σε πολύ απομακρυσμένη θέση σχετικά με την σημερινή όταν η Πανγαία άρχισε να “χωρίζεται”, εκείνη ακριβώς την περίοδο η Ελλάδα και το Αιγαίο – και μαζί όλη η Βαλκανική, Ιταλική και Ιβηρική χερσόνησος – ήταν τοποθετημένες, ήδη από 170 εκατομμύρια χρόνια, στα ίδια σημαία όπου βρίσκονται και τώρα».
Αρκετά αργότερα ο τουρκικός και ο αραβικός χώρος μετακινήθηκαν για να τοποθετηθούν εκεί όπου αντίστοιχα βρίσκονται σήμερα, «υποχρεώνοντας υπό την πίεση της σύγκρουσης την Αιγαία να βυθιστεί από κάτω».
Αυτή υπήρξε και η αιτία της δημιουργίας και ύπαρξης των δύο ξεχωριστών φύλλων, του ελληνικού από το Ιόνιο, όλη τη στεριά της Ελλάδας, το Αιγαίο Πέλαγος έως μερικά μίλια εντός και υπό της ανατολικής Ανατολίας (Μ. Ασίας) και του τουρκικού από τις δυτικές ακτές της Τουρκίας και ανατολικά έως το τέλος της τουρκικής γεωγραφικής επικράτειας.
Αυτό προφανέστατα σημαίνει πως η λεγόμενη «υφαλοκρηπίδα» της Τουρκίας δεν έχει καμία σχέση με την ελληνο-αιγαιακή υφαλοκρηπίδα που φτάνει έως και πέρα των δυτικών τουρκικών ακτών, ή, για να το πούμε καλύτερα, η “ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ” Τουρκία δεν έχει ΚΑΜΙΑ ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΥΦΑΛΟΚΡΗΠΙΔΑ ΠΟΥ ΝΑ ΕΚΤΕΙΝΕΤΑΙ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ!!, πολύ απλά γιατί ο καθεαυτού γεωλογικός όγκος της Τουρκίας φτάνει έως το Αιγαίο μόνο υπό τη μορφή των δυτικών γεωγραφικών ακτών χωρίς υποθαλάσσιες προεκτάσεις μιας και κάτω απ’ αυτόν τον όγκο βρίσκεται το ελληνικό τεκτονικό φύλλο, δηλαδή η ελληνική υφαλοκρηπίδα!
Στη συνέχεια ο ίδιος ο Mc Elhinny με τις μελέτες του περί των μαγνητικών πόλων της γης επιβεβαίωσε το συμπέρασμα ότι «η Τουρκία αποτελεί τελείως ξεχωριστό χώρο ΚΑΙ σε σχέση με το Αιγαίο αλλά ΚΑΙ γενικότερα με όλον τον ευρωπαϊκό ηπειρωτικό χώρο», έτσι ώστε τα σύνορα του τουρκικού χωρικού όγκου να βρίσκονται γεωλογικά ως εξής:
1) στα βόρεια: σε μια γραμμή από Κασπία θάλασσα, Καύκασο, Μαύρη Θάλασσα
2) στα νότια: σε μια γραμμή παράλληλη με τις γεωγραφικές μεσογειακές ακτές της Τουρκίας, εφαπτόμενη ανατολικά με τον αφρικανικό γεωλογικό χώρο
3) στα δυτικά: σε μια κάθετη καμπύλη γραμμή βορρά-νότου παράλληλη με τις γεωγραφικές ακτές της Τουρκίας όπου τελειώνει (ή αρχίζει) ο ελληνικός αιγαιακός χώρος.
Αυτό πάει να πει – και το επαναλαμβάνουμε για πάσα χρήση – πως η λεγόμενη τουρκική, ή της Ανατολίας, υφαλοκρηπίδα δεν έχει απολύτως καμία σχέση με το Αιγαίο Ή ΜΑΛΛΟΝ ΚΑΛΥΤΕΡΑ, ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΘΟΛΟΥ ΜΙΑ ΚΑΠΟΙΑ ΠΡΟΕΚΤΑΣΗ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΥΦΑΛΟΚΡΗΠΙΔΑΣ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ, ένα Αιγαίο το οποίο μορφογεωλογικά, και κατά γενική κατάφαση των κυριοτέρων επιστημόνων γεωλόγων, είναι ΜΌΝΟ η συνέχεια της ηπειρωτικής ελληνικής στεριάς αποτελώντας έναν ενιαίο χώρο και επομένως το ξεχωριστό τεκτονικό ελληνικό φύλλο, όταν η αιγαιακή περιοχή υπέστη κατάπτωση (κατακρήμνιση) το αποτέλεσμα της οποίας υπήρξε ο σχηματισμός του Αιγαίου Πελάγους στο οποίο μόνο τα υψηλότερα επίπεδα έμειναν έξω από τα νερά δημιουργώντας τα σημερινά διάσπαρτα νησιά.3
Αυτό σημαίνει ακόμα και μια βασική πραγματικότητα η οποία αφαιρεί από τις τουρκικές φαντασιώσεις/”απαιτήσεις” οποιαδήποτε αλήθεια ή αληθοφάνεια, σημαίνει δηλαδή ότι αν υποθέσουμε πως υπάρχει κάποια τουρκική υφαλοκρηπίδα ή, όπως αρέσκονται να την ονομάζουν οι Τούρκοι, “υφαλοκρηπίδα της Ανατολίας”, αυτή δεν φτάνει ούτε καν στις τουρκικές δυτικές ακτές της Μικράς Ασίας, απέναντι από τα ελληνικά ανατολικά νησιά, αλλά σταματάει αρκετά μίλια πριν απ’ αυτές τις ακτές(!!),
όπερ σημαίνει ακόμα πως τα ανατολικά ελληνικά νησιά (από τη Λήμνο έως τη Ρόδο) ανήκουν καθ’ ολοκληρία στην ελληνική υφαλοκρηπίδα αφού ανήκουν αποκλειστικά στο ελληνικό τεκτονικό φύλλο, όπως αναγνωρίζουν οι πιο έγκριτοι γεωλόγοι του κόσμου.
Ουσιαστικά, στο ανατολικό Αιγαίο και ανατολικά των ελληνικών ανατολικών νησιών (Λήμνος → Ρόδος) δεν υπάρχει – repetita juvant – τουρκική υφαλοκρηπίδα, αλλά απλά και μόνο ο όγκος μιας γεωλογικής και γεωγραφικής ακτής που “σκεπάζει” σε φάρδος μερικών μιλίων την ελληνική υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου που είναι από κάτω.
