Έχοντας αναφερθεί στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις μεθοδεύσεις της Άγκυρας που καταργούν πάσης φύσεως νησαία εδάφη στο χώρο αυτό, δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε ποιος είναι ο απώτερος στόχος της Τουρκίας. Δεν είναι δύσκολο, παρακολουθώντας τα ταραγμένα νερά τόσων δεκαετιών, να καταλάβουμε ότι βασικός στόχος ήτανε, είναι και θα συνεχίσει στο διηνεκές, ώστε να περιοριστούν οι θαλάσσιες ζώνες των «Δωδεκανήσων. Κι επειδή σε αυτό το θαλάσσιο χώρο βρίσκεται το μεγάλο ενδιαφέρον της, κοιτάζει μεθοδικά πάντα να πράττει ανάλογα σε άλλες περιοχές, ώστε να επιτύχει ευκολότερα τον αποκλειστικό της στόχο. Γιατί όμως η Τουρκία προσπαθεί λυσσωδώς να πετύχει μεγαλύτερες εκτάσεις στη θάλασσα από αυτές που της αναλογούν με βάση το διεθνές δίκαιο ? Η απάντηση δεν είναι το προφανές, ότι δηλαδή επιθυμεί πρόσβαση στους δυνητικούς υδρογονάνθρακες (μόνο) για οικονομικούς λόγους. Ολοκληρωμένη απάντηση μπορεί να υπάρξει μόνο εάν κατανοήσουμε τις διακυβεύεται στο «Καστελόριζο» οπότε και συνοπτικά θα αναπτύξουμε τον τρόπο λειτουργίας της γείτονος.

Έχουμε τοποθετήσει παραπάνω εισαγωγικά σε δύο γεωγραφικούς όρους οι οποίοι αν και αθώοι φαινομενικά, καταργούν στην πράξη και χωρίς πίεση μεγάλο μέρος της θαλάσσιας υπόστασης της χώρας. Ο πρώτος χαρακτηρισμός είναι εντελώς αφαιρετικός. Ονομάζουμε Δωδεκάνησα ένα τεράστιο νησιωτικό χώρο με 1098 νησαία εδάφη, που ορθώς φέρουν την ονομασία Νοτιοανατολικές Σποράδες. Ανάμεσα στο 12 και το 1098 παρεμβάλλεται μια τεράστια απόσταση την οποία συστηματικά η Τουρκία θέλει να γκριζάρει. Κι οι αριθμοί πολλές φορές φωνάζουν την αλήθεια, όπως και για το «Καστελόριζο» που είναι όρος ξενικός από το ιταλικό castello rosso (κόκκινο κάστρο). Είναι αυτή η ξενομανία μας να υιοθετούμε όρους που δεν μας συμφέρουν. Το σωστό όνομα της νήσου είναι Μεγίστη, από τον μυθικό Μεγιστέα και με το όνομα αυτό συναντάται μέχρι τον 14^ο αιώνα, οπότε και η παρακμή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας επέφερε την υποδούλωση σε ξένους κατακτητές. Και είναι η Μεγίστη νήσος της θαλάσσιας αυτής περιοχής, καθόσον αποτελεί το μεγαλύτερο νησί από το οποίο εξαρτώνται η Ρω και η Στρογγύλη αλλά και 16 μικρότερα νησαία εδάφη. Οπότε από τον αφαιρετικό όρο Καστελόριζο βλέπουμε πως είμαστε μπροστά σε ένα σύμπλεγμα νήσων. Κι επειδή έχουμε να κάνουμε με 19 νησιά έχουμε να κάνουμε με πολύνησο καθόσον έτσι χαρακτηρίζονται όσα συμπλέγματα περιλαμβάνουν πάνω από 5 νησιά. Το πολύνησο αυτό λόγω της διάταξης που έχει, διαθέτει αρχιπελαγικές δομές που όμως δεν μπορούν να εφαρμοστούν πουθενά στο Αιγαίο, αλλά προσδίδουν ανάλογη βαρύτητα.

Η θαλάσσια ζώνη του Συμπλέγματος της Μεγίστης είναι 20.851 τ. χλμ. Εάν δεν μπορούμε άμεσα να καταλάβουμε τι σημαίνει αυτό, θα πούμε απλά ότι η έκταση της Πελοποννήσου είναι 21.439 τ. χλμ. Δηλαδή έχουμε στη θάλασσα μια Πελοπόννησο !!! Κι υπάρχουν αφελείς που έχουνε μιλήσει για Πρέσπες στα Δωδεκάνησα. Κι αφελέστεροι που τους ακούνε κι όχι μόνο. Και υπάρχουν και επικίνδυνα αφελείς που μιλάνε για μια κουκίδα στο χάρτη. Όλοι βέβαια οι προαναφερθέντες συμπεριλαμβάνονται στην ελληνική κοινωνία της οποίας η επιδερμικότητα αλλά και η αφασία έχουνε επικές διαστάσεις. Ιδιαίτερα σήμερα που η ελληνική κοινωνία δεν έχει επανακάμψει από τη μνημονιακή λαίλαπα, αν και μονίμως συνηθισμένη στη διατύπωση παραπόνων (κοινώς γκρίνια). Η οποία εάν ερωτηθεί σε μεγάλο ποσοστό πχ για τη Νορβηγία θα μιλήσει με θαυμασμό έως και ζήλεια για το υψηλό βιοτικό επίπεδο και τους καλούς μισθούς. Να δούμε όμως πως η Νορβηγία των 4 εκατ. κατοίκων έχει επιτύχει. Αλλά πρέπει κάποτε κι ο μέσος πολίτης να κοιτάξει τον καθρέπτη και να μην κάνει αντανάκλαση το βλέμμα του. Να δει βαθιά μέσα στον καθρέπτη τον ίδιο του τον εαυτό και την ιδιοσυγκρασία του.

Η Νορβηγία έχει πλεόνασμα 350 δις ευρώ από την εξόρυξη υδρογονανθράκων για τις επερχόμενες γενεές. Κι η Ελλάδα έχει 350 δις για τις επερχόμενες γενεές, αλλά ως χρέος. Οι δύο χώρες έχουν κοινό νομοθετικό πλαίσιο εφόσον ο περίφημος νόμος Μανιάτη έχει νομοθετηθεί με βάση τον αντίστοιχο νορβηγικό. Μόνο που εδώ περιμένουμε κάποτε να εφαρμοστεί, ενώ στη Νορβηγία εφαρμόζεται πολλά χρόνια. Στο βασανιστικό ερώτημα «γιατί δεν προχωράει εδώ» οι απαντήσεις είναι απλές αλλά και ωμές. Διότι στη Νορβηγία υπάρχει πολιτική βούληση και συνέχεια, ενώ στα καθ΄ ημάς κυριαρχεί η μικροπολιτική. Κι επιπλέον η νορβηγική κοινωνία κόπτεται και δεν απαλοίφει τα νησαία εδάφη της. Όπως λοιπόν το «Καστελόριζο» βρίσκεται απέναντι στην «τεράστια» μικρασιατική ακτή, έτσι κείται και η νήσος Jan Mayen απέναντι από την τεράστια ακτογραμμή της Γροιλανδίας η οποία ανήκει στη Δανία.

Το «Καστελόριζο» απέχει 328 νμ από τον Πειραιά και 150 από την Κύπρο, άρα κείται μακράν (άλλη αλήστου μνήμης φράση) καθόσον είναι σε απόσταση 1.300 μ από τις τουρκικές ακτές. Και λοιπόν? Η νήσος Jan Mayen κείται 540 νμ ΒΔ της νορβηγικής ακτής και για τη χώρα αυτή δεν είναι μακριά. Επίσης δεν κατοικείται μόνιμα παρά περιστασιακά. Έχει όμως ένα σταθμό μετάδοσης μετεωρολογικών δεδομένων κι ένα αναμεταδότη ραδιοφωνικού σταθμού, αμφότεροι προς εξυπηρέτηση των πληρωμάτων των νορβηγικών αλιευτικών σκαφών που ψαρεύουν στο βόρειο Ατλαντικό. Η νορβηγική κοινωνία όμως δεν θα ανεχότανε να συζητάνε στο δημόσιο βίο (πολιτικοί και πολίτες) παραχώρηση δικαιωμάτων της νήσου αυτής, πράγμα που δυστυχώς η ελληνική κοινωνία σε μεγάλο βαθμό το επιτρέπει κι έτσι ευνοείται η υποχωρητικότητα από πλευράς μας και η αρπακτική διάθεση από πλευράς Τουρκίας.

Η οποία πάντα ευρηματική και με δυνατότητα να φέρνει απολύτως φυσιολογικά τα πάνω κάτω, έχει χρησιμοποιήσει διάφορα τεχνάσματα. Έτσι ο διάττοντας οθωμανικός αστέρας «καθηγητής» κ. Νταβούτογλου μας μίλησε δια του βιβλίου του «το στρατηγικό βάθος της Τουρκίας» και μας είπε ότι το «Καστελόριζο» ανήκει στη Μεσόγειο (….). Θα θυμίσουμε προς τους αναγνώστες ότι διάφοροι οθωμανίζοντες/οθωμανολάγνοι και άλλοι που φαντάζονταν και τότε ότι μπορεί να επιτευχθεί η πολυπόθητη «ηρεμία» στο Αιγαίο. Άλλωστε κι ο τότε προβαλλόμενος ως τεράστιος νους κ. Νταβούτογλου (από διάφορους ημεδαπούς κύκλους) δεν είπε τίποτε κακό, αλλά έκανε μια αναφορά γεωγραφικού θαλάσσιου προσδιορισμού.

Επειδή όμως είναι γνωστά τα λογοπαίγνια της γείτονος (= τούρκικα τερτίπια), θα τα αφήσουμε στην άκρη και θα χειριστούμε επιχειρήματα και μαθηματικές αποδείξεις. Η Τουρκία φωνασκεί από αναλήψεως διακυβέρνησης Ερντογάν ότι η Συνθήκη της Λωζάνης είναι ξεπερασμένη. Υπενθυμίζουμε ότι εν πολλοίς υπαγορεύθηκε από τους νικητές του Μικρασιατικού πολέμου, οπότε ή τότε δεν μας τα είπανε καλά ή τώρα δεν τα λένε. Στο άρθρο 15 αυτής αναφέρεται ρητά ότι η Τουρκία παραιτείται υπέρ της Ιταλίας για τις νήσους Αστυπάλαια, Ρόδο, Χάλκη, Κάρπαθο, Κάσο, Τήλο, Νίσυρο, Κάλυμνο, Λέρο, Πάτμο, Λειψούς, Σύμη, Κω και τις εξαρτώμενες από αυτές νησίδες έως και της νήσου Καστελορίζου. Για να μην τρελαθούμε, όλα τα προαφαρθέντα νησιά ανήκουν στο Αιγαίο. Κάνει πουθενά αναφορά η Τουρκία ότι το «Καστελόριζο» ανήκει σε κάποια άλλη θάλασσα? Άρα γιατί η πονηριά ότι ανήκει στη Μεσόγειο, στην οποία βέβαια ανήκει το Αιγαίο, η Αδριατική αλλά και ο Εύξεινος Πόντος όπου η Τουρκία εφαρμόζει το ΔΔΘ που δεν έχει υπογράψει.

Επιπλέον στο άρθρο 26 αναγνωρίζει τα σύνορα με την Ελλάδα και με το άρθρο 27 έχει υπογράψει πως ουδεμία πολιτική, νομοθετική ή διοικητική εξουσία θέλει ασκηθεί από τουρκικές αρχές σε εδάφη τα οποία τελούν υπό την κυριαρχία των άλλων κρατών που έχουν υπογράψει τη συνθήκη αυτή. Δεν πιστεύουμε ότι δεν είναι ξεκάθαρο, αλλά για επιβεβαίωση θα παραθέσουμε την ιταλοτουρκική συνθήκη του 1932 σε εκτέλεση της οποίας χαράχθηκε θαλάσσια συνοριακή γραμμή από το νότιο άκρο της Σάμου έως και το «Καστελόριζο». Μήπως σε αυτή αναφέρονται ξεχωριστές θάλασσες? Όχι, άρα μιλάμε για το Αιγαίο του οποίου το ακρότατο νοτιοανατολικό όριο είναι το «Καστελόριζο». Στην περίπτωση των Ιμίων η Τουρκία αξίωσε ότι αυτά δεν μνημονεύονται ρητώς διότι περιλαμβάνονται σε Παράρτημα (Δεκ 1932) που ήτανε συμπληρωματικό της κύριας Συνθήκης (Ιαν 1932) αλλά δεν κατατέθηκε αρμοδίως ποτέ. Αίολο μεν, αλλά επειδή η Τουρκία δεν μπορεί να παίζει «μονά ζυγά δικά της», θα πούμε πως ούτε εκείνη ρητά έχει αναφέρει ότι το «Καστελόριζο» ανήκει κάπου διαφορετικά, οπότε είναι η φυσική απόληξη του Αιγαίου. Κι επειδή είναι πολύνησο όπως είπαμε παραπάνω, δεν μπορεί παρά και οι εξαρτώμενες από αυτό υπόλοιπες νησίδες του συμπλέγματος να ανήκουν κι αυτές στο Αιγαίο, άρα και η Στρογγύλη που είναι εκείνο το νησαίο έδαφος που ενώνει τις ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου. Και όλο αυτά ανήκουν στην Ελλάδα διότι με τη Συνθήκη των Παρισίων (1947) και με το άρθρο 14 αυτής, η Ιταλία παραιτήθηκε όλων των δικαιωμάτων της υπέρ της Ελλάδας, άρα η Τουρκία που είχε ρητώς παραιτηθεί υπέρ της Ιταλίας δεν έχει λόγο να προβάλλει διότι ασχολείται με θέματα inter allios acta, που αφορούν άλλους δηλαδή κι όχι εκείνη.

Κατά περιόδους επανέρχεται στον πολιτικό διάλογο το ερώτημα γιατί δεν μπορούμε να τα βρούμε με την Τουρκία. Γιατί ενώ υπάρχουνε «ψύχραιμες φωνές» οι όποιες καλές προσπάθειες θραύονται. Γιατί άλλοι λαοί καταφέρανε να παραμερίσουν τις βαθιές διαφορές τους. Γιατί η Γαλλία και η Γερμανία για παράδειγμα? Διότι κι αυτοί και άλλοι το ήθελαν πραγματικά και κάνανε ένα ειλικρινή διάλογο. Πρέπει να μην μας διαφεύγει η άποψη του κορυφαίου καθηγητή John Mersheimer όπως την έχει εκφράσει στο ομώνυμο βιβλίο του ότι οι πολιτικοί δεν λένε ψέματα μεταξύ τους όταν πρόκειται για τα διεθνή θέματα. Το εσωτερικό ακροατήριο είναι μια άλλη υπόθεση. Άρα στη εξωτερική πολιτική δεν πράττουν δίχως να το πιστεύουν. Κι εδώ είναι η ιδιοποιός διαφορά με όποιες άλλες καταστάσεις τριβής που εξομαλύνθηκαν. Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΕΙ. ΔΕΝ ΤΗΣ ΑΡΚΕΙ ΟΥΤΕ Η ΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΟΣ. ΕΠΙΘΥΜΕΙ ΤΟ ΟΛΟΝ._

Η γείτονας δεν προσέρχεται με ειλικρινείς διαθέσεις, έχει μαξιμαλιστική διάθεση. Την οποία δεν εμφανίζει στο σύνολο της αλλά στο πρόσφατο παρελθόν ο Ερντογάν μίλησε για την τακτική ¨γιαβάς – γιαβάς¨. Που σημαίνει σταθερά και μεθοδικά, να πάμε στέρεο βήμα τη φορά και να κοιμίζουμε τους Έλληνες. Αυτή είναι η Τουρκία από πάντα και δεν πρόκειται να αλλάξει. Κι όποιος πιστεύει το αντίθετο μάλλον δεν συλλογάται καλά, κάνοντας χρήση της ρήσης του Ρήγα Φεραίου. Οπότε πρέπει να καταλάβουμε ότι απανταχού στο Αιγαίο αλλά και αλλού, υπό τις εκπεφρασμένες εδώ και 50 χρόνια τουρκικές νόρμες δεν μπορεί να υπάρξει αμοιβαίο όφελος στα πρότυπα του διεθνούς δικαίου. Και στο «Καστελόριζο», αυτό διακυβεύει η Τουρκία. Αυτός είναι ο διακαής στόχος. Κι ας πράττει με συγκροτημένη πρακτική οπουδήποτε αλλού. Όλα συγκλίνουν στο να υπάρξει περιορισμός των ελληνικών θαλάσσιων οδών απανταχού ώστε αυτό να συμβεί και στην υπόψη θαλάσσια περιοχή. Όμως περισσότερες εξηγήσεις γιατί το μοντέλο ειλικρινούς συνεργασίας χωρών που στο παρελθόν αποτέλεσαν συγκρουσιακά δίπολα θα δοθεί σε μελλοντικό άρθρο όπου θα γίνει μια συνολική αποτίμηση της χρόνιας τουρκικής λειτουργίας.

Κλείνοντας θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι στο πολύνησο της Μεγίστης δεν είναι αυτό καθαυτό το «Καστελόριζο» που ενώνει τις ΑΟΖ Ελλάδας – Κύπρου και μας εδραιώνει στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. Είναι η Στρογγύλη που κρατά το κλειδί. Που μέχρι πριν από λίγα χρόνια είχε απογεγραμμένους κατοίκους. Και σήμερα που δεν έχει θα μπορούσε να έχει ένα μουσείο φάρων (= έκδοση εισιτηρίων, άρα οικονομική δραστηριότητα). Και παρόλες τις καλές προθέσεις όπως χαρακτηρισθεί αρχαιολογικός χώρος ώστε να αποκτήσει ανάλογη σημασία, θα πρέπει να υπάρχει εκ των προτέρων συντονισμός. Διότι οι αρχαιολογικοί χώροι δεν έχουν οικονομική υπόσταση. Κι επίσης έχει και ύψος 197 μέτρα, άρα είναι βλακώδες να ονομάζεται βράχος, που εάν τύχει και ειπωθεί από επίσημα χείλη τότε αποτελεί επικίνδυνο ολίσθημα. Κι αν δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε κίνητρα για μόνιμη κατοίκηση σε αυτά τα ακριτικά μέρη, υπάρχουν κι άλλες λύσεις. Στα 19 νησιά του Πολύνησου της Μεγίστης ζούνε περισσότερα είδη ερπετών απ΄ ότι στην Κρήτη, άρα μια πανεπιστημιακή ομάδα με ερπετολογικά ενδιαφέροντα θα μπορούσε να επισκέπτεται αυτά τα νησαία εδάφη και να δηλώνουμε την εθνική μας παρουσία και την κρατική μας λειτουργία. Συνεπώς, στο «Καστελόριζο» εντοπίζεται η κύρια προσπάθεια της Τουρκίας ώστε να ανατρέψει προς αποκλειστικό της όφελος το παίγνιο της Ανατολικής Μεσογείου. Γι αυτό επένδυσε τόσο πολύ στα Ίμια. Και για το λόγο αυτό έπλασε το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Και γι αυτό επέδειξε τόση πυγμή στην Κάσο τον Ιούλιο του 2024. Πρέπει να καταλάβουμε οριζόντια σε αυτή τη χώρα πως το «Καστελόριζο» δεν είναι μια κουκίδα στο χάρτη (επιφανειακή προσέγγιση), αλλά ένα Κέντρο Βάρους του μέλλοντος της χώρας μας (σοβαρή & υπεύθυνη στάση).