Αναλύσεις
Θα δημιουργήσει πράγματι η συμμαχία Πακιστάν-Σαουδικής Αραβίας-Τουρκίας μια νέα περιφερειακή τάξη;
Η πραγματική αξιολόγηση αυτής της συμμαχίας θα γίνει όταν αυτή δοκιμαστεί στην πράξη. Το Ισραήλ και το Ιράν έχουν αποδείξει ότι είναι διατεθειμένα να προσφύγουν στον πόλεμο και να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες. Είναι, άραγε, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν διατεθειμένα να κάνουν το ίδιο το ένα για χάρη του άλλου
Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αριστερά, ο διάδοχος του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, στο κέντρο, και ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ συναντώνται στη Μέκκα στις 7 Αυγούστου [AFP].
Ήταν μια ιστορική ανακοίνωση. Την Παρασκευή, η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν υπέγραψαν σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας, το οποίο βασίζεται σε μια παρόμοια συμφωνία που είχαν συνάψει πέρυσι το Ριάντ και το Ισλαμαμπάντ.
Ωστόσο, το Κοινό Σύμφωνο Άμυνας της Μέκκας, όπως είναι γνωστή η συμφωνία, έχει προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με τις μεταβαλλόμενες ισορροπίες ισχύος στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Ειδικοί έχουν εκτιμήσει ότι η συμφωνία ενδέχεται να σηματοδοτεί την απαρχή μιας ευρύτερης περιφερειακής συμμαχίας, η οποία τοποθετείται ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν και αντιμετωπίζει και τις δύο χώρες με επιφυλακτικότητα.
Μολονότι τα συμβαλλόμενα μέρη επιδιώκουν να προβάλουν ένα μήνυμα ισχύος και ενότητας απέναντι στις περιφερειακές απειλές, έχουν ταυτόχρονα αποφύγει προσεκτικά να παρουσιάσουν το σύμφωνο ως μηχανισμό αποτροπής.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι τρεις χώρες προσέχουν να μην προκαλέσουν τους περιφερειακούς αντιπάλους τους. Παραμένει ασαφές σε ποιον βαθμό το σύμφωνο θα υποχρέωνε τα μέλη του να υπερασπιστούν τους εταίρους τους στη συμμαχία.
«Δεν έχουμε δει ακόμη τη Διακήρυξη της Μέκκας. Πιστεύουμε ότι αναφέρει πως μια επίθεση εναντίον ενός μέλους θα πρέπει να θεωρείται επίθεση εναντίον όλων — και η διατύπωση “θα πρέπει” είναι το κρίσιμο σημείο, επειδή δεν σημαίνει “απαραίτητα”», δήλωσε στο Al Jazeera ο Χάρλαν Ούλμαν, πρόεδρος της συμβουλευτικής εταιρείας Killowen Group.
Οι απειλές δεν είναι μακρινές. Το Πακιστάν βρίσκεται από τον Φεβρουάριο σε συνοριακή σύγκρουση με το Αφγανιστάν, ενώ τον Μάιο του 2025 αντάλλαξε πυρά επί αρκετές ημέρες με την Ινδία, μία ακόμη πυρηνική δύναμη.
Η Σαουδική Αραβία, στο μεταξύ, έχει δεχθεί επανειλημμένες επιθέσεις από το Ιράν και τους συμμάχους του μετά την έναρξη του πολέμου των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, στα τέλη Φεβρουαρίου.
Η Τουρκία, από την πλευρά της, μάχεται εδώ και χρόνια εναντίον κουρδικών ένοπλων οργανώσεων, τόσο στο εσωτερικό όσο και έξω από τα σύνορά της. Παράλληλα, έχουν αυξηθεί και οι εντάσεις με το Ισραήλ.
Ειδικοί όπως ο Ούλμαν αναφέρουν ότι παραμένει ασαφές με ποιον τρόπο το Κοινό Σύμφωνο Άμυνας της Μέκκας θα μπορούσε να εμπλέξει τα τρία συμβαλλόμενα μέρη σε οποιαδήποτε από αυτές τις συγκρούσεις.
Μεταβαλλόμενες περιφερειακές ισορροπίες
Η Μέση Ανατολή έχει γνωρίσει σημαντικές ανατροπές τα τελευταία χρόνια, κυρίως μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023 και τη γενοκτονία που ακολούθησε στη Γάζα από το Ισραήλ.