Κι αυτήν την κατάσταση σε τίποτα δεν αλλάζει το δήθεν επιχείρημα/αυταπάτη των Τούρκων (που είναι εξάλλου και το μοναδικό δήθεν “βασικό” τους!) ότι «η Ελλάδα, ο βυθός του Αιγαίου και η χερσόνησος της Ανατολίας (Μ. Ασίας) ανήκουν στο ίδιο Αλπικό γεωσυγκλινές (Alpine geosyncline)» οπότε, κατά τη γνώμη τους, «ο βυθός του Αιγαίου αποτελεί «φυσική προέκταση» της χερσονήσου της Ανατολίας(!) και τα νησιά είναι απλά «εξογκώματα» αυτής της προέκτασης»!
- Η τουρκική επίκληση του Αλπικού γεωσυγκλινούς ως επιχείρημα υπέρ της άποψής τους καταρρίπτεται παταγωδώς από τα βασικά, εκ των ουκ άνευ,
αποτελέσματα των επιστημονικών ερευνών των πλέον έγκυρων γεωλόγων όπως εκτίθενται εναργώς στις σελ. 83-84 από τον Μιχάλη Σταυρινό στο βιβλίο του Το πρόβλημα της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο:
«Ο τρόπος δημιουργίας του Αλπικού γεωσυγκλινούς (γεωλογική ζώνη) και τα γεωλογικά φαινόμενα που μεσολαβούν για τον σχηματισμό του (βύθισμα της ζώνης, υποχωρήσεις στρωμάτων κάτω από πιέσεις και δημιουργία ρωγμών και διπλωμάτων, ανυψώσεις και συγκρούσεις), διαψεύδουν από μόνα τους ισχυρισμούς των Τούρκων μια που τα φαινόμενα αυτά προκαλούν «σπασίματα» του φλοιού της γης και γεωλογικές διακοπές της «φυσικής προέκτασης», παρά ενότητα του «γεωσυγκλινούς χώρου».
«Το γεγονός ότι η Ελλάδα, ο βυθός του Αιγαίου και η χερσόνησος της Ανατολίας ανήκουν στο ίδιο γεωσυγκλινές δεν αμφισβητείται από τη στιγμή που αυτό δεν αντικρούει την ύπαρξη των τριών τεκτονικών φαινομένων για τα οποία γίνεται λόγος πιο πάνω. Αντίθετα, τα πιο πάνω φαινόμενα μπορούν τέλεια να στηρίξουν της ύπαρξη αυτού του γεωσυγκλινούς για τους εξής λόγους:
Πρώτο, η ύπαρξη ενός κοινού γεωσυγκλινούς δεν στηρίζει από μόνη της τη γεωλογική συνέχεια μεταξύ εδαφών στις αντίθετες πλευρές»(οι υπογραμμίσεις του γράφοντος το παρόν). «Αντίθετα, η ύπαρξη αυτού του γεωσυγκλινούς στηρίζει μάλλον διακοπή της γεωλογικής συνέχειας μεταξύ των δύο πλευρών της κεντρικής του ζώνης (οι υπογραμμίσεις του γράφοντος το παρόν).
Ακόμα, η δημιουργία αυτού του γεωσυγκλινούς άρχισε την ίδια γεωλογική εποχή – την Μιόκαινο – κατά την οποία η περιοχή του Αιγαίου όπως και η κεντρική Τουρκία υπέστησαν εκτεταμένες εκτοπίσεις και κατακρημνίσεις που θρυμμάτισαν την περιοχή σε μικρές «λεκάνες». Απ’ αυτή τη χρονική «σύμπτωση» και τη γεωλογική συνέχεια μεταξύ των πιο πάνω τριών τεκτονικών φαινομένων και του παρόντος, μπορεί να υποστηριχθεί ότι αυτό το τελευταίο φαινόμενο (η δημιουργία του γεωσυγκλινούς) υπήρξε αποτέλεσμα των πρώτων δηλαδή οριζόντιων κινήσεων των ηπείρων και των συμπιέσεων από τις συγκρούσεις μεταξύ τους.
Παραπέρα, το γεγονός ότι η ελληνική στεριά μαζί με το Αιγαίο ανήκουν στο ίδιο τεκτονικό φύλλο, ενώ η Τουρκία σε άλλο, δεν διαγράφεται από την ύπαρξη αυτού του κοινού γεωσυγκλινούς. Να σημειωθεί επίσης ότι στο ίδιο Αλπικό γεωσυγκλινές ανήκουν πολλές ευρωπαϊκές και ασιατικές χώρες, παρόλο ότι ανήκουν σε πολλά διαφορετικά φύλλα, ΚΑΙ ΚΑΝΕΝΑΣ ΔΕΝ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΕΙ ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΜΟΝΟ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΕΠΕΙΔΗ ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΓΕΩΣΥΓΚΛΙΝΗ ΖΩΝΗ!»4 (υπογραμμίσεις, κεφαλαία, θαυμαστικό και έντονη γραφή από τον γράφοντα το παρόν).
Εκείνο που είναι ξεκάθαρο, και το αναφέρει ο D. W. Bowett στο έργο του, «είναι ότι για όσο αφορά την Ελλάδα και την υφαλοκρηπίδα της το κριτήριο «”φυσική προέκταση” δεν περιορίζεται μόνο στις ηπειρωτικές ακτές, αλλά αναφέρεται και στα νησιά, μια που δικαιούνται τη δική τους “φυσική προέκταση” η οποία υπάρχει σαν φυσικό γεγονός».
Επομένως είναι αναγκαίο να επανεπιβεβαιωθεί το αξίωμα, ή η αρχή, ότι «η απόδοση υφαλοκρηπίδας σε μια συγκεκριμένη εδαφική περιοχή προέρχεται όχι τόσο από κάποιο θεσμό ενός νομικού δικαιώματος όσο βασικά από το ίδιο το γεωλογικό γεγονός της ενότητας (συνέχειας) μεταξύ στεριάς και υφαλοκρηπίδας. Κατά συνέπεια, αν υπάρχει γεωλογική συνέχεια μεταξύ ενός νησιού και μιας υφαλοκρηπίδας – σαν φυσικό γεγονός – τότε η υφαλοκρηπίδα μπορεί να θεωρείται ότι ανήκει στο νησί ακριβώς όπως θα ανήκε και σε οποιαδήποτε στεριά»(D. W. Bowett, The Legal Regime of Islands in International Law, New York, 1979).
- Ετούτων και όσων άλλων έως εδώ δοθέντων, τελικά και συμπερασματικά, και μιά για πάντα, η βαρύνουσα επιστημονική θέση αναφορικά με την «κατάσταση» στο Αιγαίο είναι η ακόλουθη:
Α) «η υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου αποτελεί μια αδιάκοπη ενότητα, όπως φαίνεται από την γεωμορφολογία του χώρου, την γεωλογία του βυθού, το ομοιόμορφο βάθος στο μεγαλύτερο μέρος του και τέλος από την έλλειψη πραγματικά μεγάλων χαραδρών (τάφρων) που να διακόπτουν την “φυσική συνέχεια” του βυθού του Αιγαίου», και
Β) «με αδιάσειστα στοιχεία αποδεικνύεται ότι ολόκληρη η περιοχή του Αιγαίου αποτελεί “φυσική προέκταση” της ελληνικής στεριάς και ότι τα ελληνικά από κυριαρχικής και εθνολογικής πλευράς νησιά αποτελούν “εξογκώματα” αυτής της “φυσικής προέκτασης” και όχι της Τουρκίας, όπως υποστηρίζουν οι Τούρκοι»(εν γνώσει τους λανθασμένα και παράνομα, προσθέτουμε εμείς).
Ως εκ τούτου, αυτή πρέπει να είναι και η επίσημη πολιτική θέση όλων των ελληνικών κυβερνήσεων, ακριβώς επειδή βασίζεται σε απολύτως σαφή και ακριβή επιστημονικά δεδομένα και κατηγορηματικές και ακριβείς περιγραφές επιφανών ξένων γεωλόγων.
Η ίδια αυτή θέση είναι και εκείνη την οποία οι ελληνικές κυβερνήσεις πρέπει να κοινοποιήσουν διεθνώς σε ΕΕ και ΟΗΕ ώστε όλα τα κράτη να γνωρίζουν τα αληθή στοιχεία ύπαρξης της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο, η οποία βεβαίως “συμπαρασύρει” και εκείνη της ΑΟΖ, μιας και ΑΟΖ = υφαλοκρηπίδα και το αντίστροφο.
Η διεθνής κοινοποίηση είναι απολύτως απαραίτητη για την δικαίωση και εφαρμογή, όπου και όταν δει, των ελληνικών όχι μόνο νομικών αλλά και γεωλογικών δικαιωμάτων κυριαρχίας ενάντια στον σφετερισμό που επιχειρείται μέσω των σαθρών τουρκικών “δήθεν συμπερασμάτων”, τα οποία ποτέ η Ελλάδα δεν αντέκρουσε και γι’ αυτό είναι και εκείνα που οι ξένοι κυβερνώντες γνωρίζουν αγνοώντας την αληθινή πραγματικότητα “επί του εδάφους “!
Την γεωλογική και γεωμορφολογική κατάσταση στο Αιγαίο κανείς ξένος κυβερνών δεν μπήκε ποτέ στον κόπο να μάθει. Μέγας καιρός είναι να την γνωρίσουν και καιρός είναι επίσης το βιβλίο Το πρόβλημα της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο του Μιχάλη Χρ. Σταυρινού όχι μόνο να επανεκδοθεί στα ελληνικά ως έχει, αλλά και να μεταφραστεί στις κυριότερες γλώσσες της Ευρώπης για όλα τα μέλη της ΕΕ και του ΟΗΕ.
Μετά από όλα ετούτα. είναι ηλίου φαεινότερο πως ο σωστότερος τίτλος του παρόντος κειμένου ασφαλώς δεν μπορεί παρά να είναι Η ελληνική υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου.
Κρεσέντσιο Σαντζίλιο
Ελληνιστής
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
* Όλες οι σημειώσεις ανήκουν βεβαίως στο ίδιο βιβλίο του Μιχάλη Χρ. Σταυρινού Το πρόβλημα της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο.
1) “The Undersea”, N. C. Flemming, Cassel-London, 1977, κεφάλαιο 1 The Ocean Floor, σελ. 29. Κατά τα άλλα, η επιβεβαίωση της θεωρίας των τεκτονικών φύλλων στα οποία χωρίζεται ο φλοιός της Γης τεκμηριώνεται σε πλήθος συγγραμμάτων διακεκριμένων γεωλόγων, εκ των οποίων ενδεικτικά το έργο του Smiley J. Charles, Plate Tectonics-Assenssments and Reassenssments, USA, 1974, σελ.148 και το έργο των Xavier Le Pichon/Jean Francheteau/Jeran Bonnin, Plate Tectonics, Amsterdam, σελ. 82-83.
2) M.W. Mc Elhinny, Paleomagnetics Poles and Plates Tectonics, Cambridge, 1973.
3) Αυτή είναι και η βασική άποψη αρκετών γεωλόγων, όπως οι A. E. M. Nairn, W.H. Kanes κι όπως επίσης της New Encyclopedia Brittanica, 15η έκδοση, τόμος 1, σελ. 122-123.
4) Λ.χ. το Ευρασιατικό φύλλο, το Αδριατικό φύλλο, εκείνο του Ιράν και, μερικώς, το Αραβικό.
……………………………………………………………………………………………….
GEOPOLITICO
Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση
Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ και εξετάζει τη σύγκρουση συμφερόντων γύρω από το LNG και τον Κάθετο Διάδρομο.
Τις εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, τον ανταγωνισμό για τη διακίνηση φυσικού αερίου προς την Ευρώπη και την ενίσχυση της συνεργασίας με την Ινδία ανέδειξε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News». Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκε η ανάγκη η Αθήνα να προχωρήσει τους ενεργειακούς και αμυντικούς σχεδιασμούς της, απέναντι στην προσπάθεια της Άγκυρας να ενισχύσει τον περιφερειακό της ρόλο.
Κεντρικό θέμα αποτέλεσε η πληροφορία που μετέφερε ο παρουσιαστής για την υποβολή αιτήματος από τη Nexans προς τις ελληνικές αρχές, προκειμένου να κινηθεί η διαδικασία έκδοσης NAVTEX για τις εργασίες του Great Sea Interconnector.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ακολουθεί η εξέταση του αιτήματος από την αρμόδια διυπουργική επιτροπή, η εισήγηση προς τον υπουργό Εξωτερικών και, μετά την έγκριση, η προώθησή του στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας για την έκδοση της σχετικής αναγγελίας. Ο ίδιος τοποθέτησε τις πιθανές εξελίξεις στα τέλη Οκτωβρίου ή στις αρχές Νοεμβρίου, επικαλούμενος πληροφορίες από πηγές του.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υποστήριξε επίσης ότι, βάσει της ενημέρωσης που διαθέτει, δεν έχει υποβληθεί αντίστοιχο αίτημα αδειοδότησης προς την Τουρκία. Περιέγραψε ως διαφορετικό ζήτημα την ενημέρωση των χωρών της περιοχής για τις εργασίες και κάλεσε την ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει στο επόμενο βήμα, χωρίς να αφήσει περιθώριο επιβολής τουρκικών απαιτήσεων.
Η ενεργειακή σύγκρουση πίσω από τη διπλωματία
Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στην αναφερόμενη απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα και στον τρόπο με τον οποίο την παρουσίασαν τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Ο παρουσιαστής μετέφερε δημοσιεύματα της Hürriyet και του Haber Global, επισημαίνοντας ότι επιχειρούν να συνδέσουν την εξέλιξη με ενδεχόμενη υποβάθμιση της Ελλάδας και αλλαγή των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αυτή αποτελεί τουρκική ανάγνωση και δεν αποδεικνύει από μόνη της μεταστροφή της αμερικανικής πολιτικής.
Στη δική του ανάλυση, το ουσιαστικό διακύβευμα βρίσκεται στον ανταγωνισμό για το LNG και στις υποδομές μεταφοράς φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά. Συνέδεσε τον ελληνικό Κάθετο Διάδρομο με τις κινήσεις της τουρκικής BOTAŞ και τις συνεργασίες της με αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα επιδιώκει μεγαλύτερο μερίδιο στη διακίνηση και εμπορία αερίου.
Η Τουρκία, όπως ανέφερε, επιχειρεί να αξιοποιήσει αγωγούς, εγκαταστάσεις LNG, αποθηκευτικούς χώρους και διασυνδέσεις, ώστε να εξελιχθεί σε περιφερειακό κέντρο αναδιανομής ενέργειας. Κατά τον ίδιο, αυτή η επιδίωξη δημιουργεί ανταγωνιστικές πιέσεις προς τους ελληνικούς σχεδιασμούς.
Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο παρατεταμένης μεταβατικής περιόδου στην αμερικανική πρεσβεία. Αντιπαρέβαλε την πολιτική πρόσβαση που αποδίδει στον Τομ Μπάρακ στην Άγκυρα με την ανάγκη η Αθήνα να διαθέτει συνομιλητή με εμπειρία και επιρροή στην Ουάσιγκτον.
Στο πλαίσιο της συζήτησης για πιθανή διαδοχή, αναφέρθηκε στα ονόματα των Γκας Μπιλιράκη, Τζον Κατσιματίδη και Τζον Τζορτζ, παρουσιάζοντάς τα ως ονόματα που ακούγονται και εκφράζοντας προτίμηση για τον Μπιλιράκη.
Ελλάδα, Κύπρος και Ινδία: Από τις επαφές στη βιομηχανική συνεργασία
Ξεχωριστή θέση είχε η προσέγγιση Ελλάδας–Ινδίας, με αφορμή τις επαφές του Ινδού αξιωματούχου Ρατζές Κουμάρ Σινγκ στην Αθήνα, έπειτα από την παρουσία του στην Κύπρο.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στη συνάντηση με τον Θανάση Δαβάκη και στην επίσκεψη στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας, δίνοντας έμφαση στις συζητήσεις για την αμυντική βιομηχανία και την ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών. Εκτίμησε ότι η συνεργασία μπορεί να αποκτήσει συγκεκριμένο τεχνολογικό και βιομηχανικό περιεχόμενο, ακόμη και μέσα από συμπαραγωγές οπλικών συστημάτων.
Για την κυπριακή διάσταση, στάθηκε στην επίσκεψη του Ινδού αξιωματούχου στην Πράσινη Γραμμή και στην προβολή εικόνων από τη διχοτομημένη Λευκωσία σε ινδικά μέσα. Κατά την εκτίμησή του, η ανάδειξη των συνεπειών της τουρκικής εισβολής έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία.
Συνέδεσε, επίσης, τις αμυντικές επαφές με τον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης, τον IMEC. Υποστήριξε ότι το Νέο Δελχί αντιμετωπίζει την Ελλάδα και την Κύπρο ως κρίσιμους εταίρους για την πρόσβασή του στην ευρωπαϊκή αγορά, μέσα από ένα πλέγμα λιμενικών, εμπορικών και στρατηγικών συνεργασιών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Θεσσαλονίκη, την οποία παρουσίασε ως λιμάνι που διεκδικεί σημαντικό ρόλο στη μεταφορά ινδικών εμπορευμάτων προς τα Βαλκάνια. Τόνισε, πάντως, ότι ένας τέτοιος σχεδιασμός προϋποθέτει αναβάθμιση των υποδομών και αξιόπιστη εμπορευματική σιδηροδρομική σύνδεση.
Τριβές ανάμεσα σε Άγκυρα και Μπακού
Η εκπομπή εξέτασε ακόμη τις εντάσεις που, σύμφωνα με τον παρουσιαστή, καταγράφονται στις σχέσεις Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν, με αφορμή το ζήτημα της μαντίλας στα σχολεία.
Ο ίδιος περιέγραψε αντιδράσεις από τουρκικούς κυβερνητικούς κύκλους και απαντήσεις από την αζερική πλευρά, η οποία επικαλείται τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους και απορρίπτει παρεμβάσεις στα εσωτερικά της. Εκτίμησε ότι η αντιπαράθεση αναδεικνύει όρια στην τουρκική επιρροή επί του Μπακού.
Ταυτόχρονα, απέρριψε τις αναφορές περί πραξικοπήματος και καθόδου στρατού στους δρόμους, αναφέροντας ότι σχετικά βίντεο που κυκλοφόρησαν ήταν προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης. Οι τριβές που περιέγραψε παρουσιάστηκαν ως ένδειξη πίεσης στη σχέση των δύο χωρών, χωρίς να τεκμηριώνουν από μόνες τους οριστική στρατηγική ρήξη.
Ο Καπετανίδης στην Israel Hayom και η αμυντική σχέση με το Ισραήλ
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στάθηκε ιδιαίτερα στο άρθρο του αρχισυντάκτη του Geopolitico.gr, Χρήστου Κωνσταντινίδη, στην Israel Hayom, με αναφορά στη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και στην ιστορία του Νίκου Καπετανίδη.
Ανέδειξε τη σημασία της παρουσίασης σε ισραηλινό μέσο της δράσης του Πόντιου δημοσιογράφου, ο οποίος κατέγραφε τις διώξεις και τις σφαγές και οδηγήθηκε στην αγχόνη από το κεμαλικό καθεστώς. Αναφέρθηκε επίσης στην παρουσία του Τοπάλ Οσμάν στο άρθρο και στη σύνδεσή του με τη βία σε βάρος ελληνικών και αρμενικών πληθυσμών.
Στη συνέχεια παρουσίασε βασικά σημεία ανάλυσης του Σάι Γκαλ για την αμυντική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ, δίνοντας έμφαση στην εκτίμηση ότι η Ελλάδα αποκτά ευρύτερο στρατηγικό και βιομηχανικό ρόλο, πέρα από την αγορά εξοπλισμών.
Χρήστος Κωνσταντινίδης: Η Τουρκία αρνείται να λογοδοτήσει για τα δικά της εγκλήματα
Λιβύη και «Γαλάζια Πατρίδα»
Στο κλείσιμο, ο παρουσιαστής εξέφρασε ανησυχία για τις εξελίξεις στη Λιβύη και το ενδεχόμενο περαιτέρω κινήσεων γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Κάλεσε την Αθήνα να αξιοποιήσει τη διπλωματική της επιρροή και τον ρόλο της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τέλος, μετέφερε πληροφορίες για χρονική μετάθεση του τουρκικού νομοσχεδίου περί «Γαλάζιας Πατρίδας», συνδέοντάς την με την αναμονή των ελληνικών αποφάσεων για τον GSI. Κατά την εκτίμησή του, η αναβολή αποτελεί τακτικό χειρισμό της Άγκυρας, η οποία παρακολουθεί τις επόμενες κινήσεις της Αθήνας.
Αναλύσεις
Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;
Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που θα συνδέει πολιτισμό, παραγωγή, υποδομές και αποτροπή βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης.
Την απόσταση ανάμεσα στους επαίνους για τον ελληνικό πολιτισμό και στην έμπρακτη υποστήριξη των ελληνικών θέσεων ανέδειξαν ο Σταύρος Καλεντερίδης και η Μάγδα Αθανασιάδου στην εκπομπή της 14ης Οκτωβρίου. Με αφετηρία την ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα, η συζήτηση επεκτάθηκε στον ανταγωνισμό για τους εμπορικούς και ενεργειακούς διαδρόμους και στον κίνδυνο η Ελλάδα να περιοριστεί σε έναν δευτερεύοντα μεταφορικό ρόλο στον IMEC.
Η Αθανασιάδου, εκπαιδευτικός και υποψήφια διδάκτωρ του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, υποστήριξε ότι η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί συντελεστή εθνικής ισχύος. Η αξιοποίησή της, όμως, προϋποθέτει ένα κράτος που μπορεί να τη συνδέσει με συγκεκριμένες πολιτικές, παραγωγική οικονομία και υπεράσπιση της κυριαρχίας του.
Η ελληνική κληρονομιά ως εργαλείο πολιτικής
Αναλύοντας την ομιλία Ρούμπιο, η προσκεκλημένη επισήμανε ότι η επίκληση της αρχαίας Ελλάδας από ξένες δυνάμεις υπηρετεί συχνά σύγχρονες πολιτικές επιδιώξεις. Στη δική της ανάγνωση, ο Αμερικανός υπουργός αξιοποίησε έννοιες όπως η δημοκρατία, η αριστεία, η φιλοπατρία και η θυσία, συνδέοντάς τες με τον διεθνή ρόλο των ΗΠΑ.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία της αριστείας στην αρχαία ελληνική πόλη. Όπως εξήγησε, οι ξεχωριστές ικανότητες ενός ανθρώπου αποκτούσαν αξία μέσα από την υπηρεσία προς την κοινότητα. Η διάκριση αυτή, κατά την ίδια, είναι απαραίτητη για να κατανοηθεί το περιεχόμενο των αρχαιοελληνικών αναφορών και να αποφεύγεται η προσαρμογή τους στις εκάστοτε πολιτικές σκοπιμότητες.
Ο Καλεντερίδης συνέδεσε τη συζήτηση με τη χρήση του όρου «αριστεία» στην ελληνική πολιτική ζωή, ασκώντας έντονη κριτική στην κυβέρνηση για την απόσταση που, όπως υποστήριξε, χωρίζει τη σχετική ρητορική από την πραγματικότητα.
Η κριτική για Κύπρο και ελληνοτουρκικά
Το βασικό σημείο της κριτικής της Αθανασιάδου ήταν ότι οι αναφορές στην εθνική ταυτότητα και στην υπεράσπιση των συμφερόντων των κρατών δεν συνοδεύτηκαν, κατά την εκτίμησή της, από αντίστοιχες σαφείς τοποθετήσεις υπέρ των ελληνικών θέσεων.
Η ίδια χαρακτήρισε τις απαντήσεις Ρούμπιο στα ελληνοτουρκικά ως τήρηση ίσων αποστάσεων και επέκρινε την απουσία σαφούς αναφοράς στη στρατιωτική κατοχή στην Κύπρο και στα θαλάσσια δικαιώματα των νησιών. Υποστήριξε ότι η γενική προτροπή για αποφυγή σύγκρουσης αφήνει εκτός συζήτησης ήδη συντελεσμένες παραβιάσεις και τις συνέπειές τους.
Ο Καλεντερίδης συμφώνησε με αυτή την αποτίμηση, τονίζοντας την αντίφαση που εντοπίζει ανάμεσα στην αξιοποίηση του ελληνικού πολιτιστικού συμβολισμού και στην αντιμετώπιση των ελληνικών ζητημάτων κυριαρχίας.
Η Αθανασιάδου έστρεψε, πάντως, το βάρος στην ελληνική ευθύνη. Η στάση των ξένων δυνάμεων πρέπει να οδηγεί τη χώρα σε καλύτερη οργάνωση της δικής της στρατηγικής. Η ιστορική κληρονομιά, όπως σημείωσε, οφείλει να λειτουργεί ως οδηγός για το παρόν και το μέλλον, αποφεύγοντας την προγονοπληξία και την αυτάρκεια των επαίνων.
IMEC: Το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιος σχεδιάζει
Στο δεύτερο μεγάλο σκέλος της εκπομπής, οι δύο συνομιλητές συζήτησαν τον διάδρομο διασύνδεσης Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης και τη θέση που μπορεί να διεκδικήσει η Ελλάδα.
Ο Καλεντερίδης εξέφρασε ανησυχία για αναλύσεις και σχεδιασμούς που, όπως ανέφερε, αναδεικνύουν την Ιταλία και την Τεργέστη, παραμερίζοντας την ελληνική διαδρομή. Συνέδεσε αυτόν τον κίνδυνο με την κατάσταση του ελληνικού σιδηροδρόμου, επιρρίπτοντας βαριές πολιτικές ευθύνες στην κυβέρνηση για τις ελλείψεις του δικτύου και την τραγωδία των Τεμπών.
Η Αθανασιάδου επικεντρώθηκε στο περιεχόμενο της ελληνικής συμμετοχής. Με βάση τις αναλύσεις που επικαλέστηκε, ο IMEC αφορά ένα σύνθετο σύστημα μεταφορών, τεχνολογίας, ψηφιακών υποδομών και ασφάλειας. Συνεπώς, το ζητούμενο για μια χώρα είναι να έχει λόγο στις υπηρεσίες, στα πρότυπα και στις τεχνολογικές συνεργασίες που θα καθορίζουν τη λειτουργία του.
«Αν γίνουμε το γαϊδουράκι του IMEC», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τον κίνδυνο μιας συμμετοχής περιορισμένης στη μεταφορά φορτίων. Στην ανάλυσή της, η γεωγραφική θέση χρειάζεται υποδομές, τεχνογνωσία και δυνατότητα προστασίας τους για να αποδώσει ουσιαστικό στρατηγικό όφελος.
Οι επιφυλάξεις για τα σενάρια γύρω από την Γκίλφοϊλ
Η συζήτηση επεκτάθηκε στον Κάθετο Διάδρομο και στα σενάρια που ο Καλεντερίδης συνέδεσε με την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και ανταγωνιστικά συμφέροντα στην περιοχή.
Η Αθανασιάδου διατύπωσε ρητή επιφύλαξη ως προς την εξαγωγή συμπερασμάτων για παρασκηνιακές μεθοδεύσεις. Επισήμανε ότι δεν διαθέτει πρόσβαση στα κέντρα αποφάσεων και ότι ούτε τα δημοσιεύματα που συζητούν τέτοια ενδεχόμενα επιτρέπουν βεβαιότητες. Έθεσε ως ουσιαστικό ερώτημα το πώς δρα η ίδια η Ελλάδα μέσα σε αυτόν τον ανταγωνισμό.
Πολιτισμός, παραγωγή και αποτροπή
Επικαλούμενη τη σκέψη του Παναγιώτη Κονδύλη, η προσκεκλημένη υποστήριξε ότι η οικονομία, η πολιτική και η στρατιωτική ισχύς συνδέονται στενά. Έδωσε έμφαση στην παραγωγική ανασυγκρότηση, στην αμυντική βιομηχανία, στην έρευνα και στην καινοτομία, καθώς και στην ανάγκη ενός κράτους ικανού να αποτρέπει τον πόλεμο.
Παράλληλα, ανέδειξε τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας, τη συνεργασία με την ομογένεια, τα θερινά σχολεία και τις πανεπιστημιακές ανταλλαγές ως πεδία άσκησης πολιτιστικής πολιτικής. Ο Καλεντερίδης μετέφερε σχετικές εμπειρίες από τη Βοστόνη, περιγράφοντας ενδιαφέρον ακαδημαϊκών για συνεργασίες στην Ελλάδα και εμπόδια στην υλοποίησή τους.
Ξεχωριστή αναφορά έγινε στη Θεσσαλονίκη και στις δυνατότητές της ως βαλκανικού κέντρου εκπαίδευσης και συνεργασίας. Η Αθανασιάδου συνέδεσε αυτές τις προοπτικές με τη λειτουργία των μεταφορικών υποδομών και την αξιοποίηση των νέων επιστημόνων. Η θέση που διατύπωσε ήταν σαφής: ο πολιτισμός αποτελεί οργανικό μέρος της εθνικής στρατηγικής και χρειάζεται θεσμούς, ανθρώπους και υποδομές για να μετατραπεί σε ισχύ.
GEOPOLITICO
EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας
Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και τα ναρκωτικά μέχρι τον χρυσό, τους πολύτιμους λίθους και τα όπλα, τα δίκτυα λαθρεμπορίου στις παραμεθόριες περιοχές Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν φέρονται να λειτουργούν με την ανοχή ή και τη συμμετοχή παραγόντων των κρατικών μηχανισμών. Η παράνομη οικονομία δεν αποτελεί απλώς εγκληματική δραστηριότητα, αλλά μηχανισμό επιβίωσης, πολιτικής επιρροής και ελέγχου ολόκληρων περιοχών.
Μια διαφορετική διάσταση του λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν αναδεικνύει ο αναλυτής πληροφοριών και ειδικός σε ζητήματα αντιτρομοκρατίας Ajmal Sohail, σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2026 στο EurAsia Review.
Με τίτλο «Why Powerful Interests Continue To Protect Smuggling Networks Across Iran, Pakistan, And Afghanistan», ο Sohail υποστηρίζει ότι το λαθρεμπόριο στην περιοχή δεν επιβιώνει μόνο εξαιτίας της αδυναμίας των κρατών να ελέγξουν τα σύνορά τους. Αντιθέτως, σύμφωνα με την ανάλυσή του, έχει εξελιχθεί σε μια παραοικονομία που εξυπηρετεί οικονομικά, πολιτικά και στρατηγικά συμφέροντα ισχυρών παραγόντων.
Το σημαντικότερο στοιχείο της προσέγγισής του είναι ότι αμφισβητεί την παραδοσιακή αντίληψη σύμφωνα με την οποία τα κράτη επιθυμούν να καταπολεμήσουν το λαθρεμπόριο, αλλά δεν διαθέτουν τα απαραίτητα μέσα.
Όπως υποστηρίζει, σε αρκετές περιπτώσεις τμήματα της κρατικής διοίκησης, των τελωνειακών υπηρεσιών και των μηχανισμών ασφαλείας αποκομίζουν οφέλη από τη διατήρηση αυτής της κατάστασης.
Βαλουχιστάν: Η καρδιά μιας τεράστιας παράνομης οικονομίας
Στο επίκεντρο βρίσκεται το Βαλουχιστάν, η εκτεταμένη περιοχή που συνδέει γεωγραφικά το Πακιστάν με το Ιράν και το Αφγανιστάν.
Πρόκειται για έναν χώρο ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας, ο οποίος χαρακτηρίζεται από οικονομική υπανάπτυξη, περιορισμένη κρατική παρουσία, εθνοτικές και φυλετικές αντιπαραθέσεις και μακροχρόνια δράση ένοπλων οργανώσεων.
Σύμφωνα με το EurAsia Review, μέσα σε αυτό το περιβάλλον έχουν δημιουργηθεί δίκτυα που διακινούν καύσιμα, ναρκωτικά, όπλα, ξυλεία, πολύτιμους λίθους, χρυσό, μάρμαρο και άλλα εμπορεύματα.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο Bahramcha, στην αφγανική επαρχία Χελμάντ, καθώς και στον διάδρομο Shin Nari, στην περιοχή Arghistan του Αφγανιστάν. Τα συγκεκριμένα σημεία περιγράφονται ως σημαντικοί κόμβοι που συνδέουν τοπικούς διακινητές με μεγαλύτερα περιφερειακά και διεθνή εμπορικά δίκτυα.
Η ιδιαιτερότητα αυτών των κυκλωμάτων είναι η δυνατότητά τους να προσαρμόζονται στις επιχειρήσεις καταστολής.
Όταν οι αρχές ενισχύουν τους ελέγχους στο λαθρεμπόριο καυσίμων, οι διακινητές μπορούν να στραφούν σε άλλες πηγές κέρδους, όπως οι πολύτιμοι λίθοι ή τα μεταλλεύματα. Όταν αυξάνεται η πίεση στη διακίνηση ναρκωτικών, ενισχύεται η δραστηριότητα σε διαφορετικούς τομείς του παράνομου εμπορίου.
Αυτή η διαφοροποίηση, επισημαίνει ο αναλυτής, καθιστά τα δίκτυα εξαιρετικά ανθεκτικά.
Οι καταγγελίες για εμπλοκή στρατιωτικών και υπηρεσιών ασφαλείας
Το πλέον αιχμηρό σημείο του δημοσιεύματος αφορά τον ρόλο κρατικών παραγόντων στην προστασία του λαθρεμπορίου.
Ο Sohail υποστηρίζει ότι η διακίνηση μεγάλων φορτίων καυσίμων, ξυλείας, χρυσού και άλλων εμπορευμάτων μέσα από αυστηρά επιτηρούμενες παραμεθόριες ζώνες δύσκολα θα μπορούσε να πραγματοποιείται σε τέτοια κλίμακα χωρίς κάποιο επίπεδο θεσμικής ανοχής.
Κατά την εκτίμησή του, τμήματα τοπικών διοικήσεων, συνοριακών δυνάμεων, τελωνείων, υπηρεσιών πληροφοριών και παραγόντων που συνδέονται με στρατιωτικούς μηχανισμούς ενδέχεται να αποκομίζουν οφέλη από τη συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα.
Οι μηχανισμοί που περιγράφει περιλαμβάνουν τη διαφθορά, την επιλεκτική εφαρμογή της νομοθεσίας, την άτυπη φορολόγηση παράνομων φορτίων και την πολιτική προστασία συγκεκριμένων δικτύων.
Ιδιαίτερα στο πακιστανικό Βαλουχιστάν, ο αναλυτής υποστηρίζει ότι ορισμένοι παράγοντες ασφαλείας μπορεί να αντιμετωπίζουν το λαθρεμπόριο όχι μόνο ως πηγή οικονομικού κέρδους, αλλά και ως εργαλείο διαχείρισης των σχέσεων με τοπικές φυλές και ομάδες επιρροής.
Με αυτόν τον τρόπο διαμορφώνεται μια αντίφαση: ενώ επισήμως το πακιστανικό κράτος χαρακτηρίζει το λαθρεμπόριο απειλή για την εθνική ασφάλεια, ορισμένοι παράγοντες φέρονται να θεωρούν ότι η παράνομη οικονομία συμβάλλει στη διατήρηση τοπικών ισορροπιών.
Πρέπει να σημειωθεί ότι το άρθρο αποτελεί ανάλυση γνώμης και δεν παραθέτει συγκεκριμένες δικαστικές αποφάσεις ή ονομαστικά στοιχεία αξιωματούχων που να αποδεικνύουν κάθε επιμέρους ισχυρισμό περί εμπλοκής κρατικών υπηρεσιών.
Γιατί οι επιχειρήσεις καταστολής δεν έχουν μόνιμο αποτέλεσμα
Σύμφωνα με τον Sohail, η διατήρηση αυτών των συμφερόντων εξηγεί γιατί πολλές επιχειρήσεις κατά του λαθρεμπορίου αποδεικνύονται προσωρινές.
Οι αρχές ανακοινώνουν συλλήψεις, κατασχέσεις και εντατικοποίηση των συνοριακών ελέγχων, ωστόσο οι υποδομές και οι σχέσεις που επιτρέπουν στο παράνομο εμπόριο να λειτουργεί συχνά παραμένουν άθικτες.
Οι διακινητές αλλάζουν διαδρομές, χρησιμοποιούν νέους μεσάζοντες και μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους σε γειτονικές περιοχές.
Κατά τον αναλυτή, αυτό το φαινόμενο μπορεί να υποδηλώνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο πραγματικός στόχος δεν είναι η πλήρης εξάλειψη του λαθρεμπορίου, αλλά ο έλεγχος και η ρύθμισή του από όσους διαθέτουν ισχύ στο τοπικό σύστημα.
Ιρανικά καύσιμα, χρυσός και πολύτιμοι λίθοι
Σημαντικό οικονομικό σκέλος της παράνομης δραστηριότητας αποτελεί η διακίνηση ιρανικών καυσίμων προς το Πακιστάν.
Η διαφορά στις τιμές και οι ιδιαίτερες συνθήκες της περιφερειακής αγοράς δημιουργούν κίνητρα για τη μεταφορά καυσίμων εκτός των νόμιμων εμπορικών μηχανισμών.
Ο Sohail επισημαίνει ότι η δραστηριότητα αυτή υπονομεύει την επίσημη αγορά ενέργειας του Πακιστάν, ενώ δημιουργεί σημαντικά έσοδα για τα δίκτυα των διακινητών.
Παράλληλα, ο χρυσός και οι πολύτιμοι λίθοι προσφέρουν δυνατότητες αποθήκευσης πλούτου και μεταφοράς αξίας έξω από το τραπεζικό σύστημα.
Αυτή η πρακτική έχει ιδιαίτερη σημασία για οικονομικούς παράγοντες που επιδιώκουν να παρακάμψουν χρηματοπιστωτικούς περιορισμούς ή κυρώσεις.
Το παράνομο εμπόριο ξυλείας, μαρμάρου και όνυχα συμπληρώνει την εικόνα μιας οικονομίας που λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό εκτός των επίσημων φορολογικών και ρυθμιστικών μηχανισμών.
Η σύνδεση του λαθρεμπορίου με τις ένοπλες οργανώσεις
Η ανάλυση προχωρά πέρα από το οικονομικό επίπεδο και εξετάζει τις επιπτώσεις στην περιφερειακή ασφάλεια.
Οι ίδιοι διάδρομοι που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά εμπορευμάτων μπορούν να αξιοποιηθούν για τη διακίνηση όπλων, χρημάτων και προσώπων που σχετίζονται με ένοπλες ή εξτρεμιστικές οργανώσεις.
Σύμφωνα με τον Sohail, τα εγκληματικά κυκλώματα και οι βίαιοι μη κρατικοί δρώντες δεν λειτουργούν πάντοτε ανεξάρτητα μεταξύ τους.
Μπορούν να χρησιμοποιούν κοινές υποδομές μεταφορών, άτυπα χρηματοπιστωτικά συστήματα, μεσάζοντες και διεφθαρμένους κρατικούς παράγοντες.
Αυτό σημαίνει ότι η παράνομη οικονομία μπορεί να δημιουργεί ένα περιβάλλον από το οποίο επωφελούνται οργανώσεις που επιδιώκουν την αποσταθεροποίηση της περιοχής.
Δεν συνεπάγεται, πάντως, ότι κάθε διακινητής ή κάθε τοπική κοινότητα που εξαρτάται από το άτυπο εμπόριο συνδέεται με την τρομοκρατία. Η ανάλυση αναδεικνύει κυρίως την ύπαρξη κοινών διαδρομών και μηχανισμών που μπορούν να αξιοποιηθούν από διαφορετικούς παράνομους δρώντες.
Το μεγάλο παράδοξο: Το λαθρεμπόριο ως μέσο επιβίωσης
Μία από τις σημαντικότερες επισημάνσεις του άρθρου αφορά την κοινωνική διάσταση του φαινομένου.
Σε πολλές παραμεθόριες περιοχές, η επίσημη οικονομία δεν μπορεί να προσφέρει επαρκείς θέσεις εργασίας ή σταθερά εισοδήματα.
Ως αποτέλεσμα, χιλιάδες οικογένειες εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από το διασυνοριακό εμπόριο, τις μεταφορές, τις αποθήκες, τις υπηρεσίες προστασίας και τα άτυπα χρηματοπιστωτικά δίκτυα.
Η ξαφνική εξάλειψη αυτών των δραστηριοτήτων, χωρίς τη δημιουργία νόμιμων οικονομικών εναλλακτικών, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές κοινωνικές αντιδράσεις.
Κατά τον Sohail, αυτή η εξάρτηση αποτελεί ακόμη έναν λόγο για τον οποίο κρατικοί και τοπικοί παράγοντες αποφεύγουν την πλήρη σύγκρουση με το παράνομο οικονομικό σύστημα.
Μία εκτεταμένη καταστολή θα μπορούσε να στερήσει το εισόδημα από ολόκληρες κοινότητες και να ενισχύσει τις δυνατότητες στρατολόγησης εγκληματικών ή ένοπλων οργανώσεων.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα σύνορα, αλλά η διακυβέρνηση
Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι το λαθρεμπόριο στη μεθόριο Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά με περισσότερες περιπολίες, συνοριακούς φράχτες και συλλήψεις.
Ο αναλυτής θεωρεί αναγκαία τη δημιουργία πραγματικών μηχανισμών λογοδοσίας, την αντιμετώπιση των σχέσεων διαφθοράς και πολιτικής προστασίας, καθώς και την ανάπτυξη νόμιμων οικονομικών δραστηριοτήτων στις παραμεθόριες περιοχές.
Η γεωπολιτική σημασία αυτής της προσέγγισης είναι ιδιαίτερη.
Σε μια περιοχή όπου συνυπάρχουν μακροχρόνιες συγκρούσεις, αδύναμοι διοικητικοί μηχανισμοί, ισχυρές τοπικές δομές εξουσίας και διεθνή οικονομικά συμφέροντα, το λαθρεμπόριο μπορεί να λειτουργεί ως παράλληλο σύστημα διακυβέρνησης.
Δεν αποτελεί απλώς μια παρανομία που διαπράττεται εναντίον του κράτους. Σύμφωνα με τον Sohail, σε ορισμένες περιπτώσεις συντηρείται ακριβώς επειδή εξυπηρετεί συμφέροντα ανθρώπων που βρίσκονται κοντά στους μηχανισμούς κρατικής εξουσίας.
Το κεντρικό ερώτημα που θέτει το δημοσίευμα δεν είναι γιατί οι κυβερνήσεις αδυνατούν να σταματήσουν τα κυκλώματα, αλλά ποιοι ωφελούνται από τη διατήρησή τους.
Και όσο οι οικονομικές και πολιτικές συνθήκες που τα προστατεύουν παραμένουν αναλλοίωτες, το τρίγωνο Ιράν–Πακιστάν–Αφγανιστάν θα εξακολουθεί, κατά την εκτίμηση του αναλυτή, να αποτελεί χώρο όπου το οργανωμένο έγκλημα, η τοπική εξουσία και οι ανάγκες επιβίωσης των πληθυσμών διαπλέκονται.
Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση
Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...
Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού
Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...
Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;
Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...
Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...
EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας
Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας