Διεθνή
Μπορεί να υπάρχει ελπίδα για τους Χριστιανούς στη Συρία;
Αναλύσεις
Ινδία και ASEAN χτίζουν τον ενεργειακό διάδρομο του Ινδοειρηνικού – Σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης 3.000 χιλιομέτρων
Νέα δεδομένα στην ενεργειακή αρχιτεκτονική του Ινδοειρηνικού δημιουργεί η εμβάθυνση της συνεργασίας της Ινδίας με τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η υπό εξέταση ηλεκτρική διασύνδεση Ινδίας–Σιγκαπούρης, ισχύος 2 GW, η οποία θα μπορούσε να διέρχεται από τη Μιανμάρ, την Ταϊλάνδη και τη Μαλαισία, διασυνδέοντας τις ενεργειακές αγορές της Νότιας και της Νοτιοανατολικής Ασίας.
Η ενέργεια αναδεικνύεται σε βασικό πυλώνα της διευρυνόμενης στρατηγικής και οικονομικής συνεργασίας μεταξύ της Ινδίας και της Ένωσης Κρατών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN), σύμφωνα με δημοσίευμα του Vietnam Times στις 13 Νοεμβρίου 2026.
Η ταχεία αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, η εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα και η άνιση γεωγραφική κατανομή των ανανεώσιμων ενεργειακών πόρων καθιστούν ολοένα και πιο σημαντική τη διασυνοριακή ηλεκτρική διασύνδεση.
Για το Νέο Δελχί, η ενεργειακή συνεργασία με την ASEAN εντάσσεται στην πολιτική «Act East», στην ολοκληρωμένη στρατηγική εταιρική σχέση με τις χώρες της περιοχής και στον ευρύτερο σχεδιασμό ενίσχυσης της συνδεσιμότητας στον Ινδοειρηνικό.
Ο ενεργειακός διάδρομος Ινδίας–Σιγκαπούρης
Κατά την 20ή συνάντηση των υπουργών Ενέργειας της Συνόδου Ανατολικής Ασίας, που πραγματοποιήθηκε στη Μανίλα στις 8 Οκτωβρίου 2026, η Ινδία επαναβεβαίωσε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, την υποστήριξή της στο περιφερειακό ηλεκτρικό δίκτυο ASEAN Power Grid (APG).
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην πρόταση ηλεκτρικής διασύνδεσης Ινδίας και Σιγκαπούρης, ισχύος 2.000 MW, την οποία παρουσίασε ο Ινδός υφυπουργός Ενέργειας και Νέων και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, Σριπάντ Γέσο Ναΐκ.
Μία από τις υπό εξέταση επιλογές προβλέπει τη δημιουργία χερσαίου διαδρόμου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μήκους περίπου 3.000 χιλιομέτρων.
Η προτεινόμενη διαδρομή θα ξεκινά από την πόλη Ιμφάλ, στη βορειοανατολική Ινδία, και θα καταλήγει στη Σιγκαπούρη, διερχόμενη από τρεις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας:
-
Μιανμάρ.
-
Ταϊλάνδη.
-
Μαλαισία.
Το σχέδιο, το οποίο επιβεβαιώνεται και από επίσημη ανακοίνωση της ινδικής κυβέρνησης, θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες δυνατότητες διασυνοριακού εμπορίου ηλεκτρικής ενέργειας και να ενισχύσει τη θέση της Ινδίας στο περιφερειακό ενεργειακό σύστημα.
Παράλληλα, ανταποκρίνεται στον στόχο της Σιγκαπούρης να εισάγει περίπου 6 GW ηλεκτρικής ενέργειας χαμηλών εκπομπών άνθρακα έως το 2035.
Ο ενεργειακός οδικός χάρτης της ASEAN μέχρι το 2045
Βασικό εργαλείο της περιφερειακής ενεργειακής ολοκλήρωσης αποτελεί το Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Συνεργασία της ASEAN (APAEC 2026–2030), το οποίο εγκρίθηκε τον Οκτώβριο του 2025 στην Κουάλα Λουμπούρ.
Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενός ασφαλούς, ανθεκτικού και διασυνδεδεμένου ενεργειακού συστήματος με χαμηλές εκπομπές άνθρακα, με μακροπρόθεσμο ορίζοντα το 2045.
Οι βασικοί άξονες του προγράμματος περιλαμβάνουν την ηλεκτρική διασύνδεση των κρατών-μελών, τη συνεργασία στους τομείς του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, τον εκσυγχρονισμό της ηλεκτροπαραγωγής από άνθρακα, την ενεργειακή αποδοτικότητα, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τον περιφερειακό ενεργειακό σχεδιασμό και την ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας.
Η ενεργειακή ισχύς της Ινδίας
Η Ινδία διαθέτει σημαντικές δυνατότητες συνεισφοράς στην ενεργειακή μετάβαση της Νοτιοανατολικής Ασίας, τόσο σε επίπεδο ηλεκτροπαραγωγής όσο και σε επίπεδο τεχνογνωσίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το Vietnam Times, στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 η συνολική εγκατεστημένη ηλεκτροπαραγωγική ισχύς της χώρας ανερχόταν στα 558,8 GW, εκ των οποίων περίπου 308 GW προέρχονταν από μη ορυκτές πηγές ενέργειας.
Το Νέο Δελχί έχει προσφερθεί να μεταφέρει τεχνογνωσία στις χώρες της ASEAN σχετικά με την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τον σχεδιασμό δικτύων μεταφοράς, την αποθήκευση ενέργειας, το πράσινο υδρογόνο και την ενοποίηση ηλεκτρικών συστημάτων.
Επιπλέον, κατά την 22η Σύνοδο Κορυφής Ινδίας–ASEAN το 2025, η Ινδία ανακοίνωσε την υποστήριξη προγράμματος εκπαίδευσης 400 επαγγελματιών στον τομέα της διασύνδεσης ηλεκτρικών δικτύων.
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης πιλοτικά προγράμματα για το υδρογόνο, την αμμωνία, τη βιοενέργεια και τις τεχνολογίες δέσμευσης άνθρακα.
Τα οφέλη για την ενεργειακή ασφάλεια του Ινδοειρηνικού
Η δημιουργία ενός διασυνδεδεμένου περιφερειακού ηλεκτρικού δικτύου εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ασίας, περιορίζοντας την εξάρτηση των επιμέρους κρατών από συγκεκριμένες πηγές και περιοχές ηλεκτροπαραγωγής.
Παράλληλα, το διασυνοριακό εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας θα επιτρέψει την καλύτερη διαχείριση των εποχικών διακυμάνσεων της υδροηλεκτρικής παραγωγής, καθώς και των μεταβολών στην παραγωγή ηλιακής και αιολικής ενέργειας.
Η ενοποίηση των ενεργειακών αγορών αναμένεται επίσης να δημιουργήσει πρόσθετα επενδυτικά κίνητρα για την κατασκευή μονάδων ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, συστημάτων αποθήκευσης και δικτύων μεταφοράς.
Ήδη, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η ASEAN διαθέτει λειτουργικές ηλεκτρικές διασυνδέσεις συνολικής ισχύος 10,2 GW, ενώ το πρόγραμμα ηλεκτρικής διασύνδεσης Λάος–Ταϊλάνδης–Μαλαισίας–Σιγκαπούρης (LTMS-PIP) αποτελεί παράδειγμα εφαρμογής του πολυμερούς εμπορίου ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι προκλήσεις για την υλοποίηση του μεγάλου έργου
Παρά τις προοπτικές που δημιουργεί η ηλεκτρική διασύνδεση Ινδίας–Σιγκαπούρης, η υλοποίησή της προϋποθέτει σημαντικές τεχνικές, οικονομικές και διακρατικές συμφωνίες.
Απαιτούνται κοινές μελέτες σκοπιμότητας και περιβαλλοντικών επιπτώσεων, αξιολόγηση της μελλοντικής προσφοράς και ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, συμφωνίες διέλευσης με τις εμπλεκόμενες χώρες και διαμόρφωση ενός βιώσιμου εμπορικού και ρυθμιστικού πλαισίου.
Επιπλέον, κρίνεται αναγκαία η εξέταση εναλλακτικών διαδρομών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Η συνεργασία Ινδίας–ASEAN εισέρχεται σε μια νέα φάση, στην οποία η ενεργειακή ασφάλεια συνδέεται άμεσα με τις διασυνοριακές υποδομές, την τεχνολογική συνεργασία και την περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωση.
Εφόσον το έργο των 2 GW προχωρήσει, θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό ορόσημο στη διασύνδεση της Νότιας με τη Νοτιοανατολική Ασία, ενισχύοντας παράλληλα τον στρατηγικό ρόλο της Ινδίας στην υπό διαμόρφωση ενεργειακή αρχιτεκτονική του Ινδοειρηνικού.
Αναλύσεις
Σύναψη Συμφωνίας Επανεισδοχής ΕΕ – Νιγηρίας (Abuja, 10 Νοεμβρίου 2026)
Οι Συμφωνίες Επανεισδοχής της ΕΕ με τρίτες χώρες κρίνονται ως πολύ σημαντικές και πρέπει να επιδιώκονται, επειδή συνιστούν τον πιο σίγουρο κι αποτελεσματικό τρόπο για την έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων από τις Πρεσβείες – Προξενεία των τρίτων χωρών για τους υπόψη υπηκόους τους, ώστε αυτοί να γίνονται δεκτοί στη χώρα τους.
Σύμφωνα με τον ιστότοπο Euronews και τον ιστότοπο, στο Facebook, της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Νιγηρία (https://www.facebook.com/EUinNigeria/) στις 10 Νοεμβρίου 2026, υπογράφτηκε στην πρωτεύουσα Abuja της Νιγηρίας, Συμφωνία Επανεισδοχής μεταξύ της ΕΕ και της Νιγηρίας, μετά από διαπραγματεύσεις των δύο πλευρών για δέκα χρόνια.
Τη Συμφωνία υπέγραψε από πλευράς της ΕΕ, ο Επίτροπος Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων κ. Magnus Brunner κι από πλευράς της Νιγηρίας, η Υπουργός Εξωτερικών, κα. Bianca Odumegwu-Ojukwu (βλ. σχετ. φωτογραφία).
Με τη Συμφωνία αυτή η Νιγηρία δέχεται την επανεισδοχή υπηκόων της χωρίς δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ, ενώ και υπήκοοι ΕΕ, χωρίς δικαίωμα παραμονής στη Νιγηρία θα μπορούν να επιστρέφονται στην ΕΕ. Καθιερώνονται «ταχείες και αποτελεσματικές διαδικασίες» επιστροφής Νιγηριανών υπηκόων στη χώρα τους, σε μία προσπάθεια της ΕΕ ν’ αυξήσει το σημερινό ποσοστό επιστροφών (περίπου 30%) υπηκόων τρίτων χωρών χωρίς δικαίωμα παραμονής στην Ένωση.
Νιγηριανά ΜΜΕ ανέφεραν ότι η ΕΕ υποσχέθηκε πρόσθετη χρηματοδότηση 100 εκατ. ευρώ στη Νιγηρία, για τη διαχείριση συνόρων και τη συνεργασία για την ασφάλεια, αλλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει ότι «η Συμφωνία δεν είναι συναλλαγματική ανταλλαγή σύμφωνης γνώμης», με εκπρόσωπό της να δηλώνει ότι η Συμφωνία «είναι μέρος μίας ευρύτερης αμοιβαία επωφελούς συνεργασίας, βασισμένης στη αμοιβαία εμπιστοσύνη, στις κοινές ευθύνες, στην αμοιβαιότητα και τα κοινά ενδιαφέροντα», ενώ ο Επίτροπος της ΕΕ δήλωσε ότι: «η ΕΕ και η Νιγηρία μετέτρεψαν την τεράστια προοπτική της συνεργασίας τους σε αμοιβαίο όφελος».
Τα ΜΜΕ της Νιγηρίας διατείνονται ότι το πρόσθετο ποσό των 100 εκατ. ευρώ θα διατεθεί για τη χρηματοδότηση νόμιμων διαύλων μετανάστευσης Νιγηριανών υπηκόων στην ΕΕ καθώς και σε πρωτοβουλίες καταπολέμησης της εμπορίας ανθρώπων και της παράνομης διακίνησης ναρκωτικών.
Υπενθυμίζεται ότι η ΕΕ έχει συνάψει ως τώρα 18 Συμφωνίες Επανεισδοχής με τρίτες χώρες, κυρίως της Ασίας και των Δυτικών Βαλκανίων (η τελευταία Συμφωνία επανεισδοχής της ΕΕ ήταν με τη Λευκορωσία και είχε τεθεί σε ισχύ το 2020). Για την ενίσχυση της συνεργασίας με τρίτες χώρες, η ΕΕ χρησιμοποιεί κίνητρα όπως η διευκόλυνση της πολιτικής θεωρήσεων, οι εμπορικές συμφωνίες και η οικονομική ενίσχυση. Οι κυβερνήσεις των τρίτων χωρών συχνά αιτούνται καθεστώς ανταλλαγής σημαντικής χαλάρωσης των θεωρήσεων ή σημαντικά χρηματοδοτικά πακέτα.
Από το 2021 ως το 2027, σύμφωνα με την Ευρωπαική Επιτροπή, η Νιγηρία θα λάβει συνολικά 731 εκατ. ευρώ, κυρίως μέσω του Neighbourhood, Development and International Cooperation Instrument (NDICI) – Global Europe και του Multiannual Indicative Programme (MIP) για τη Νιγηρία.
Κάποια Κράτη – Μέλη της ΕΕ έχουν επιχειρήσει να συνάψουν διμερείς συμφωνίες με τρίτες χώρες για την επανεισδοχή υπηκόων τους. Η ΕΕ έχει αυξήσει τον αριθμό των εργασιακών διευθετήσεων (working arrangements), αναφορικά με την επιχειρησιακή συνεργασία με χώρες όπως το Αφγανιστάν, το Μπαγκλαντές και η Αιθιοπία, ενώ έχει στραφεί και σε ευρύτερες στρατηγικές συμφωνίες όπως τα Μνημόνια Κατανόησης που υπογράφτηκαν με την Τυνησία και την Αίγυπτο.
Διαδικασία για την έναρξη ισχύος της Συμφωνίας Επανεισδοχής ΕΕ – Νιγηρίας
Μετά την υπογραφή στις 10 Νοεμβρίου, η Συμφωνία υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για έγκριση, μετά την οποία, το Συμβούλιο εκδίδει απόφαση για τη σύναψη της Συμφωνίας.
Κατόπιν οι δύο πλευρές (ΕΕ και Νιγηρία) κοινοποιούν αμοιβαία ότι έχουν ολοκληρώσει τις εσωτερικές τους διαδικασίες. Η Συμφωνία τίθεται σε ισχύ την πρώτη ημέρα του δεύτερου μήνα μετά την ημερομηνία της τελευταίας από τις δύο κοινοποιήσεις.
Νομική βάση απόφασης του Συμβουλίου
Η απόφαση του Συμβουλίου για τη σύναψη της Συμφωνίας βασίζεται στο άρθρο 79, παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ (ΣΛΕΕ), σε συνδυασμό με το άρθρο 218, παράγραφος 6, 2ο εδάφιο, στοιχείο α) της ΣΛΕΕ.
Το άρθρο 79 παρ. 3 της ΣΛΕΕ επιτρέπει στην Ένωση να συνάπτει Συμφωνίες με τρίτες χώρες για την επανεισδοχή υπηκόων τρίτων χωρών που δεν πληρούν ή δεν πληρούν πλέον τους όρους εισόδου, παρουσίας ή διαμονής στο έδαφος ενός από τα Κράτη-Μέλη της ΕΕ.
Το άρθρο 218 της ΣΛΕΕ ρυθμίζει τη διαδικασία σύναψης διεθνών Συμφωνιών από την ΕΕ κι απαιτεί την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις σχετικές περιπτώσεις.
Οι Συμφωνίες Επανεισδοχής της ΕΕ με τρίτες χώρες κρίνονται ως πολύ σημαντικές και πρέπει να επιδιώκονται, επειδή συνιστούν τον πιο σίγουρο κι αποτελεσματικό τρόπο για την έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων από τις Πρεσβείες – Προξενεία των τρίτων χωρών για τους υπόψη υπηκόους τους, ώστε αυτοί να γίνονται δεκτοί στη χώρα τους.
Αναλύσεις
Οικονομική παγίδα για Πακιστάν και Κίνα ο διάδρομος CPEC – Το χρέος, το λιμάνι Γκουαντάρ και το γεωπολιτικό αδιέξοδο του Πεκίνου
Από εμβληματικό έργο οικονομικής ανάπτυξης και γεωπολιτικής αναβάθμισης, ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν (CPEC) εξελίσσεται σε πηγή σοβαρών οικονομικών και στρατηγικών προβλημάτων για τις δύο χώρες. Το Ισλαμαμπάνγκ βρίσκεται αντιμέτωπο με αυξανόμενες οικονομικές υποχρεώσεις, ενώ το Πεκίνο προβληματίζεται για τις χαμηλές αποδόσεις των επενδύσεών του, τις καθυστερήσεις και τις απειλές ασφαλείας. Στο επίκεντρο βρίσκεται το στρατηγικής σημασίας λιμάνι Γκουαντάρ, το οποίο απέχει ακόμη από τις αρχικές φιλοδοξίες της Κίνας για πρόσβαση στην Αραβική Θάλασσα και τον δυτικό Ινδικό Ωκεανό.
Περισσότερο από μία δεκαετία μετά την έναρξη του CPEC, το μεγαλεπήβολο πρόγραμμα, που παρουσιάστηκε ως ένας από τους βασικούς πυλώνες της κινεζικής πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» (Belt and Road Initiative – BRI), δέχεται ολοένα εντονότερη κριτική για την οικονομική αποτελεσματικότητα και τη βιωσιμότητά του.
Το αρχικό επενδυτικό σχέδιο, ύψους περίπου 46 δισεκατομμυρίων δολαρίων, φιλοδοξούσε να μεταμορφώσει τις υποδομές του Πακιστάν, να αντιμετωπίσει τις ενεργειακές ελλείψεις και να συνδέσει οικονομικά τη δυτική Κίνα με τις θαλάσσιες εμπορικές οδούς της Μέσης Ανατολής.
Παρά την κατασκευή σημαντικών ενεργειακών και μεταφορικών υποδομών, η συνολική οικονομική μεταμόρφωση που είχε υποσχεθεί το πρόγραμμα δεν έχει πραγματοποιηθεί στον αναμενόμενο βαθμό. Πρόσφατη μελέτη του Institute for Security and Development Policy επισημαίνει ότι η πρώτη φάση του CPEC δημιούργησε υποδομές, αλλά ταυτόχρονα ενίσχυσε την οικονομική εξάρτηση του Πακιστάν από την Κίνα.
Ο λογαριασμός των 543 δισ. ρουπιών και η ενεργειακή κρίση
Ιδιαίτερα επιβαρυμένη εμφανίζεται η κατάσταση στον ενεργειακό τομέα, όπου οι επενδύσεις του CPEC είχαν παρουσιαστεί ως λύση στα χρόνια προβλήματα ηλεκτροδότησης του Πακιστάν.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της πακιστανικής οικονομικής εφημερίδας Business Recorder, οι ανεξόφλητες υποχρεώσεις που σχετίζονται με μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του CPEC είχαν φτάσει τα 543 δισεκατομμύρια πακιστανικές ρουπίες στα τέλη Φεβρουαρίου 2026. Την ίδια περίοδο, το συνολικό κυκλικό χρέος του ενεργειακού τομέα προσέγγιζε τα 1,9 τρισεκατομμύρια ρουπίες.
Η κυβέρνηση του Πακιστάν έχει επιδιώξει την αναδιαπραγμάτευση των οικονομικών όρων με κινεζικές εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, επιζητώντας ελαφρύνσεις και αναδιάρθρωση των σχετικών υποχρεώσεων.
Ωστόσο, η ανταπόκριση δεν έχει αποδώσει τα επιθυμητά αποτελέσματα.
Ο Πακιστανός υπουργός Ενέργειας, Σαρντάρ Αουάις Χαν Λεγκάρι, παραδέχθηκε τον Ιούνιο του 2026 ότι οι συνομιλίες με τους Κινέζους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας δεν είχαν οδηγήσει σε επαρκείς παραχωρήσεις. Όπως ανέφερε, οι προσπάθειες αναδιάρθρωσης των οφειλών δεν είχαν παρουσιάσει ουσιαστική πρόοδο.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει μια βασική αντίφαση του CPEC: οι μεγάλες επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές δεν συνοδεύτηκαν από αντίστοιχη επίλυση των οικονομικών δυσλειτουργιών του πακιστανικού συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι επικρίσεις στο εσωτερικό του Πακιστάν
Η δυσαρέσκεια για τα αποτελέσματα του CPEC εκφράζεται πλέον και από πρόσωπα που έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην οικονομική διοίκηση της χώρας.
Ο πρώην επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εσόδων του Πακιστάν, Σαμπάρ Ζαΐντι, έχει ασκήσει σφοδρή κριτική στο πρόγραμμα, υποστηρίζοντας ότι οι προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν για την οικονομική του συνεισφορά αποδείχθηκαν υπερβολικές.
Σε δηλώσεις του, οι οποίες αναπαράχθηκαν σε σχετικά δημοσιεύματα, υποστήριξε ότι είχε εξαρχής αντιταχθεί στο CPEC, χαρακτηρίζοντάς το αποτυχημένη επιλογή που επιβάρυνε την πακιστανική οικονομία.
Οι επικριτές του προγράμματος υποστηρίζουν ότι αρκετά έργα χαρακτηρίστηκαν από υψηλό κόστος, ανεπαρκή εμπορική αξιοποίηση και περιορισμένη συμβολή στην ανάπτυξη ανταγωνιστικής βιομηχανικής παραγωγής.
Ιδιαίτερα προβληματική θεωρείται η αδυναμία των επενδύσεων να δημιουργήσουν επαρκείς εξαγωγικές δραστηριότητες και νέες πηγές συναλλάγματος, ώστε να δικαιολογούνται οι μακροχρόνιες χρηματοδοτικές δεσμεύσεις.
Παράλληλα, ζητήματα διαφάνειας στις χρηματοδοτικές συμφωνίες δυσχεραίνουν την πλήρη αποτίμηση του συνολικού κόστους και των πραγματικών οικονομικών αποδόσεων των έργων.
Γκουαντάρ: Το στρατηγικό λιμάνι που δεν δικαίωσε τις προσδοκίες
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για το Πεκίνο εντοπίζεται στο λιμάνι Γκουαντάρ, στην επαρχία Μπαλουχιστάν του Πακιστάν, το οποίο είχε χαρακτηριστεί ως το σημαντικότερο στρατηγικό έργο του οικονομικού διαδρόμου.
Η γεωγραφική του θέση, κοντά στις θαλάσσιες διαδρομές που συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με την Αραβική Θάλασσα, προσφέρει στην Κίνα τη δυνατότητα να αναπτύξει έναν εναλλακτικό εμπορικό και ενεργειακό διάδρομο προς τη δυτική επικράτειά της.
Ωστόσο, η εμπορική δραστηριότητα του λιμανιού παραμένει περιορισμένη σε σχέση με τις αρχικές φιλοδοξίες.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με ακαδημαϊκή μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, το οικονομικό έτος 2024–2025 το Γκουαντάρ διακίνησε περίπου 62.000 τόνους φορτίου, που αντιστοιχούσαν μόλις στο 0,06% της συνολικής θαλάσσιας εμπορευματικής κίνησης του Πακιστάν.
Στην ίδια περίοδο, το λιμάνι εξυπηρέτησε μόλις 20 προσεγγίσεις πλοίων, έναντι 1.763 στο Καράτσι και 779 στο Port Qasim.
Η περιορισμένη συνδεσιμότητα με το εσωτερικό της χώρας, η ανεπαρκής ανάπτυξη βιομηχανικών δραστηριοτήτων, οι καθυστερήσεις στα έργα και τα προβλήματα βασικών υποδομών έχουν εμποδίσει τη δημιουργία του οικονομικού οικοσυστήματος που είχε σχεδιαστεί γύρω από το λιμάνι.
Παρά τις περιόδους αυξημένης διακίνησης φορτίων, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια περιφερειακών κρίσεων, η εμπορική αξιοποίηση του Γκουαντάρ εξακολουθεί να απέχει από τις προσδοκίες.
Οι επιθέσεις στο Μπαλουχιστάν και η ανησυχία του Πεκίνου
Στις οικονομικές δυσκολίες προστίθεται το σοβαρό πρόβλημα ασφάλειας στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου έχουν καταγραφεί επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εργαζομένων και υποδομών.
Οι επιθέσεις ένοπλων αυτονομιστικών οργανώσεων, σε συνδυασμό με τη γενικότερη αστάθεια στην περιοχή, έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των έργων και αποθαρρύνει νέες επενδύσεις.
Για την Κίνα, το πρόβλημα ξεπερνά τις οικονομικές απώλειες. Η προστασία των υπηκόων της και των επενδύσεών της αποτελεί πλέον κρίσιμο ζήτημα στις διμερείς σχέσεις με το Πακιστάν.
Η κινεζική ηγεσία έχει επανειλημμένα ζητήσει αποτελεσματικότερα μέτρα προστασίας, ενώ το Ισλαμαμπάντ έχει δεσμευθεί να ενισχύσει την ασφάλεια των κινεζικών έργων και του προσωπικού.
Το γεωπολιτικό διακύβευμα για την Κίνα
Η σημασία του CPEC δεν περιορίζεται στην οικονομική συνεργασία Πεκίνου και Ισλαμαμπάντ.
Ο διάδρομος αποτελεί βασικό στοιχείο της κινεζικής στρατηγικής για τη σύνδεση της επαρχίας Σιντζιάνγκ με τον Ινδικό Ωκεανό, μέσω χερσαίων μεταφορικών δικτύων και του λιμανιού Γκουαντάρ.
Μια λειτουργική σύνδεση θα μπορούσε να προσφέρει στην Κίνα πρόσθετες επιλογές για τη διακίνηση εμπορευμάτων και ενεργειακών πόρων, ενισχύοντας την παρουσία της σε μια περιοχή ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας.
Παράλληλα, θα υποστήριζε τη μακροπρόθεσμη προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει μέρος της εξάρτησής του από παραδοσιακές θαλάσσιες διαδρομές. Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι ο χερσαίος διάδρομος μπορεί εύκολα να αντικαταστήσει τη μαζική και οικονομικά αποδοτικότερη μεταφορά φορτίων διά θαλάσσης.
Η περιορισμένη εμπορική απόδοση του Γκουαντάρ, σε συνδυασμό με τις απειλές ασφαλείας, δυσχεραίνει την υλοποίηση των κινεζικών σχεδιασμών.
Το Πεκίνο επιμένει στη δεύτερη φάση του CPEC
Παρά τις δυσκολίες, το πρόγραμμα δεν έχει εγκαταλειφθεί.
Κίνα και Πακιστάν έχουν προχωρήσει στον σχεδιασμό της δεύτερης φάσης, γνωστής ως CPEC 2.0, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στη βιομηχανική συνεργασία, την καινοτομία, την αγροτική ανάπτυξη και τις περιφερειακές διασυνδέσεις.
Η νέα αυτή προσέγγιση αποσκοπεί στη μετάβαση από την κατασκευή μεγάλων υποδομών στη δημιουργία παραγωγικών δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να στηρίξουν μακροπρόθεσμα την οικονομία του Πακιστάν.
Τον Μάιο του 2026, οι δύο χώρες επαναβεβαίωσαν την πρόθεσή τους να προχωρήσουν στην ανάπτυξη του οικονομικού διαδρόμου και να μετατρέψουν το Γκουαντάρ σε περιφερειακό κόμβο συνδεσιμότητας.
Ωστόσο, η συνέχιση της συνεργασίας δεν αναιρεί τα προβλήματα που έχουν συσσωρευτεί.
Η εξέλιξη του CPEC αποτελεί πλέον δοκιμασία τόσο για την οικονομική αντοχή του Πακιστάν όσο και για την αποτελεσματικότητα της κινεζικής στρατηγικής επενδύσεων στο εξωτερικό.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο το Πεκίνο και το Ισλαμαμπάντ θα καταφέρουν να μετατρέψουν τις ήδη κατασκευασμένες υποδομές σε παραγωγική δραστηριότητα, εμπορικές συναλλαγές και βιώσιμα έσοδα.
Διαφορετικά, ένα από τα πιο φιλόδοξα έργα της πρωτοβουλίας Belt and Road κινδυνεύει να παραμείνει χαρακτηριστικό παράδειγμα της απόστασης ανάμεσα στους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς και την οικονομική πραγματικότητα.
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
GEOPOLITICO1 εβδομάδα πρινΤι αναφέρει η διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία: «Δεν εμπλεκόμαστε στις διαφορές σας με την Ελλάδα»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΠροσχέδιο Νόμου, για “ΑΟΖ και 12 μίλια” των ακαδημαϊκών χαρτών: ΟΗΕ-Σεβίλλης