ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ
ΠαπαΤύχων: Ο πνευματικός του Αγίου Παϊσίου
Του Γιάννη Περγιώτη
Στο Άγιο Όρος, στο «περιβόλι της Παναγίας», υπάρχουν ακόμη και σήμερα πολλοί κρυμμένοι μαργαρίτες. Μπορεί κάποιος να ψάξει και να τους βρει στα μοναστήρια, στις σκήτες, στα τόσα ερημητήρια… Αληθινοί μαργαρίτες, άνθρωποι δυνατοί κι αλλιώτικα όμορφοι. Κάλλος τους η ευλογημένη ζωή τους. Πλούτος τους η ακτημοσύνη και η φτώχεια τους. Λιγοστά είναι τα λόγια που έχουν να πουν. Περισσότερο μιλάει η σιωπή τους. Οι μορφές τους φωτεινά ειρηνικές γιατί η καρδιά τους άγρυπνη στέκει στην προσευχή, γιατί η ευχή ατελείωτα συντροφεύει τον ασκητικό τους βίο.
Ένας κρυμμένος μαργαρίτης ήταν και ο παπά-Τύχων – κατά κόσμον Τιμόθεος Γκολέγκοφ – που έζησε στο Άγιο Όρος για εξήντα ολόκληρα χρόνια. Άνθρωπος αγάπης, προσευχής, κατανύξεως και ταπεινώσεως. Ακτήμων ερημίτης, νηστευτής και χαρισματούχος, θεωρείται ένας από τους επιφανέστερους του αιώνα μας. Το πέρασμά του από το «περιβόλι της Παναγίας» άφησε σημάδια ανεξίτηλα στους τόσους οδοιπόρους της ζωής που ζήτησαν κοντά του να αναπαυτούν.
Γεννήθηκε το 1884 στο χωριό Νόβαγια Μιχαηλόσκα της Ρωσίας. Οι γονείς του ήταν ευσεβείς. Η μητέρα του, όπως έλεγε ο ίδιος: «κάθε Τετάρτη και Παρασκευή δεν έτρωγε καθόλου, ήταν δοσμένη όλη στην προσευχή και τα δάκρυα έτρεχαν πυκνά από τα μάτια της». Μικρός ακόμα επισκεπτόταν μοναστήρια και έψαλλε στη χορωδία της εκκλησίας του χωριού του.
Στα δεκαοκτώ του χρόνια ένιωσε μέσα του τη μοναχική κλίση. Έτσι, με την ευλογία των γονέων του και αφού επισκέφτηκε σχεδόν διακόσια μοναστήρια στην πατρίδα του, κίνησε με άλλους πιστούς να επισκεφθεί τα Ιεροσόλυμα και το Άγιο Όρος. Καθ’ οδόν για τα Ιεροσόλυμα και συγκεκριμένα στην Κωνσταντινούπολη «εγνωρίστηκε με τον οικονόμο-μοναχό του κελλιού Μπουραζέρη, το οποίο ανήκει στην αγιορείτικη μονή Χιλιανδαρίου. Του είπε τότε ο οικονόμος: “Θέλεις να γίνεις μοναχός;” “Θέλω” απάντησε ο δεκαοχτάχρονος Τιμόθεος, και ο φωτισμένος οικονόμος του απάντησε: “Βάλε μετάνοια και από σήμερα είσαι δόκιμος στη συνοδεία μας”».
Έτσι, αφού περάτωσε το προσκύνημά του στα Ιεροσόλυμα, ήλθε και κατατάχτηκε στη συνοδεία του Μπουραζέρη και σε ένα χρόνο έγινε μοναχός. Στην καλή όμως συνοδεία δεν θα μείνει για πολύ. Ο πόθος του για άσκηση και η αγάπη του για ησυχία θα τον φέρουν στα φρικτά Καρούλια. Σε μια σπηλιά, που ήταν στα θεμέλια του ασκητηρίου του Αγίου Γεωργίου, θα μείνει για δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια.
Κάθε Σάββατο ανέβαινε στο ασκητήριο του Αγίου Γεωργίου και κοινωνούσε. Αμέσως μετά κατέβαινε πάλι στη σπηλιά του. «Στον Άγιο Γεώργιο υπήρχε ένας πολύ σοφός, κατά κόσμον και κατά Θεό, Γέροντας, τον οποίο αποκαλούσε δάσκαλο». Ο Γέροντας αυτός υπήρξε συνοδοιπόρος και πατέρας πνευματικός του Τύχωνα κατά την πολύχρονη θητεία του στα Καρούλια.
Ο άγνωστος σε μας Γέροντας έδινε στον Τύχωνα ένα πατερικό βιβλίο κάθε μήνα. Επιστρέφοντάς το θα έπρεπε να του διηγηθεί το περιεχόμενό του. Αν δεν του το έλεγε επακριβώς, δεν του το άλλαζε. Με αυτόν τον τρόπο τελείωσε ο μοναχός Τύχων την ανάγνωση όλων σχεδόν των Πατέρων της Εκκλησίας μας.
Στην Καψάλα
Σαν πέρασαν δεκαπέντε χρόνια, άφησε ο μοναχός Τύχων τα Καρούλια και ήλθε στην «έρημο» της Καψάλας, στην περιοχή της Καλιάγρας. «Εδώ είδε ένα όραμα πως ήταν νύκτα Αναστάσεως και πως έψαλε όλη την αναστάσιμη ακολουθία με χαρά». Το είπε στον πνευματικό του, ο οποίος μόλις το άκουσε τον πήρε από το χέρι και τον οδήγησε στο μοναστήρι του Σταυρονικήτα όπου χειροτονήθηκε ιερέας.
Η καλύβα του δεν είχε εκκλησία, γι’ αυτό και ξεκίνησε για να φτιάξει. Ακτήμων όμως καθώς ήταν, αδυνατούσε να βρει τα απαραίτητα χρήματα. Αποφάσισε λοιπόν να πάει να ζητήσει ελεημοσύνη. Στο δρόμο πηγαίνοντας συνάντησε κάποιο μοναχό και του είπε πως θέλει να φτιάξει εκκλησία αφιερωμένη στον Τίμιο Σταυρό. Ο μοναχός έκπληκτος απάντησε στον παπά-Τύχωνα πως μόλις την ημέρα εκείνη είχε λάβει μία επιστολή και χρήματα για να τα δώσει σε όποιον θα ήθελε να κτίσει εκκλησία. Η χαρά και η συγκίνηση του παπά-Τύχωνα ήταν μεγάλη. Αφού πήρε τα χρήματα ευχαριστώντας τον μοναχό, κάλεσε τεχνίτες που μετέτρεψαν ένα από τα κελλιά της καλύβας σε μία λιτή, μικροσκοπική εκκλησία.
Το καλύβι του, φτωχικό κι απέριττο, στέκει ακόμα μάρτυρας αξιόπιστος της αγίας φτώχειάς του. Στο εσωτερικό του βλέπει κανείς τις λίγες σανίδες που χρησίμευαν για κρεβάτι και κάθισμα, δύο σκαμνάκια και λίγα μαγειρικά σκεύη. Λίγο πιο πέρα ένας διάδρομος τριών μέτρων οδηγεί στο μικρό εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού όπου ο γέροντας συνομιλούσε με τους Αγγέλους και συλλειτουργούσε με τους Αγίους.
Στην Καψάλα έμεινε σχεδόν σαράντα τέσσερα χρόνια. Στα χρόνια αυτά πολλοί άνθρωποι τον επισκέφτηκαν. Ανάμεσά τους μητροπολίτες, ηγούμενοι και μοναχοί. Πολλοί ήταν επίσης και οι λαϊκοί που έρχονταν κοντά του κουρασμένοι από την «αλμυρή του κόσμου ακαταστασία» για να αναπαυτούν, να ακούσουν τις συμβουλές του που ήταν «σταλαγματιές βιωμάτων της καρδιάς του».
Λειτουργός του Υψίστου
Τη Θεία Λειτουργία ο παπά-Τύχωνας την αγαπούσε πολύ. Ο υποτακτικός του πατέρας Παΐσιος διηγείται χαρακτηριστικά: «Η Θεία Λειτουργία για τον Γέροντα ήταν ένα άνοιγμα του ουρανού. Σαν τον Παύλο ηρπάζετο και σαν τον Άγιο Σπυρίδωνα συναναστρέφετο τους αγγέλους του Κυρίου. Όταν έμπαινε στην Αγία Αναφορά και άρχιζε να διαβάζει την ευχή: “Μετά τούτων και ημείς των μακαρίων δυνάμεων Δέσποτα φιλάνθρωπε βοώμεν και λέγομεν Άγιος, Άγιος” ο παπά-Τύχων έβλεπε τα Χερουβείμ και τα Σεραφείμ».
Ο ευλογημένος γέροντας ζούσε πραγματικά τη θεία Λειτουργία. Την αγαπούσε τόσο, καθώς λέει ο ιερομόναχος Αγαθάγγελος, που «την ώρα της λειτουργίας έφτανε να μεταρσιώνεται. Έφτανε να βραδυάζει, από το πρωί που είχε αρχίσει, και δεν είχε τελειώσει. Όλος έξαρση, την ώρα του Χερουβικού και του καθαγιασμού, έψαλλε με αγγέλους τον ύμνο τους στα ουράνια, έβλεπε κατόπιν πως ήταν στην αγία Τράπεζα και τελείωνε την λειτουργία και δεν καταλάβαινε πώς πέρασε η ώρα…»
Πραγματικά στο πρόσωπο του ιερέα Τύχωνα βλέπουμε, όπως γράφει χαρακτηριστικά ο Μητροπολίτης Χαλκίδος Νικόλαος, «τον μεθυσμένο από την αγάπη του Θεού, τον ιερουργό που μεθίσταται σε άλλους κόσμους και ημπορεί να λέγει ότι τον σηκώνει ο Δεσπότης Χριστός και τον εξάγει “του τε χώρου του τε ζόφου και εισάγει εις άλλον, είτε κόσμον ή αέρα… και προς φως εισάγει μέγα” (Συμεών ο Νέος Θεολόγος)».
Φωτισμένος Δάσκαλος
«Εδίδασκε ο παπά-Τύχων με την αγιασμένη ζωή του. Η απλότητά του και η βαθιά του ταπεινοφροσύνη μιλούσαν τόσο φανερά. Μιλούσε και δίδασκε και με κλειστό το στόμα, όταν όμως άρχιζε να διδάσκει, να λέει τις συμβουλές του ο Γέροντας καθισμένος στη ρίζα της μικρής ελιάς, δίπλα στον τάφο του ή στη σκληρή σανίδα του κρεβατιού του, τότε η ψυχή του μαθητή εγοητεύετο».
Γοήτευε τις ψυχές ο δάσκαλος παπά-Τύχων. Απλά μιλούσε κι απλά δίδασκε. Άρχιζε διδάσκοντάς σε να ξεκινάς πάντα από τον Θεό. Γι’ αυτό και μόλις έφτανες στο κελλί σε έπαιρνε από το χέρι και σε οδηγούσε στο εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού. Έψαλλε το «Αξιον Εστί» και το «Σώσον Κύριε τον λαόν σου». Μετά αφού σε έβαζε να κάνεις τρεις μετάνοιες μπροστά στον μεγάλο σταυρό που ήταν στημένος σε κεντρική θέση εκεί μέσα πρόσθετε το «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον τον δούλον σου».
Έπειτα αφού σε κερνούσε άρχιζε να απαντά στις ερωτήσεις σου. Σε συμβούλευε κι ήταν οι συμβουλές του από ατόφιο χρυσάφι καμωμένες. Σου έλεγε για την ταπεινοφροσύνη. Σου έλεγε, με τα σπασμένα ελληνικά του, πως «κάθε πρωί ο Θεός ευλογεί όλο κόσμο με ένα χέρι. Βλέπει ταπεινό! Ευλογεί με δύο χέρια. Πά, πά, πά. Ταπεινό άνθρωπο αξίζει πιο πολύ από όλο κόσμο».
Μελετούσε πολύ ο παπά-Τύχων κι επέμενε στο θέμα της μελέτης. Τόνιζε συχνά πως «όταν διαβάσει νους καθαρίσει».
Η ευχή σύντροφος παντοτινός της ζωής του. Ζώντας τα ευεργετήματά της έλεγε: «Πάντοτε να κάνεις ευχή πριν αρχίσεις κάθε δουλειά να λες: Θεέ μου δώσε μου δύναμη και φώτιση, κατόπιν να αρχίζεις τη δουλειά σου και στο τέλος να λες, Δόξα τω Θεώ».
Πνευματικός, φωτισμένος ο ίδιος, καθοδηγητής από τους λίγους, αξιώθηκε κοντά σε γέροντες ευσεβείς να βιώσει τις ευεργεσίες που δίδει ένας καλός πνευματικός. Γι’ αυτό και συμβούλευε: «Για να βρεις καλό πνευματικό να κάνεις τρεις μέρες προσευχή και κατόπιν τι ο Θεός θα φωτίσει. Και στο δρόμο που θα πηγαίνεις να κάνεις προσευχή να τον φωτίσει ο Θεός να σου πει λόγους καλούς».
Τα περισσά του δάκρυα τα μάζευε με ένα πανί που ήταν πάντα μουσκεμένο. Αυτά τα δάκρυά του στέκον μάρτυρες αξιόπιστοι για το πόσο ζούσε τη συμβουλή που τόνιζε πως: «Δάκρυα, παιδί μου, δάκρυα, αυτό θέλει ο Θεός».
Η σχέση του μοναχού με τα χρήματα και τα υλικά αγαθά θέλει πολλή προσοχή. Τόξερε αυτό ο φωτισμένος μοναχός καθώς έλεγε πως «ο ερημίτης έχει ευλογία να κρατά μόνο τα απαραίτητα χρήματα για τα σαρανταλείτουργα. Γύρω από την καλύβα του μπορεί να έχει κλήματα για να παίρνει σταφύλια, λίγες ελιές για το λάδι κι ένα κήπο για τα λαχανικά του. Αυτά να του είναι αρκετά και να μην λησμονά την ελεημοσύνη». Τόξερε ο παπά-Τύχων μα κι αληθινά το ζούσε γι’ αυτό σαν του περίσσευαν χρήματα τα έστελνε σε κάποιο μπακάλη στις Καρυές διαμηνύοντας του: «Παρακαλώ κάνε αγάπη να πάρη ψωμί και να δώσει φτωχό άνθρωπο, αυτό που έχει ανάγκη».
Μοναχός που τιμούσε το μοναχικό σχήμα συνειδητοποιεί αληθινά το βάρος του γι’ αυτό και τόνιζε: «Δεν αρκεί απλά να το φοράμε αλλά και να έχουμε μία αγία ζωή. Στη Ρωσική Εκκλησία τρέφεται άπειρος σεβασμός στους μεγαλόσχημους μοναχούς. Το μέγα σχήμα αντικαθιστά τον άγγελο, τον τέλειο μοναχό, τον απαλλαγμένο από πάσα βιοτική μέριμνα. Είναι αυτός που ανέβηκε όλες τις αρετές, ζητά την αγγελική ζωή, μεριμνά τα του Θεού, πώς θα αρέσει μόνο στον Θεό, όχι στους ανθρώπους. Αυτό είναι το μέγα σχήμα: κελλί, εκκλησία, νηστεία προσευχή αδιάλειπτος. Δεν δικαιολογείται ο μεγαλόσχημος να περιφέρεται δεξιά κι αριστερά, ούτε να ασχολείται με τη διοίκηση. Στη Ρωσική Εκκλησία τον μεγαλόσχημο τον θεωρούν άγιο. Λένε πως αν δουν τον πατριάρχη πρώτα θα βάλουν μετάνοια στον μεγαλόσχημο. Όχι όπως το έχουμε εμείς που το φορούν οι νέοι και καμαρώνουν, αυτό είναι αμαρτία».
Χαρισματούχος Ερημίτης
«Ο μακάριος παπά-Τύχων αφού αξιώθηκε να γίνει “τέκνον Θεού”, και να αναγεννηθεί “άνωθεν εκ Πνεύματος Αγίου” και να έχει τον Χριστό μέσα στην αγιασμένη του καρδιά, αξιώθηκε και της μεγάλης τιμής να σκηνώσει η χάρη του Κυρίου μέσα στην ψυχή του».
Για τα χαρίσματά του έχουν γράψει με περισσή επιτυχία τόσο ο μακαριστός μητροπολίτης Χαλκίδος όσο και ο ιερομόναχος Αγαθάγγελος. Ο γράφων γνωρίζοντας την αδυναμία του δεν θα τα παρουσιάσει όλα. Απλώς για να μην αδικήσει τον γέροντα θα προσπαθήσει να παρουσιάσει δύο από αυτά μορφοποιώντας έτσι ακόμα μια πτυχή του φωτεινού βίου του ερημίτη Τύχωνα.
Είχε λοιπόν ο παπά-Τύχων το χάρισμα της αναστροφής με τα άγρια ζώα. Σαν στο καλύβι εμφανίζονταν κανένα μικρό ποντίκι πρότειναν στον γέροντα να πάρει καμιά γάτα. Η απάντησή του βεβαίωνε το χάρισμα που είχε: «Όχι γάτα. Έχω εγώ άλλο γάτα, μιάμιση γάτα μεγάλο έρχεται. Άνθρωπο δε φοβάται. Τρώει ποντίκια, μετά φεύγει πάει λάκο μέσα στο δάσος.»
Το χάρισμα της διακρίσεως είναι πολλές φορές, καθώς λένε, γέννημα της ησυχίας της ερήμου. Χαρακτηριστικά τα παρακάτω πιστοποιούν πως ο μοναχός Τύχων είχε κι αυτό το χάρισμα που αναφέρει ο Χαλκίδος Νικόλαος: «Όταν κάποιος νεαρός θεολόγος τον επισκέφθηκε και του είπε ότι είχε πάει στο Όρος για να γίνει μοναχός και να διακόψει κάθε επαφή με τον πολυτάραχο κόσμο, ο Γέροντας τον διεβεβαίωσε ότι δεν πρόκειται να μείνει στο Μοναστήρι. Και πράγματι μέσα σε λίγους μήνες έφυγε από εκεί και εγύρισε στην “όζουσα του κόσμου θάλασσα”».
Η Κοίμησή του, Ηλιοβασίλεμα Φωτεινό
Φωτεινή ήταν η ζωή του, φωτεινό και το τέλος του. Δίκαιος στη ζωή του ολόκληρη δεν φοβήθηκε τον θάνατο. Τον περίμενε με ηρεμία και χαρά. Περίπου δέκα μέτρα από το κρεβάτι του άνοιξε τον τάφο του: Τον άνοιξε ο ίδιος. Τον έσκαψε με τα χέρια, και καθώς ήταν ο σωρός το χώμα, στην άκρη είχε μπηγμένο το φτυάρι. «Να έτσι ρίξει χώμα», έλεγε στον μοναχό που τον επισκεπτόταν και έκανε την σχετική κίνηση ρίχνοντας μια φτυαριά χώμα μέσα στον τάφο του. Εφύτεψε και ένα δεντρολίβανο στην άκρη. Συχνά έδινε οδηγίες για το τι θα κάνουν στην έξοδό του. —«Πεθαίνει παπά-Τύχων; Σιωπή! Κάνει κομποσχοίνι. Μετά λες: παπά-Τύχων πέθανε.»
Ετοίμασε και τα γράμματα που θα έστελναν σε γνωστούς και φίλους του μετά τον θάνατό του. Ήταν γράμματα απλά μα πρόδιδαν τον πλούτο του συντάκτη τους.
«Φίλος παπά-Τύχων απέθανε ημέρα… (άφηνε κενό) παρακαλώ διάβασε μία ευχή».
Ο Θεός τον αξίωσε να προγνωρίζει τον θάνατό του. Τόλεγε στον υποτακτικό του «Παπά Τύχων αν θέλει Θεός ζήσει μία βδομάδα, δέκα μέρες». Λίγες μέρες μετά η Παναγία φανερώθηκε στον γέρο-ερημίτη και σαν ο υποτακτικός του, π. Παίσιος, τον ρώτησε τι του είπε, ο παπά Τύχων απάντησε απλά: «Είπε παπά-Τύχωνα περάσει η γιορτή Της πάρει».
«Και πράγματι αφού πέρασε η εορτή του Γενεσίου της Θεοτόκου 8 Σεπτεμβρίου, σε δύο ημέρες, στις 10.9.1968 αφού έλαβε το “εφόδιον της αθανασίας”, μετάλαβε των Αχράντων Μυστηρίων, εξέφρασε την ευχαρίστησή του με προσευχή και με λαμπρό πρόσωπο, έκανε το σημείο του Τιμίου Σταυρού που τόσο αγαπούσε και ανεπαύθη. Αν ζούσε ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης θα μπορούσε να γράψει “ως δε επλήρωσε την ευχαριστίαν και η χειρ επαχθείσα δια της σφραγίδος τω προσώπω το πέρας της ευχής διεσήμανε, μέγα τι και βύθιον αναπνεύσασα τη προσευχή την ζωήν συγκατέληξεν” (Βίος Οσίας Μακρίνης)».
Αναλύσεις
Στη μπανιέρα δυο-δυο
Η συμφωνία Τραμπ-Πούτιν για την αγορά Ρωσικού πετρελαίου από τις ΗΠΑ επιβεβαιώνει δημοσίως ότι οι Υπερδυνάμεις λειτουργούν, όταν το κρίνουν, ανεξάρτητα από τους άλλους, υποδεέστερους, διεθνείς παίκτες. Οι Διεθνείς Κανόνες λειτουργούν και προσαρμόζονται ώστε να εξυπηρετούν τελικά το συμφέρον των τριών «συνεργαζόμενων ανταγωνιστών» ΗΠΑ-Κίνα-Ρωσία. Παρένθεση: Λένε, ότι οι ΗΠΑ ετοιμάζουν οξεία επίθεση στο Ιράν. Ίσως υπονοούν εκφοβισμό, απλώς. Ίσως, όμως, ο Τραμπ αγνοεί (παραβλέπει-υποτιμά) ότι αν κουνηθεί λίγο παραπάνω η περιοχή τότε το καθεστώς όχι στο Ιράν αλλά στη Σαουδική Αραβία μπορεί να γκρεμιστεί με πάταγο και η κατάσταση να γίνει ασυμμάζευτη-για τις ΗΠΑ πρωτίστως.
Γράφει ο Απόστολος Αποστολόπουλος
Η συμφωνία Τραμπ-Πούτιν για την αγορά Ρωσικού πετρελαίου από τις ΗΠΑ επιβεβαιώνει δημοσίως ότι οι Υπερδυνάμεις λειτουργούν, όταν το κρίνουν, ανεξάρτητα από τους άλλους, υποδεέστερους, διεθνείς παίκτες. Οι Διεθνείς Κανόνες λειτουργούν και προσαρμόζονται ώστε να εξυπηρετούν τελικά το συμφέρον των τριών «συνεργαζόμενων ανταγωνιστών» ΗΠΑ-Κίνα-Ρωσία. Παρένθεση: Λένε, ότι οι ΗΠΑ ετοιμάζουν οξεία επίθεση στο Ιράν. Ίσως υπονοούν εκφοβισμό, απλώς. Ίσως, όμως, ο Τραμπ αγνοεί (παραβλέπει-υποτιμά) ότι αν κουνηθεί λίγο παραπάνω η περιοχή τότε το καθεστώς όχι στο Ιράν αλλά στη Σαουδική Αραβία μπορεί να γκρεμιστεί με πάταγο και η κατάσταση να γίνει ασυμμάζευτη-για τις ΗΠΑ πρωτίστως.
Οι Ευρωπαίοι ανήκουν στην κατηγορία εκείνων που φωνάζουν για να δώσουν θάρρος στον εαυτό τους. Εχουν καταντήσει να έχουν αποκούμπι την Ουκρανία του Ζελένσκι. Για όσα καθορίζουν το μέλλον η επιρροή τους φθίνει ενώ το βάρος του λεγόμενου «Τρίτου Κόσμου» αυξάνει. Η Τουρκία τραμπαλίζεται, πάει να σηκώσει κεφάλι αλλά την μαζεύουν.
Στην Ελλάδα οι κορυφές του πολιτικού και οικονομικού κατεστημένου, βαυκαλίζονται ότι θα περισώσουν τη φάτσα τους και το πορτοφόλι τους αν παραδοθούν «Ψυχή τε και σώματι» σε όποιον ξένο προσφερθεί να τους αγορασει-η αναταραχή περί την κ. Κίμπερλι είναι υπόθεση των Αμερικανών.
ΤΟ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟ
Το ελληνικό κατεστημένο επιδεικνύει εντυπωσιακή αδυναμία κατανόησης της πραγματικότητας αλλά και οι κινήσεις των ηγεσιών στο Παρίσι-Βερολίνο αποκαλύπτουν ότι η δουλική υπακοή στον «Αμερικανό φίλο» έχει μοιραία αποτελέσματα τόσο στη μικρή Ελλάδα όσο και στο ένδοξο Παρίσι ή στο βάναυσο Βερολίνο.
Είναι σπάνια η περίπτωση τέτοιας αδυναμίας του κατεστημένου να επιλέξει ικανούς ανθρώπους για να το εξυπηρετήσουν και να διοικήσουν τη χώρα. Αυτό σημαίνει πρωτοφανή φθορά και διαφθορά βαθιά στις ελίτ αλλά και στο κοινωνικό Σώμα. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι, για την Ελλάδα, ο «κύριος κουτσό άλογο» που φυσάει και ξεφυσάει στο ίσωμα, πριν καν ξεκινήσει ο προεκλογικός αγώνας…Ούτε καν την κ. Δούρου μπορεί να κάνει ζάφτι. Αποτυχία χωρίς προηγούμενο που αποκαλύπτει γενικότερα πόσο «άδειο», πολιτικά, είναι το «ρετιρέ» της χώρας. Μόνο ένας τσαρλατάνος της γειτονιάς μπορεί να παίξει σε τέτοιο γήπεδο. Όχι, πάντως, Αριστερά αντάξια ιστορικών αρχηγών πχ Φλωράκης ούτε Δεξιά άξια σεβασμού πχ όπως ο Κων/νος Καραμανλής.
Παρίσι- Βερολίνο και λοιποί του Βορρά κατέγραψαν την αδυναμία τους. Ο Ισπανός Σάντσεθ, με όλα τα προβλήματα του Νότου που ξέρουμε, σθεναρός απέναντι στους Βόρειους ανθρωποφάγους, βρέθηκε αντίπαλος με μια γριούλα που παραλίγο να μετατρέψει το αδιαμόρφωτο πλήθος σε μάχιμο Σώμα αλλά την νίκησε ο θάνατος. Στην Ελλάδα ο Μητσοτάκης ψάχνει μήπως αρπάξει καμιά δεκάρα που ξέφυγε από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, λες και δεν ήξερε ότι έρχονται εκλογές και οι κάλπες θέλουν χρήμα! Αλλά μωραίνει Κύριος…
Το Λονδίνο, η «δόλια Αλβιών», συνεχίζει να στηρίζει την επιθετική αντιρωσική πολιτική του Ζελένσκι. Ο Τραμπ λέει κι αυτός εναντίον του Ζελένσκι αλλά δεν το εννοεί. Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να βλέπουν την Ρωσία ως (συνεργαζόμενο) αντίπαλο και ο Ουκρανός είναι ο καλύτερος για να την φθείρει. Οι Άγγλοι εκφράζουν μια ιστορικά διαχρονική, σκληρή αντιπαλότητα με την Ρωσία, τάση με γερές βάσεις και σε ηγετικούς κύκλους των ΗΠΑ.
Αν οι ΗΠΑ επιδιώξουν την μονοκρατορία, τότε ο παγκόσμιος ή ένας παρατεταμένος Πόλεμος θα είναι η πιο πιθανή κατάληξη. Αλλιώς πότε θα βρέχει, πότε θα χιονίζει, πότε θα κάνει ξαστεριά.
Αναλύσεις
Χρήσιμος σύμμαχος ή σύμμαχος που σέβονται;
Υπάρχει άραγε Έλληνας ή Ελληνίδα που δεν ένοιωάσε υπερηφάνεια ακούγοντας τα όμορφα λόγια του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών και Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα, σε έναν ιστορικό τόπο με φόντο την Ακρόπολη και τον Παρθενώνα; Σε έναν τόπο που συμβολίζει τις ιδέες και τις αξίες πάνω στις οποίες θεμελιώθηκε ο δυτικός πολιτισμός από την αρχαιότητα έως σήμερα;
Γράφει η Μανταλένα Παπαδοπούλου
Υπάρχει άραγε Έλληνας ή Ελληνίδα που δεν ένοιωάσε υπερηφάνεια ακούγοντας τα όμορφα λόγια του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών και Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα, σε έναν ιστορικό τόπο με φόντο την Ακρόπολη και τον Παρθενώνα; Σε έναν τόπο που συμβολίζει τις ιδέες και τις αξίες πάνω στις οποίες θεμελιώθηκε ο δυτικός πολιτισμός από την αρχαιότητα έως σήμερα;
Δεν αναφέρομαι σε μίζερους απάτριδες που αντιμετωπίζουν με δυσανεξία κάθε αναφορά στην ιστορική παρακαταθήκη του Έθνους. Αναφέρομαι στον μέσο Έλληνα, ο οποίος μετά από χρόνια διεθνούς απαξίωσης, όταν μας αποκαλούσαν τεμπέληδες και κλέφτες, άκουσε έναν εκπρόσωπο παγκόσμιας δύναμης να αναγνωρίζει το ιστορικό βάθος και τη σημασία της Ελλάδας.
Φτάσαμε, όμως, στο σημείο να χρειάζεται ένας ξένος σύμμαχος να μας υπενθυμίσει τα διδάγματα της ιστορίας μας και να σημειώσει το αυτονόητο: «Δεν επιθυμούμε να δούμε τη γενέτειρα της Δύσης να απειλείται από κακές αποφάσεις, αδράνεια και αποτυχία αντιμετώπισης των προκλήσεων» μήπως επιτέλους κάποιοι στο πολιτικό μας σύστημα, αλλά και στην ελληνική κοινωνία, αντιληφθούν ότι δεν είναι στραβός ο γιαλός, εμείς στραβά αρμενίζουμε. Καθώς οι φιλοφρονήσεις δεν υποκαθιστούν τη στρατηγική, το πραγματικό ζητούμενο είναι κατά πόσο το θετικό πρόσημο της παρουσίας Ρούμπιο, μπορεί να μετουσιωθεί σε μετρήσιμο στρατηγικό αποτέλεσμα και με ποιες προϋποθέσεις.
Σε έναν κόσμο ρευστότητας και ανισορροπίας, όπου κυριαρχεί ο διεθνής ανταγωνισμός, οι ΗΠΑ αγωνίζονται για τη διατήρηση της ηγετικής τους θέσης. Με τη διαμόρφωση της νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας, αλλά και των εμπορικών και ενεργειακών διαδρομών που διέρχονται από τη Μεσόγειο, η Ελλάδα αποτελεί έναν ιδιαίτερα χρήσιμο σύμμαχο. Η γεωγραφική της θέση και η δυνατότητα να αποτελέσει κόμβο συνδεσιμότητας προσδίδουν στη χώρα μας αυξημένη στρατηγική σημασία.
Ο στρατηγικός στόχος να αποτελέσει τη κυριότερη πύλη εισόδου του αμερικανικού υγροποιημένου αερίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ο Κάθετος Διάδρομος και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας Κύπρου μέσω του Great Sea Interconnector (GSI) εξυπηρετούν τα μεγάλα γεωπολιτικά συμφέροντα των ΗΠΑ. Παράλληλα, η Ελλάδα είναι στρατηγικά χρήσιμη και στον τομέα της άμυνας. Η ενέργεια και η άμυνα δε, βρίσκονται στον πυρήνα του δόγματος εθνικής ασφαλείας του Τραμπ. Το ερώτημα είναι αν αυτή η χρησιμότητα αρκεί για να εξασφαλίσει και την έμπρακτη στήριξη των ελληνικών θέσεων εκεί όπου συγκρούονται με τις τουρκικές επιδιώξεις.
Για τη διοίκηση Τραμπ, το διεθνές δίκαιο καθίσταται περίπου ασήμαντο και οι διακρατικές σχέσεις είναι συναλλακτικές. Η Ελλάδα όμως έναντι της Τουρκίας δεν έχει επιδείξει και ιδιαίτερα χαρίσματα στο κοινώς λεγόμενο «παζάρι». Όταν οι πολιτικές χαράσσονται επί τη βάσει υπολογισμών κόστους-οφέλους, όπως κάνουν όλοι οι ορθολογικοί δρώντες στο διεθνές σύστημα με ένστικτο επιβίωσης ή/και ευημερίας, μια «μικρή» υποχώρηση της Ελλάδας δια της τεθλασμένης αποτελεί το μικρότερο κόστος για τους Αμερικανούς.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Οι τουρκικές απαιτήσεις γύρω από τις έρευνες και τις εργασίες που απαιτούνται, διατηρούν ένα κλίμα διαρκούς ανησυχίας. Στην περιοχή της Κάσου, όπου σχεδιάζονται οι εργασίες για το καλώδιο, η Τουρκία προβάλλει απαιτήσεις που συνδέονται με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αλλά αυτό δεν μπορεί να θεμελιώσει δικαιώματα σε βάρος τρίτων χωρών. Η Ελλάδα, από την άλλη, έχει οριοθετήσει μερικώς ΑΟΖ με την Αίγυπτο. Πράγματι έχουμε κατοχυρωμένο δικαίωμα με βάση το άρθρο 79 παράγραφος 2 της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Το ζήτημα δεν είναι αν η Ελλάδα διαθέτει νομικά επιχειρήματα, που όντως έχει. Το ζήτημα είναι αν στη πράξη μπορούμε να ασκήσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Τα υπερασπιζόμαστε ή υποχωρούμε κάθε φορά γιατί «τι θέλετε να κάνουμε; Πόλεμο;». Εν μέσω διεθνών ανταγωνισμών, παγκόσμιας ρευστότητας, διεκδίκησης ισχύος και επιρροής, μηδαμινή βαρύτητα έχει η εμμονή και ο εφησυχασμός στο διεθνές δίκαιο. Το διεθνές δίκαιο δεν είναι άλλοθι αδράνειας.
Τι μας είπε, λοιπόν, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, σε σχετική ερώτηση. Ότι αυτά θα συζητηθούν ιδιωτικά και μέσω διπλωματικών οδών. Η διατύπωση αυτή δεν προδικάζει ούτε την υποστήριξη, ούτε την απόρριψη των ελληνικών θέσεων. Αλλά η υπεραισιοδοξία που διακατέχει κάποιους, επειδή μας έπλεξε το εγκώμιο και αναγνώρισε την ιστορική μας αξία στερείται παντελώς ορθολογικής θεμελίωσης. Η εμπειρία έχει δείξει χρόνια ολόκληρα ότι ακόμα και εκεί που το διεθνές δίκαιο είναι σαφές, η διαχρονική παραίνεση των ΗΠΑ είναι «βρείτε τα» εξισώνοντας τον επιτιθέμενο με τον αμυνόμενο. Και όταν η ένταση κορυφώνεται, εκείνος που θεωρείται πιθανότερο να υποχωρήσει, δέχεται συνήθως τις ισχυρότερες πιέσεις.
Ο Ρούμπιο χαρακτήρισε «αδιανόητο» το ενδεχόμενο ελληνοτουρκικής σύγκρουσης. Αδιανόητο ήταν το ενδεχόμενο πολλές φορές στο παρελθόν. Δεν επιθυμούν εντάσεις ανάμεσα σε δυο συμμάχους τους, αλλά ποιον θα πιέσουν για να αποκλιμακωθεί η όποια όξυνση; Εκείνον που εμφανίζεται πιο προβλέψιμος, υπάκουος και απρόθυμος να αναλάβει το κόστος μιας αντιπαράθεσης. Έχουμε, δυστυχώς, δώσει δείγματα γραφής.
Η κρίση των Ιμίων παραμένει χαρακτηριστικό ιστορικό προηγούμενο. Το «no ships, no troops, no flags» και η Μαδρίτη που ακολούθησε, μας θυμίζει πάντα ότι τέτοια αποκλιμάκωση μπορεί να αποτρέψει μια πολεμική σύγκρουση, αλλά όχι μόνο δεν επιλύει τα προβλήματα που την προκάλεσαν, αντίθετα, ανοίγει περαιτέρω τις απειλητικές ορέξεις της γείτονος και μετατρέπεται σε μηχανισμό σταδιακής υποχώρησης. Και μπορεί να μην υπάρχει σήμερα Σημίτης, αλλά έχει αφήσει επικίνδυνη παρακαταθήκη.
Καταλήγοντας, η Ελλάδα δεν μπορεί να βασίζει την ασφάλειά της στην προσδοκία ότι οι σύμμαχοί της θα υπερασπίζονται πάντοτε τα συμφέροντά της επειδή αναγνωρίζουν τη γεωστρατηγική της αξία. Ο Ρούμπιο είπε ότι προτεραιότητα είναι το εθνικό συμφέρον. Ισχύει και για εμάς; Και αν ναι, το ακούσαμε; Γιατί ως φαίνεται, οδηγούμαστε εκ νέου, με εύσχημο τρόπο και δια της τεθλασμένης να δεχθούμε τετελεσμένα. Θα ζητήσουμε «άδεια» της Τουρκίας; αν δεν ζητήσουμε άδεια, θα «ενημερώσουμε» την Τουρκία ως μη οφείλουμε; Και αν δεν το κάνουμε εμείς, θα το κάνει η γαλλική εταιρεία και εμείς θα κάνουμε ότι δεν καταλάβαμε; Θα αποκτήσει η Τουρκία λόγο στη δική μας περιοχή δημιουργώντας ένα ακόμα κακό προηγούμενο; Αυτό οδηγεί σε τετελεσμένα, απεμπόληση κυριαρχικών δικαιωμάτων και de facto αποτελέσματα.
Όταν ζητάς από τον ξένο παράγοντα να σε υποστηρίξει ως σύμμαχο έναντι άλλων συμμάχων, πρέπει να είσαι διατεθειμένος να πας μέχρι τέλους. Η ισχύς και τα οπλικά συστήματα καθίστανται άχρηστα σε αυτούς που δεν επιδεικνύουν τη βούληση, την πρόθεση, την αποφασιστικότητα να τα χρησιμοποιήσουν, πολλώ δεν μάλλον όταν το διατυμπανίζουν κιόλας. Πρέπει να επιλέξουμε αν θα είμαστε για τους Αμερικανούς ο σύμμαχος που εξυπηρετεί ή ο σύμμαχος που σέβονται.
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Εστία 16/10/2026
Αναλύσεις
Ποιος πληρώνει τον πόλεμο; Το ρήγμα Ζελένσκι–Τραμπ και οι παγίδες για την Ελλάδα
Σκληρή κριτική στις ευρωπαϊκές επιλογές για την Ουκρανία, προειδοποιήσεις για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και ανησυχία για την τουρκική διείσδυση στην ανατολική Λιβύη περιλαμβάνει η ανάλυση του Σταύρου Καλεντερίδη. Στο επίκεντρο θέτει το οικονομικό βάρος για τους Ευρωπαίους πολίτες και το ερώτημα εάν το Κίεβο μπορεί να έρθει σε αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον, διατηρώντας τη βοήθεια που χρειάζεται.
Σκληρή κριτική στις ευρωπαϊκές επιλογές για την Ουκρανία, προειδοποιήσεις για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και ανησυχία για την τουρκική διείσδυση στην ανατολική Λιβύη περιλαμβάνει η ανάλυση του Σταύρου Καλεντερίδη. Στο επίκεντρο θέτει το οικονομικό βάρος για τους Ευρωπαίους πολίτες και το ερώτημα εάν το Κίεβο μπορεί να έρθει σε αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον, διατηρώντας τη βοήθεια που χρειάζεται.
Το κόστος της συνέχισης του πολέμου στην Ουκρανία και οι αντιθέσεις στο δυτικό στρατόπεδο βρέθηκαν στο επίκεντρο της ζωντανής ανάλυσης του Σταύρου Καλεντερίδη. Ο αναλυτής συνέδεσε τη συζήτηση για τη χρηματοδότηση του Κιέβου με τις ευρωπαϊκές δημοσιονομικές προτεραιότητες, υποστηρίζοντας ότι οι αποφάσεις για νέα κονδύλια έχουν συνέπειες στις υποδομές, στην ανάπτυξη και στην καθημερινότητα των πολιτών.
Παράλληλα, έστρεψε την προσοχή στην Ανατολική Μεσόγειο. Για τον ίδιο, η πορεία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου και οι επαφές της Άγκυρας με την ανατολική Λιβύη αποτελούν δύο μέτωπα που απαιτούν ενεργή ελληνική διπλωματική παρουσία.
Νέα δισεκατομμύρια και ο λογαριασμός στους Ευρωπαίους
Ο Καλεντερίδης αναφέρθηκε σε πρόσθετες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας, επικαλούμενος συζήτηση για ακόμη 70 δισ. ευρώ πέραν πακέτου 90 δισ. ευρώ. Αντιμετώπισε τα ποσά αυτά ως ένδειξη ότι οι ευρωπαϊκές δεσμεύσεις διευρύνονται, χωρίς να έχει παρουσιαστεί, κατά την εκτίμησή του, πειστική προοπτική τερματισμού του πολέμου.
Το ερώτημα που έθεσε αφορά την προέλευση των χρημάτων και τις δαπάνες που ενδεχομένως θα περιοριστούν για να εξασφαλιστούν. Στο πλαίσιο αυτό, επικαλέστηκε λιθουανικές ανησυχίες για τη χρηματοδότηση υποδομών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον σιδηροδρομικό άξονα Rail Baltica.
Κατά την προσέγγισή του, ακόμη και κυβερνήσεις που υποστηρίζουν το Κίεβο βρίσκονται αντιμέτωπες με τις εθνικές τους ανάγκες όταν η συζήτηση φτάνει στην κατανομή των ευρωπαϊκών πόρων. Ειδική αναφορά έκανε στη στάση του Αντρέι Μπάμπις, τον οποίο παρουσίασε ως αντίθετο στην ανάληψη πρόσθετων εγγυήσεων για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Η κριτική του επικεντρώθηκε και στον μακροπρόθεσμο δανεισμό: υποστήριξε ότι οι σημερινές δεσμεύσεις μεταφέρουν βάρη στις επόμενες γενιές, ενώ οι ευρωπαϊκές κοινωνίες αντιμετωπίζουν ήδη πιεστικές οικονομικές ανάγκες.
Η διαμάχη για τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια
Ξεχωριστή θέση στην ανάλυση είχε η αξιοποίηση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. Ο Καλεντερίδης εξέφρασε έντονη αντίθεση στη διοχέτευσή τους προς το Κίεβο, διατυπώνοντας τη θέση ότι μια τέτοια επιλογή δημιουργεί σοβαρό προηγούμενο.
Στάθηκε στις επιφυλάξεις που απέδωσε στη βελγική πλευρά και στον ρόλο της Euroclear. Παρουσίασε τη διαφωνία ως ουσιαστικό ζήτημα για τον τρόπο χρηματοδότησης του πολέμου και για τις ευθύνες που θα αναλάβουν τα ευρωπαϊκά κράτη.
Στην ίδια συζήτηση ενέταξε τη δήλωση που απέδωσε στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι για ενδεχόμενη μετακίνηση 20 εκατομμυρίων Ουκρανών προς την Ευρώπη σε περίπτωση ήττας. Ο αναλυτής ερμήνευσε την προειδοποίηση ως μέσο πίεσης προς τους Ευρωπαίους, ώστε να συνεχιστεί η οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη.
Αμφισβήτησε, επίσης, τη δυνατότητα της Ρωσίας να καταλάβει και να ελέγξει ολόκληρη την Ουκρανία, επικαλούμενος τις στρατιωτικές απαιτήσεις της κατοχής μεγάλων αστικών κέντρων. Πρόκειται για τη δική του εκτίμηση ως προς την πιθανή εξέλιξη του πολέμου.
Με ποιες πλάτες συγκρούεται με τον Τραμπ;
Ο Καλεντερίδης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στις διαφωνίες για τα ουκρανικά πλήγματα κατά ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Όπως ανέφερε, ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει τέτοιες επιθέσεις ως παράγοντα επιβάρυνσης των διεθνών τιμών ενέργειας, ενώ ο Φρίντριχ Μερτς υποστηρίζει το δικαίωμα της Ουκρανίας να πλήττει στόχους που συνδέονται με τη ρωσική πολεμική ικανότητα.
Ο αναλυτής διέκρινε διαφορετικές προτεραιότητες μεταξύ Ουάσιγκτον και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Εκτίμησε ότι το Κίεβο αντλεί πολιτική στήριξη από τη Βρετανία και τη Γερμανία, αμφισβήτησε όμως κατά πόσον αυτή μπορεί να αναπληρώσει την αμερικανική συνδρομή.
Συνέδεσε το ζήτημα με τις ανάγκες της ουκρανικής αεράμυνας και τις ελλείψεις αναχαιτιστικών πυραύλων που, όπως ανέφερε επικαλούμενος δημοσιεύματα, περιορίζουν τις δυνατότητές της.
Η βασική του εκτίμηση ήταν ότι η αντιπαράθεση με την αμερικανική ηγεσία ενέχει μεγάλο στρατηγικό κίνδυνο για τον Ζελένσκι, καθώς η ευρωπαϊκή πολιτική υποστήριξη δεν εξασφαλίζει αυτομάτως την κάλυψη των στρατιωτικών αναγκών της χώρας.
Το καλώδιο και ο κίνδυνος τουρκικής εμπλοκής
Στα ελληνοτουρκικά, ο Καλεντερίδης εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο να δημιουργηθεί διαδικασία συνεννόησης με την Άγκυρα για τις έρευνες της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
Με αφορμή αναφορές σε αίτημα της Nexans προς τη Λευκωσία, διατύπωσε τον φόβο ότι θα μπορούσε να ανοίξει ο δρόμος για αντίστοιχη προσέγγιση προς την τουρκική πλευρά. Το παρουσίασε ως κίνδυνο που παρακολουθεί, χωρίς να αναφέρει ότι έχει ήδη υποβληθεί τέτοιο αίτημα προς την Τουρκία.
Επικαλέστηκε τουρκικά δημοσιεύματα για τις διεκδικήσεις της Άγκυρας στην περιοχή και άσκησε κριτική στις ελληνικές κυβερνήσεις για την απουσία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Κυπριακή Δημοκρατία.
Κατά την εκτίμησή του, η στάση της Γαλλίας θα επηρεάσει καθοριστικά την εξέλιξη του έργου, καθώς το ζητούμενο είναι εάν οι τουρκικές απαιτήσεις θα αποκτήσουν πρακτικό βάρος στη διαδικασία των ερευνών.
Η Άγκυρα απλώνει επιρροή στη Λιβύη
Για τη Λιβύη, ο αναλυτής αναφέρθηκε σε πολιτικές εξελίξεις στο ανατολικό τμήμα της χώρας και σε τουρκικές πιέσεις προς το περιβάλλον Χαφτάρ για την προώθηση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Εκτίμησε ότι οι επαφές της Άγκυρας με τον Σαντάμ Χαφτάρ απαιτούν στενή παρακολούθηση από την Αθήνα. Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα χρειάζεται δική της διπλωματική δράση, καθώς η στάση τρίτων χωρών καθορίζεται από τα δικά τους συμφέροντα.
Στο μεταναστευτικό, τέλος, σχολίασε τις συζητήσεις που περιέγραψε για αυστηρότερη ευρωπαϊκή πολιτική, έλεγχο των συνόρων και επιστροφές. Τις αξιολόγησε ως ένδειξη αλλαγής προσανατολισμού, διατηρώντας επιφυλάξεις για την επάρκεια των μέτρων.
Το κοινό νήμα της παρέμβασής του ήταν το κόστος των πολιτικών αποφάσεων: ποιος το αναλαμβάνει στην Ευρώπη και με ποια στρατηγική προετοιμάζεται η Ελλάδα για τις πιέσεις στην περιοχή της.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»