Το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης, οι τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο, η δραστηριότητα των αλιευτικών και οι κινήσεις γύρω από τα θαλάσσια πάρκα αποτελούν, σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Γρίβα, διαφορετικές εκφάνσεις μιας ενιαίας στρατηγικής: της σταδιακής αποδόμησης της ελληνικής κυριαρχίας και της επιβολής τουρκικού ελέγχου στον θαλάσσιο χώρο.

Στη συνέντευξή του στον Χρήστο Μουρτζούκου, στην εκπομπή «Με τη ματιά του απόδημου», ο καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών άσκησε έντονη κριτική στην ελληνική διαχείριση των ελληνοτουρκικών. Υποστήριξε ότι το αφήγημα των «ήρεμων υδάτων» συγκαλύπτει την εξέλιξη μιας ευρύτερης τουρκικής εκστρατείας, ενώ επέμεινε ότι η αποφυγή του πολέμου προϋποθέτει αξιόπιστη αποτροπή.

Το καλώδιο και η στρατηγική της «σαλαμοποίησης»

Αφετηρία της συζήτησης αποτέλεσε το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και το ερώτημα εάν η αποδοχή τουρκικών απαιτήσεων για προηγούμενη ενημέρωση μπορεί να δημιουργήσει προηγούμενο για άλλες ελληνικές δραστηριότητες.

Ο Κωνσταντίνος Γρίβας ενέταξε την υπόθεση στη λογική της «σαλαμοποίησης»: της απόσπασης μικρών, διαδοχικών υποχωρήσεων, χωρίς να απαιτείται κάθε φορά μια μεγάλη στρατιωτική αντιπαράθεση.

Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα επιδιώκει να καθιερώσει στην πράξη την αντίληψη ότι η Ελλάδα οφείλει να συνεννοείται μαζί της για τις κινήσεις της στο Αιγαίο. Εάν αυτή η λογική γίνει αποδεκτή, προειδοποίησε, θα προστεθεί ακόμη ένα βήμα στην υπονόμευση της ελληνικής ανεξαρτησίας.

Το διακύβευμα, όπως το περιέγραψε, υπερβαίνει την οικονομική αξία ενός ενεργειακού έργου ή την εκμετάλλευση θαλάσσιων πόρων. Αφορά τη δυνατότητα της χώρας να ασκεί τα δικαιώματά της χωρίς να υπόκειται σε εξωτερική επιτήρηση.

Το Αιγαίο ως συνδετικός ιστός της χώρας

Κεντρικό σημείο της ανάλυσής του ήταν η γεωγραφική και στρατηγική σημασία του Αιγαίου για την ελληνική συνοχή.

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η συζήτηση συχνά παραγνωρίζει την παρουσία των ελληνικών νησιών και παρουσιάζει το Αιγαίο σαν έναν θαλάσσιο χώρο που απλώς παρεμβάλλεται μεταξύ δύο κρατών. Στη δική του γεωπολιτική προσέγγιση, οι θαλάσσιες επικοινωνίες μεταξύ των νησιών και της ηπειρωτικής χώρας αποτελούν θεμελιώδες στοιχείο της εθνικής υπόστασης.

Με αυτό το σκεπτικό ερμήνευσε και τη «Γαλάζια Πατρίδα». Κατά τον ίδιο, η τουρκική επιδίωξη είναι να αντιμετωπίζονται ελληνικά νησιά ως θύλακες περιορισμένης κυριαρχίας μέσα σε έναν χώρο στον οποίο η Άγκυρα αξιώνει καθοριστικό έλεγχο.

Πρόκειται, όπως υποστήριξε, για απειλή που πρέπει να αντιμετωπιστεί συνολικά και να εξηγηθεί με σαφήνεια στους συμμάχους της Ελλάδας.

«Ήρεμα ύδατα» και αντιφατικά μηνύματα προς τους συμμάχους

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε απέναντι στην αντίληψη ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε μια ουσιαστικά ομαλή περίοδο.

Κατά τον Γρίβα, η Τουρκία συνεχίζει να ασκεί πίεση με στρατιωτικά, πολιτικά και επικοινωνιακά μέσα, ενώ στην Ελλάδα υποβαθμίζεται η σημασία αυτών των κινήσεων. Υποστήριξε ότι αυτή η απόσταση μεταξύ πραγματικότητας και δημόσιας παρουσίασης δυσκολεύει και τη διεκδίκηση διεθνούς υποστήριξης.

Το ερώτημα που έθεσε ήταν συγκεκριμένο: πώς μπορεί η Αθήνα να περιμένει ουσιαστική κινητοποίηση τρίτων, εάν η ίδια εκπέμπει το μήνυμα ότι δεν αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα με την Άγκυρα;

Στο ίδιο πλαίσιο διατύπωσε βαριές πολιτικές καταγγελίες για τμήματα του ελληνικού συστήματος εξουσίας, τα οποία, κατά την άποψή του, διευκολύνουν την τουρκική στρατηγική μέσω της υποβάθμισης της απειλής και της καλλιέργειας αντιλήψεων παραίτησης.

Η Τουρκία έχει τρωτά σημεία – Η αποτροπή αποσκοπεί στην αποφυγή του πολέμου

Ο καθηγητής απέρριψε την εικόνα ότι μια ελληνοτουρκική σύγκρουση θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε ελληνική ήττα.

Αναγνώρισε ότι η Τουρκία διαθέτει πλεονεκτήματα, επέμεινε όμως ότι διαθέτει και σοβαρές τρωτότητες. Αντίστοιχα, υποστήριξε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει σημαντικά στρατιωτικά πλεονεκτήματα, τα οποία δεν πρέπει να παραγνωρίζονται.

Στην ανάλυσή του έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην εσωτερική πολιτική και κοινωνική κατάσταση της Τουρκίας, καθώς και στην εξάρτηση της ηγεσίας της από την εικόνα μιας ισχυρής, ανερχόμενης δύναμης. Εκτίμησε ότι ένα πλήγμα σε αυτή την εικόνα θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρούς εσωτερικούς κραδασμούς.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι μια ένοπλη σύγκρουση μπορεί να εξελιχθεί ανεξέλεγκτα και να αποδειχθεί καταστρεπτική και για τις δύο χώρες. Απέρριψε, μάλιστα, ως παρανοϊκή τη λογική ενός δήθεν προσυμφωνημένου και ελεγχόμενου μικρού επεισοδίου.

«Πρέπει να το αποφύγουμε. Όντως πρέπει να το αποφύγουμε. Γι’ αυτό υπάρχει αποτροπή», τόνισε.

Το πρώτο πλήγμα και ο έλεγχος της κλιμάκωσης

Στη συζήτηση για το προληπτικό πλήγμα, ο Γρίβας υποστήριξε ότι η σχετική δυνατότητα πρέπει να εξετάζεται ως στοιχείο της στρατηγικής εργαλειοθήκης και της αποτροπής.

Η θέση του ήταν ότι ο αντίπαλος δεν πρέπει να θεωρεί δεδομένο πως μπορεί να επιλέγει κάθε φορά τον τόπο, τον χρόνο και την ένταση μιας κρίσης, εξασφαλίζοντας προβλέψιμες και περιορισμένες ελληνικές αντιδράσεις.

Έδωσε έμφαση στον έλεγχο της κλιμάκωσης: στη δυνατότητα της Ελλάδας να μην εγκλωβίζεται σε ένα παιχνίδι διαδοχικών μικρών πιέσεων που οργανώνει η άλλη πλευρά.

Ταυτόχρονα, διευκρίνισε ότι η αναφορά σε αυτή τη δυνατότητα δεν αποτελεί προτροπή για άμεση επίθεση. Την ενέταξε στη λογική αποτροπής μιας σύγκρουσης, επιμένοντας στους μεγάλους κινδύνους που θα συνεπαγόταν ο πόλεμος.

Τα αλιευτικά και τα θαλάσσια πάρκα στο ίδιο στρατηγικό πλαίσιο

Η συζήτηση επεκτάθηκε στη δραστηριότητα τουρκικών αλιευτικών κοντά σε ελληνικές ακτές και στις επιπτώσεις για τους Έλληνες ψαράδες.

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι τέτοιες κινήσεις πρέπει να αξιολογούνται και υπό το πρίσμα της εθνικής ασφάλειας. Κατά την εκτίμησή του, η παρουσία αλιευτικών μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέσο εμπέδωσης τουρκικής παρουσίας και αμφισβήτησης του ελληνικού ελέγχου.

Παρέπεμψε στο κινεζικό μοντέλο αξιοποίησης πολιτικών θαλάσσιων μέσων για στρατηγικούς σκοπούς, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία ακολουθεί ανάλογες μεθόδους.

Αλιευτικά, NAVTEX, θαλάσσια πάρκα και παρεμβάσεις στις έρευνες για το καλώδιο συνθέτουν, στη δική του ανάγνωση, ένα ολοκληρωμένο σύστημα πίεσης. Γι’ αυτό και ζήτησε συνολική ελληνική στρατηγική, αντί για αποσπασματική αντιμετώπιση κάθε περιστατικού.

Ουκρανία: Αντίθετος στην παραχώρηση κρίσιμων ελληνικών όπλων

Στο σκέλος της συνέντευξης για την Ουκρανία, ο Γρίβας εξέφρασε κατηγορηματική αντίθεση σε ενδεχόμενη παραχώρηση κρίσιμων ελληνικών οπλικών συστημάτων.

Χαρακτήρισε ένα τέτοιο ενδεχόμενο «εθνικό έγκλημα», υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει δικές της σοβαρές ανάγκες ασφαλείας και δεν μπορεί να διακινδυνεύσει κενά στην άμυνά της.

Αμφισβήτησε επίσης τη διαβεβαίωση ότι τα συστήματα που θα παραχωρούνταν θα μπορούσαν να αντικατασταθούν εύκολα και γρήγορα. Επικαλέστηκε τις πιέσεις στην παραγωγή και στην αναπλήρωση στρατιωτικών αποθεμάτων, συνδέοντας το ζήτημα με τις ευρύτερες αλλαγές στον σύγχρονο πόλεμο.

Η ευρωπαϊκή προσέγγιση στην Τουρκία και η ενεργειακή πίεση

Ο καθηγητής άσκησε κριτική και σε ευρωπαϊκές προσεγγίσεις που αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως αναγκαίο στήριγμα της ευρωπαϊκής άμυνας απέναντι στη Ρωσία.

Κατά την άποψή του, αυτή η λογική παραγνωρίζει τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Μόσχα και δημιουργεί περιθώρια στην τουρκική ηγεσία να αξιοποιεί τη στρατιωτική της ισχύ ως διπλωματικό διαπραγματευτικό χαρτί.

Παράλληλα, συνέδεσε τις κρίσεις στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή με την ενεργειακή πίεση στην Ευρώπη. Εκτίμησε ότι το αυξημένο κόστος ενέργειας υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και ενισχύει τη θέση άλλων μεγάλων οικονομικών δυνάμεων.

Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι το διεθνές περιβάλλον παραμένει εξαιρετικά ρευστό και ότι ασφαλείς προβλέψεις για τις επόμενες τουρκικές κινήσεις δεν μπορούν να γίνουν. Το ζητούμενο για την Ελλάδα, όπως το έθεσε, είναι να αναγνωρίσει τη φύση της απειλής, να προστατεύσει την αμυντική της επάρκεια και να αποκτήσει συνεκτική στρατηγική.

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο

Ιδού πέντε θέματα που όφειλε να θέσει στον ομόλογό του, ο Έλληνας ΥΠΕΞ αλλά δεν το έπραξε. Εκτός από ένα, και κείνο, μισό και ανάλατο. Όπως μισό είναι και το “Φίλος της Ελλάδας”. Γιατί άλλο αυτό και άλλο το “Φίλος της Αρχαίας Ελλάδας”, όπως τονίστηκε από το Ρούμπιο στην πνύκα.

1. Ο Τούρκος ομόλογός τους στο “Σουνιτικό ΝΑΤΟ”, έκανε μνημόσυνο με ξένα κόλλυβα. Ο λόγος για την Ελληνική πυροβολαρχία patriot, στη Σαουδική Αραβία. Παρεμπιπτόντως η καυχησιολογία για την προστασία της Σούδας, που ούτε κατά διάνοια απαιτούνταν, πέραν του αδυνατίσματος της αμυντικής μας κάλυψης, θίγει και την καταγωγή του ίδιου, ως Καρπάθιου.

2. Όφειλε να επιδώσει στον Ρούμπιο, το χάρτη της ΙΜΜΑ, {βλέπετε εικόνα}, με την Ελληνική Τάφρο, προσθέτοντας δυο μόνο λόγια: “Επειδή στα Ανατολικά φτάνει έως το Καστελόριζο, πως είναι δυνατόν μέσα στην Ελληνική Τάφρο να εξαγγέλλεται Τουρκικό θαλάσσιο πάρκο; Όχι μόνο λόγω του ονόματος “Ελληνική” αλλά και λόγω της οικολογίας, με την αναγκαία υψηλή θαλάσσια προστασία”; Δεν είναι ακυρώσιμο;

Επιπλέον να του πει για τον καθορισμό της Ελληνικής τάφρου, αυτό το φαλαινάριο του Θεού, ως συνορεύουσας ζώνης 24 μιλίων, στην Ανατολική Μεσόγειο, με τα 12 μίλια να αφορούν και το καθέτως και το οριζοντίως, και άρα δημιουργία έξι νομικών Ελλήσποντων, μεταξύ των θαλασσίων στενών, Δυτικά και Ανατολικά της Πελαγόεσσας Κρήτης. Και να τον ρωτήσει το πως βλέπει την ανάληψη από Ελλάδα και Κύπρο, της θαλάσσιας τηλεδιοίκησης για την Ανατολική Μεσόγειο.

3. Επίσης να του εγχειρήσει το χάρτη του οικολογικού τομέα του ΟΗΕ, της 20/12/19, για τις ΑΟΖ, στην Ανατολική Μεσόγειο, ρωτώντας τη γνώμη του Ρούμπιο, 1. Για τις όμορες ες αεί ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου που έχουν κοινή γραμμή επαφής μήκους 24 μιλίων! Όνομα και πράγμα συνορεύουσα δηλαδή ζώνη. Και 2. Ως προς το παράνομο μνημόνιο Τουρκίας Λιβύης που είχε υπογραφεί στις 27/11/19. Ο συγκεκριμένος χάρτης του ΟΗΕ, που είναι copy paste του χάρτη της Σεβίλλης, βάσει της UNCLOS, ως επίσημο έγγραφο, αποτελεί ή όχι πράξη ακύρωσης του μνημονίου;

4. Η ιερή Λέξη επανένωση έχει τη μέγιστη αξία για το θαλάσσιο Ελληνισμό, με κλειδί τις δυο ΑΟΖ, Ελλάδας και Κύπρου, εν όψει και της υποδοχής των δυο θαλάσσιων διαδρόμων, BRI και IMEC, ο οποίος μάλιστα εν πολλοίς είναι και made in USA. Πόσο μάλλον όταν μαζί με το καλώδιο GSI, η χώρα προχωράει στην ανάδειξή της σε κεντρική πλατεία του πλανήτη! Με κοινό τόπο όλων των διαδρόμων, το bypass της Τουρκίας! Εξ ων και το προερχόμενο από την Ιστορία και τη Γεωγραφία νεότερο Ανατολικό Ζήτημα.

Οπότε η δήλωση Ρούμπιο περί ιδιωτικής Διπλωματίας, επιζητούσε να του πει μια παλιά ατάκα: “Φίλοι και σύμμαχοι είμαστε, όμως δεν είμαστε Αμερικανάκια”.

Κατά τα άλλα, καλή είναι και η λέξη επανένωση της Κύπρου, αρκεί να μην την λες για να την πεις. Γιατί ούτε Ομοσπονδίες χρειάζεται η Κύπρος, ούτε νέα σχέδια Ανάν, ούτε ψευδοκράτη και παρακράτη. Ούτε αυτές τις άτυπες διασκέψεις «5+1», σαν αυτή που ξαναείπε ο απερχόμενος από την Κύπρο και τον ΟΗΕ Γενικός Γραμματέας. Ο Ελληνισμός καρτερεί την Κυπριακή Δημοκρατία, με μια δημοκρατική κοινωνία πλήρως ισότιμων πολιτών. Οι οποίοι εύκολα πλέον θα ξαναβρούν τη χαρά της συνύπαρξης του ειρηνισμού με τον ανθρωπισμό και την ευμάρεια.

5. Και τέλος το πως βλέπουν οι ΗΠΑ τη θαλάσσια Διώρυγα Αλεξανδρούπολης Μπουργκάς, μια και κάποιο think tank στην πατρίδα του μελετά τη συγκεκριμένη ιδέα εδώ και καιρό. Και επειδή θα αλλάξει το χάρτη της Γεωγραφίας και της Ιστορίας, όσο και της Γεωπολιτικής και Γεωοικονομίας. Με τον ενεργειακό διάδρομο και τα Στεριανά Δαρδανέλια να γίνονται ολόκληρη δέσμη. Θέματα για τα οποία γράφω σαράντα χρόνια, προτείνοντας τελευταία να πάρει το όνομα: “Μιχάλης Χαραλαμπίδης”. Άλλο τώρα που οι εν Αθήναις άνωθεν καμώνονται ότι ανακάλυψαν την Αμερική. Στα μυαλά είναι πολύ κάτωθεν. Άλλωστε ένας πρέσβης των ΗΠΑ στη γειτονική Τουρκία, ονόματι Μοργκεντάου, είχε πει ακόμη από το έτος 1920, ότι τα Δαρδανέλια της ξηράς είναι στον Έβρο!

Τέτοιοι Αμερικανοί και τέτοιοι Ισπανοί σαν τον Ανδαλουσιανό καθηγητή της Σεβίλλης Vivero, συντάκτη του ομώνυμου χάρτη, επιβεβαιώνουν τον Ισοκράτη, για τους μετέχοντες της ημετέρας παιδείας.

_______________

Διδυμότειχο, Οκτώβριος 2026,