Άμυνα
Η δεύτερη σύγκρουση με το Ιράν αποκάλυψε την «Αχίλλειο πτέρνα» του Ισραήλ
Ο δεύτερος πόλεμος με το Ιράν αποκάλυψε ότι ακόμη και ένα κράτος με προηγμένα οπλικά συστήματα και δική του αμυντική βιομηχανία μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπο με κρίσιμες ελλείψεις αναχαιτιστών. Ο Σάι Γκαλ προειδοποιεί ότι η πραγματική βιομηχανική κυριαρχία του Ισραήλ δεν κρίνεται από την ιδιοκτησία των εργοστασίων, αλλά από το εάν τα αποθέματα, η παραγωγική δυναμικότητα και η προτεραιότητα εν καιρώ πολέμου έχουν εξασφαλιστεί, χρηματοδοτηθεί και δεσμευθεί πριν από την επόμενη σύγκρουση.
Το Ισραήλ κατέχει το εργοστάσιο. Ακόμα δεν κατέχει το επόμενο αναχαιτιστικό.
Γράφει ο Σάι Γκαλ, Walla
Το Ισραήλ έκλεισε το 2025 με ρεκόρ εξαγωγών αμυντικού εξοπλισμού ύψους 19,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εκ των οποίων το 29% σε συστήματα πυραύλων, πυραύλων και αεράμυνας. Οι ισραηλινές αμυντικές βιομηχανίες παρήγαγαν όλο το εικοσιτετράωρο για τις Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF), εκπληρώνοντας παράλληλα τις συμβάσεις εξαγωγής. Οι ίδιες γραμμές παραγωγής εξυπηρετούν και τα δύο. Μια γραμμή παραγωγής δεν είναι σημαία. Είναι χρόνος, και αυτός ο χρόνος πωλείται.¹
Ο επόμενος πόλεμος δεν θα περιμένει τον ρυθμό παραγωγής του Ισραήλ. Το Ιράν μετέτρεψε τα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων σε επιχειρησιακό περιορισμό, ενώ η σύγκρουση με την Τουρκία δεν αποτελεί πλέον περιθωριακό σενάριο.² Διαφορετικοί εχθροί θα συναντήσουν το ίδιο Ισραήλ: τα ίδια αποθέματα και τα ίδια σημεία συμφόρησης, όπου ο πιο αργός κρίκος διέπει την ελευθερία δράσης. Το Ιράν απαιτεί αντοχή έναντι συνεχών πυραυλικών επιθέσεων. Η Τουρκία προσθέτει τη στρατιωτική μάζα και το βάθος φθοράς μιας βιομηχανικής δύναμης. Το Ισραήλ διαθέτει προηγμένα συστήματα. Η δοκιμασία είναι πόσα θα απομείνουν μετά την πρώτη εκστρατεία και πόσο γρήγορα μπορεί να ανακατασκευαστεί το απόθεμα πριν ξεκινήσει η επόμενη.
Όταν το απόθεμα τεθεί σε λειτουργία
Κατά τη διάρκεια του 40ήμερου δεύτερου πολέμου του Ισραήλ με το Ιράν, το Ιράν εκτόξευσε περίπου 650 βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον του Ισραήλ. Μόνο 16 που μετέφεραν ενιαίες κεφαλές διαπέρασαν τον αμυντικό φάκελο, ενώ 61 πύραυλοι με κεφαλές συσσώρευσης έφτασαν στη φάση διασποράς.³⁴ Τα αποθέματα του Arrow 3 καθόριζαν τις εμπλοκές: ορισμένοι πύραυλοι συσσώρευσης δεν εμπλέκονταν σκόπιμα με το Arrow, προκειμένου να διατηρηθούν οι αναχαιτιστές για απειλές υψηλότερης προτεραιότητας.⁴ Για να διατηρήσει το Arrow 3, το Ισραήλ επέκτεινε επίσης τη χρήση του David’s Sling εναντίον βαλλιστικών πυραύλων σε χαμηλότερο επίπεδο, όπου η αναχαίτιση δεν μπορούσε πάντα να αποτρέψει τη διασπορά των συσσωματωμάτων.⁵
Η έλλειψη προϋπήρχε του πολέμου. Τον Ιούνιο του 2021, κατά την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Ναφτάλι Μπένετ διέθεσε περίπου 6 δισεκατομμύρια νασκάλες σε προετοιμασίες για την αντιπαράθεση με το Ιράν και κάλεσε τους αρχηγούς ασφαλείας του Ισραήλ και τους διευθύνοντες συμβούλους των Rafael και Israel Aerospace Industries.⁶ Δύο χρόνια αργότερα, αφότου ο Χέρζι Χαλεβί έγινε αρχηγός του επιτελείου των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, ο στρατός ζήτησε μια ειδική συνάντηση με τον πρωθυπουργό σχετικά με τις ελλείψεις πυρομαχικών και αναχαιτιστικών.
Η συνάντηση είχε προγραμματιστεί και ακυρωθεί πέντε φορές. Ο Ισραηλινός Στρατός Άμυνας επεδίωξε να διπλασιάσει το απόθεμα των αναχαιτιστικών Arrow κατά τη διάρκεια του 2023 και να το τετραπλασιάσει μέχρι το τέλος του 2024. Ο Χαλεβί ζήτησε 1,2 δισεκατομμύρια NIS για την αύξηση του αποθέματος. Στον πίνακα που παρουσιάστηκε εκ μέρους του πρωθυπουργού, η κατανομή ήταν μηδενική. Στις 3 Οκτωβρίου 2023, τέσσερις ημέρες πριν από την επίθεση της Χαμάς, η τελική συζήτηση πολυετούς σχεδιασμού του Ισραηλινού Στρατού περιελάμβανε και πάλι ένα άμεσο αίτημα για διπλασιασμό της παραγωγής του Arrow 3.⁷
Η χωρητικότητα ανήκει στον αγοραστή
Μετά τις δύο βαλλιστικές επιθέσεις του Ιράν το 2024, η επέκταση της παραγωγής επιταχύνθηκε. Τον Νοέμβριο, η παραγγελία του Arrow 3 από τη Γερμανία άνοιξε μια επιπλέον γραμμή παραγωγής, μέρος της παραγωγής της οποίας εξυπηρετούσε επίσης το Ισραήλ. Στις 24 Δεκεμβρίου, το Υπουργείο Άμυνας υπέγραψε συμφωνία πολλών δισεκατομμυρίων σέκελ για την επέκταση της σειριακής παραγωγής για τις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις.⁸ Ακολούθησε μια ακόμη σημαντική παραγγελία τον Ιούλιο του 2025. Το έτος πριν από τον πόλεμο, η παραγωγή του Arrow 3 τριπλασιάστηκε, χάρη στις γερμανικές παραγγελίες και τις προκαταβολές.⁹
Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2025, εξακολουθούσε να απαιτείται περαιτέρω επιτάχυνση. Ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Άμυνας διέταξε την άμεση έναρξη λειτουργίας πρόσθετων γραμμών και την προετοιμασία περαιτέρω επέκτασης πριν από την έγκριση του προϋπολογισμού.¹⁰ Τον ίδιο μήνα, η Γερμανία επέκτεινε την προμήθεια του Arrow 3. Τον Ιανουάριο του 2026, η IAI υπέγραψε μια περαιτέρω σύμβαση εκτέλεσης αξίας περίπου 3,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ανεβάζοντας την προμήθεια της Γερμανίας πάνω από 6,7 δισεκατομμύρια δολάρια.¹¹
Το πρόβλημα δεν τελείωσε με τις παραγγελίες. Από τον Αύγουστο του 2026, το Υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ όφειλε στις τρεις μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες του Ισραήλ περίπου 15,5 δισεκατομμύρια NIS σε εγκεκριμένες συμβάσεις και παραγγελίες, συμπεριλαμβανομένων περίπου 5,5 δισεκατομμυρίων NIS στην IAI και 7 δισεκατομμυρίων NIS στην Rafael. Οι καθυστερημένες πληρωμές συνέβαλαν σε αρνητική ταμειακή ροή περίπου 2,4 δισεκατομμυρίων NIS στην IAI. Η Rafael δανείστηκε για να πληρώσει τους προμηθευτές.¹²
Οι οφειλές ήρθαν αργότερα, αλλά αποκαλύπτουν την ίδια αδυναμία. Έχοντας μάθει ότι η χωρητικότητα είναι λειτουργική, το Ισραήλ ζητά τώρα από τις δικές του αμυντικές εταιρείες να χρηματοδοτήσουν τις προμήθειες που έχουν ήδη παραγγελθεί. Μια απλήρωτη παραγγελία είναι απλώς μια αξίωση χωρητικότητας. Η χωρητικότητα ξεκινά όταν τα χρήματα φτάσουν στο όριο. Η Γερμανία αγόρασε χωρητικότητα εκ των προτέρων και πλήρωσε για αυτήν. Το Ισραήλ παρήγγειλε και επιτάχυνε, αλλά όχι αρκετά νωρίς ή αρκετά γρήγορα για να καλύψει το κενό.
Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι μέρος του οπλοστασίου
Η κρατική ιδιοκτησία δεν καταργεί το εμπόριο. Σύμφωνα με την ισραηλινή νομοθεσία, οι κρατικές εταιρείες δεν βασίζονται σε εμπορικές παραμέτρους.¹³ Αλλά σε μια εταιρεία στρατηγικής άμυνας, η χωρητικότητα, οι περιορισμοί και οι χρόνοι παράδοσης αποτελούν εθνικό κίνδυνο. Η διοίκηση πρέπει να γνωρίζει πού μειώνεται η χωρητικότητα, να αποτιμά το κενό και τις εναλλακτικές λύσεις και να τις θέτει ενώπιον του διοικητικού συμβουλίου και του κράτους εγκαίρως.
Αν το κράτος γνώριζε και δεν κατάφερε να μετατρέψει την απειλή σε εντολές, χρηματοδότηση, πληρωμή και επαρκή χωρητικότητα, απέτυχε ως ιδιοκτήτης. Αν δεν κατάφερε να απαιτήσει την απάντηση, η ίδια η διακυβέρνηση απέτυχε. Το διοικητικό συμβούλιο υπάρχει για να σταματά αυτές τις αποτυχίες πριν φτάσουν σε μια εντολή αναχαίτισης.
Από τα τέλη Νοεμβρίου 2024 έως τα μέσα Μαΐου 2026, η IAI, ο κρατικός κύριος ανάδοχος για τον Arrow 3, λειτούργησε για σχεδόν δεκαοκτώ μήνες χωρίς μόνιμο πρόεδρο διοικητικού συμβουλίου, ενώ μια άλλη αντιπαράθεση με το Ιράν κυριάρχησε στον σχεδιασμό των ισραηλινών δυνάμεων. Κάθε συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου επέλεγε έναν ad hoc πρόεδρο. Η διαμάχη για τον διορισμό καθυστέρησε την έγκριση μιας παραγγελίας πολλών δισεκατομμυρίων σέκελ του Υπουργείου Άμυνας για πυραύλους Arrow. Αργότερα, οι νομικά απαιτούμενοι εξωτερικοί διευθυντές ολοκλήρωσαν τη θητεία τους χωρίς αντικαταστάσεις, απενεργοποιώντας τις θεσμοθετημένες επιτροπές και εμποδίζοντας την έγκριση συναλλαγών με τον Arrow.¹⁴
Ο Γκιλάντ Ερντάν, τότε μέλος του διοικητικού συμβουλίου της IAI και υποψήφιος πρόεδρος, προειδοποίησε σε πραγματικό χρόνο για «έναν χρόνο χωρίς δημόσια εποπτεία σε ζωτικά έργα, χωρίς την ικανότητα να καθοριστεί και να εφαρμοστεί μια στρατηγική για την ανάπτυξη συστημάτων για την αντιμετώπιση των απειλών».¹⁵
Ένα κράτος δεν κατέχει κυρίαρχη αμυντική παραγωγή επειδή κατέχει το εργοστάσιο, απασχολεί τους μηχανικούς ή ελέγχει την πνευματική ιδιοκτησία. Την κατέχει όταν η επόμενη μονάδα παραγωγής έχει ήδη κρατηθεί για πόλεμο.
Συνεπώς, το Ισραήλ χρειάζεται ένα Κυρίαρχο Αποθεματικό Ικανότητας για κάθε κρίσιμο σύστημα χωρίς άμεσα διαθέσιμο υποκατάστατο: φυσικό απόθεμα, παραγωγική ικανότητα μετρούμενη σε σχέση με πολεμικούς ορίζοντες 30, 90 και 180 ημερών, και μόνιμη εξουσία για την ενεργοποίηση γραμμών, την επαναπροτεραιότητα της παραγωγής και την κατανομή της παραγωγής σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Οι εξαγωγές θα πρέπει να συνεχιστούν, αλλά η δυναμικότητα που δημιουργούν και καταναλώνουν πρέπει να διέπεται ως περιουσιακό στοιχείο εθνικής ασφάλειας. Κάθε κρίσιμη σύμβαση εξαγωγής πρέπει επομένως να αξιολογείται όχι μόνο για τα έσοδα και τη στρατηγική αξία, αλλά και για τη δυναμικότητα που προσθέτει στο Ισραήλ και τη δυναμικότητα που καταλαμβάνει. Οι επεκτάσεις γραμμών πρέπει να διατηρούν ένα ισραηλινό μερίδιο. Η υπάρχουσα δυναμικότητα πρέπει να έχει συμβατική ισραηλινή προτεραιότητα, να τιμολογείται και να πληρώνεται εκ των προτέρων. Η πλεονάζουσα δυναμικότητα σε ένα σύστημα χωρίς υποκατάστατο δεν αποτελεί αναποτελεσματικότητα. Είναι το τίμημα της ελευθερίας δράσης.
Ο πόλεμος έχει ήδη κοστίσει το εμπόδιο
Η Ευρώπη έμαθε το κόστος στην Ουκρανία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποσχέθηκε ένα εκατομμύριο βλήματα πυροβολικού έως τον Μάρτιο του 2024 και έχασε την προθεσμία επειδή η παραγωγική ικανότητα δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στη δέσμευση. Οι ουκρανικές μονάδες πυροβολικού αναγκάστηκαν να περιορίσουν τα πυρά. Η ΕΕ τελικά σταμάτησε να αντιμετωπίζει το πρόβλημα μόνο ως προμήθεια βλημάτων: στο πλαίσιο του προγράμματος παραγωγής πυρομαχικών της, περίπου τα τρία τέταρτα της χρηματοδότησης διατέθηκαν σε προωθητική πυρίτιδα και εκρηκτικά, με τα σημεία συμφόρησης να περιορίζουν την παραγωγή.16
Ο Stinger δίδαξε στις Ηνωμένες Πολιτείες το ίδιο μάθημα. Μετά τη μεταφορά των πυραύλων στην Ουκρανία, η επανεκκίνηση της παραγωγής αποκάλυψε παρωχημένα εξαρτήματα και σημεία στραγγαλισμού που από μόνα τους τα χρήματα δεν μπορούσαν να εξαλείψουν. Η κατοχή του σχεδιασμού δεν παρήγαγε τον επόμενο πύραυλο. Η αρχή είναι ήδη ενσωματωμένη στο αμερικανικό δίκαιο μέσω ενός Αποθεματικού Βιομηχανικής Άμυνας και μιας προτεραιότητας σε καιρό πολέμου για τις αμυντικές παραγγελίες. Τον Αύγουστο του 2026, το Πεντάγωνο προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, υπογράφοντας επταετείς συμφωνίες με την General Dynamics και την Lockheed Martin για τον τριπλασιασμό της χωρητικότητας του PAC-3 και τον τετραπλασιασμό της χωρητικότητας του THAAD, δίνοντας παράλληλα στη βιομηχανία το μακροπρόθεσμο σήμα ζήτησης που χρειάζεται για να επενδύσει σε εργατικό δυναμικό, υλικά και εγκαταστάσεις.17 Η Ευρώπη έμαθε ότι η κυριαρχία μπορεί να αποτύχει στο εργοστάσιο πυρίτιδας. Η Αμερική αγοράζει χρόνο παραγωγής πριν χρειαστεί τον πύραυλο.
Το Ισραήλ κατέχει την IAI και την Rafael. Είναι σημαντικός πελάτης και των δύο και ρυθμίζει τις εξαγωγές τους. Αν, σε καιρό πολέμου, εξακολουθεί να περιμένει τη σειρά του για την παραγωγή από τα εργοστάσια που κατέχει, αυτό δεν είναι κυριαρχία. Είναι νόμιμος τίτλος.
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας