Αναλύσεις
Της πίκρας το προζύμι στην ιστορία της Βορείου Ηπείρου
Στον μακραίωνα ιστορικό βίο του ο Ελληνισμός αντιμετώπισε πολλές περιπέτειες και, για να επιβιώσει, διεξήγαγε σκληρούς και αδυσώπητους εθνικούς αγώνες έναντι επιβουλέων του που είχαν πολλαπλάσια ισχύ.
Τις σκληρές δοκιμασίες τις αντιμετώπισε με αξιοθαύμαστη γενναιότητα και βγήκε νικητής σχεδόν πάντα, αλλά δεν έγινε το ίδιο όταν κλήθηκε να αντιμετωπίσει την αδικία των άλλων. Εκεί γονάτισε…
Μια ιστορία που γονάτισε τον Ελληνισμό λόγω της κατάφωρης αδικίας σε βάρος του είναι η ιστορία της αδικημένης και δοκιμαζόμενης έναν αιώνα τώρα Βορείου Ηπείρου από τον Αλβανό δυνάστη (καθόλου τυχαίος ο όρος, όταν η δύναμη της πυγμής του περιλαμβάνει διώξεις, λεηλασίες, καταπιέσεις και παραβιάσεις ανθρωπίνων και μειονοτικών δικαιωμάτων σε βάρος της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας Βορείου Ηπείρου).
Της Βορείου Ηπείρου που, αν και απελευθερώθηκε τρεις φορές από τον Ελληνικό Στρατό (1912-1913-1940), δόθηκε από τις Μεγάλες Δυνάμεις στην Αλβανία με το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας (1914) το οποίο ολοκλήρωσε τον τεμαχισμό της Ηπείρου σε Βόρεια και Νότια — τεμαχισμό με αφετηρία το Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας, 17/12/’13 — παραχωρώντας οριστικά τη Βόρεια Ήπειρο στην Αλβανία.
Ας πιάσουμε όμως το νήμα έναν αιώνα πριν. Ήταν τότε που — μετά την απελευθέρωση της Μακεδονίας από τον οθωμανικό ζυγό κατά τον Α’ Βαλκανικό πόλεμο (1912-’13) — πήρε σειρά η τουρκοκρατούμενη Ήπειρος η οποία — μετά από τρίμηνη σχεδόν πολεμική αναμέτρηση — γιόρτασε την απελευθέρωσή της (21 Φεβρουαρίου 1913) και την ένωσή της με την Ελλάδα.
Απελευθέρωση που έγινε αφορμή για τον ξεσηκωμό των Ελλήνων Βορειοηπειρωτών (βλ. αυτονομιστικός Αγώνας για ανεξαρτησία Βορείου Ηπείρου που κατέληξε στο Πρωτόκολλο της Κέρκυρας την 17η Μαΐου 1914 μεταξύ της αλβανικής κυβέρνησης υπό τον Γερμανό πρίγκιπα Βιλχελμ Βιντ [εκλεκτό των Μεγάλων Δυνάμεων ”βασιλιά της Αλβανίας”] και του προέδρου της ”Αυτόνομης Δημοκρατίας της Βορείου Ηπείρου” Γεωργίου Χρηστάκη-Ζωγράφου).
Πρωτόκολλο που αναγνώρισε την αυτονομία της Βορείου Ηπείρου (η οποία εξασφάλιζε σημαντικά δικαιώματα στην Ελληνική Μειονότητα) βάζοντας τέλος στις ένοπλες συγκρούσεις οι οποίες είχαν προηγηθεί μεταξύ αλβανικής χωροφυλακής-ατάκτων και Βορειοηπειρωτών ιερολοχιτών και 7.000 ενόπλων υπό τις διαταγές του Χρηστάκη-Ζωγράφου, χάρη στις διπλωματικές ικανότητες του οποίου απέκτησε επίσημα η Βόρεια Ήπειρος την αυτονομία της (με τις Μεγάλες Δυνάμεις εγγυήτριες της τήρησης των όρων, κάτι που το αξίωνε η προσωρινή Κυβέρνηση των αυτονομιστών της Βορείου Ηπείρου).
Όρων που δεν ήταν απόλυτα ικανοποιητικοί για τα συμφέροντα του Ελληνισμού, αφού οι εξής δύο όροι ήταν μόνο ευνοϊκοί για τους Βορειοηπειρώτες: α) Η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στα σχολεία θα γινόταν παράλληλα με την αλβανική (έστω κι αν περιοριζόταν στις τρεις πρώτες τάξεις μόνο) και β) Η θρησκευτική διδασκαλία θα γινόταν αποκλειστικά στα ελληνικά.
Κατά τα άλλα, το αλβανικό κράτος — με το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας — απόκτησε υπόσταση δια της ενίσχυσης του ρόλου της αλβανικής κυβέρνησης του Οθωμανο-Αλβανού πρωθυπουργού Τουρχάν Πασά Περμέτι (που επανήλθε ως πρωθυπουργός το 1918-’20), δεδομένου ότι οι σκληροί όροι για την Ελλάδα και ενισχυτικοί για την Αλβανία προέβλεπαν:
1) Την απαγόρευση συγκρότησης στρατιωτικών μονάδων από μη ντόπιους (σ.σ: Ωστόσο, λίγους μήνες αργότερα [14 Οκτωβρίου 1914] — ο Ελληνικός Στρατός, μετά από εντολή των Δυνάμεων της Τριπλής Συνεννόησης (Αντάντ) που ήθελαν να σταματήσουν την χαώδη κατάσταση στην Αλβανία, ανακατέλαβε τη Β. Ήπειρο την οποία είχε απελευθερώσει το ’12). 2) Τη δυνατότητα στην αλβανική κυβέρνηση να διορίζει και να απολύει Αξιωματούχους και ανώτερους υπαλλήλους και 3. Τη στρατολόγηση αυτόχθονων, ντόπιων στην χωροφυλακή.
Αξίζει να σημειώσουμε εδώ ότι η ανακατάληψη της Βορείου Ηπείρου από τους Έλληνες δεν σηματοδοτούσε την ενσωμάτωσή της στην Ελλάδα, γιατί οι επικεφαλής της ΑΝΤΑΝΤ είχαν ξεκαθαρίσει πως αυτή θα αποκτούσε οριστική μορφή μόνο στην περίπτωση που θα έμπαινε στο πλευρό τους η Ελλάδα κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Φευ! Η Ελλάδα μπήκε σ’ αυτόν (28 Ιουλίου 1914 – 11 Νοεμβρίου 1918) μαζί τους δυο μήνες αργότερα, αλλά οι Σύμμαχοι την εξαπάτησαν. Η Βόρεια Ήπειρος δεν ενσωματώθηκε ποτέ στον εθνικό μας κορμό. Στην Ελλάδα επιβλήθηκαν αυστηροί όροι, απαγορευτικοί για τυχόν παρέμβασή της (”Και να είχε ηττηθεί η Ελλάς, δεν θα της επιβάλλονταν σκληρότεροι όροι για την Ήπειρο”: Συνταγματάρχης Murray, Λονδίνο 7/01/’14) και έτσι η γη που απελευθέρωσε ο Ελληνικός Στρατός έμεινε στην Αλβανία…
Άξιο λόγου είναι, επίσης, το γεγονός ότι — κατά την Πανηπειρωτική Συνδιάσκεψη στο Δέλβινο (23 Ιουνίου-26 Ιουλίου 1914) — επικύρωσαν το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας (από πλευράς ελληνικής μειονότητας) όλοι οι αυτονομιστές Βορειοηπειρώτες με επικεφαλής τον Ζωγράφο (πειθόμενοι απ’ τον Έλληνα πρωθυπουργό Ελ. Βενιζέλο) πλην των Χειμαρριωτών οι οποίοι επέμεναν υπέρ της ένωσης με την Ελλάδα με σύνθημα το ”Ένωσις ή Θάνατος”.
Η Διεθνής Επιτροπή Ελέγχου, ωστόσο, έκανε αποδεκτή τη συμφωνία του Πρωτοκόλλου της Κέρκυρας στοχεύοντας στη συμφιλίωση των Βορειοηπειρωτών με την Αλβανική Κυβέρνηση. Μόνο που, πριν εφαρμοστεί το Πρωτόκολλο, κηρύχθηκε ο ”Μεγάλος Πόλεμος” (Α’ ΠΠ). Κι έτσι αυτό δεν εφαρμόστηκε ποτέ, αλλά και ΔΕΝ αναιρέθηκε από μετέπειτα συνθήκη. Άρα είναι σε ισχύ επ’ αόριστον κι αυτό δεν κόβει τις γέφυρες των ονείρων..
Ονείρων που φαίνεται να μην έχουν καμιά δυνατότητα να πραγματοποιηθούν με τα ως τώρα δεδομένα: α) Την αποδοχή εκ μέρους μας διακομματικά και διακυβερνητικά ως τετελεσμένου της εξαπάτησης των Συμμάχων της ΑΝΤΑΝΤ ότι θα αποδέχονταν ενσωμάτωση της Β. Ηπείρου με την Ελλάδα, αν έμπαινε στο πλευρό τους κατά τον Α’ ΠΠ και…
β) Την ύπαρξη συμφερόντων που στηρίζουν την Αλβανία έναντι της Ελλάδας και των Βορειοηπειρωτών (βλ. Ιταλία και Γερμανία, χωρίς να ξεχνάμε και τις μπίζνες του ζεύγους Μπλερ με τον Ράμα απ’ τη στιγμή που το νομικό γραφείο ”Omnia Strategy” της Σερί Μπλερ [συζύγου του πρώην Βρετανού πρωθυπουργού Τόνι Μπλερ] που θα εκπροσωπήσει την Αλβανία στη Χάγη, όταν θα πάνε από κοινού Ελλάδα-Αλβανία για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στο Ιόνιο).
Κι αυτό το τελευταίο δεδομένο με τα πισώπλατα ”μαχαιρώματα” σε βάρος των βορειοηπειρωτικών συμφερόντων είναι η αιτία που εμμένει ο Αλβανός πρωθυπουργός στην υπόθεση του νεοεκλεγέντα (15/5/’23) δημάρχου Χειμάρρας, όπου η αδικία έχει ξεπεράσει κάθε όριο λογικής σε βάρος του.
Σε βάρος του προσφάτως μεταφερθέντα για λόγους ασφαλείας από τις φυλακές Δυρραχίου σε αυτές του Φίερι, Φρέντι Μπελέρη, ο οποίος — σε σκηνικό βγαλμένο από την εποχή του Ενβέρ Χότζα, όπου κυριαρχούσε η αδικία και το πογκρόμ κατά των Βορειοηπειρωτών — παραμένει φυλακισμένος παράνομα και αναίτια προς διακωμώδηση της δημοκρατίας στην Αλβανία και του κύρους της Ευρώπης, η οποία — όπως αποδείχθηκε –κηδεμονεύεται από κράτη-μέλη ”ύποπτα” για τα μυστικά πάρε δώσε τους με τον Ράμα…
Γι’ αυτό η Ελλάδα πρέπει να έχει άγρυπνα τα μάτια της ψυχής της προς υπεράσπιση των αδικημένων αδελφών μας στην Βόρεια Ήπειρο. Και οι Βορειοηπειρώτες να μην υποστείλουν τη σημαία των προσδοκιών τους όσο κι αν είναι άνυδρο το περιβάλλον ευδοκίμησής τους.
Να μην υποστείλουν τη σημαία της αντίστασης στις μεθοδεύσεις του Ράμα, γιατί — όπως λέει και ο Γιώργος Σεφέρης (”Σαλαμίνα της Κύπρος”) — ”Δεν αργεί να καρπίσει τ’ αστάχυ // δε χρειάζεται μακρύ καιρό //για να φουσκώσει της πίκρας το προζύμι, //δε χρειάζεται μακρύ καιρό”…
Κρινιώ Καλογερίδου
GEOPOLITICO
Ρούμπιο, καλώδιο και Τουρκία: Πού τελειώνουν τα λόγια και αρχίζει η αποτροπή
Τα όρια της αμερικανικής στήριξης, η ευρωπαϊκή ευθύνη για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και η ανάγκη αξιόπιστης αποτροπής βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής της Όλγας Λαθύρη. Προειδοποιήσεις για νέα υποχώρηση απέναντι στην Τουρκία, αλλά και για το κόστος που πληρώνουν το Πολεμικό Ναυτικό και οι νησιωτικές κοινωνίες.
Τι μένει για την Ελλάδα πίσω από τις θερμές δηλώσεις και την αναγνώριση της στρατηγικής της σημασίας; Πώς μετατρέπεται η διπλωματική υποστήριξη σε πραγματική δυνατότητα άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων; Και ποια είναι η ελληνική προετοιμασία εάν η Τουρκία επιχειρήσει να παρεμποδίσει ξανά την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου;
Αυτά ήταν τα βασικά ερωτήματα που τέθηκαν στην εκπομπή «Γνώση Διαλόγου» με την Όλγα Λαθύρη, με τη συμμετοχή του ευρωβουλευτή και πρώην υπουργού Γιάννη Μανιάτη, του καθηγητή Κωνσταντίνου Γρίβα και του αντιναυάρχου Κονιδάρη.
Η συζήτηση ξεκίνησε από την αποτίμηση της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα και εξελίχθηκε σε μια ευρύτερη αντιπαράθεση με την αντίληψη ότι οι συμμαχίες μπορούν να υποκαταστήσουν την ελληνική στρατηγική, την επιχειρησιακή προετοιμασία και την πολιτική βούληση.
Μανιάτης: Θετικά μηνύματα, αλλά ασάφεια για το καλώδιο
Ο Γιάννης Μανιάτης αναγνώρισε τη σημασία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, την ανάδειξη του ρόλου της Σούδας και της Αλεξανδρούπολης, καθώς και τη στήριξη στον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου. Στα θετικά συμπεριέλαβε και τη διατήρηση, όπως ανέφερε, των περιορισμών από το Κογκρέσο για τα F-35 προς την Τουρκία.
Ωστόσο, άσκησε κριτική στην αμερικανική τοποθέτηση για την ηλεκτρική διασύνδεση, απορρίπτοντας την προσέγγιση περί «ευαισθησιών» τρίτων χωρών. Κατά τον ίδιο, το ζήτημα αφορά την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου και την παρεμπόδιση ενός ευρωπαϊκού έργου από την Τουρκία.
Υπενθύμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί το καλώδιο με 657 εκατομμύρια ευρώ και υπογράμμισε πως η διασύνδεση υπηρετεί την άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και την ενεργειακή ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη πρέπει να αποφύγει την αντικατάσταση της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο με μια νέα εξάρτηση από το αμερικανικό LNG. Η στρατηγική και ενεργειακή αυτονομία, τόνισε, απαιτεί περισσότερα από την αλλαγή προμηθευτή.
Οι ευρωπαϊκές δεσμεύσεις και οι 32 τροπολογίες
Ο ευρωβουλευτής ανέφερε ότι έχει εξασφαλίσει γραπτές απαντήσεις από την ύπατη εκπρόσωπο Κάγια Κάλας και τον επίτροπο Ενέργειας, οι οποίες, σύμφωνα με την παρουσίασή του, εκφράζουν πρόθεση παρέμβασης εφόσον η Ελλάδα ζητήσει ευρωπαϊκή υποστήριξη απέναντι σε παρεμπόδιση του έργου.
Ζήτησε το θέμα να τεθεί και στο επίπεδο των Ευρωπαίων ηγετών, ώστε η πολιτική στήριξη να αποκτήσει σαφέστερο περιεχόμενο.
Παρουσίασε επίσης βασικές κατευθύνσεις από τις 32 τροπολογίες που, όπως είπε, κατέθεσε στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο αποκλεισμός εταιρειών τρίτων χωρών που απειλούν κυριαρχικά δικαιώματα κρατών-μελών, η επιβολή εμπάργκο σε όπλα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν εναντίον τους και η καταδίκη του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Αναφέρθηκε ακόμη στην ενίσχυση της επιχείρησης «Ασπίδες», στην παράταση της επιχείρησης «Ειρήνη» και στην ανάγκη επιχειρησιακής εφαρμογής της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ξεκαθάρισε, πάντως, ότι οι προτάσεις αυτές αποτελούν αντικείμενο διεκδίκησης για το τελικό ευρωπαϊκό κείμενο. Για την πορεία του καλωδίου, παρέπεμψε στην ευθύνη της ελληνικής κυβέρνησης.
Γρίβας: Η Ελλάδα δεν μπορεί να δεχθεί νέα υποχώρηση τύπου Ιμίων
Ο Κωνσταντίνος Γρίβας έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην ομιλία Ρούμπιο για την πολιτισμική θέση της Ελλάδας. Υποστήριξε ότι η χώρα διαθέτει δυνατότητες παρέμβασης πολύ μεγαλύτερες από εκείνες που υποδηλώνουν το μέγεθος και ο πληθυσμός της, λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών και γεωπολιτικών συστημάτων.
Αυτό, όμως, κατά την ανάλυσή του, προϋποθέτει αυτοτελή ελληνική πολιτική και όχι προσδοκία προστασίας από τρίτους.
Για το καλώδιο, υποστήριξε ότι η τουρκική στάση εντάσσεται σε μια συνολική στρατηγική αμφισβήτησης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Χαρακτήρισε τη «Γαλάζια Πατρίδα» εργαλείο ενός ευρύτερου υβριδικού πολέμου και άσκησε έντονη κριτική στις πολιτικές κατευνασμού και στην αντίληψη των «ήρεμων νερών».
Η προειδοποίησή του ήταν σαφής: μια νέα υποχώρηση αντίστοιχη με εκείνη των Ιμίων θα αποτελούσε, κατά την εκτίμησή του, συντριπτικό πλήγμα για τη θέση της Ελλάδας.
Ταυτόχρονα, απέρριψε την εικόνα μιας άτρωτης Τουρκίας, επισημαίνοντας ότι διαθέτει σημαντικές στρατιωτικές, πολιτικές και γεωστρατηγικές αδυναμίες. Η ελληνική αποτροπή, πρόσθεσε, χρειάζεται πραγματική ετοιμότητα και βούληση αντίδρασης, ώστε η απειλή χρήσης ισχύος να είναι αξιόπιστη.
Κονιδάρης: Ο στόλος χρειάζεται αποστολή, σχέδιο και πολιτική απόφαση
Ο αντιναύαρχος Κονιδάρης στάθηκε στην απόσταση ανάμεσα στις δημόσιες διαβεβαιώσεις και στον επιχειρησιακό σχεδιασμό. Έθεσε το ερώτημα τι ακριβώς θα πράξει η Ελλάδα εάν εμφανιστούν τουρκικά πολεμικά πλοία στην περιοχή των ερευνών και ποια αποστολή θα ανατεθεί στον ελληνικό στόλο.
Επικαλούμενος την εμπειρία των Ιμίων, προειδοποίησε για τις συνέπειες μιας κινητοποίησης που θα καταλήξει σε νέα υποχώρηση χωρίς εκπλήρωση της αποστολής.
Διατύπωσε επίσης τον φόβο μήπως η έναρξη εργασιών εξυπηρετήσει συμβατικά ορόσημα και πληρωμές, χωρίς να έχει διασφαλιστεί η συνέχεια του έργου. Πρόκειται για ανησυχία που εξέφρασε ο ίδιος, όχι για τεκμηριωμένη διαπίστωση σχετικά με τις προθέσεις των εμπλεκόμενων εταιρειών.
Στο ζήτημα της ενημέρωσης της Τουρκίας, έθεσε ένα κρίσιμο επιχειρησιακό ερώτημα: τι θα συμβεί εάν η Άγκυρα απαντήσει απαιτώντας άδεια; Ο Γρίβας συμπλήρωσε ότι ακόμη και μια τουρκική «έγκριση» θα μπορούσε να αξιοποιηθεί μελλοντικά ως επιχείρημα δικαιοδοσίας. Γι’ αυτό, υπογράμμισε, απαιτούνται ιδιαίτερα προσεκτικοί διπλωματικοί και νομικοί χειρισμοί.
Πολυδιάστατη πολιτική με ελληνικό περιεχόμενο
Με αφορμή την παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, η συζήτηση επεκτάθηκε στην πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.
Ο Γρίβας υποστήριξε ότι στον πολυπολικό κόσμο συνεργασία και ανταγωνισμός συνυπάρχουν ακόμη και μεταξύ των ίδιων κρατών. Αναφέρθηκε στις δυνατότητες προσέγγισης με την Ιαπωνία και την Ινδία, συνδέοντας την υπεράσπιση των ελληνικών θαλάσσιων δικαιωμάτων με ευρύτερα συμφέροντα ναυτικών δυνάμεων.
Ο Κονιδάρης τάχθηκε υπέρ της ανάπτυξης οικονομικών σχέσεων με διαφορετικούς εταίρους, διατηρώντας τον δυτικό στρατηγικό προσανατολισμό της χώρας. Υπογράμμισε, όμως, ότι μια στρατηγική κρίνεται από τους διαθέσιμους πόρους, τα μέσα και τις αποφάσεις που υποστηρίζουν τους στόχους της.
Οι ψαράδες, ο «Νέαρχος» και το κόστος των αποστολών
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους Έλληνες αλιείς και στη διατήρηση ζωντανών κοινωνιών στα νησιά. Ο Κονιδάρης άσκησε κριτική στην αντιμετώπιση της παράκτιας αλιείας, συνδέοντας την οικονομική επιβίωση των ψαράδων με την καθημερινή ελληνική παρουσία στο Αιγαίο.
Ο Γρίβας συμφώνησε ότι τα ελληνικά αλιευτικά αποτελούν μέρος της εθνικής παρουσίας στη θάλασσα και υποστήριξε ότι η Τουρκία αξιοποιεί τα δικά της στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής της.
Στο τελευταίο μέρος της εκπομπής, ο Κονιδάρης χαρακτήρισε σημαντικό βήμα την επικείμενη ύψωση της σημαίας στη φρεγάτα «Νέαρχος», διευκρινίζοντας ότι η πλήρης επιχειρησιακή ένταξη απαιτεί χρόνο, δοκιμές και προετοιμασία.
Έθεσε, τέλος, το ζήτημα της πρόσθετης χρηματοδότησης των διεθνών αποστολών, ώστε αυτές να μη στερούν πόρους από τη συντήρηση, την εκπαίδευση και τη μέριμνα για το προσωπικό. Η ενίσχυση του στόλου, τόνισε, πρέπει να συνοδεύεται από έμπρακτη στήριξη των ανθρώπων που τον στελεχώνουν.
GEOPOLITICO
Λυγερός: Η ελληνική ελίτ “προσκύνησε” τη Γκίλφοϊλ
Ο Σταύρος Λυγερός, στη συνέντευξή του στη Βασιλική Πολίτου στον Θήτα FM 107,1, εκτιμά ότι η Ελλάδα οδεύει προς κυβέρνηση συνασπισμού και εξηγεί γιατί θεωρεί κρίσιμη την αναφορά στο 25%.
Την εκτίμηση ότι η Ελλάδα οδεύει προς κυβέρνηση συνασπισμού διατύπωσε ο Σταύρος Λυγερός, μιλώντας στη Βασιλική Πολίτου στον Θήτα FM 107,1. Παράλληλα, άσκησε σφοδρή κριτική στην ελληνική ελίτ για τη στάση της απέναντι στην Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και χαρακτήρισε «αυτοκτονική» την ενεργειακή πολιτική της Ευρώπης.
Από την υποδοχή της Αμερικανίδας πρέσβεως στην Αθήνα μέχρι το ακριβό LNG και τα σενάρια για την επόμενη κυβέρνηση, ο δημοσιογράφος και αναλυτής περιέγραψε μια εικόνα πολιτικών αντιφάσεων και επιλογών με βαρύ κόστος.
Στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο, υποστήριξε ότι η αντιπαράθεση Τσίπρα–Ανδρουλάκη ευνοεί τη Νέα Δημοκρατία, ενώ εκτίμησε ότι οι προετοιμασίες για νέο κόμμα υπό τον Αντώνη Σαμαρά έχουν προχωρήσει σημαντικά.
«Την υποδέχτηκαν σαν αυτοκράτειρα»
Η συζήτηση ξεκίνησε από την υπόθεση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, με τη Βασιλική Πολίτου να θέτει ερωτήματα για το μέλλον της στην αμερικανική πρεσβεία, επικαλούμενη δημοσιεύματα και διακήρυξη που ζητούσε την αντικατάστασή της.
Ο Λυγερός εκτίμησε ότι είναι πιθανή η παραίτησή της, διευκρινίζοντας ότι δεν ήταν απολύτως βέβαιος. Επέμεινε, ωστόσο, ότι η συζήτηση πρέπει να περιλάβει τις ευθύνες της ελληνικής πλευράς και τον τρόπο με τον οποίο η εγχώρια ελίτ αντιμετώπισε την πρέσβη.
«Την υποδέχτηκαν σαν αυτοκράτειρα», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι η υποδοχή αυτή δεν δικαιολογούνταν από την προηγούμενη διαδρομή της.
Κατά την εκτίμησή του, η συμπεριφορά των ελληνικών ελίτ τής δημιούργησε την εντύπωση ότι στην Ελλάδα μπορούσε να κινηθεί χωρίς ουσιαστικά όρια. Χαρακτήρισε τη στάση αυτή δουλοπρεπή και χρησιμοποίησε την έκφραση «κλασικό γλείψιμο», προσθέτοντας ότι τέτοιες συμπεριφορές ντροπιάζουν τη χώρα.
Αναγνώρισε τη σημασία της θέσης της πρέσβεως των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά υπογράμμισε ότι υπάρχουν όρια τα οποία οφείλει να τηρεί η ελληνική πλευρά.
Η αιχμή για την επιλεκτική ευαισθησία
Ο Λυγερός εξέφρασε την αντίθεσή του στην ευκολία με την οποία πρόσωπα στρέφονται εναντίον κάποιου όταν διαφαίνεται ότι χάνει την ισχύ του. Επικαλέστηκε τη φράση «δρυός πεσούσης πᾶς ἀνὴρ ξυλεύεται», εξηγώντας ότι αυτή η πρακτική τον βρίσκει αντίθετο από άποψη πολιτικής ηθικής.
Όταν η δημοσιογράφος παρουσίασε το περιεχόμενο της διακήρυξης για την αντικατάσταση της Γκίλφοϊλ, εκείνος αναρωτήθηκε εάν οι ίδιοι άνθρωποι είχαν επιδείξει ανάλογη ευαισθησία απέναντι στην ελληνική κυβέρνηση για τις υποκλοπές και τα Τέμπη.
Διευκρίνισε, πάντως, ότι δεν είχε διαβάσει τη διακήρυξη και δεν γνώριζε ποιοι την υπέγραφαν. Η κριτική του επικεντρώθηκε στην επιλεκτικότητα των δημόσιων παρεμβάσεων και στην ευθύνη όσων είχαν προηγουμένως συμβάλει στην υπερβολική προβολή της πρέσβεως.
Ο Τραμπ και η πολιτική πίεση από τις τιμές των καυσίμων
Περνώντας στο ενεργειακό πεδίο, ο αναλυτής συνέδεσε τις κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στη Ρωσία με την ανάγκη να περιοριστούν οι τιμές των καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως εξήγησε, η τιμή στο πρατήριο έχει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος για τον εκάστοτε Αμερικανό πρόεδρο. Η μεγάλη εγχώρια παραγωγή, κατά την ανάλυσή του, δεν απομονώνει τις ΗΠΑ από τις διεθνείς ανατιμήσεις, καθώς οι εταιρείες διαθέτουν τα προϊόντα τους στην παγκόσμια αγορά.
Για την πρόσθετη διάθεση ρωσικού πετρελαίου που συζητήθηκε στη συνέντευξη, εκτίμησε ότι μπορεί να ασκήσει περιορισμένη πίεση προς τα κάτω στις τιμές, αλλά δεν αρκεί για να αντιμετωπίσει το συνολικό πρόβλημα. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις δυσκολίες στον Περσικό Κόλπο και στις επιθέσεις κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Τα εμπόδια σε μια ενεργειακή εκεχειρία
Ο Λυγερός εμφανίστηκε επιφυλακτικός για την προοπτική εκεχειρίας στις επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών. Υποστήριξε ότι μια ανακοίνωση του Τραμπ δεν ισοδυναμεί με συμφωνία μεταξύ Κιέβου και Μόσχας.
Το κρίσιμο ζήτημα, όπως το έθεσε, είναι τι θα περιλαμβάνει μια τέτοια συμφωνία: μόνο διυλιστήρια και αποθήκες καυσίμων ή και εγκαταστάσεις ηλεκτροδότησης, λιμάνια και γέφυρες;
Κατά την περιγραφή του, η ουκρανική πλευρά επιδιώκει ευρύτερη προστασία κρίσιμων υποδομών, ενώ η Μόσχα προτάσσει μια συνολική συμφωνία ειρήνευσης που θα καλύπτει τις απαιτήσεις ασφαλείας της.
Επισήμανε επίσης την ιδιαίτερη ευπάθεια των διυλιστηρίων. Ακόμη και ένα drone που διαπερνά την άμυνα μπορεί, λόγω της φύσης των εγκαταστάσεων, να προκαλέσει μεγάλες πυρκαγιές και εκτεταμένες ζημιές.
«Αυτοκτονική» η ενεργειακή πολιτική της Ευρώπης
Σφοδρή ήταν η κριτική του στις ευρωπαϊκές ενεργειακές επιλογές. Υποστήριξε ότι η αντικατάσταση του ρωσικού αερίου μέσω αγωγών με αμερικανικό LNG επιβαρύνει σημαντικά το κόστος για την Ευρώπη.
Ο ίδιος έκανε λόγο για αμερικανικό LNG τέσσερις έως πέντε φορές ακριβότερο από το ρωσικό αέριο μέσω αγωγών και εξέφρασε ανησυχία για την επάρκεια των αποθεμάτων ενόψει χειμώνα.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να αγοράζει ρωσικό LNG και διυλισμένα προϊόντα από τρίτες χώρες, κυρίως την Ινδία, τα οποία προέρχονται από ρωσικό πετρέλαιο.
Στη δική του ανάγνωση, αυτή είναι η κεντρική αντίφαση: η Ευρώπη αποφεύγει την απευθείας προμήθεια, αλλά συνεχίζει να αγοράζει ενέργεια ρωσικής προέλευσης μέσω ακριβότερων διαδρομών. Χαρακτήρισε αυτή την πολιτική «αυτοκτονική» και «σχιζοφρενική».
Τσίπρας–Ανδρουλάκης: Σύγκρουση που ευνοεί τον Μητσοτάκη
Για την ελληνική πολιτική σκηνή, ο Λυγερός υποστήριξε ότι η αντιπαράθεση Αλέξη Τσίπρα και Νίκου Ανδρουλάκη αφορά τη δεύτερη θέση και λειτουργεί προς όφελος του πρωθυπουργού.
Όπως εξήγησε, η αμοιβαία φθορά στον χώρο της αντιπολίτευσης ευνοεί αντικειμενικά τη Νέα Δημοκρατία.
Σχετικά με τον Αντώνη Σαμαρά, ανέφερε ότι, σύμφωνα με το δικό του ρεπορτάζ, οι προετοιμασίες για νέο κόμμα έχουν προχωρήσει σε μεγάλο βαθμό. Εκτίμησε ότι η εξαγγελία θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί έως το τέλος του μήνα της συνέντευξης, ενδεχομένως σταδιακά, «σε δόσεις».
Το 25% και η κυβέρνηση συνασπισμού
Ο αναλυτής στάθηκε ιδιαίτερα στην αναφορά του πρωθυπουργού στο 25%, όπως αυτή τέθηκε στη συζήτηση. Αντιπαρέβαλε το συγκεκριμένο ποσοστό με τον προηγούμενο στόχο του 40%, υποστηρίζοντας ότι η απόσταση ανάμεσα στα δύο αποκαλύπτει τις πραγματικές ανησυχίες του κυβερνητικού επιτελείου.
Εξέφρασε την προσωπική του εκτίμηση ότι η Νέα Δημοκρατία μπορεί να βρεθεί κάτω από το 25%, ξεκαθαρίζοντας ότι πρόκειται για πρόβλεψή του. Υποστήριξε ότι σε τέτοια επίπεδα δεν υπάρχει ρεαλιστική προοπτική αυτοδυναμίας και ότι μια τακτική διαδοχικών εκλογών με δίλημμα την ακυβερνησία δεν θα μπορούσε εύκολα να ανατρέψει την κατάσταση.
«Τα πράγματα πάνε σε κυβέρνηση συνασπισμού», ανέφερε.
Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη δεν μπορεί να σχηματιστεί, επικαλούμενος την αντίθεση του ΠΑΣΟΚ και του Αντώνη Σαμαρά σε αυτό το ενδεχόμενο.
«Άρα ο Μητσοτάκης είναι πολιτικά καμένο χαρτί», κατέληξε.
GEOPOLITICO
Ενεργειακό θρίλερ, τουρκικές πιέσεις και συναγερμός για τη Μονή Σινά
Οι κίνδυνοι καθυστερήσεων στον Κάθετο Διάδρομο, η αντιπαράθεση για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και τα ανοιχτά μέτωπα με Λιβύη και Αίγυπτο βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής. Το μήνυμα για την Αθήνα: οι συμμαχίες χρειάζονται εθνική στρατηγική και αποφασιστικότητα στο πεδίο.
Μια ευρύτερη εικόνα των πιέσεων που αντιμετωπίζει η Ελλάδα στην ενέργεια, στη διπλωματία και στην ασφάλεια παρουσίασε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή Direct News, συζητώντας με τον συνεργάτη του, Τζιοβάνη. Κεντρικός άξονας ήταν το κατά πόσο οι εξελίξεις γύρω από την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, όπως παρουσιάστηκαν στην εκπομπή, μπορούν να επηρεάσουν κρίσιμα ενεργειακά σχέδια και να δημιουργήσουν περιθώρια κινήσεων για την Τουρκία.
Ο Μουντζουρούλιας επέμεινε ότι το ζητούμενο είναι η προστασία των ελληνικών συμφερόντων. Διευκρίνισε, παράλληλα, ότι οι ανησυχίες του αφορούν ενδεχόμενες καθυστερήσεις και αλλαγές στους σχεδιασμούς, χωρίς να θεωρεί δεδομένη την ακύρωση των έργων.
Κάθετος Διάδρομος: Το ερώτημα είναι ποιος κερδίζει από τις καθυστερήσεις
Η συζήτηση ξεκίνησε από την αναφερόμενη απομάκρυνση της Γκίλφοϊλ και τις καταγγελίες που, σύμφωνα με τους ομιλητές, δημοσιεύθηκαν σε αμερικανικά μέσα ενημέρωσης.
Επικαλούμενος αναφορές του Fox News και της Wall Street Journal, ο Μουντζουρούλιας εξέφρασε προβληματισμό για το ενδεχόμενο ερευνών που θα μπορούσαν να επηρεάσουν επιχειρηματικά σχήματα συνδεδεμένα με τον Κάθετο Διάδρομο. Η εκτίμησή του ήταν ότι μια τέτοια διαδικασία ενδέχεται να επιφέρει καθυστερήσεις ή αναδιάταξη συμμετοχών.
Δεν παρουσίασε, ωστόσο, τις καταγγελίες ως αποδεδειγμένες παρανομίες. Τόνισε ότι, εφόσον προκύψουν ευθύνες, πρέπει να επιληφθεί η Δικαιοσύνη, ενώ το ελληνικό ενδιαφέρον παραμένει η συνέχεια των ενεργειακών σχεδιασμών.
Ο Τζιοβάνη αντέτεινε ότι ο Κάθετος Διάδρομος και το GSI αποτελούν σχέδια με βάθος χρόνου, τα οποία δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από ένα πρόσωπο. Ως στοιχείο συνέχειας ανέφερε τον έμπειρο διπλωμάτη Τζόσουα Χακ, τον οποίο οι δύο συνομιλητές περιέγραψαν ως γνώστη της περιοχής και υποστηρικτή των ενεργειακών έργων.
Ο ανταγωνισμός του LNG και η τουρκική παράμετρος
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στον ανταγωνισμό μεταξύ αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών και στις διαφορετικές διαδρομές τροφοδοσίας της ευρωπαϊκής αγοράς.
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στη Venture Global και στην Argent LNG, συνδέοντας την πρώτη με το σχήμα που συζητήθηκε για τον Κάθετο Διάδρομο και τη δεύτερη με ανταγωνιστικούς σχεδιασμούς. Επικαλέστηκε αναφορές για επαφές της Argent LNG και του επικεφαλής της, Τζόναθαν Μπας, με την Τουρκία και με περιφερειακούς ενεργειακούς φορείς.
Στη δική του ανάγνωση, η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της ως πύλη εισόδου LNG προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, ενώ η Άγκυρα επιχειρεί να προωθήσει διαδρομές που αναβαθμίζουν τον δικό της ρόλο.
Η σύνδεση αυτού του ανταγωνισμού με την υπόθεση Γκίλφοϊλ τέθηκε ως προβληματισμός και ερμηνεία του παρουσιαστή, χωρίς να τεκμηριώνεται μέσα από τους υπότιτλους κάποια αιτιώδης σχέση. Το βασικό ερώτημα που έθεσε ήταν ποιος θα μπορούσε να ωφεληθεί από μια επιβράδυνση των σχεδιασμών που περνούν από την Ελλάδα.
GSI: Η Αθήνα καλείται να στηρίξει τις δεσμεύσεις της
Στο μέτωπο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε νέες τουρκικές τοποθετήσεις, οι οποίες, όπως είπε, επιχειρούν να εξαρτήσουν την υλοποίηση του έργου από την έγκριση της Άγκυρας.
Στη συζήτηση έγινε αναφορά στον Τζιχάτ Γιαϊτζί και στη σύνδεση του καλωδίου με το τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Οι δύο συνομιλητές εκτίμησαν ότι το ζήτημα υπερβαίνει την κατασκευή μιας ενεργειακής υποδομής και αφορά την έμπρακτη άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ο Τζιοβάνη άσκησε κριτική στην ευρωπαϊκή και γαλλική στάση, υποστηρίζοντας ότι χρειάζεται ισχυρότερη αμερικανική εμπλοκή. Ο Μουντζουρούλιας, από την πλευρά του, έθεσε την ελληνική ευθύνη στο κέντρο: η διπλωματική στήριξη αποκτά αξία όταν συνοδεύεται από αποφάσεις και δυνατότητα εφαρμογής τους.
Λιβύη: Πρόταση για πίεση μέσω της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης
Η εκπομπή επεκτάθηκε στις λιβυκές αντιδράσεις για τις ελληνικές θαλάσσιες ζώνες και τις έρευνες νότια της Κρήτης. Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε ρηματική διακοίνωση και σε προειδοποιήσεις περί αναστολής των διμερών συνομιλιών για την οριοθέτηση.
Παράλληλα, συζητήθηκε η αναφερόμενη αλλαγή στην ηγεσία του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης, με τους ομιλητές να εκφράζουν ανησυχία για τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει στη στάση απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Ο Τζιοβάνη πρότεινε την αξιοποίηση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης ως μοχλού πίεσης. Κατά την άποψή του, η Ελλάδα πρέπει να συνδέσει τη χρηματοδοτική στήριξη με τον σεβασμό των συμφερόντων της, αντί να περιορίζεται σε επαναλαμβανόμενες διπλωματικές απαντήσεις.
Μονή Σινά: Αγωνία για την ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού
Από τα πιο φορτισμένα σημεία της εκπομπής ήταν η συζήτηση για τη Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά.
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες για εκκρεμείς δικαστικές εξελίξεις και για πρόσθετα ακίνητα που βρίσκονται στο επίκεντρο της διαφοράς. Ο Τζιοβάνη εξέφρασε ιδιαίτερα απαισιόδοξη εκτίμηση για την έκβαση της υπόθεσης, υπογραμμίζοντας τη σημασία της Μονής για την Ορθοδοξία και την ελληνική παρουσία στην περιοχή.
Η αρνητική έκβαση παρουσιάστηκε ως φόβος και πρόβλεψη των ομιλητών, καθώς οι ίδιοι ανέφεραν ότι αναμένουν τη δικαστική εξέλιξη.
Η συζήτηση συνδέθηκε με ευρύτερη κριτική στην ελληνική πολιτική απέναντι στην Αίγυπτο. Οι συνομιλητές υποστήριξαν ότι η Αθήνα οφείλει να αξιολογεί τη συνεργασία με το Κάιρο βάσει συγκεκριμένων πράξεων και δεσμεύσεων.
Ισραήλ, Ινδία και ελληνική αμυντική ισχύς
Στον αντίποδα των ανησυχιών, οι δύο ομιλητές στάθηκαν στη συνεργασία με το Ισραήλ και την Ινδία, καθώς και στις επενδύσεις για την ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε επαφές με την Ινδία για αμυντική συνεργασία, drones, συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων απειλών και ενδεχόμενες συμπαραγωγές. Απέδωσε επίσης την αναφερόμενη μη συμμετοχή ελληνικών αεροσκαφών σε άσκηση στην Ινδία σε επιχειρησιακές ανάγκες, απορρίπτοντας την ερμηνεία περί προβλήματος στις διμερείς σχέσεις.
Για το Πολεμικό Ναυτικό, η συζήτηση επικεντρώθηκε στις νέες πλατφόρμες και στα ελληνικά συστήματα, με ιδιαίτερη αναφορά στον «Κένταυρο» και στον «Πυρπολητή». Οι συνομιλητές υποστήριξαν ότι η τεχνολογία, η εγχώρια παραγωγή και η συνεργασία με το Ισραήλ μπορούν να ενισχύσουν ουσιαστικά την αποτροπή.
Μέση Ανατολή και Ουκρανία: Προβλέψεις για νέα ένταση
Η εκπομπή κάλυψε ακόμη την Υεμένη, τους Χούθι και το ενδεχόμενο μεγαλύτερης εμπλοκής της Τουρκίας στην υποστήριξη της Σαουδικής Αραβίας. Ο Μουντζουρούλιας εκτίμησε ότι μια τέτοια εμπλοκή θα μπορούσε να εξελιχθεί σε παγίδα για την Άγκυρα, εκθέτοντάς την σε πρόσθετους κινδύνους.
Οι δύο συνομιλητές διατύπωσαν επίσης πρόβλεψη για νέες αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν. Στην Ουκρανία, ο Τζιοβάνη περιέγραψε μια δυσμενή, κατά την εκτίμησή του, στρατιωτική εικόνα και στάθηκε στις πιέσεις στις υποδομές και στα αποθέματα αεράμυνας.
Το συμπέρασμα που μετέφεραν στην ελληνική περίπτωση ήταν η ανάγκη για επάρκεια αποθεμάτων, σωστή χρήση των αντιαεροπορικών μέσων και ανάπτυξη οικονομικότερων λύσεων απέναντι στα drones.
Σε όλη τη συζήτηση επανήλθε το ίδιο πολιτικό αίτημα: σταθερή εθνική γραμμή, σχεδιασμός με βάθος χρόνου και αποφασιστικότητα στην προστασία των ελληνικών συμφερόντων. Για τον Μουντζουρούλια, οι εξοπλισμοί και οι συμμαχίες πρέπει να συνοδεύονται από την πολιτική βούληση που δίνει στην αποτροπή πραγματικό περιεχόμενο.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας