Από την εφημερίδα Αζάτ Ορ

Ο πρώην επικεφαλής της γερμανικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πληροφοριών (BND), August Hanning, συνελήφθη την Τρίτη, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για κατασκοπεία, εσχάτη προδοσία και συνεργασία με ξένες υπηρεσίες πληροφοριών, σύμφωνα με το AFP.

Ο Hanning ηγήθηκε της BND από το 1998 έως το 2005. Η ομοσπονδιακή εισαγγελία ανακοίνωσε τις κατηγορίες σε βάρος του, χωρίς να διευκρινίσει ποιες ξένες χώρες ή υπηρεσίες φέρονται να εμπλέκονται. Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel, το οποίο επικαλείται ανώνυμες πηγές, ο Hanning είχε επαφές με στέλεχος των υπηρεσιών πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν.

Μαζί του συνελήφθη ο πρώην διευθυντής του γραφείου του, Manfred D., ο οποίος παρέμεινε στην υπηρεσία πληροφοριών έως τον Μάρτιο του 2026. Κατηγορείται ότι, κατά την εργασία του για τους διαδόχους του Hanning, απέκτησε απόρρητες πληροφορίες και τις παρέδωσε στον πρώην προϊστάμενό του έναντι αμοιβής.

Μετά την αποχώρησή του από την BND, ο Hanning δραστηριοποιήθηκε ως σύμβουλος στον ιδιωτικό τομέα. Σύμφωνα με τις εισαγγελικές αρχές, η δραστηριότητά του φέρεται να περιλάμβανε την προετοιμασία ενημερωτικού φακέλου για λογαριασμό ξένης υπηρεσίας πληροφοριών, καθώς και τη διαβίβαση πληροφοριών σε πράκτορα άλλης ξένης υπηρεσίας.

Όπως αναφέρει το Der Spiegel, ο συγκεκριμένος φάκελος είχε συνταχθεί για πράκτορα των υπηρεσιών πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν. Οι κατηγορίες δεν συνιστούν απόδειξη ενοχής, ενώ η εσχάτη προδοσία στη Γερμανία μπορεί να επισύρει ποινή ισόβιας κάθειρξης.

Η υπόθεση έρχεται στο προσκήνιο λίγες εβδομάδες μετά την έγκριση από τη γερμανική κυβέρνηση ευρείας μεταρρύθμισης των υπηρεσιών πληροφοριών, η οποία προβλέπει την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων τους, μεταξύ άλλων και για τη διεξαγωγή μυστικών επιχειρήσεων.

Σημαντική μεταβολή στον χρονικό ορίζοντα της αμερικανικής στρατιωτικής πολιτικής απέναντι στο Ιράν σηματοδοτούν οι τελευταίες δηλώσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ.

Σύμφωνα με το Reuters, στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι δεν προτίθεται να διατάξει νέες στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο, που είναι προγραμματισμένες για τις 3 Νοεμβρίου.

Παράλληλα, ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη παραγωγικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, παρά τις σημαντικές διαφωνίες που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές.

Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ

Ένα από τα σημαντικότερα αντικείμενα των συνομιλιών αποτελεί η αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Η συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις διεθνείς αγορές και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μεταφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα έχουν προκαλέσει αυξημένη αβεβαιότητα στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά, επηρεάζοντας τις τιμές των καυσίμων και το κόστος μεταφορών.

Οι δύο πλευρές έχουν ανταλλάξει προτάσεις για τον περιορισμό της έντασης και την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας διαδρομής.

Ωστόσο, σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ απέρριψε την τελευταία ιρανική πρόταση, στοιχείο που καταδεικνύει ότι οι συνομιλίες δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε ουσιαστική συμφωνία.

Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει αγκάθι

Πέρα από το ζήτημα της ναυσιπλοΐας, σοβαρές διαφορές καταγράφονται και γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Η Τεχεράνη επιμένει στο δικαίωμά της να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και να διατηρήσει πυρηνικό υλικό, ενώ η αμερικανική πλευρά ζητεί ουσιαστικούς περιορισμούς.

Οι διαφωνίες αυτές δυσχεραίνουν τη διαμόρφωση μιας ευρύτερης συμφωνίας ασφάλειας.

Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα ως σημαντική απειλή, ενώ το Ιράν απορρίπτει τις κατηγορίες ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Η επίτευξη συμφωνίας προϋποθέτει επομένως διευθετήσεις τόσο στο ζήτημα των πυρηνικών δραστηριοτήτων όσο και στο πλαίσιο των περιφερειακών εγγυήσεων ασφαλείας.

Νέες κυρώσεις σε 17 πλοία του σκιώδους στόλου

Παρά τις διπλωματικές επαφές, η αμερικανική κυβέρνηση εντείνει την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη.

Στις 8 Οκτωβρίου, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε νέες κυρώσεις εναντίον δικτύων μεταφοράς ιρανικού πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων.

Στο πακέτο περιλαμβάνονται 17 πλοία που οι αμερικανικές αρχές συνδέουν με τη λειτουργία του λεγόμενου σκιώδους στόλου του Ιράν.

Στόχος των κυρώσεων είναι ο περιορισμός των οικονομικών πόρων που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση στρατιωτικών δραστηριοτήτων, πυραυλικών προγραμμάτων και οργανισμών που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Η ταυτόχρονη χρήση διπλωματίας και κυρώσεων αναδεικνύει τη διττή αμερικανική προσέγγιση: αναζήτηση συμφωνίας από τη μία πλευρά, διατήρηση ισχυρών μοχλών πίεσης από την άλλη.

Το πετρέλαιο αντιδρά στις δηλώσεις Τραμπ

Οι αναφορές του Αμερικανού προέδρου σε διαπραγματεύσεις και αποφυγή νέας στρατιωτικής δράσης συνέβαλαν στη μείωση των τιμών του πετρελαίου κατά την πρωινή συνεδρίαση της 9ης Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με το Reuters, το Brent υποχώρησε κοντά στα 103 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές αξιολόγησαν θετικά το ενδεχόμενο περιορισμού της στρατιωτικής έντασης.

Η αποκλιμάκωση, ωστόσο, παραμένει εύθραυστη. Οι πολεμικές επιχειρήσεις στην Υεμένη, η αστάθεια στον Περσικό Κόλπο και οι κίνδυνοι για τις ενεργειακές εγκαταστάσεις εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρές πιέσεις.

Η εσωτερική πολιτική διάσταση στις ΗΠΑ

Η ανακοίνωση Τραμπ πραγματοποιείται λιγότερο από έναν μήνα πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές.

Η αύξηση των τιμών της ενέργειας και το οικονομικό κόστος της αντιπαράθεσης με το Ιράν έχουν καταστεί σημαντικά ζητήματα στην εσωτερική πολιτική συζήτηση.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που επικαλείται το πρακτορείο, το 60% των ερωτηθέντων αποδοκιμάζει τον χειρισμό της κατάστασης από τον Τραμπ.

Η χρονική σύμπτωση της διπλωματικής πρωτοβουλίας με την εκλογική περίοδο προσδίδει πρόσθετη πολιτική διάσταση στις εξελίξεις, χωρίς να αρκεί για να τεκμηριώσει ότι η συγκεκριμένη απόφαση υπαγορεύτηκε αποκλειστικά από εκλογικούς υπολογισμούς.

Η Μέση Ανατολή σε κρίσιμο σταυροδρόμι

Η πιθανότητα περιορισμού της αμερικανοϊρανικής αντιπαράθεσης θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες.

Μια συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα συνέβαλλε στη βελτίωση της ασφάλειας των ενεργειακών μεταφορών, ενώ ενδεχόμενη αποτυχία των συνομιλιών θα διατηρούσε τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης.

Το ερώτημα είναι εάν το χρονικό περιθώριο που δημιουργεί η αμερικανική απόφαση θα αξιοποιηθεί για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις ή εάν η σύγκρουση θα εισέλθει σε νέα φάση μετά τις εκλογές.

Η αποφυγή άμεσης στρατιωτικής δράσης δεν ισοδυναμεί με ειρηνευτική συμφωνία. Το κρίσιμο στοιχείο θα είναι η επίτευξη συγκεκριμένων δεσμεύσεων για τη ναυσιπλοΐα, το πυρηνικό πρόγραμμα και την περιφερειακή ασφάλεια.

Σαφή προειδοποίηση για τους κινδύνους που, κατά την εκτίμησή του, κρύβει η αμερικανική μεσολάβηση στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου απηύθυνε ο Σάββας Καλεντερίδης, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική». Ο στρατιωτικός αναλυτής άσκησε αυστηρή κριτική στους ελληνικούς χειρισμούς και υποστήριξε ότι ενδεχόμενη υποχώρηση απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο με συνέπειες για ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.

«Το καλώδιο θα τυλιχτεί στον λαιμό κάποιου και θα τον πνίξει. Ελπίζω να μην είναι η Ελλάδα», είπε χαρακτηριστικά, αποτυπώνοντας την ανησυχία του για την εξέλιξη της υπόθεσης.

Άλλο η προσωπική στάση Ρούμπιο, άλλο η αμερικανική πολιτική

Αποτιμώντας την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο, ο Καλεντερίδης αναγνώρισε ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έχει προσωπικά στηρίξει ελληνικές και κυπριακές θέσεις. Υπενθύμισε την κοινή του παρουσία με τον Μπομπ Μενέντεζ σε πρωτοβουλίες υπέρ των ελληνικών συμφερόντων, διευκρινίζοντας όμως ότι στην Αθήνα ήρθε πλέον ως επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.

Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε «τεράστιο λάθος» την ανάδειξη του θέματος του καλωδίου στις ερωτήσεις προς τον Ρούμπιο, εφόσον δεν είχε προηγουμένως διασφαλιστεί, όπως υποστήριξε, ότι η απάντηση θα ενίσχυε τις ελληνικές θέσεις.

Κατά την εκτίμησή του, μια αναφορά στο ευρωπαϊκό και αμερικανικό ενδιαφέρον για το έργο θα αποτελούσε δήλωση στήριξης. Αντίθετα, η συζήτηση περί παρέμβασης και διπλωματικής πρωτοβουλίας, σε συνδυασμό με αναφορές σε άλλες εμπλεκόμενες χώρες, ανοίγει χώρο για την Τουρκία.

Ο ίδιος επέκρινε την απουσία αναφοράς στο διεθνές δίκαιο από τις απαντήσεις που σχολίαζε, θεωρώντας ότι έτσι εξισώνονται η ελληνική θέση και οι τουρκικές διεκδικήσεις.

Η προειδοποίηση από τις προηγούμενες κρίσεις

Για να εξηγήσει τις επιφυλάξεις του, επικαλέστηκε την κρίση του «Χόρα», τη συμφωνία της Βέρνης, την κρίση του «Σισμίκ», το Νταβός και τα Ίμια. Κατά τη δική του ανάγνωση, οι αμερικανικές παρεμβάσεις σε προηγούμενες ελληνοτουρκικές κρίσεις δεν διασφάλισαν τα ελληνικά συμφέροντα.

Ειδικά για τα Ίμια, επικαλέστηκε δημόσια μαρτυρία Αμερικανού διπλωμάτη, σύμφωνα με την οποία η νομική υπηρεσία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε γνωμοδοτήσει υπέρ της ελληνικής κυριαρχίας. Υποστήριξε ότι η πολιτική διαχείριση της κρίσης άνοιξε τελικά τον δρόμο για τη θεωρία των γκρίζων ζωνών.

Το ερώτημα που έθεσε ήταν ποια εγγύηση υπάρχει ότι μια νέα αμερικανική παρέμβαση θα υπηρετήσει τα ελληνικά συμφέροντα. Αντιπρότεινε την αντιμετώπιση του ζητήματος από την Ελλάδα μαζί με την Ευρώπη.

Από το «Oruç Reis» στην Κάσο

Ο Καλεντερίδης συνέδεσε τη σημερινή κατάσταση με την κρίση του «Oruç Reis» το 2020 και τα γεγονότα στην Κάσο τον Ιούλιο του 2024. Υποστήριξε ότι η Τουρκία επέλεξε και στις δύο περιπτώσεις να στρατιωτικοποιήσει το ζήτημα, χρησιμοποιώντας πολεμικά πλοία για να επιβάλει τις διεκδικήσεις της στο πεδίο.

Για την Κάσο ανέφερε ότι η Άγκυρα έστειλε πέντε πολεμικά πλοία και κατηγόρησε την ελληνική πλευρά για υποχώρηση. Κατά την εκτίμησή του, η εξέλιξη αυτή επέτρεψε στην Τουρκία να προβάλει στην πράξη τις αξιώσεις του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Το πρόβλημα, όπως το περιέγραψε, είναι ότι η Άγκυρα επιδιώκει πολιτικό αντάλλαγμα για να μην επαναλάβει τη στρατιωτική παρεμπόδιση: την αναγνώριση, έστω μέσω ασαφών διατυπώσεων, κάποιας δικαιοδοσίας στην περιοχή.

Ο κίνδυνος πίσω από την «ενημέρωση»

Στη συζήτηση τέθηκε και το ενδεχόμενο μιας φόρμουλας «δημιουργικής ασάφειας», με την Ελλάδα να μιλά για ενημέρωση και την Τουρκία να παρουσιάζει την ίδια διαδικασία ως χορήγηση άδειας.

Ο Καλεντερίδης επέμεινε ότι το κρίσιμο στοιχείο είναι η ουσία του ανταλλάγματος. Προειδοποίησε πως, εάν επικρατήσει στο πεδίο η τουρκική θέση ότι η Ρόδος, η Κάρπαθος, η Κάσος και η Κρήτη δεν δικαιούνται ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, οι συνέπειες θα επεκταθούν και στο Αιγαίο.

Καταλόγισε επίσης έλλειψη προετοιμασίας στη διαχείριση κρίσεων, υποστηρίζοντας ότι ένα τέτοιο έργο δεν έπρεπε να ξεκινήσει χωρίς σχέδιο αντιμετώπισης του χειρότερου σεναρίου. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι για τις αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν τώρα δεν διαθέτει όλα τα διεθνοπολιτικά και επιχειρησιακά δεδομένα.

Η τελική του προειδοποίηση ήταν κατηγορηματική: ενδεχόμενη υποχώρηση, ανεξάρτητα από την ονομασία που θα της δοθεί, θα μπορούσε, κατά τον ίδιο, να αποτελέσει απαρχή εθνικής καταστροφής.