Άμυνα
Τα βήματα ευρωπαϊκής σύγκλισης-ολοκλήρωσης σε Άμυνα και Ασφάλεια
Η Στρατηγική Ασπίδα ( Strategic Compass ) είναι το πιο πρόσφατο έγγραφο document κοινής στρατηγικής ασφαλείας και άμυνας
Γράφει ο Γεώργιος Γκορέζης*
Για περισσότερο από 25 χρόνια η Κοινή Πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας (Common Security and Defence Policy-CSDP) ήταν το πιο παραμελημένο τμήμα στην πολιτική σύγκλισης-ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.), και αυτό ανατράπηκε με την ανερχόμενη γεωπολιτική κρίση στη γειτονιά της Ευρώπης, όπως η Συριακή κρίση το 2011, η προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014, η προσφυγική κρίση το 2015. Πραγματικό καταλύτη αποτέλεσε η ρωσική στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία στις 24 Φεβ 2022 .
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδυνάμωσε τις ικανότητες της για κοινή άμυνα και ασφάλεια με διαδοχικά βήματα, όπως παρακάτω :
Το 2003, καθιέρωσε τη Στρατηγική Ευρωπαϊκής Ασφαλείας-European Security Strategy (ESS), το 2004 την Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Αμύνης – European Defense Agency (EDA), το 2007 υπογράφηκε η συνθήκη της Λισσαβόνας, τον Ιούνιο του 2017 ιδρύει το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας και τη νέα δομή διοίκησης και ελέγχου (MPCC), και το 2007 την Ευρωπαϊκή Διαρθρωμένη Αμυντική Συνεργασία-Permanent European Structured Cooperation ( PESCO).
Η Στρατηγική Ασπίδα ( Strategic Compass ) είναι το πιο πρόσφατο έγγραφο document κοινής στρατηγικής ασφαλείας και άμυνας, και εγκρίθηκε στις 21 Μαρτίου 2022, μόνο λίγες εβδομάδες μετά από τη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Ο πιο σημαντικός παράγοντας που συνέβαλε σ’ αυτή την απόφαση αφορά στην αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών και στη πεποίθηση τους ότι η προσαρμογή στην ανάγκη για σύγχρονες συνθήκες ασφαλείας είναι ουσιώδης για την επιβίωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το κείμενο αναφέρεται σε σύστημα ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας για τη προστασία του ευρωπαϊκού χώρου . Υπογραμμίζει την αποφασιστικότητα των κρατών-μελών για αμοιβαία συνδρομή σε περίπτωση επίθεσης από τρίτο μέρος, σύμφωνα άλλωστε και με το άρθρο 42.7 της Συνθήκης Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχει ιδιαίτερη αξία για τη χώρα μας, επειδή κάνει αναφορές σε κινδύνους που προκαλεί η αυξανόμενη αμφισβήτηση θαλασσίων ζωνών και υφαλοκρηπίδας και η αυξανόμενη επιθετική στάση σε εναέριους χώρους της Ευρώπης, επομένως παρέχει προστασία και στο Αιγαίο, τη ΝΑ Μεσόγειο και τη Θράκη από τις επιβουλές της Τουρκίας.
Στη συνέχεια, παράλληλα με τις Νατοϊκές ενέργειες για ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ που έγινε παρά τα εμπόδια που έθεσαν η Τουρκία και η Ουγγαρία, στην ΕΕ έλαβαν χώρα τα εξής για την ενδυνάμωση της άμυνας :
Η έκδοση της «Στρατηγικής Ευρωπαϊκής Αμυντικής Βιομηχανίας» (European Defence Industrial Strategy-EDIS) στις 5 Μαρ 2024, που αποσκοπεί στην δημιουργία αποτελεσματικής και ευέλικτης Ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και κουλτούρας αμυντικής ετοιμότητας μεταξύ των κρατών-μελών.
Η υπογραφή της συμφωνίας Ευρωπαϊκής Ένωσης και Μολδαβίας στις 21 Μαϊ 2024 (EU – Moldova Security & Defence Partnership), για την βελτίωση της άμυνας της Μολδαβίας και την επαύξηση της αμυντικής συνεργασίας τους.
Η καθιέρωση της στρατηγικής ατζέντας 2024-2029 (Strategic Agenda 2024-2029) στις 27 Ιουνίου 2024, στην οποία προσδιορίζει την Ασφάλεια σαν μια από τις μεγάλες προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάνοντας δεύτερο πυλώνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την «δυνατή και ασφαλή Ευρώπη».
Η τοποθέτηση επιτρόπου για την Άμυνα και το Διάστημα στις 18 Ιουλ 2024 (Commissioner for Defence and Space), από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, τοποθετώντας τον Andrius Kubilius, πρώην πρωθυπουργό της Λιθουανίας, σαν τον πρώτο επίτροπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη θέση αυτή και αναθέτοντας σ’ αυτόν : Nα μελετήσει και παρουσιάσει προτάσεις για την Ευρωπαϊκή Άμυνα μέσα σε 100 ημέρες, να σχεδιάσει κοινά αμυντικά σχέδια ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (Defence Projects of Common European Interest (DPCI), να επιβλέπει την εφαρμογή της ευρωπαϊκής στρατηγικής αεροδιαστήματος για την Άμυνα και την Ασφάλεια (EU Space Strategy for Security and Defence) και να προτείνει κοινά ευρωπαϊκά sstandards και κανόνες για την Άμυνα, όπως και την Αμυντική Οικονομική Στρατηγική.
Η επικύρωση της «Niinistö report» στις 30 Οκτ 2024, ( Sauli Ninistro, πρώην πρόεδρος της Φινλανδίας και σύμβουλος της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ), που αφορά την ενδυνάμωση της ευρωπαϊκής στρατιωτικής και πολιτικής ετοιμότητας, και τονίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να επιταχύνει τις προσπάθειες της στο τομέα της Άμυνας και της Ασφάλειας, αποσαφηνίζοντας επίσης ότι κατά τη διάρκεια των πρώτων δεκαετιών μετά τον ψυχρό πόλεμο ήταν εύκολο να σκεπτόμαστε ότι η ασφάλεια δεν μας αφορούσε. Στη πραγματικότητα χρειαζόμαστε την ασφάλεια περισσότερο από κάθε άλλο (European Commission, 2024c)
Πρέπει να τονιστεί ιδιαίτερα η ζωτική σημασία που έχουν τα τέσσερα βασικά στοιχεία κάθε στρατηγικής, που είναι η εκτίμηση της απειλής, ο προσδιορισμός των μέσων, οι τρόποι εφαρμογής τους και η ανάληψη των ρίσκων. Αυτό έχει αναγνωριστεί και επισημανθεί σε στρατηγικά ντόκουμεντς όχι μόνο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και άλλων κρατών μη μελών της ευρωπαϊκής Ένωσης. Όσον αφορά τον τομέα της Ασφάλειας και Άμυνας, το πιο κοινό ντόκουμεντ κοινής στρατηγικής που εκδόθηκε σε επίπεδο κράτους-μέλους και αντιμετωπίζει τις ανωτέρω ανάγκες είναι η Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας.
Επιπρόσθετα προς τα ανωτέρω ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία είναι ο καταλύτης για την Άμυνα και Ασφάλεια πολλών ευρωπαϊκών χωρών, αφού οδήγησε στην αύξηση των αμυντικών τους δαπανών πάνω από 2% σαν ποσοστό του ακαθαρίστου εγχωρίου προϊόντος (GDP) και στον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων τους. Άλλες χώρες προχώρησαν σε συμφωνίες για αμοιβαία στρατιωτική βοήθεια, όπως η συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης της Ελλάδος και της κυβέρνησης της Γαλλίας για στρατηγική συνεργασία στον τομέα της Άμυνας και Ασφάλειας, και η συμφωνία μεταξύ της κυβερνήσεως της Ελλάδος και της κυβερνήσεως των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων σχετικά με τη κοινή εξωτερική πολιτική και την αμυντική συνεργασία. (Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, 2022).
Τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέχρι πρότινος επέδειξαν έλλειψη θέλησης στην εφαρμογή διαφόρων πολιτικών και στρατηγικών της, λόγω διαφορών μεταξύ τους στα εθνικά τους συμφέροντα , στο επίπεδο των δυνατοτήτων τους κ.λ.π. Και αυτό παρά το γεγονός ότι ο κυριότερος λόγος για την Ευρωπαϊκή Ένωση, σχετικά με την ανάγκη εκπλήρωσης των αντικειμενικών σκοπών της στον τομέα της Άμυνας και της Ασφάλειας, σχετίζεται με την επιβεβαίωση της αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών.
Η αλληλεγγύη είναι μια από τις δύο βασικές αρχές πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση, και η προσαρμογή στις σύγχρονες συνθήκες ασφαλείας είναι ουσιώδης για την επιβίωση της. Ο πατέρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Robert Schuman άφησε παρακαταθήκη στο θέμα αυτό. Είναι σαφής και σοφή η διακήρυξη του στις 9 Μαΐου 1950, πάνω στην οποία οικοδομήθηκε η Ενωμένη Ευρώπη : «Η Ευρώπη δεν θα κτιστεί αμέσως, ή σύμφωνα με ένα σχέδιο. Θα οικοδομηθεί με συμπαγείς προσπάθειες, που πρώτα και πάνω απ’ όλα φέρνουν την ντε φάκτο αλληλεγγύη». (de facto solidarity – European Council n.d.).
*Ο Γιώργος Γκορέζης είναι υποστράτηγος ε.α., αρθρογράφος, συγγραφέας, στρατιωτικός αναλυτής, απόφοιτος της Σχολής Διοικήσεως και Επιτελών Αμερικής
Πηγές
α. (2019). Putting the Core at the Centre – The Crisis Response Operation Core (CROC) and the Future of PESCO. Brussels, Royal Institute for International Relations.
β. 02 Apr. 20 Brattberg, EU Defense Cooperation: Progress amid Transatlantic Concerns. E. and Valaasek, T. (2019).
γ. 07 Apr. 20 European Security Strategy – A Secure Europe in a Better World.Brussels, Council of the EU, (2003).
δ. Strategic Compass for security and Defence ( European Council 2022 )
ε. EU – Moldova Security & Defence Partnership, 21-5-2024
ζ. «Niinistö report ,European Commission, 2024c
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας