Τουρκία – Αζερμπαϊτζάν. Η αμοιβαία δηλωμένη έννοια του «ένα έθνος, δύο κράτη» δεν είναι τόσο πιστευτή όσο ήταν παλιά. Πρόσφατα εκτιμήθηκε ότι «η αδερφοσύνη” δοκιμάζεται από τις διαμαρτυρίες υπέρ της χιτζάμπ στο Αζερμπαϊτζάν», αφού ορισμένοι Αζέροι υποψιάστηκαν ότι ορισμένες από αυτές τις διαδηλώσεις ενορχηστρώνονταν, τουλάχιστον εν μέρει, από ορισμένους Τούρκους ακτιβιστές που υπάρχουν υποψίες ότι συνδέονται με το τουρκικό κράτος.

Αυτό ακολούθησε ομιλία του Τούρκου προέδρου, ο οποίος καταδίκαζε την απαγόρευση της χιτζάμπ, χωρίς όμως να κατονομάσει χώρες, ακριβώς πριν από την εφαρμογή της νέας πολιτικής σχολικών στολών του Αζερμπαϊτζάν, την οποία ορισμένοι διοικητικοί υπάλληλοι ερμήνευσαν με αυτόν τον τρόπο.

Η προαναφερθείσα ανάλυση αξιολόγησε επίσης ότι οι στενοί δεσμοί στρατιωτικής ασφάλειας του Αζερμπαϊτζάν με το Ισραήλ διαταράσσουν την Τουρκία, καθώς το Αζερμπαϊτζάν και η Τουρκία θεωρούν επίσημα τους εαυτούς τους ως «ένα έθνος, δύο κράτη», ωστόσο το Αζερμπαϊτζάν εξακολουθεί να έχει στενές σχέσεις με τον ισραηλινό αντίπαλο της Τουρκίας μετά τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου.

Αυτή η παρατήρηση πλαισιώνει τον τρόπο με τον οποίο ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ χρησιμοποίησε τον Ισραηλινό ομόλογό του Ισαάκ Χέρτζογκ για να επιτεθεί στον Ερντογάν κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνόδου κορυφής της CICA που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα στο Μπακού.

Το CICA αναφέρεται στη «Διάσκεψη για την Αλληλεπίδραση και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στην Ασία», η οποία είναι ένα από τα κύρια πολυμερή φόρουμ της Ασίας και φιλοξενεί συνόδους κορυφής ηγεσίας κάθε τέσσερα χρόνια.

Το Middle East Eye επιβεβαίωσε δημοσιεύματα στα τουρκικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο Χέρτζογκ έφτασε στο Αζερμπαϊτζάν με την εθνική αεροπορική εταιρεία του, Azerbaijan Airlines, η οποία διήλθε από τον τουρκικό εναέριο χώρο. Αυτό ερμηνεύτηκε ως το πρώτο χτύπημα του Αλίγιεφ στον Ερντογάν μέσω του Χέρτζογκ από τότε που η Τουρκία απαγόρευσε τις ισραηλινές πτήσεις στον εναέριο χώρο της.

Η δεύτερη επίπληξη εναντίον του αφορούσε το όνομα του αεροπλάνου, Shusha, το οποίο το Middle East Eye επικαλέστηκε τουρκικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να αναφέρει ότι θα μπορούσε να είναι μια σκόπιμη αναφορά στη Διακήρυξη Shusha του 2021 , η οποία επισημοποίησε ένα σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Τουρκίας.

Ορισμένοι Τούρκοι, επομένως, θεωρούν την πτήση του Χέρτζογκ προς το Ισραήλ με ένα αεροσκάφος του Αζερμπαϊτζάν που πήρε το όνομά του από αυτή τη συμμαχία και πέρασε τον τουρκικό εναέριο χώρο, παραβιάζοντας την απαγόρευση της Άγκυρας στις ισραηλινές πτήσεις, ως μια κατάφωρη – ακόμη και ασυγχώρητη – περιφρόνηση.

Το τελευταίο χτύπημα του Αλίγιεφ στον Ερντογάν επισημάνθηκε από το άρθρο « Turkish Century », το οποίο επέστησε την προσοχή στο πώς αυτός και η σύζυγός του μοιράστηκαν ξεχωριστά μια φωτογραφία του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν να υποκλίνεται με σεβασμό ενώ σφίγγει το χέρι του Αλίγιεφ, την οποία ερμήνευσαν ως «μια άθλια προσπάθεια προσβολής της Τουρκίας».

Άλλωστε, ο Φιντάν απεικονίζεται με τρόπο που θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως ένδειξη σεβασμού προς τον Αλίγιεφ, αλλά ο Αλίγιεφ θα μπορούσε «εύλογα να αρνηθεί» ότι πρόκειται για προσβολή αν αμφισβητηθεί και να κατηγορήσει έναν διαχειριστή μέσων κοινωνικής δικτύωσης, αν πιεστεί.

Ως λιγότερο ερεθιστικό και περισσότερο μήνυμα, η φωτογραφία του Αλίγιεφ από την κατ’ ιδίαν συνάντησή του με τον Φιντάν τους δείχνει ψυχρά να αντικατοπτρίζουν ο ένας τη στάση του άλλου στις καρέκλες τους, ενώ η φωτογραφία της κατ’ ιδίαν συνάντησής του με τον Χέρτζογκ τους δείχνει ενεργά εμπλεκόμενους σε μια φιλική συζήτηση.

Αυτή η αντίθεση δείχνει πόσο άβολα έχει γίνει ο Αλίγιεφ με την Τουρκία εν μέσω των διαμαρτυριών υπέρ της χιτζάμπ, τις οποίες ορισμένοι Αζέροι αποδίδουν σε Τούρκους ακτιβιστές που συνδέονται με το τουρκικό κράτος, ενώ παράλληλα δείχνει πόσο άνετα νιώθει με το Ισραήλ παρά την έντονη αντιπαλότητά του με την Τουρκία.

Επιστρέφοντας στο πώς ο Αλίγιεφ χρησιμοποίησε τον Χέρτζογκ για να χτυπήσει τον Ερντογάν τρεις φορές σε μια εκδήλωση, είναι σαφές ότι είναι εξαιρετικά δυσαρεστημένος μαζί του και θέλει να το μάθει όλος ο κόσμος. Από την τουρκική οπτική γωνία, ωστόσο, ο Αλίγιεφ μπορεί να έχει ξεπεράσει μια κόκκινη γραμμή.

Αντί οι ακτιβιστές του (είτε συνδέονται πραγματικά με το τουρκικό κράτος είτε μόνο υπάρχουν υποψίες ότι συνδέονται) να μειώσουν την εκστρατεία τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εναντίον του Αζερμπαϊτζάν και του ίδιου προσωπικά, μπορεί να την εντείνουν προκλητικά, καίγοντας έτσι τα τελευταία νήματα αδελφοσύνης μεταξύ τους.

Defence-point.gr

Μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα υπάρξουν μία σειρά εξελίξεων όσον αφορά στο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου. Το κρισιμότερο διάστημα αναμένεται να είναι στα τέλη Οκτωβρίου ή πιθανώς στις αρχές Νοεμβρίου, οπότε και θα έχουν ολοκληρωθεί μια σειρά διαδικασιών που πρέπει να τρέξουν. Την ίδια στιγμή έκδηλος είναι ο εκνευρισμός στην τουρκική πλευρά που συνεχίζει τον «χορό» των προκλήσεων και επιμένει σε ένα αναθεωρητικό αφήγημα.

Εξελίξεις δρομολογούνται από την στιγμή που η Nexans, η γαλλική εταιρεία έχει υποβάλει αίτημα αδειοδότησης για την εκτέλεση εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Τώρα αναμένεται να συνεδριάσει η Επιτροπή Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης και εφόσον, όπως θεωρείται βέβαιο, προκύψει θετική γνωμοδότηση η σκυτάλη περνάει στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Θα ακολουθήσει δηλαδή η έκδοση της σχετικής NAVTEX, όπου θα αναφέρονται οι περιοχές που δεσμεύονται και η διάρκεια των ερευνών.

H Αθήνα είχε από την αρχή καταστήσει σαφές πως το αίτημα άδειας θα υποβληθεί μόνο στις αρμόδιες ελληνικές αρχές. Σε σχέση με την εκτέλεση του έργου, η Ελλάδα δεν έχει έρθει σε συνεννόηση με αρχές άλλου κράτους, πλην της Γαλλίας και της Κύπρου, που είναι το προφανές, υπογραμμίζεται από την κυβέρνηση.

Να επισημανθεί εδώ πως την έκδοση των απαραίτητων αδειών όσον αφορά την διεξαγωγή ερευνών και από τις αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας ζήτησε η γαλλική εταιρεία (που είναι ανάδοχος του έργου). Η διαδικασία αυτή εξελίχθηκε χρονικά περίπου παράλληλα με τα σχετικά αιτήματα προς την Αθήνα, στις 8 Οκτωβρίου.

«Άδεια μόνο, είμαι σαφής, άδεια μόνο από τις ελληνικές αρχές, καμία άδεια από πουθενά αλλού» σημείωσε χθες, μιλώντας στο Open, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης. Υπογράμμισε πως το έργο θα προχωρήσει με βάση τα όσα προβλέπει το διεθνές δίκαιο

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση είπε πως «η γαλλική εταιρεία θα κάνει ό,τι γίνεται σε κάθε τέτοιο αντίστοιχο έργο. Δεν υπάρχει ζήτημα. Ούτε άδειας, ούτε να πάρουμε το ΟΚ από κανέναν. Γίνονται πολλά τέτοια έργα και προχωράνε και όπως είχαμε πει, προχωράει κανονικά με βάση τον προγραμματισμό. Ξεκινάει, έχει προχωρήσει, βασικά υλοποιείται, προχωράει η διαδικασία αδειοδότησης»

Διπλή πρόκληση από την Άγκυρα

Την ίδια στιγμή η τουρκική πλευρά συνεχίζει να προκαλεί, επιμένοντας στο αφήγημα της «Γαλάζιας πατρίδας». Με μια σειρά κινήσεων το τελευταίο διάστημα ταράσσει τα νερά και επιχειρεί να προβάλει τις αναθεωρητικές της βλέψεις. Δεν κρύβεται μάλιστα ο εκνευρισμός της για τις τελευταίες εξελίξεις, όπως φάνηκε και από τις δύο αντί- ΝAVTEX μέσα σε μια μόλις μέρα.

Ειδικότερα προχώρησε σε αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του σταθμού Ηρακλείου, εκδίδοντας δική της NAVTEX για την πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» νότια του Καστελόριζου. Υπενθυμίζεται πως ο σταθμός του Ηρακλείου είχε εκδώσει NAVTEX για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης. Δεν περνά δε απαρατήρητο πως η τουρκική κίνηση αφορά θαλάσσια περιοχή από την οποία αναμένεται να διέλθει και το ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo, αφού ολοκληρωθεί η προβλεπόμενη διαδικασία.

Μάλιστα ακολούθησε και αντίστοιχη κίνηση για κυπριακή NAVTEX, ενδεικτικό της κλιμάκωσης που επιχειρείται. Ειδικότερα η Άγκυρα με δεύτερη αντι-NAVTEX απαντά σε αναγγελία της Λάρνακας. Να σημειωθεί πως από τις 21 Οκτωβρίου έως τις 2 Νοεμβρίου, το ερευνητικό σκάφος KOBI RUEGG θα κάνει γεωφυσικές έρευνες για το East to Med Corridor, ένα υποθαλάσσιο καλώδιο δεδομένων που θα συνδέει την Ασία με την Ευρώπη. Με την Άγκυρα να τραβά το σχοινί και να ισχυρίζεται πως τμήμα της περιοχής βρίσκεται στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, όπως την έχει κοινοποιήσει στον ΟΗΕ από τον Μάρτιο του 2020, και ο σταθμός της Λάρνακας δεν έχει αρμοδιότητα να εκδίδει αναγγελίες εκεί.

Στενότερη σχέση με τη Λιβύη επιδιώκει η Τουρκία.

Με μεγάλη προσοχή παρακολουθούν η Αθήνα και το Κάιρο τις προσπάθειες της Τουρκίας να συσφίξει περαιτέρω στις σχέσεις της με τη Λιβύη. Η Άγκυρα επιδιώκει να εκμεταλλευτεί τις τελευταίες εξελίξεις στη ανατολική Λιβύη, όπου αντικαταστάθηκε ο μέχρι τώρα πρόεδρος της Βουλής, Ακίλα Σάλεχ, ο οποίος παρέμενε στο αξίωμα επί 12 χρόνια.

Ο διάδοχος του διατηρεί καλές σχέσεις με τον Σαντάμ Χάφταρ, γιό του στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ. Ωστόσο παράλληλα ο νέος πρόεδρος της Βουλής ήταν επικεφαλής της κοινοβουλευτικής επιτροπής φιλίας με την Τουρκία. Ο Σαντάμ Χάφταρ, πάντως, αν και διατηρεί καλές σχέσεις με την Άγκυρα, είχε δείξει πως υπολογίζει ιδιαίτερα στη στάση της Ευρώπης και μένει να φανεί πώς θα κινηθεί το επόμενο διάστημα.

Από την Αθήνα εμφατικά υπογραμμίζεται πως είναι παράνομο και άκυρο το τουρκολιβυκό Μνημόνιο και έχει ακυρωθεί στην πράξη.

Ethnos.gr