Οι απειλές δεκαετιών μεταξύ Ιράν και Ισραήλ έχουν επίσης κορυφωθεί σε έναν περιφερειακό πόλεμο, ο οποίος δεν έχει ακόμη τελειώσει.
Οι χώρες της Μέσης Ανατολής, αλλά και κράτη πέρα από αυτήν, προσπαθούν τώρα να βρουν τρόπους αντιμετώπισης του χάους και να προετοιμαστούν για την επόμενη φάση.
Πολλά από τα κράτη φαίνεται να αφήνουν πίσω τους τις διαφορές του παρελθόντος, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι ο πραγματισμός αποτελεί την καλύτερη πορεία απέναντι στις κοινές απειλές.
Η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα. Η δολοφονία, το 2018, του Σαουδάραβα δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι στο προξενείο της χώρας του στην Κωνσταντινούπολη προκάλεσε βαθύ ρήγμα μεταξύ των δύο χωρών, το οποίο διήρκεσε για χρόνια.
Ωστόσο, μέχρι το 2022 το Ριάντ και η Άγκυρα φάνηκε να παραμερίζουν τις παλαιότερες διαφορές τους. Το πρώτο ακολουθούσε μια στρατηγική αποκλιμάκωσης σε ολόκληρη την περιοχή, ενώ η δεύτερη επιδίωκε την ενίσχυση της οικονομίας της.
Έκτοτε, το Ισραήλ και το Ιράν έχουν ασκήσει πιέσεις στη Μέση Ανατολή, προωθώντας διαφορετικά οράματα για την περιοχή.
Εκτιμάται, πάντως, ότι αυτή ακριβώς η πίεση συνέβαλε στην προσέγγιση χωρών όπως το Πακιστάν, η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία.
Εδραίωση της αποτροπής
Το Κοινό Σύμφωνο Άμυνας της Μέκκας αποσκοπεί στην αποτροπή οποιασδήποτε απειλής ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι τρεις χώρες.
Όπως επισήμανε ο ανταποκριτής του Al Jazeera Οσάμα Μπιν Τζαβίντ, κάθε πλευρά συνεισφέρει διαφορετικά πλεονεκτήματα.
«Καθεμία από αυτές τις χώρες διαθέτει μοναδικές δυνατότητες: το Πακιστάν διαθέτει έναν στρατό σφυρηλατημένο σε πραγματικές μάχες, πυρομαχικά και πυρηνικό οπλοστάσιο — το μοναδικό σε χώρα με μουσουλμανική πλειονότητα», ανέφερε ο Μπιν Τζαβίντ.
«Η Τουρκία, ένα καίριας σημασίας μέλος του ΝΑΤΟ, συνεισφέρει τεχνολογία μη επανδρωμένων αεροσκαφών παγκόσμιας κλάσης και προηγμένες δυνατότητες αμυντικής παραγωγής. Η Σαουδική Αραβία, από την πλευρά της, παρέχει την οικονομική ισχύ που απαιτείται για να υποστηριχθούν όλα αυτά».
Η ανάγκη για νέες στρατιωτικές συμμαχίες —και για νέες μορφές αποτροπής απέναντι στις απειλές— έχει ενισχυθεί εν μέσω αμφιβολιών για τις Ηνωμένες Πολιτείες και την αξιοπιστία τους. Η Σαουδική Αραβία και, σε μικρότερο βαθμό, η Τουρκία θεωρούν εδώ και πολύ καιρό τις ΗΠΑ βασικό εταίρο στον τομέα της ασφάλειας.
Οι ειδικοί επισημαίνουν επίσης ότι το Ισραήλ φαίνεται να αποτελεί την κορυφαία προτεραιότητα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή, γεγονός που προκαλεί ανησυχίες σχετικά με την προθυμία της Ουάσιγκτον να υπερασπιστεί άλλους συμμάχους της.
«Η κυβέρνηση Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι σύμμαχοι πρέπει να φροντίζουν μόνοι τους για την άμυνά τους», είπε ο Ούλμαν. «Για εμένα είναι σαφές ότι οι σύμμαχοί μας στρέφονται προς άλλες κατευθύνσεις».
Παρότι το Ισραήλ και το Ιράν έχουν αναδειχθεί σε περιφερειακές απειλές, τα συμβαλλόμενα μέρη του Κοινού Συμφώνου Άμυνας της Μέκκας έχουν αποφύγει προσεκτικά να παρουσιάσουν τη συμμαχία ως στρεφόμενη εναντίον οποιασδήποτε εξωτερικής δύναμης.
«Και για τα τρία κράτη, το Ισραήλ παραμένει η μεγαλύτερη απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα», δήλωσε ο Μπιν Τζαβίντ.
«Το Ιράν ακολουθεί από κοντά σε αυτή την κατάταξη των απειλών, ιδιαίτερα για τη Σαουδική Αραβία μετά τις επιθέσεις της Τεχεράνης εναντίον αμερικανικών συμφερόντων».
Για πολλούς στην περιοχή, το Ισραήλ —το οποίο κάποτε προωθούσε την εξομάλυνση των σχέσεών του με τη Σαουδική Αραβία— έχει αποδείξει μετά το 2023 ότι ενδιαφέρεται περισσότερο να επιλύει τις διαφορές του με στρατιωτική ισχύ παρά μέσω διαπραγματεύσεων.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει επίσης αρχίσει να μιλά για τους κινδύνους ενός αναδυόμενου «σουνιτικού άξονα», χωρίς, ωστόσο, να έχει προσδιορίσει τι ακριβώς θα μπορούσε να είναι αυτός.
Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι δηλώσεις του ενδέχεται τελικά να λειτουργήσουν ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία, οδηγώντας τις δυνάμεις με σουνιτική πλειονότητα σε συσπείρωση. Το Πακιστάν, η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία διαθέτουν όλες πληθυσμούς με σουνιτική πλειονότητα.
Το Ιράν, εν τω μεταξύ, έχει ήδη επιτεθεί στη Σαουδική Αραβία, όπως έχουν πράξει και άλλες οργανώσεις που υποστηρίζονται από την Τεχεράνη. Η Σαουδική Αραβία, από την πλευρά της, απάντησε με πλήγματα εναντίον φιλοϊρανικών οργανώσεων στο Ιράκ.
Νέα μέλη;
Παραμένει ασαφές εάν το Κοινό Σύμφωνο Άμυνας της Μέκκας θα μπορούσε να διευρυνθεί, ώστε να συμπεριλάβει και άλλα κράτη, όπως την Αίγυπτο, το Κατάρ, τη Συρία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ).
Τα οφέλη μιας τέτοιας συμμαχίας είναι κατανοητά: οι χώρες της Μέσης Ανατολής με σουνιτική πλειονότητα υπήρξαν συχνά διαιρεμένες, με παρατηρητές να υποστηρίζουν ότι αυτός είναι ο λόγος της αδυναμίας τους να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους που προέρχονται από το Ισραήλ και το Ιράν.
Ωστόσο, οι διαιρέσεις του παρελθόντος, όπως και τα διαφορετικά συμφέροντα, σημαίνουν ότι η διεύρυνση της συμμαχίας κάθε άλλο παρά δεδομένη μπορεί να θεωρηθεί.
Η Συρία, για παράδειγμα, επικεντρώνεται στη μεταπολεμική ανοικοδόμηση, έπειτα από μια βίαιη σύγκρουση που διήρκεσε 13 χρόνια. Η γεωγραφική θέση της στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ ενδέχεται να την κάνει διστακτική απέναντι στην ένταξη σε ένα σύμφωνο το οποίο θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί αρνητικά από τη συγκεκριμένη χώρα.
Παρομοίως, η Αίγυπτος έχει καταστήσει σαφές ότι προτεραιότητές της είναι η οικονομία και η αποφυγή εσωτερικών αναταραχών.
Στο παρελθόν δίστασε να ενταχθεί σε μια ναυτική συμμαχία υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, η οποία είχε στόχο την προστασία των θαλάσσιων οδών της περιοχής, φοβούμενη ότι θα μπορούσε να παρασυρθεί σε μια περιφερειακή σύγκρουση.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα ακόμη υποψήφιο μέλος της συμμαχίας Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν–Τουρκίας. Οι θέσεις τους, όμως, έχουν επανειλημμένα αποκλίνει από εκείνες των τριών χωρών τα τελευταία χρόνια, κυρίως σε ζητήματα όπως η Υεμένη και η εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ.
Το αποτέλεσμα αυτής της εξομάλυνσης, οι υποστηριζόμενες από τις ΗΠΑ Συμφωνίες του Αβραάμ, συνιστά έναν ακόμη περιφερειακό συνασπισμό, περισσότερο ευθυγραμμισμένο με το Ισραήλ, ο οποίος θα μπορούσε να θεωρηθεί αντίπαλος των χωρών της συμμαχίας της Μέκκας.
Η περίπλοκη φύση των σχέσεων στη Μέση Ανατολή αναδεικνύει τα προβλήματα που εμπεριέχει κάθε αφήγημα περί ανάδυσης μιας νέας περιφερειακής τάξης μετά το σύμφωνο της Παρασκευής.
Οι συμμαχίες στην περιοχή μεταβάλλονται εδώ και δεκαετίες — και ενδέχεται να μεταβληθούν ξανά.
Η πραγματική αξιολόγηση αυτής της συμμαχίας θα γίνει όταν αυτή δοκιμαστεί στην πράξη. Το Ισραήλ και το Ιράν έχουν αποδείξει ότι είναι διατεθειμένα να προσφύγουν στον πόλεμο και να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες. Είναι, άραγε, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν διατεθειμένα να κάνουν το ίδιο το ένα για χάρη του άλλου;
Στη σημερινή Μέση Ανατολή θα μπορούσε να προκύψει ένα σενάριο που θα τις ανάγκαζε να λάβουν μια τέτοια απόφαση. Και αυτές οι αποφάσεις θα αποκαλύψουν τελικά εάν αναδύεται πράγματι ένας τρίτος περιφερειακός άξονας.
GEOPOLITICO
Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές
Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.
Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.
«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.
Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα
Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».
Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.
«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.
«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»
Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.
«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.
Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.
Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.
Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό
Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.
«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.
Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.
Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά
Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.
Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.
Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης
Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.
Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.
GEOPOLITICO
Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…
Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε με αφορμή τα δημοσιευθέντα από την WSJ για το πώς η Αμερικανίδα Πρέσβης στην Αθήνα Γκίλφοϊλ εκλαμβάνει τον ρόλο της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης και του ελλαδικού πολιτικού συστήματος.
Επιπλέον, η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται με δεδομένη τη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι, μολονότι έχει ήδη φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμών από τη Γαλλία και το Ισραήλ, νέες γενναιόδωρες εγκρίσεις της ελληνικής κυβέρνησης για αμερικανικά συστήματα είναι ante portas.
Σαφώς η ατζέντα έχει πολλά θέματα συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Κάθετο Άξονα, τα ενεργειακά του ελλαδικού χώρου και την εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, το Κυπριακό, αλλά και το Αιγαίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε από την Ουάσιγκτον ο Μιχάλης Ιγνατίου.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Προφανώς, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μιλώντας περί Αιγαίου, ο Πρωθυπουργός, και ο Έλληνας ομόλογος του κ. Ρούμπιο, θα θέσoυν στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα των σταθερών τουρκικών επιδιώξεων και απειλών εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδος μας.
Και προφανώς, όποιος παρακολουθεί στενά τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αντιλαμβάνεται ότι είναι δεδομένη η στήριξη που θα παράσχει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Ελλάδα και την Κύπρο μας. Υπάρχει όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που αφορά όχι την αμερικανική πλευρά, αλλά την Ελλάδα, την κυβέρνησή της, και κυρίως τους εμπλεκομένους, ορατούς και αοράτους, στην εξωτερική πολιτική της:
Έχουν άραγε αποφασίσει, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γεραπετρίτης, η κ. Παπαδοπούλου, ο κ. Δένδιας, να θέσουν στις ΗΠΑ και τον κ. Ρούμπιο, το ένα και μοναδικό ζήτημα που ως άλλο ξίφος του Μεγαλέξανδρου λύνει τον γόρδιο δεσμό στα Ελληνοτουρκικά;
Αυτό που δεν είναι άλλο από την επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια (ή μέχρι τη μέση γραμμή, όπου αυτή αποτελεί το ανώτατο όριο);
Διότι, ας μη γελιόμαστε:
Το κατ᾽εξοχήν ζήτημα στα Ελληνοτουρκικά δεν είναι ούτε το casus belli της Τουρκίας, ούτε το φληνάφημα περί δήθεν κλεισίματος του Αιγαίου και μετατροπής του σε Blue Lagoon με τα 12 νμ ελληνικών ΕΧΥ, που διαδίδεται από χείλη ειδικών νομικών οι οποίοι επικαλούνται προς τούτο την UNCLOS, μολονότι η UNCLOS ακριβώς διασφαλίζει πώς με πλήρη επέκταση δεν προσκόπτεται η διεθνής ναυτιλία!
Ούτε καν είναι πρόβλημα αυτό που είχε ομολογήσει παλαιότερα ο πρώην Αρχηγός της ΕΥΠ, κι επικεφαλής των Διερευνητικών Επαφών Ελλάδας – Τουρκίας, Πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή (5 Νοεμβρίου 2024), ότι αν επεκτείνουμε τα ΕΧΥ μας στο Αιγαίο δεν θα έχουμε τί να διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία.
Θέση την οποία επανέλαβε προχθές, (Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026) ο Χρήστος Ροζάκης με άρθρο του στα ΝΕΑ, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι η πλήρης επέκταση των ελληνικών ΕΧΥ θα έλυνε για μεγάλο τμήμα του Αιγαίου το ζήτημα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.
Το πρόβλημα είναι ότι η Αθήνα δεν θέλει ως τώρα να συμπεριφερθεί διεθνώς, και δη απέναντι στον ισχυρότερο στρατηγικό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ, με το ανάστημα που πρέπει και αρμόζει στην Ελλάδα. Γι᾽ αυτό και ανέχεται την Αμερικανίδα Πρέσβη να εκφέρει απειλές που παραπέμπουν σε ιστορίες από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα.
Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να αντιληφθεί τον ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στην περιοχή και να επιδιώξει τα μέγιστα ανταλλάγματα. Δεν δικαιολογείται πλέον να στερείται εθνικού πολιτικού ρεαλισμού σε αυτή τη συγκυρία όπου μας ζητούνται μέγιστες υπηρεσίες, τις οποίες φυσικά και παρέχουμε.
Δεν νοείται «στρατηγικός σύμμαχος» τέτοιου σπουδαίου εκτοπίσματος, όπως τόσο οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του κ. Πάιατ όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογούν και διατυμπανίζουν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο οποίος να μην τολμά να αξιώσει από τον σύμμαχό του στήριξη σε ενέργειες σύννομες με το Διεθνές Δίκαιο, που αυξάνουν την ισχύ του ιδίου του συμμάχου του!
Τί είδους Στρατηγικός Ελληνοαμερικανικός Διάλογος και τί είδους στρατηγική συμμαχία είναι αυτή, αν οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν έμπρακτα την μέγιστη ενίσχυση και ισχύ της εθνικής εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδος;
Η Αθήνα, επομένως, έχει χρέος να δώσει στην αμερικανική πλευρά και στον εκπρόσωπό της ΥΠΕΞ Ρούμπιο τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούληση και τη στήριξή της στην επέκταση των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο.
Όχι την μερική, κουτσουρεμένη, κι επικίνδυνα τμηματική, όπως κάποιοι επιθυμούν, νοτίως της Κρήτης απλώς, κατά μίμηση των λιλιπούτειων Θαλάσσιων Πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο, ή του μοντέλου υποχωρητικότητας στην Κάσο. Αλλά την πλήρη, σύμφωνη προς τις επιταγές και προβλέψεις της UNCLOS επέκταση στα 12 νμ (ή το μέγιστο της μέσης γραμμής).
Καλά τα Ραφάλ, οι Μπελαρά, τα F-35, ο Θόλος του Αχιλλέα, και τα δισεκατομμύρια που καταβάλλουμε στους στρατηγικούς εταίρους μας με την προσδοκία διεθνούς προστασίας. Αλλά είναι καλύτερα να ενημερώσεις την Ουάσιγκτον για την επέκταση της εθνικής κυριαρχίας σου, παρά να αναγκαστείς να την εκχωρήσεις στην Άγκυρα.
Διότι όσο αφήνουμε Κερκόπορτες στο Αιγαίο ανοιχτές τόσο ρισκάρουμε εθνικές καταστροφές. Και η Κύπρος δεν κείται μακράν, ούτε χωρικά, ούτε χρονικά…
GEOPOLITICO
Το GSI δοκιμάζει την ελληνική αποφασιστικότητα – Τι κρύβουν τα τουρκικά σενάρια σύγκρουσης
Η ελληνογαλλική συνεννόηση για το καλώδιο, η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής και η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News». Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υπογράμμισε ότι η ισχύς των εξοπλισμών αποκτά πραγματικό αντίκρισμα όταν συνοδεύεται από πολιτική βούληση.
Σε κρίσιμο τεστ για την ελληνική αποφασιστικότητα και την προστασία των ενεργειακών υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο εξελίσσεται, σύμφωνα με την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια στην εκπομπή «Direct News», η προώθηση του Great Sea Interconnector. Παράλληλα, ο δημοσιογράφος παρουσίασε τουρκικά δημοσιεύματα που περιγράφουν σενάρια στρατιωτικής αντιπαράθεσης, επισημαίνοντας ότι πίσω από αυτά συνυπάρχουν ανησυχία για την ελληνική ισχύ και προσπάθεια δημιουργίας κλίματος φόβου.
Το βασικό ερώτημα που έθεσε είναι εάν η Αθήνα θα μετατρέψει τη διπλωματική υποστήριξη και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων σε έμπρακτη υπεράσπιση των συμφερόντων της.
GSI: Ενημέρωση της Τουρκίας χωρίς αίτημα άδειας
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται κοντά σε φόρμουλα για την επανεκκίνηση των ερευνών του ηλεκτρικού καλωδίου. Στο πλαίσιο αυτό, ξεχώρισε τη σημασία της 26ης Οκτωβρίου, την οποία παρουσίασε ως προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης ερευνών στον βυθό, ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Όπως ανέφερε, η γαλλική πλευρά αναμένεται να ενημερώσει προκαταβολικά την Άγκυρα για τις εργασίες. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ενημέρωση δεν πρέπει να μετατραπεί σε διαδικασία αδειοδότησης από την Τουρκία.
«Άλλο η λέξη ενημέρωση, άλλο η έννοια της αδειοδότησης», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι το διακύβευμα είναι να μη γίνει αποδεκτή η τουρκική αξίωση ελέγχου του έργου.
Άσκησε επίσης κριτική στις καθυστερήσεις της ελληνικής πλευράς, υποστηρίζοντας ότι ένα έργο τέτοιας γεωπολιτικής σημασίας απαιτεί πρωτοβουλία και αποφασιστικότητα. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανάληψης μιας κρίσης όπως εκείνη της Κάσου και σημείωσε ότι οι πραγματικές προθέσεις όλων θα κριθούν στο πεδίο.
Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν ως πιθανά σενάρια αντίδρασης της Άγκυρας η έκδοση αντι-NAVTEX και η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων. Ο ίδιος επικαλέστηκε πληροφορίες για ενδεχόμενη ελληνική ανάπτυξη ναυτικών και αεροπορικών μέσων, διευκρινίζοντας ότι μένει να φανεί πώς θα ενεργήσει η Αθήνα.
Τα τουρκικά σενάρια για ραντάρ και αεροπορικές βάσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κύμα τουρκικών αναλύσεων που αποδίδουν στην Ελλάδα σχεδιασμούς ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολής στα τουρκικά ραντάρ και πληγμάτων εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο παρουσιαστής, τα δημοσιεύματα περιγράφουν υποθετικές επιχειρήσεις με Rafale και F-16 Viper, καθώς και προσπάθεια αποδιοργάνωσης της τουρκικής αεράμυνας. Πρόκειται για σενάρια που αποδίδονται σε τουρκικές αναλύσεις και όχι για παρουσίαση επιβεβαιωμένου ελληνικού επιχειρησιακού σχεδίου.
Ο Μουντζουρούλιας έδωσε δύο βασικές ερμηνείες: αφενός ότι η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής προβληματίζει την Τουρκία, αφετέρου ότι η προβολή μιας υποτιθέμενης ελληνικής απειλής εξυπηρετεί την εσωτερική συσπείρωση και την παρουσίαση της Αθήνας ως επιτιθέμενης στη διεθνή κοινότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις αναφορές σε τουρκικούς πυραύλους Tayfun και τις απειλές για πλήγματα στην Ελλάδα, τις οποίες χαρακτήρισε μέρος ψυχολογικών επιχειρήσεων.
Επανήλθε, πάντως, στο ζήτημα της πολιτικής απόφασης: η αγορά σύγχρονων οπλικών συστημάτων, όπως επισήμανε, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει αποτελεσματική αποτροπή.
Ελλάδα–Ισραήλ και ο ανταγωνισμός στη Μεσόγειο
Η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποτέλεσε έναν ακόμη κεντρικό άξονα της εκπομπής.
Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου για την ενίσχυση της ισραηλινής ναυτικής ισχύος και τις ερμήνευσε ως ένδειξη αυξανόμενης έμφασης στη θαλάσσια ασφάλεια. Συνέδεσε αυτή την κατεύθυνση με τις δυνατότητες συνεργασίας με την Ελλάδα, την προστασία υποθαλάσσιων υποδομών και τους ενεργειακούς διαδρόμους.
Παράλληλα, μετέφερε αναλύσεις της Jerusalem Post για τον ανταγωνισμό Τουρκίας–Ισραήλ, με επίκεντρο τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την παρουσίασή του, η τουρκική προσπάθεια παρεμπόδισης του GSI αφορά ευρύτερα περιφερειακά συμφέροντα, πέρα από την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Αναφέρθηκε επίσης σε σκέψεις για στενότερη περιφερειακή συνεργασία, την οποία ορισμένα δημοσιεύματα περιγράφουν ως «μεσογειακό ΝΑΤΟ», διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για συζητούμενη ιδέα και όχι για συγκροτημένη συμμαχία.
Η προπαγάνδα για Meta και Unit 8200
Ο Μουντζουρούλιας σχολίασε και δημοσίευμα της Milliyet, το οποίο απέδωσε στον Özay Şendir, σχετικά με υποτιθέμενη ισραηλινή χειραγώγηση των κοινωνικών δικτύων.
Όπως μετέφερε, το δημοσίευμα συνδέει τη Meta και στελέχη με προηγούμενη υπηρεσία στη μονάδα Unit 8200 με την προώθηση περιεχομένου εναντίον της Τουρκίας στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Ο ίδιος απέρριψε τους ισχυρισμούς ως ατεκμηρίωτους και τους ενέταξε στην προσπάθεια να παρουσιαστεί η ελληνική στάση ως προϊόν εξωτερικής καθοδήγησης.
P-3B Orion: Η σημασία της ναυτικής επιτήρησης
Στο αμυντικό σκέλος, η εκπομπή στάθηκε στο πρόγραμμα αναβάθμισης των P-3B Orion και στην εκπαίδευση των πληρωμάτων τους.
Ο παρουσιαστής ανέφερε την προσδοκία για δύο επιχειρησιακά αεροσκάφη έως το τέλος του 2026, επισημαίνοντας ότι κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η αυτόνομη επιχειρησιακή δράση των ελληνικών πληρωμάτων.
Υπογράμμισε τη σημασία τους για τη ναυτική επιτήρηση, τη συλλογή πληροφοριών και τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, ιδιαίτερα σε μια περιοχή που εκτείνεται από το Αιγαίο και την Κρήτη έως την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή.
Ιράκ και χριστιανοί της Συρίας
Στο τελευταίο μέρος, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε την καταγγελία της Βαγδάτης για 398 τουρκικές παραβιάσεις εδάφους και εναέριου χώρου μέσα σε τέσσερις μήνες, καθώς και την τουρκική επίκληση του δικαιώματος αυτοάμυνας.
Αναφέρθηκε ακόμη σε επίθεση εναντίον χριστιανικής πόλης στην επαρχία Χάμα της Συρίας. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ένοπλοι πυροβόλησαν κατοικίες και καταστήματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μιας γυναίκας, ενώ χριστιανικές οργανώσεις κατήγγειλαν ανεπαρκή προστασία από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Ζήτησε μεγαλύτερη κινητοποίηση για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων και κατήγγειλε αυτό που θεωρεί επιλεκτική ευαισθησία απέναντι στις διώξεις τους.
Το μήνυμα που διαπέρασε την εκπομπή ήταν ότι η Ελλάδα χρειάζεται συμμαχίες, στρατιωτική ετοιμότητα και, κυρίως, τη βούληση να στηρίξει τις αποφάσεις της όταν αυτές δοκιμάζονται.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας