Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Κωνσταντίνος Γρίβας: Άτυπος πόλεμος και όχι πρόκληση το επεισόδιο στην Κάσο

Δημοσιεύτηκε στις

H Τουρκία, διά της ένοπλης παρουσίας της και όχι απλώς διά ρητορικών διακηρύξεων, αμφισβητεί το δικαίωμα των ελληνικών νησιών να έχουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ

Η Τουρκία στην Κάσο αμφισβητεί, όχι ρητορικώς, αλλά διά των όπλων, όχι κάποια κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, αλλά τον σκληρό πυρήνα της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας. Αυτό το πράττει, καταρχάς, διά της ένοπλης παρουσίας της μέσα σε χώρο ελληνικής εθνικής κυριαρχίας, δηλαδή στα 12 ναυτικά μίλια των χωρικών υδάτων. 
Ακόμη και αν η Ελλάδα δεν έχει προβεί στην (επιβεβλημένη από το διεθνές δίκαιο αλλά και τη διεθνή πρακτική) επέκταση των χωρικών της υδάτων, ο χώρος μεταξύ 6 και 12 ναυτικών μιλίων δεν παύει να αποτελεί αναντίρρητο χώρο εθνικής κυριαρχίας της Ελλάδας. Επιπροσθέτως, η Τουρκία, διά της ένοπλης παρουσίας της και όχι απλώς διά ρητορικών διακηρύξεων, αμφισβητεί το δικαίωμα των ελληνικών νησιών να έχουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. 

Προσοχή, δεν αμφισβητεί το εύρος της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, αλλά γενικώς το να έχουν ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, επιδιώκοντας να επιβάλει το παρανοϊκό αφήγημά της, ότι τα ελληνικά νησιά αποτελούν προέκταση της μικρασιατικής ακτής και “κάθονται” πάνω στην υφαλοκρηπίδα της Μικράς Ασίας, σαν να ήτανε πλωτές εξέδρες. 
Περιττεύει να πούμε ότι οι τουρκικές θέσεις παραβιάζουν προκλητικά, ολοκληρωτικά και απόλυτα το διεθνές δίκαιο. Τόσο τη συνθήκη UNCLOS για το Δίκαιο της Θάλασσας, όσο και την ιστορικής σημασίας απόφαση του Διεθνούς Διαιτητικού Δικαστηρίου της Χάγης το καλοκαίρι του 2016, κατόπιν προσφυγής σε αυτό των Φιλιππίνων, που “πακτώνει” τα δικαιώματα των νήσων και κονιορτοποιεί τα, έτσι κι αλλιώς ανύπαρκτα, επιχειρήματα της Άγκυρας και άλλων “χερσαίων” δυνάμεων του πλανήτη, περί “ανωτερότητας” της ηπειρωτικής ακτής έναντι των νήσων. 

Συνακόλουθα, το να αμφισβητεί η Άγκυρα ότι τα ελληνικά νησιά δεν έχουν καθόλου ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα δεν είναι κάποια “διμερής διαφορά”, ούτε “πρόκληση”, ούτε καν μια απλή επιθετική ενέργεια. Είναι άρνηση της ίδιας τους της ύπαρξης. Όταν αρνείσαι ότι τα ελληνικά νησιά έχουν κυριαρχικά δικαιώματα γενικώς, αρνείσαι εμμέσως πλην σαφώς την ίδια τους την ύπαρξη ως νομικές οντότητες. Άρα, εμμέσως πλην σαφώς αρνείσαι και την ελληνική κυριαρχία και επί του εδάφους. Και επειδή τα ελληνικά νησιά είναι κομμάτι της μίας, ενιαίας και αδιαίρετης ελληνικής επικράτειας, αρνείσαι την ίδια την ύπαρξη της Ελλάδας ως χώρα. Τόσο απλά. Άρα, οι ενέργειες της Τουρκίας είναι ολοκληρωτικού χαρακτήρα. Τελεία και παύλα.

Τι δείχνει το επεισόδιο στην Κάσο 

Και δεν είναι μόνον αυτό. Η Τουρκία αρνείται την ύπαρξη των ελληνικών νησιών ως νομικές οντότητες (juridical islands), τη στιγμή που θεωρεί ότι αυτά βρίσκονται μέσα στο τουρκικό “γαλάζιο έδαφος”. Δηλαδή, μέσα σε ένα Αιγαίο το οποίο θεωρεί ότι είναι προέκταση της στεριάς της και συνακόλουθα χώρος πλήρους τουρκικής εθνικής κυριαρχίας, όπως ακριβώς είναι και το έδαφος. 

Άρα, θεωρεί ότι τα ελληνικά νησιά είναι κάτι σαν μεγάλες πλωτές εξέδρες που βρίσκονται μέσα στην τουρκική εθνική επικράτεια. Και αυτό σήμερα προσπαθεί να το επιβάλλει διά των όπλων.

Και όταν λέμε “αρνείται” τη νομική υπόσταση των ελληνικών νησιών, δεν είναι ότι απλώς το δηλώνει, κάτι που επίσης θα ήταν μια ακραία επιθετική ενέργεια και θα έπρεπε να προκαλέσει άμεση και σοβαρή αντίδραση από πλευράς μας, αλλά προσπαθεί να το επιβάλλει εμπράκτως, διά της ένοπλης παρουσίας της σε χώρο εθνικής κυριαρχίας, όπως συμβαίνει σήμερα έξω από την Κάρπαθο και την Κάσο. Άρα, επαναλαμβάνω, δε μιλάμε απλώς για “τουρκικές προκλήσεις”, τις οποίες εμείς μεγαλόθυμα και “ψύχραιμα” έχουμε την πολυτέλεια να αγνοούμε, αλλά για άτυπη, υβριδική, αλλά σαφή και ξεκάθαρη πολεμική ενέργεια εναντίον της Ελλάδας. Και μάλιστα ολοκληρωτικού χαρακτήρα, μιας και αποσκοπεί στην αποδόμηση της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας εν συνόλω. 

Ούτε φυσικά μπορούμε να καθησυχάζουμε τους εαυτούς μας, λέγοντας ότι «αυτά οι Τούρκοι τα κάνουν εδώ και χρόνια», άρα δεν είναι κάτι καινούργιο, άρα δεν έγινε και τίποτα. Στην πραγματικότητα ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Οι σημερινές επιθετικές δράσεις της Τουρκίας στην Κάσο είναι κομμάτι μιας συστηματικής, υπομονετικής και επίμονης, στρατηγικής αποδόμησης της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο, με την Τουρκία να κάνει ένα βήμα τη φορά βασιζόμενη στην αδράνεια, ή τη “μετριοπάθεια” της ελληνικής πλευράς. 

Έτσι, ξεκινήσαμε με τις παρανοϊκές θεωρίες της Άγκυρας στα μέσα της δεκαετίας του ’70, ότι τα ελληνικά νησιά είναι προέκταση της μικρασιατικής ακτής και άρα δεν έχουν δική τους υφαλοκρηπίδα και φτάσαμε σήμερα να έχουμε τον τουρκικό στόλο 6,5 μίλια έξω από την Κάσο να προσπαθεί να επιβάλει τη θέση αυτή διά των όπλων, με την Ελλάδα να συνεχίζει να αντιδρά “ψύχραιμα”, όπως κάνει εδώ και δεκαετίες. Δηλαδή να αδρανεί, δίνοντας στην Τουρκία το υπόβαθρο να προχωρήσει, όποτε κρίνει σκόπιμο, στην επόμενη, ακόμη πιο ακραία κίνησή της. 

Άτυπος, αλλά ολοκληρωτικός πόλεμος 

Εν κατακλείδι, λοιπόν, αντιμετωπίζουμε σήμερα μια φάση όξυνσης του παρατεταμένου, άτυπου, αλλά ολοκληρωτικού πολέμου που διεξάγει η Άγκυρα εναντίον της Ελλάδας. Και ένας πόλεμος καθίσταται ολοκληρωτικός, αν οι στοχεύσεις του είναι ολοκληρωτικές, όχι από τα μέσα με τα οποία διεξάγεται. Και η Τουρκία επιδιώκει τον εκμηδενισμό της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο και συνακόλουθα την αποδόμηση ολοκλήρου της Ελλάδας ως κανονική χώρα. Άρα, οι ακραίες αυτές στοχεύσεις τον καθιστούν ολοκληρωτικό. 

Επομένως, δεν μπορούμε πλέον να εφησυχάζουμε και “να κάνουμε ότι κοιμόμαστε”. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την Τουρκία. Και για να το πράξουμε, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε είναι να κατανοήσουμε και να αποδεχτούμε επιτέλους ότι δεχόμασταν και δεχόμαστε επίθεση ολοκληρωτικού χαρακτήρα. 

Δυστυχώς, όμως, η επιμονή στο παρανοϊκό αφήγημα των “ήρεμων νερών” στις ελληνοτουρκικές σχέσεις κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, η συνωμοσία της σιωπής από τα περισσότερα ελληνικά ΜΜΕ και η δράση του υποκόσμου των social media, που χλευάζει όποιον απεικονίζει την πραγματικότητα και προσπαθεί να τον αποδομήσει ως “πράκτορα του Πούτιν”, μας δείχνει ότι ο υβριδικός πόλεμος της Άγκυρας είναι πολύ πιο σύνθετος απ’ ό,τι πιστεύαμε και ότι η επιρροή του βαθέως κράτους της Τουρκίας στην Ελλάδα είναι πολύ πιο βαθιά απ’ ό,τι φοβόμασταν.

* Ο Κώστας Γρίβας είναι καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών, διευθυντής του Τομέα Θεωρίας και Ανάλυσης Πολέμου στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Διδάσκει επίσης Γεωγραφία της Ασφάλειας στην ευρύτερη Μέση Ανατολή στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών. 

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Καρακωστάνογλου: 12 μίλια στο Αιγαίο, θέσπιση ΑΟΖ και οριοθέτηση με την Κύπρο

Ο Βενιαμίν Καρακωστάνογλου μιλά στον Νίκο Παπαδάτο, στο Diplomatic Front, για τα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο, τη θέσπιση ΑΟΖ και την οριοθέτηση με την Κυπριακή Δημοκρατία.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ο Βενιαμίν Καρακωστάνογλου καλεί την Αθήνα να επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο, να θεσπίσει ΑΟΖ και να προχωρήσει σε οριοθέτηση με την Κυπριακή Δημοκρατία. Μιλώντας στον Νίκο Παπαδάτο, στο Diplomatic Front, εξηγεί πώς θα μπορούσε να διασφαλιστεί η διεθνής ναυσιπλοΐα και γιατί θεωρεί λάθος τον χειρισμό της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η οριοθέτηση με την Κύπρο

Η Ελλάδα έπρεπε να είχε κινηθεί δικαστικά αμέσως μετά την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου, τον Νοέμβριο του 2019, εκτιμά ο Καρακωστάνογλου. Επικαλείται την προσφυγή του 1976, όταν η κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλή ζήτησε προσωρινά μέτρα από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για την υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου. Χαρακτηρίζει το μνημόνιο ανυπόστατο, καθώς, όπως υποστηρίζει, η χάραξη παρακάμπτει τις θαλάσσιες ζώνες που δικαιούνται τα ελληνικά νησιά.

Η συμφωνία Ελλάδας–Αιγύπτου του 2020 οριοθέτησε μέρος της ΑΟΖ των δύο χωρών και άφησε ανοιχτή τη συνέχεια προς ανατολάς. Στο ενδεχόμενο τριμερούς διαπραγμάτευσης με συμμετοχή της Τουρκίας, ο Καρακωστάνογλου προκρίνει τη συνέχιση των διμερών συνομιλιών Αθήνας–Καΐρου και ζητά να διατηρηθεί η συμφωνία Κύπρου–Αιγύπτου του 2003. Καλεί επίσης Αθήνα και Λευκωσία να προχωρήσουν στη δική τους οριοθέτηση, λαμβάνοντας υπόψη τις ακτές της ανατολικής Κρήτης, της Ρόδου, της Καρπάθου, της Κάσου και του συμπλέγματος του Καστελλορίζου.

Με ρηματική διακοίνωση της 5ης Νοεμβρίου 2026 προς τον ΟΗΕ, η Αίγυπτος επανέλαβε ότι θεωρεί άκυρο το τουρκολιβυκό μνημόνιο και ότι η αναφερόμενη έγκρισή του από την πλευρά της ανατολικής Λιβύης δεν μεταβάλλει τη θέση της για τις έννομες συνέπειές του έναντι του Καΐρου.

Τι δικαιούνται τα νησιά και πώς χαράσσεται η μέση γραμμή

Ο Καρακωστάνογλου στηρίζει το επιχείρημά του στο άρθρο 121 της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Κατά κανόνα, τα νησιά δικαιούνται τις ίδιες θαλάσσιες ζώνες με τις ηπειρωτικές ακτές. Η εξαίρεση αφορά τους βράχους που δεν μπορούν να συντηρήσουν ανθρώπινη διαβίωση ή δική τους οικονομική ζωή. Διατηρούν αιγιαλίτιδα και συνορεύουσα ζώνη και εξαιρούνται από το καθεστώς ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.

Ο νομικός υποστηρίζει ότι η μέση γραμμή πρέπει να αποτελεί την αφετηρία της ελληνικής θέσης, ιδίως νοτίως της Κρήτης. Η δυνατότητα ενός νησιού να έχει ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα και η επήρειά του στην τελική οριοθέτηση είναι χωριστά νομικά ζητήματα. Στη νομολογία της Χάγης, η προσωρινή γραμμή ίσης απόστασης μπορεί να προσαρμοστεί με βάση τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης.

Τα 12 μίλια και ο διάδρομος για τη ναυσιπλοΐα

Ο Καρακωστάνογλου ξεχωρίζει την υφαλοκρηπίδα, όπου τα δικαιώματα του παράκτιου κράτους υφίστανται αυτοδικαίως, από την ΑΟΖ, η οποία πρέπει να θεσπιστεί και καλύπτει επίσης δικαιώματα στους πόρους των υπερκείμενων υδάτων. Ζητά ρυθμίσεις για την αλιεία στις περιοχές όπου η Ελλάδα έχει οριοθετήσει ΑΟΖ, ευθείες γραμμές βάσης όπου συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις και αξιοποίηση των δυνατοτήτων που δίνει η Σύμβαση για τη συνορεύουσα ζώνη και την προστασία των ενάλιων αρχαιοτήτων.

Κατά την εκτίμησή του, η θέσπιση ΑΟΖ θα ωφελούσε την Ελλάδα ακόμη και με αιγιαλίτιδα ζώνη έξι μιλίων. Επιμένει στην επέκταση στα 12 και προτείνει διάδρομο ανάμεσα στις Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα, με καθεστώς πλου διέλευσης για τα πλοία που κινούνται μεταξύ Αιγαίου και Εύξεινου Πόντου. Συνδέει την πρότασή του με το συμφέρον της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας στη διατήρηση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.

Κριτική για τη γαλλική διακοίνωση και τη Διακήρυξη των Αθηνών

Ο Καρακωστάνογλου χαρακτηρίζει λάθος τον χειρισμό της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης για τις έρευνες του «Abeille Marengo». Εκτιμά ότι δίνει στην Άγκυρα επιχείρημα υπέρ της θέσης της ότι στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο πρέπει να ισχύουν εξαιρέσεις από τους γενικούς κανόνες. Ο ίδιος επισημαίνει ότι οι διατάξεις για τις κλειστές και ημίκλειστες θάλασσες προβλέπουν συνεργασία για τη διαχείριση των έμβιων πόρων, την περιβαλλοντική προστασία και την επιστημονική έρευνα. Η ελληνική κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι η διακοίνωση δεν συνεπάγεται αναγνώριση θαλάσσιας δικαιοδοσίας τρίτου κράτους και ότι δεν ζητήθηκε τουρκική άδεια.

Στην ίδια συνέντευξη ασκεί κριτική στη Διακήρυξη των Αθηνών του 2023, στις τουρκικές αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών και στις τουρκικές πρωτοβουλίες για θαλάσσια πάρκα. Χαιρετίζει την αναφορά του πρωθυπουργού στον ΟΗΕ στα δικαιώματα της Κρήτης και της Ρόδου και υπογραμμίζει ότι η ενίσχυση των ελληνικών θέσεων διεθνώς είναι ευθύνη της Αθήνας. Κλείνει προτείνοντας να διδάσκονται οι βασικές έννοιες του Δικαίου της Θάλασσας ήδη στο λύκειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Τι ζητά ο Πούτιν από την Ευρώπη για να τελειώσει ο πόλεμος

Στην ανάλυση της 17ης Νοεμβρίου 2026, ο Σταύρος Καλεντερίδης εξετάζει τις απαιτήσεις που αποδίδονται στη Ρωσία μετά το Άμπου Ντάμπι. Σχολιάζει όσα έχουν δημοσιευθεί για τη Φινλανδία, τις χώρες της Βαλτικής, το Ντονμπάς και την Οδησσό. Εξηγεί επίσης γιατί, κατά την εκτίμησή του, τα διμερή σύμφωνα μη επίθεσης με ευρωπαϊκές χώρες θα μπορούσαν να πλήξουν τη συνοχή του ΝΑΤΟ και τη συλλογική άμυνα που προβλέπει το Άρθρο 5.

Δημοσιεύτηκε

στις

Ο Σταύρος Καλεντερίδης αναλύει τις ρωσικές απαιτήσεις που ήρθαν στο φως μετά τις συνομιλίες του Άμπου Ντάμπι για την Ουκρανία. Εκτιμά ότι η Μόσχα επιχειρεί να περιορίσει τη στρατιωτική παρουσία του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη και να αποδυναμώσει τη συλλογική άμυνα της Συμμαχίας μέσα από διμερείς συμφωνίες με ευρωπαϊκά κράτη.

Στην ανάλυσή του της 17ης Νοεμβρίου 2026, ο Σταύρος Καλεντερίδης συνδέει τις απαιτήσεις που αποδίδονται στη Μόσχα με τις προτάσεις που είχε υποβάλει η Ρωσία τον Δεκέμβριο του 2021, δύο μήνες πριν από τη γενικευμένη εισβολή στην Ουκρανία. Κατά την εκτίμησή του, η επαναφορά τους δείχνει ότι το Κρεμλίνο θεωρεί πως έχει σήμερα την ισχύ να ανοίξει, μαζί με το ουκρανικό, και τη συζήτηση για τη στρατιωτική διάταξη ολόκληρης της Ευρώπης.

Τι επαναφέρει η Μόσχα από το 2021

Οι συνομιλίες της 10ης και 11ης Νοεμβρίου στο Άμπου Ντάμπι έφεραν ξανά στο ίδιο τραπέζι Ρώσους, Ουκρανούς και Αμερικανούς αξιωματούχους. Ευρωπαίοι εκπρόσωποι και το ΝΑΤΟ συμμετείχαν σε χωριστή συνάντηση συντονισμού με τις ΗΠΑ και την Ουκρανία. Στη συνέχεια, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ συναντήθηκαν με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα και με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Δουβλίνο. Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ δήλωσε στις 16 Νοεμβρίου ότι η συμμετοχή των Ευρωπαίων στον επόμενο γύρο παρέμενε υπό συζήτηση.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times, το ανεπίσημο ρωσικό έγγραφο της 10ης Νοεμβρίου επαναφέρει το αίτημα για υποχώρηση της στρατιωτικής παρουσίας της Συμμαχίας στα επίπεδα του 1997. Το κείμενο προβλέπει επίσης να σταματήσει η περαιτέρω διεύρυνση του ΝΑΤΟ και η δυτική στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο. Στις απαιτήσεις που αναφέρει το δημοσίευμα περιλαμβάνονται περιορισμοί στη δυνατότητα της Γαλλίας και της Βρετανίας να επεκτείνουν την πυρηνική τους αποτροπή σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόκειται για αρχική διαπραγματευτική θέση της Μόσχας, όπως την περιγράφει το ρεπορτάζ.

Ο Καλεντερίδης εκτιμά ότι η αμερικανική προσπάθεια να προσφέρει οικονομικά κίνητρα στη Ρωσία έχει περιορισμένη επίδραση στις θέσεις του Κρεμλίνου. Κατά τη δική του ανάγνωση, η Μόσχα αντιμετωπίζει την ανατολική διεύρυνση του ΝΑΤΟ ως τον πυρήνα της αντιπαράθεσης και επιδιώκει να ανακτήσει επιρροή στην Ανατολική Ευρώπη και στην Κεντρική Ασία.

Φινλανδία, Ντονμπάς και Οδησσός

Ο διεθνολόγος επικαλείται και χωριστό δημοσίευμα της Bild, σύμφωνα με το οποίο μία από τις ρωσικές προτάσεις περιλαμβάνει αποχώρηση της Φινλανδίας από το ΝΑΤΟ, απαγόρευση νατοϊκών βάσεων στις χώρες της Βαλτικής και μόνιμη στρατιωτική ουδετερότητα της Ουκρανίας. Στο εδαφικό, η Μόσχα φέρεται να ζητά να κρατήσει τις περιοχές που κατέχει και να αποκτήσει ολόκληρο το Ντονμπάς, μαζί με τα τμήματα του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ που παραμένουν υπό ουκρανικό έλεγχο. Ο υπουργός Άμυνας της Φινλανδίας Άντι Χάκανεν απέρριψε δημόσια το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης για τη συμμετοχή της χώρας του στη Συμμαχία.

Στην ανάλυση γίνεται επίσης αναφορά σε πρόταση που θα διατηρούσε την Οδησσό και το Μικολάιβ υπό ουκρανικό έλεγχο, με περιορισμούς στη χρήση τους ως ναυτικών βάσεων. Ο Καλεντερίδης συνδέει το καθεστώς των δύο λιμανιών με την ισορροπία στον Εύξεινο Πόντο και με τη θέση της Τουρκίας λόγω των Στενών. Αναφέρεται ακόμη σε ιδέες για ομοσπονδιακή διευθέτηση στη Μολδαβία, με ειδικές προβλέψεις για την Υπερδνειστερία και τη Γκαγκαουζία, καθώς και σε πιθανή απόσυρση ρωσικών πυρηνικών όπλων από τη Λευκορωσία.

Ξεχωριστό ζήτημα είναι οι εγγυήσεις για την Ουκρανία. Ο αναλυτής παρουσιάζει ως πιθανό ρωσικό όρο την αποδοχή μελλοντικής ουκρανικής ένταξης στην ΕΕ με εξαίρεση από το άρθρο 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο προβλέπει αμοιβαία συνδρομή σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης στο έδαφος κράτους μέλους.

Τα διμερή σύμφωνα και το άρθρο 5

Το βασικό επιχείρημα του Καλεντερίδη αφορά την προοπτική διμερών συμφώνων μη επίθεσης ανάμεσα στη Ρωσία και μεμονωμένα ευρωπαϊκά κράτη. Εκτιμά ότι, εάν τέτοιες συμφωνίες περιλάμβαναν δεσμεύσεις αποχής από μια σύγκρουση της Ρωσίας με τρίτη ευρωπαϊκή χώρα, θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν στην πράξη την πολιτική δέσμευση για συλλογική άμυνα. Το άρθρο 5 της Βορειοατλαντικής Συνθήκης ορίζει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός συμμάχου θεωρείται επίθεση εναντίον όλων και ότι κάθε μέλος συνδράμει με τα μέτρα που κρίνει αναγκαία.

Ο αναλυτής παραπέμπει στις αντιδράσεις της Πολωνίας, της Φινλανδίας και της Ουκρανίας και ξεχωρίζει την παρέμβαση του Φινλανδού προέδρου Αλεξάντερ Στουμπ. Ο Στουμπ υποστήριξε στους Financial Times ότι οι ευρωπαϊκές ηγεσίες πρέπει να διαμορφώσουν κοινή θέση και να συνομιλήσουν απευθείας με τον Πούτιν.

ΑΟΖ ανατολικά της Ρόδου και απολιγνιτοποίηση

Στα ελληνικά θέματα, ο Καλεντερίδης συνδέει τη συζήτηση για τον Great Sea Interconnector με τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδας–Αιγύπτου του 2020. Επικαλείται τη δήλωση του Δημήτρη Καιρίδη στον ΑΝΤ1, σύμφωνα με την οποία το Κάιρο ζητά να συμμετάσχει και η Τουρκία σε συνομιλίες για την περιοχή ανατολικά της Ρόδου. Ο αναλυτής ασκεί κριτική στους χειρισμούς της Αθήνας και εκτιμά ότι η εκκρεμότητα της οριοθέτησης δίνει στην Άγκυρα περιθώριο να διεκδικήσει ρόλο στη διαδικασία. Η αναφορά για τη στάση του Καΐρου προέρχεται από τη δημόσια τοποθέτηση Καιρίδη.

Με αφορμή την καταστροφή του απολήπτη λιγνίτη SR240 στη Μεγαλόπολη, τον Ιούνιο, θέτει ζήτημα διατήρησης της βιομηχανικής κληρονομιάς και επικαλείται τις ανησυχίες της Ομοσπονδίας Μεταλλωρύχων Ελλάδας για τις συνέπειες της απολιγνιτοποίησης στην τοπική οικονομία, στο ενεργειακό κόστος και στην ασφάλεια εφοδιασμού.

Πολυτεχνείο, υπόθεση Έπσταϊν και Μέση Ανατολή

Στην εισαγωγή του, ο Καλεντερίδης αναφέρεται στην παρουσίαση του βιβλίου του Πατρίδες στη Θεσσαλονίκη, με συντονιστή τον Παντελή Σαββίδη. Με αφορμή την επέτειο του Πολυτεχνείου, καταδικάζει τη δικτατορία Παπαδόπουλου και συνδέει την απόσυρση της ελληνικής μεραρχίας από την Κύπρο με τις εξελίξεις που οδήγησαν στο πραξικόπημα κατά του Μακαρίου. Διατυπώνει και τον ισχυρισμό περί χειραγώγησης της εξέγερσης από τη CIA, χωρίς να παραθέτει τεκμήρια στην εκπομπή. Η ιστορική χρονολογία που καταγράφει η Βουλή τοποθετεί την ανατροπή του Παπαδόπουλου από τον Ιωαννίδη στις 25 Νοεμβρίου 1973 και το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου στις 15 Ιουλίου 1974.

Σχολιάζει επίσης την εκτίμηση του ειδικού δικαστικής ιατρικής Μάικλ Φρίμαν στο CBS ότι ο θάνατος του Τζέφρι Έπσταϊν ήταν πιθανότερο να οφείλεται σε ανθρωποκτονία. Η επίσημη διαπίστωση της ιατροδικαστικής υπηρεσίας της Νέας Υόρκης παραμένει αυτοκτονία.

Στη Μέση Ανατολή, ο αναλυτής συνδέει το ισραηλινό πλήγμα στο νοσοκομείο Νάσερ στη Χαν Γιούνις με την αβεβαιότητα γύρω από το αμερικανικό σχέδιο για τη Γάζα. Σύμφωνα με το Associated Press, σκοτώθηκαν έξι άνθρωποι, ανάμεσά τους ένας γιατρός και ένα παιδί, ενώ ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι στόχευε διοικητή της Χαμάς και άλλους μαχητές. Ο Καλεντερίδης αναφέρεται και στις πλημμύρες που έπληξαν τις σκηνές των εκτοπισμένων. Για την Υεμένη, σχολιάζει την υποχώρηση των κυβερνητικών δυνάμεων από την περιοχή του Μπαμπ ελ Μαντέμπ και την πίεση των Χούθι προς το Άντεν.

Στο κλείσιμο, προαναγγέλλει ανάλυση για τη Nvidia και τον τεχνολογικό ανταγωνισμό ΗΠΑ–Κίνας. Διατυπώνει επίσης την εκτίμηση ότι μια πιθανή τριμερής συνεννόηση Τραμπ, Σι και Πούτιν θα μπορούσε να αγγίξει το ουκρανικό, το ιρανικό και τα πυρηνικά.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Τουρκικές απειλές μέσω της Akşam: «Μήνυμα στην Ελλάδα» οι προσγειώσεις drones σε αυτοκινητόδρομο της δυτικής Μικράς Ασίας

Τούρκος αρθρογράφος συνδέει την επιχειρησιακή επίδειξη των AKINCI και Bayraktar TB2 στον αυτοκινητόδρομο Μπαλικεσίρ–Μαγνησίας με υποτιθέμενο ελληνικό σχέδιο προληπτικού πλήγματος – Προκλητικές αναφορές κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη, αιχμές για το Ισραήλ και υπαινιγμοί για σχέδιο αντίδρασης του τουρκικού Γενικού Επιτελείου.

Δημοσιεύτηκε

στις

Σε ένα δημοσίευμα με έντονα επιθετική ρητορική κατά της Ελλάδας προχώρησε η τουρκική εφημερίδα Akşam, παρουσιάζοντας πρόσφατες επιχειρησιακές επιδείξεις της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας ως προειδοποίηση προς την Αθήνα.

Ο αρθρογράφος Τουργκάι Γκιουλέρ (Turgay Güler), σε κείμενό του με τίτλο «Ηχηρό μήνυμα προς την Ελλάδα από τον αυτοκινητόδρομο Μπαλικεσίρ–Μαγνησίας», επιχειρεί να προσδώσει ελληνοτουρκική διάσταση στις δοκιμές του ηλεκτρομαγνητικού συστήματος EJDERHA της ASELSAN και στις επιχειρήσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών από οδικό δίκτυο της δυτικής Μικράς Ασίας.

Παράλληλα, προχωρά σε προσβλητικούς χαρακτηρισμούς και απειλητικές αναφορές κατά του Έλληνα πρωθυπουργού, τον οποίο κατηγορεί ότι αποθρασύνεται έχοντας την υποστήριξη του Ισραήλ.

«Για εμάς παντού υπάρχει αεροπορική βάση»

Αφορμή για το δημοσίευμα αποτέλεσε η άσκηση που πραγματοποιήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2026 στον αυτοκινητόδρομο Μαγνησίας–Μπαλικεσίρ, κατά την οποία ένα AKINCI και δύο Bayraktar TB2 πραγματοποίησαν προσγειώσεις και απογειώσεις, χρησιμοποιώντας το οδικό δίκτυο ως εναλλακτικό διάδρομο.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Baykar, η άσκηση εντάσσεται στον σχεδιασμό αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων, κατά τις οποίες οι συμβατικοί διάδρομοι αεροδρομίων ενδέχεται να καταστούν μη διαθέσιμοι.

Τα τρία μη επανδρωμένα αεροσκάφη απογειώθηκαν από την Κεσσάνη, την Τυρολόη και τη Σμύρνη, αντίστοιχα, πριν συγκλίνουν στο ίδιο σημείο του αυτοκινητοδρόμου.

Στόχος της τουρκικής εταιρείας είναι η επέκταση της συγκεκριμένης δυνατότητας και σε άλλες πλατφόρμες, συμπεριλαμβανομένων του μη επανδρωμένου μαχητικού KIZILELMA και του Bayraktar TB3.

Ο Γκιουλέρ, ωστόσο, αποδίδει στην άσκηση συγκεκριμένο αποδέκτη, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία έστειλε στην Ελλάδα το μήνυμα πως μπορεί να συνεχίσει τις αεροπορικές επιχειρήσεις της ακόμη και σε περίπτωση καταστροφής στρατιωτικών αεροδρομίων.

«Για εμάς παντού υπάρχει αεροπορική βάση», γράφει χαρακτηριστικά.

Το αφήγημα περί ελληνικού προληπτικού πλήγματος

Ο Τούρκος αρθρογράφος επαναφέρει το αφήγημα περί υποτιθέμενου ελληνικού σχεδίου προληπτικής επίθεσης εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη δυτική Μικρά Ασία.

Ισχυρίζεται ότι το ελληνικό Γενικό Επιτελείο έχει καταρτίσει σχέδιο, βάσει του οποίου ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη θα πραγματοποιούσαν αιφνιδιαστικές επιδρομές σε τουρκικές αεροπορικές βάσεις, με στόχο την παράλυση της τουρκικής αεράμυνας.

Φτάνει, μάλιστα, στο σημείο να υποστηρίζει ότι απώτερος στόχος της Ελλάδας θα ήταν η εισβολή στην Τουρκία, χωρίς να παρουσιάζει οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο που να στηρίζει τον ισχυρισμό του.

Στο πλαίσιο αυτό, επιχειρεί να συνδέσει την επιλογή του αυτοκινητοδρόμου Μαγνησίας–Μπαλικεσίρ, στη δυτική Μικρά Ασία, με την αντιμετώπιση του συγκεκριμένου υποθετικού σεναρίου.

Η επίσημη ανακοίνωση της Baykar, πάντως, δεν κατονομάζει την Ελλάδα ως αποδέκτη της επιχειρησιακής επίδειξης.

Ο «Δράκος» της ASELSAN και τα 51 drones

Στο δημοσίευμα γίνεται εκτενής αναφορά και στο ηλεκτρομαγνητικό σύστημα EJDERHA («Δράκος»), το οποίο έχει αναπτυχθεί από την τουρκική ASELSAN για την αντιμετώπιση απειλών από μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Ο Γκιουλέρ υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο σύστημα εξουδετέρωσε κατά τη διάρκεια πρόσφατης δοκιμής 51 drones μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, χωρίς τη χρήση συμβατικών πυρομαχικών.

Ο αρθρογράφος παρουσιάζει τις δύο διαφορετικές τεχνολογικές επιδείξεις ως συμπληρωματικά μηνύματα στρατιωτικής αποτροπής προς την ελληνική πλευρά.

Οι ισχυρισμοί για τις επιδόσεις του EJDERHA σε πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες δεν έχουν, ωστόσο, επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Προσβολές κατά Μητσοτάκη και αιχμές για το Ισραήλ

Ιδιαίτερα προκλητικό είναι το ύφος του δημοσιεύματος απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη, τον οποίο ο Γκιουλέρ αποκαλεί απαξιωτικά «Μίτσο».

Χρησιμοποιώντας ως παραλληλισμό ένα παλαιότερο βίντεο που είχε γίνει δημοφιλές στην Τουρκία, με έναν νεαρό που προκαλούσε έναν εργαζόμενο στην καθαριότητα και τελικά δέχθηκε χτύπημα με σκουπόξυλο, παρουσιάζει την Ελλάδα ως τη χώρα που προκαλεί έναν ισχυρότερο αντίπαλο και απειλεί με ανάλογη κατάληξη.

Παράλληλα, ισχυρίζεται ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προειδοποιεί εδώ και καιρό την ελληνική ηγεσία να μην προκαλεί την Τουρκία, κατηγορώντας τον Έλληνα πρωθυπουργό ότι εμφανίζεται περισσότερο επιθετικός λόγω της συνεργασίας του με το Ισραήλ.

Η αναφορά αυτή εντάσσει στο δημοσίευμα και τον παράγοντα της ελληνοϊσραηλινής στρατηγικής συνεργασίας.

Υπαινιγμοί για μυστικό τουρκικό στρατιωτικό σχέδιο

Στο τέλος του άρθρου του, ο Γκιουλέρ επιχειρεί να καλλιεργήσει κλίμα εκφοβισμού, υποστηρίζοντας ότι γνωρίζει την ονομασία του σχεδίου που φέρεται να έχει καταρτίσει το τουρκικό Γενικό Επιτελείο για την αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης ελληνικής επίθεσης.

Αποφεύγει, ωστόσο, να αποκαλύψει την ονομασία του, ισχυριζόμενος ότι ακόμη και αυτή θα ήταν αρκετή για να συνετίσει τον Έλληνα πρωθυπουργό.

Δεν παραθέτει κανένα στοιχείο για την ύπαρξη, το περιεχόμενο ή την ονομασία του συγκεκριμένου σχεδίου.

Το δημοσίευμα της Akşam αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αξιοποίησης των εξελίξεων στην τουρκική αμυντική βιομηχανία για την καλλιέργεια κλίματος στρατιωτικής υπεροχής και την αναπαραγωγή του αφηγήματος περί ελληνικής επιθετικότητας. Άλλο, όμως, η επιβεβαιωμένη δοκιμή επιχειρησιακών δυνατοτήτων και άλλο οι πολιτικές προεκτάσεις και οι απειλές που επιχειρεί να της προσδώσει ο τουρκικός Τύπος.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO15 λεπτά πριν

Καρακωστάνογλου: 12 μίλια στο Αιγαίο, θέσπιση ΑΟΖ και οριοθέτηση με την Κύπρο

Ο Βενιαμίν Καρακωστάνογλου μιλά στον Νίκο Παπαδάτο, στο Diplomatic Front, για τα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο, τη θέσπιση ΑΟΖ...

GEOPOLITICO46 λεπτά πριν

Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ ενισχύουν την επιχειρησιακή συνεργασία τους σε αέρα και θάλασσα

Δύο ασκήσεις μέσα σε διάστημα λίγων ημερών αναδεικνύουν το εύρος της συνεργασίας των τριών χωρών στην Ανατολική Μεσόγειο – Εναέριος...

GEOPOLITICO46 λεπτά πριν

Ημέρα Ενόπλων Δυνάμεων: Η Ελλάδα τιμά τους υπερασπιστές της – Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων στις 21 Νοεμβρίου

Με επίσημες τελετές, δοξολογία, κατάθεση στεφάνου και έκθεση νέων οπλικών συστημάτων και καινοτομίας θα εορταστεί η Ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων,...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Τι ζητά ο Πούτιν από την Ευρώπη για να τελειώσει ο πόλεμος

Στην ανάλυση της 17ης Νοεμβρίου 2026, ο Σταύρος Καλεντερίδης εξετάζει τις απαιτήσεις που αποδίδονται στη Ρωσία μετά το Άμπου Ντάμπι....

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Τουρκικές απειλές μέσω της Akşam: «Μήνυμα στην Ελλάδα» οι προσγειώσεις drones σε αυτοκινητόδρομο της δυτικής Μικράς Ασίας

Τούρκος αρθρογράφος συνδέει την επιχειρησιακή επίδειξη των AKINCI και Bayraktar TB2 στον αυτοκινητόδρομο Μπαλικεσίρ–Μαγνησίας με υποτιθέμενο ελληνικό σχέδιο προληπτικού πλήγματος...

Δημοφιλή