Η Shield AI ανακοίνωσε ότι συνεργάζεται με την Raytheon για την ανάπτυξη των ηλεκτρονικών συστημάτων αποστολής του X-BAT, του αυτόνομου μαχητικού αεροσκάφους κάθετης απογείωσης και προσγείωσης που αναπτύσσει.

Η ανακοίνωση αφορά ειδικότερα τα συστήματα ανίχνευσης και ηλεκτρονικού πολέμου που χρησιμοποιούν ραδιοσυχνότητες (RF), με στόχο να προσφέρουν στο αεροσκάφος δυνατότητες εντοπισμού στόχων, αναγνώρισης απειλών και επιβίωσης σε περιβάλλον έντονων ηλεκτρονικών παρεμβολών.

Η εταιρεία επισημαίνει ότι το X-BAT μπορεί να απογειώνεται χωρίς διάδρομο και να πετά χωρίς άνθρωπο στο πιλοτήριο.

Στη σχετική ανάρτηση αναφέρει ότι συνεργάζεται με την ομάδα Advanced Technology της Raytheon για τις τεχνολογίες που θα επιτρέπουν στο μαχητικό να εντοπίζει στόχους και να επιχειρεί σε εναέριο χώρο όπου η παρουσία εχθρικών συστημάτων αεράμυνας και ηλεκτρονικού πολέμου δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους.

Η συνεργασία έγινε γνωστή στις 27-28 Οκτωβρίου 2026 και αποτελεί ένα ακόμη βήμα στην ανάπτυξη του νέου αεροσκάφους.

Τι φέρνει η Raytheon στο X-BAT

Η συμμετοχή της Raytheon αφορά κρίσιμα υποσυστήματα που θα καθορίζουν την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του X-BAT.

Ένα αυτόνομο μαχητικό δεν αρκεί να μπορεί να πετά χωρίς πιλότο. Χρειάζεται να αντιλαμβάνεται το επιχειρησιακό περιβάλλον, να εντοπίζει απειλές και να λειτουργεί ακόμη και όταν ο αντίπαλος επιχειρεί να υποβαθμίσει ή να διακόψει τις επικοινωνίες του.

Σε αυτό το πεδίο εντάσσεται η ανάπτυξη αισθητήρων RF και συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου.

Η Raytheon θα συμβάλει στην εξέλιξη της αρχιτεκτονικής αποστολής του αεροσκάφους και στην ενσωμάτωση των κατάλληλων ηλεκτρονικών δυνατοτήτων.

Πρόκειται για τεχνολογίες που μπορούν να υποστηρίξουν την αναγνώριση ηλεκτρομαγνητικών εκπομπών, τον εντοπισμό και την παρακολούθηση απειλών και την προστασία του αεροσκάφους σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό επιχειρησιακό περιβάλλον.

Η επίσημη ανακοίνωση δεν προσδιορίζει ακόμη τη διαμόρφωση των συστημάτων, τις επιμέρους επιδόσεις τους ή το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης.

X-BAT: Μαχητικό χωρίς πιλότο και χωρίς διάδρομο απογείωσης

Το X-BAT αποτελεί ένα από τα πιο φιλόδοξα προγράμματα της Shield AI.

Σχεδιάζεται ως μη επανδρωμένο μαχητικό αεροσκάφος με δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL), γεγονός που επιτρέπει τη χρησιμοποίησή του από περιοχές χωρίς συμβατικές αεροπορικές υποδομές.

Η αρχιτεκτονική του προβλέπει τη χρήση της πλατφόρμας αυτονομίας Hivemind, η οποία αναπτύσσεται από τη Shield AI και επιδιώκει να επιτρέπει αυτόνομες αεροπορικές επιχειρήσεις ακόμη και σε συνθήκες περιορισμένων επικοινωνιών ή απουσίας αξιόπιστου σήματος GPS.

Το αεροσκάφος σχεδιάζεται να διαθέτει εσωτερικές αποθήκες οπλισμού, κινητήρα F110 της GE Aerospace και σημαντική ακτίνα δράσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει η εταιρεία, η επιδιωκόμενη ακτίνα μάχης φτάνει τα 1.000 ναυτικά μίλια, ενώ προβλέπεται μεταφορά όπλων κατηγορίας έως 2.000 λιβρών.

Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος, καθώς επιτρέπει τη διασπορά των αεροσκαφών σε διαφορετικές τοποθεσίες, μειώνοντας την εξάρτηση από μεγάλες αεροπορικές βάσεις.

Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον όπου οι διάδρομοι απογείωσης αποτελούν στόχους πρώτης προτεραιότητας σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης.

Η Shield AI προγραμματίζει την έναρξη πτητικών δοκιμών εντός του 2026. Το X-BAT, επομένως, παραμένει πρόγραμμα υπό ανάπτυξη και όχι επιχειρησιακά ενταγμένο μαχητικό.

Η Ελλάδα στο πρόγραμμα X-BAT μέσω της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ

Η εξέλιξη με τη Raytheon αφορά και την ελληνική αμυντική βιομηχανία, καθώς στις 8 Οκτωβρίου 2026 η Shield AI ανακοίνωσε στρατηγική συμφωνία με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.

Οι δύο εταιρείες υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για τη διερεύνηση της δημιουργίας βιομηχανικής βάσης υποστήριξης του X-BAT στην Ελλάδα.

Η συνεργασία περιλαμβάνει την προοπτική παραγωγής εξαρτημάτων, ολοκλήρωσης αεροσκαφών, συντήρησης και μακροχρόνιας τεχνικής υποστήριξης.

Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία εκπαιδευτικών και υποστηρικτικών εγκαταστάσεων, με δυνατότητα εξυπηρέτησης όχι μόνο των ελληνικών αναγκών αλλά και χωρών της ευρύτερης περιοχής, συμπεριλαμβανομένων της Κύπρου, των Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Η συμφωνία δεν ισοδυναμεί ακόμη με παραγγελία X-BAT από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Αφορά τη δημιουργία προϋποθέσεων για συμμετοχή της Ελλάδας στη βιομηχανική και επιχειρησιακή υποστήριξη του προγράμματος.

Το Geopolitico.gr είχε παρουσιάσει την εξέλιξη στο ρεπορτάζ «Σχέδιο για παραγωγή X-BAT στην Ελλάδα! Το μαχητικό της τεχνητής νοημοσύνης και η στρατηγική του Αιγαίου».

Η ελληνική Altus LSA «οπλίζει» το V-BAT με το KMB Hunter

Παράλληλα με το πρόγραμμα X-BAT, η Shield AI έχει ήδη αναπτύξει ουσιαστική συνεργασία με την ελληνική αμυντική βιομηχανία μέσω της Altus LSA.

Όπως είχε αποκαλύψει το Geopolitico.gr στις 27 Ιουλίου 2026, οι δύο εταιρείες υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για την ανάπτυξη οπλισμένης έκδοσης του μη επανδρωμένου αεροσκάφους V-BAT.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ενσωμάτωση του ελληνικής ανάπτυξης KMB Hunter, σε συνδυασμό με το σύστημα διοίκησης και ελέγχου M3NTOR και την πλατφόρμα αυτονομίας Hivemind της Shield AI.

Το KMB Hunter αποτελεί μη επανδρωμένο όπλο υψηλής ταχύτητας, το οποίο σχεδιάζεται να προσβάλλει εναέριους, επίγειους και θαλάσσιους στόχους.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, τα KMB θα μεταφέρονται σε εξωτερικούς φορείς κάτω από τις πτέρυγες του V-BAT. Θα μπορούν να λαμβάνουν δεδομένα στοχοποίησης από τους αισθητήρες του αεροσκάφους, από επίγεια και ναυτικά ραντάρ ή από άλλες διασυνδεδεμένες πλατφόρμες.

Η συγκεκριμένη ολοκλήρωση επιδιώκει να προσδώσει στο V-BAT μια νέα δυνατότητα: να μην περιορίζεται στη συλλογή πληροφοριών, στην επιτήρηση και στην αναγνώριση, αλλά να μπορεί να συμμετέχει και στην άμεση εξουδετέρωση απειλών.

Η συνεργασία βρίσκεται στο στάδιο της ανάπτυξης και τεχνικής ολοκλήρωσης. Δεν έχει ανακοινωθεί ότι τα KMB Hunter έχουν ήδη πιστοποιηθεί επιχειρησιακά στα ελληνικά V-BAT.

Κατά την παρουσίαση της συμφωνίας, ο διευθύνων σύμβουλος της Altus LSA, Ζαχαρίας Σαρρής, είχε εξηγήσει τις δυνατότητες του ελληνικού συστήματος, ενώ ο περιφερειακός διευθυντής της Shield AI για την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, Τζέιμς Λίθγκοου, είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επέκτασης της συνεργασίας και σε μελλοντικά προγράμματα.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη παρουσιάστηκε αναλυτικά στο αποκλειστικό ρεπορτάζ του Geopolitico.gr για τη συνεργασία Altus LSA–Shield AI.

Ρόδος: Οι υποδομές για τα V-BAT και η αντίδραση της Τουρκίας

Η αυξανόμενη παρουσία των μη επανδρωμένων συστημάτων της Shield AI στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις έχει ήδη προκαλέσει τουρκικές αντιδράσεις.

Στις 27 Αυγούστου 2026, το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας αντέδρασε στις πληροφορίες περί δημιουργίας μόνιμης βάσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Ρόδο.

Το επίκεντρο των σχεδιαζόμενων υποδομών ήταν το στρατιωτικό αεροδρόμιο των Μαριτσών, όπου, σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, προβλεπόταν η δημιουργία εγκαταστάσεων υποστήριξης και συντήρησης των V-BAT του Ελληνικού Στρατού.

Η Άγκυρα υποστήριξε ότι η ενδεχόμενη δημιουργία βάσης drones στη Ρόδο θα παραβίαζε το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης που επικαλείται για το νησί.

Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα έβλαπτε την ειρήνη και τη σταθερότητα στο Αιγαίο, προσθέτοντας ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να προστατεύει τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της λαμβάνοντας τα απαραίτητα μέτρα.

Η ελληνική πλευρά, πάντως, μέσω πηγών του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, είχε διευκρινίσει ότι δεν υπήρχε σχέδιο δημιουργίας βάσης drones στη Ρόδο, αλλά ότι μη επανδρωμένα αεροσκάφη διατίθενται κατά περίπτωση σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις του νησιού, ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες.

Επομένως, η τουρκική αντίδραση αφορούσε τα V-BAT και όχι τα X-BAT, για τα οποία δεν έχει επιβεβαιωθεί σχεδιασμός εγκατάστασης στη Ρόδο.

Το Geopolitico.gr είχε καταγράψει αναλυτικά την υπόθεση στο ρεπορτάζ «Οι νυχτερίδες που τρομάζουν την Τουρκία στη Ρόδο», εξετάζοντας τόσο τις τουρκικές αντιδράσεις όσο και τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ελληνικών V-BAT.

Η επιχειρησιακή σημασία για το Αιγαίο

Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης των V-BAT και, μελλοντικά, των X-BAT έχει ιδιαίτερη σημασία για τη γεωγραφία του Αιγαίου.

Η ύπαρξη δεκάδων κατοικημένων νησιών, μικρών στρατιωτικών εγκαταστάσεων και περιορισμένων αεροπορικών υποδομών δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για ευέλικτα συστήματα επιτήρησης και αεροπορικής υποστήριξης.

Τα V-BAT προσφέρουν ήδη στην Ελλάδα δυνατότητες συλλογής πληροφοριών και θαλάσσιας επιτήρησης. Η συμφωνία προμήθειας πρόσθετων συστημάτων, που ανακοινώθηκε τον Ιούνιο του 2026, επιβεβαιώνει την πρόθεση ενίσχυσης αυτής της δυνατότητας.

Η προσθήκη του KMB Hunter θα μπορούσε, μετά την ολοκλήρωση της ανάπτυξης και της πιστοποίησής του, να επεκτείνει τις αποστολές τους και στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων απειλών.

Από την άλλη πλευρά, το X-BAT αφορά μια διαφορετική κατηγορία αεροπορικού συστήματος. Σχεδιάζεται ως αυτόνομο μαχητικό μεγαλύτερης ακτίνας δράσης, με δυνατότητες κρούσης και ηλεκτρονικού πολέμου.

Η συνεργασία Shield AI–Raytheon αποβλέπει στην ανάπτυξη των συστημάτων που απαιτούνται για να μπορέσει το X-BAT να εκτελεί αποστολές σε εναέριο χώρο με αυξημένες απειλές.

Για την Ελλάδα, το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στην πιθανή μελλοντική προμήθεια ενός τέτοιου συστήματος. Περιλαμβάνει και τη δυνατότητα συμμετοχής ελληνικών επιχειρήσεων στην παραγωγή, στην ενσωμάτωση τεχνολογιών και στη μακροχρόνια υποστήριξή του.

Η συνεργασία της Shield AI με την Altus LSA για το V-BAT και με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για το X-BAT αποτυπώνει δύο διαφορετικούς αλλά συμπληρωματικούς άξονες αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας.

Το ζητούμενο είναι η μετάβαση από τα μνημόνια συνεργασίας σε πιστοποιημένα συστήματα, συγκεκριμένα παραγωγικά προγράμματα και πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες.

Στο άρθρο του, που δημοσιεύθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2026 στη Yeni Şafak, ο Καραγκιούλ περιγράφει μια Μέση Ανατολή η οποία, κατά την εκτίμησή του, βρίσκεται στα πρόθυρα μιας πολύ ευρύτερης στρατιωτικής αναμέτρησης.

Το κεντρικό του επιχείρημα είναι ότι η Τουρκία δεν μπορεί πλέον να βασίζεται αποκλειστικά στη συμβατική στρατιωτική ισχύ της. Αντίθετα, υποστηρίζει πως πρέπει να αναζητήσει ένα νέο σύστημα στρατηγικής αποτροπής, με τη συμμετοχή του Πακιστάν, το οποίο διαθέτει πυρηνικά όπλα, και της Σαουδικής Αραβίας.

Ο αρθρογράφος συνδέει την πρότασή του με την προοπτική μιας νέας αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης εναντίον του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η αναμέτρηση δεν θα περιοριστεί απαραίτητα στην Τεχεράνη.

Πρόκειται για ιδιαίτερα επιθετική γεωπολιτική αρθρογραφία, με σειρά προβλέψεων και καταγγελιών που δεν συνοδεύονται από ανεξάρτητη τεκμηρίωση. Δεν αποτελεί ανακοίνωση επίσημης αλλαγής της τουρκικής πυρηνικής πολιτικής.

«Ο Νετανιάχου μπορεί να προκαλέσει πυρηνικό πόλεμο»

Ο Καραγκιούλ επανέρχεται στις προηγούμενες προειδοποιήσεις του για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, υποστηρίζοντας ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός θα μπορούσε να επιχειρήσει μια δραματική στρατιωτική κλιμάκωση προκειμένου να διατηρηθεί στην εξουσία.

Εκτιμά ότι ακόμη και μια εκλογική ήττα δεν αποκλείει μια τέτοια εξέλιξη, καθώς το χρονικό διάστημα έως τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης θα μπορούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, να αξιοποιηθεί για στρατιωτική δράση.

Στο σημείο αυτό επικαλείται και τις δηλώσεις του Αμερικανού σχολιαστή Tucker Carlson, ο οποίος υποστήριξε στις 2 Νοεμβρίου ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται, υπό ισραηλινή πίεση, να διατάξει πυρηνική επίθεση εναντίον ιρανικής εγκατάστασης μέσα στις επόμενες ημέρες.

Οι δηλώσεις του Carlson έχουν καταγραφεί από διεθνή μέσα ενημέρωσης, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί ότι η αμερικανική κυβέρνηση έχει αποφασίσει ή προετοιμάζει χρήση πυρηνικών όπλων.

Ο Καραγκιούλ προχωρά περισσότερο, θεωρώντας ότι μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για πυρηνική κλιμάκωση και σε άλλα μέτωπα, από την Ουκρανία έως την Κορεατική Χερσόνησο.

«Μετά το Ιράν, στόχος η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του στην Τουρκία ως πιθανό επόμενο στόχο μιας ευρύτερης σύγκρουσης.

Ο αρθρογράφος επικαλείται δηλώσεις που αποδίδει στον Ιρανό αξιωματούχο Μοχσέν Ρεζαΐ, σύμφωνα με τις οποίες το Ισραήλ θα μπορούσε, μετά το Ιράν, να στραφεί εναντίον της Τουρκίας και της Σαουδικής Αραβίας.

Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι δεν γνωρίζει κατά πόσον οι συγκεκριμένες πληροφορίες ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Παρ’ όλα αυτά, υποστηρίζει ότι οι στρατηγικές εξελίξεις δικαιολογούν την αντιμετώπιση ενός τέτοιου σεναρίου ως σοβαρής απειλής.

Κατά τον Καραγκιούλ, η Σαουδική Αραβία βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με κινδύνους που υπερβαίνουν τη σύγκρουση με τους Χούθι στην Υεμένη.

Εκτιμά ότι θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν εσωτερικές αντιπαραθέσεις, φυλετικές συγκρούσεις ή θρησκευτικές εντάσεις για την αποσταθεροποίηση του σαουδαραβικού κράτους.

Φτάνει μάλιστα στο σημείο να προειδοποιήσει για ενδεχόμενη συνωμοσία με στόχο τη Μέκκα και τη Μεδίνα, χωρίς να παραθέτει συγκεκριμένα στοιχεία που να αποδεικνύουν την ύπαρξη τέτοιου σχεδίου.

Στην ίδια συλλογιστική εντάσσει και τις αεροπορικές επιδρομές της Ιορδανίας στο συριακό έδαφος, τις οποίες αντιμετωπίζει ως πιθανό μέρος μιας ευρύτερης περιφερειακής αναδιάταξης.

Το Ιράν και το ενδεχόμενο αντιποίνων ακόμη και στις ΗΠΑ

Ένα από τα πιο ακραία σενάρια του άρθρου αφορά την πιθανότητα ιρανικών πληγμάτων εναντίον αμερικανικών στόχων στην Ευρώπη ή ακόμη και στις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Καραγκιούλ υποστηρίζει ότι η ιρανική αντίσταση στις προηγούμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις ανέτρεψε τις προσδοκίες για γρήγορη κατάρρευση της Τεχεράνης.

Κατά την εκτίμησή του, η αδυναμία επίτευξης των επιδιωκόμενων αποτελεσμάτων με συμβατικά μέσα ενδέχεται να οδηγήσει την Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ στην εξέταση πιο καταστροφικών επιλογών.

Ισχυρίζεται επίσης ότι το Ιράν θα μπορούσε να πλήξει αμερικανικές εγκαταστάσεις στη Βρετανία και στη Γερμανία, ακόμη και στόχους στη Νέα Υόρκη και στην Ουάσιγκτον.

Δεν προσκομίζει, ωστόσο, αποδείξεις ότι η Τεχεράνη διαθέτει επιχειρησιακά συστήματα ικανά να πραγματοποιήσουν τέτοιου είδους πλήγματα.

Ο αρθρογράφος διατυπώνει επίσης το υποθετικό σενάριο να διαθέτει το Ιράν πυρηνικό όπλο ή να έχει αποκτήσει τέτοια δυνατότητα από τρίτη χώρα. Το παρουσιάζει ως ενδεχόμενο και όχι ως επιβεβαιωμένη πληροφορία.

Το μεγάλο μήνυμα: Κοινή πυρηνική αποτροπή Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας

Το σημαντικότερο σημείο του άρθρου αφορά την πρόταση δημιουργίας ενός κοινού πυρηνικού αποτρεπτικού μηχανισμού από την Τουρκία, το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία.

Ο Καραγκιούλ δεν περιορίζεται σε μια γενική αναφορά περί αμυντικής συνεργασίας, αλλά ζητά να συγκροτηθεί άμεσα μια κοινή στρατηγική πυρηνικής αποτροπής.

«Η Τουρκία, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία πρέπει επειγόντως, χωρίς να χάσουν ούτε μία ημέρα, να δημιουργήσουν μια κοινή πυρηνική αποτροπή. Πρέπει να συγκροτήσουν μια κοινή πυρηνική αμυντική ασπίδα», γράφει χαρακτηριστικά.

Υποστηρίζει ότι η ισορροπία αποτροπής πρέπει να είναι αμοιβαία, ώστε οποιαδήποτε χώρα εξετάζει τη χρήση πυρηνικών όπλων να γνωρίζει ότι μπορεί να αντιμετωπίσει ανάλογες συνέπειες.

Η πρόταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της συμμετοχής του Πακιστάν, το οποίο αποτελεί ήδη πυρηνική δύναμη, σε αντίθεση με την Τουρκία και τη Σαουδική Αραβία.

Ωστόσο, ο Καραγκιούλ δεν εξηγεί πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει ένας τέτοιος μηχανισμός, ούτε εάν θα στηριζόταν σε κοινή διοίκηση, σε εγγυήσεις πυρηνικής προστασίας ή στην ανάπτυξη νέων δυνατοτήτων.

Επομένως, η παρέμβασή του συνιστά πολιτική και στρατηγική πρόταση και όχι ανακοίνωση συμφωνίας μεταξύ των τριών χωρών.

Προειδοποίηση για τις σχέσεις Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν

Ο Καραγκιούλ συνδέει την εξωτερική απειλή με τις εσωτερικές εξελίξεις στην Τουρκία και τις συζητήσεις για εντάσεις στις σχέσεις Άγκυρας–Μπακού.

Αναφέρεται ειδικότερα σε οικονομικές και πολιτικές υποθέσεις που απασχολούν την τουρκική επικαιρότητα, υποστηρίζοντας ότι η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια να καταναλώνει τις δυνάμεις της σε εσωτερικές συγκρούσεις την ώρα που διαμορφώνονται νέες απειλές στην περιοχή.

Στο ίδιο πλαίσιο τοποθετεί και τη συζήτηση περί τουρκικής και αζερικής έντασης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι εσωτερικές και περιφερειακές αντιπαραθέσεις δεν είναι άσχετες με τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις.

Δεν παρουσιάζει πάντως συγκεκριμένα στοιχεία που να τεκμηριώνουν οργανωμένη εξωτερική παρέμβαση στις συγκεκριμένες υποθέσεις.

«Τέλος στις εθνοτικές και θρησκευτικές διαμάχες»

Ένα ακόμη βασικό στοιχείο του άρθρου είναι το κάλεσμα για υπέρβαση των εθνοτικών και θρησκευτικών διαφορών στη Μέση Ανατολή.

Ο Καραγκιούλ υποστηρίζει ότι οι συγκρούσεις μεταξύ σουνιτών και σιιτών, όπως και οι εθνικές αντιπαραθέσεις, χρησιμοποιήθηκαν επί δεκαετίες για την αποδυνάμωση των κρατών της περιοχής.

Προειδοποιεί ότι η συνέχιση αυτών των διαχωρισμών σε μια περίοδο ενδεχόμενης γενικευμένης στρατιωτικής σύγκρουσης θα μπορούσε να αποδειχθεί καταστροφική.

Με αυτή τη θέση επιχειρεί να διαμορφώσει ένα κοινό πλαίσιο ασφαλείας που θα περιλαμβάνει χώρες με διαφορετικές πολιτικές και θρησκευτικές ταυτότητες, όπως η σιιτική Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, η σουνιτική Σαουδική Αραβία και η Τουρκία.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση συνδέεται με την ευρύτερη αντίληψη του αρθρογράφου περί γεωπολιτικής συσπείρωσης των κρατών της περιοχής απέναντι σε εξωτερικές απειλές.

«Η Τουρκία δεν μπορεί να ανεχθεί συγκαλυμμένες επιχειρήσεις στο εσωτερικό της»

Το άρθρο περιλαμβάνει επίσης αυστηρές προειδοποιήσεις για την εσωτερική ασφάλεια της Τουρκίας.

Ο Καραγκιούλ υποστηρίζει ότι η Άγκυρα οφείλει να αντιμετωπίσει αποφασιστικά τις οργανώσεις και τα δίκτυα που θεωρεί ότι μπορούν να λειτουργήσουν ως μηχανισμοί αποσταθεροποίησης.

Αναφέρεται στους Χούθι, στη Σομαλιλάνδη και στην Αλ Σαμπάμπ, παρουσιάζοντάς τους ως παραδείγματα δυνάμεων που, κατά την άποψή του, μπορούν να αξιοποιούνται από τρίτους για την πρόκληση περιφερειακών κρίσεων.

Υποστηρίζει ότι η εποχή των συγκρούσεων μέσω ενδιάμεσων οργανώσεων σταδιακά αντικαθίσταται από την προοπτική απευθείας στρατιωτικών αντιπαραθέσεων μεταξύ κρατών.

Για τον λόγο αυτό ζητά από την τουρκική ηγεσία να επιλύσει γρήγορα τις εσωτερικές εκκρεμότητες και να εξουδετερώσει τις δραστηριότητες που θεωρεί απειλητικές για την εθνική ασφάλεια.

Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέει τη στρατιωτική προετοιμασία με την απαίτηση μεγαλύτερης εσωτερικής συνοχής και αυξημένης κρατικής κινητοποίησης.

«Ώρα να επιστρέψουμε στο έθνος-στρατό»

Το άρθρο ολοκληρώνεται με ένα κάλεσμα συνολικής εθνικής κινητοποίησης.

Ο Καραγκιούλ θεωρεί ότι η Τουρκία βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική καμπή και ότι οποιαδήποτε καθυστέρηση στην ενίσχυση της στρατιωτικής της ισχύος μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες.

Χρησιμοποιεί τη χαρακτηριστική τουρκική έκφραση Asker Millet, η οποία αποδίδεται ως «έθνος-στρατός» ή «στρατιωτικό έθνος» και παραπέμπει στην παραδοσιακή αντίληψη περί στενής σύνδεσης της στρατιωτικής ισχύος με την εθνική ταυτότητα.

Επαναλαμβάνει την απαίτησή του η Τουρκία να καταστεί επειγόντως πυρηνική δύναμη, χωρίς να προσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να επιτευχθεί αυτός ο στόχος.

Η καταληκτική του αναφορά είναι χαρακτηριστική:

«Ο ύπνος είναι αυτοκτονία. Η καθυστέρηση είναι αυτοκτονία. Η αναβολή είναι αυτοκτονία. Η Τουρκία πρέπει επειγόντως να γίνει πυρηνική δύναμη. Ήρθε η ώρα να επιστρέψουμε στο έθνος-στρατό!»

Η σημασία της παρέμβασης Καραγκιούλ

Η παρέμβαση έχει ιδιαίτερη δημοσιογραφική σημασία επειδή προέρχεται από έναν αρθρογράφο με στενή πολιτική συνάφεια προς το κυβερνητικό στρατόπεδο της Τουρκίας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι θέσεις του αποτελούν επίσημη κυβερνητική πολιτική. Αποτυπώνουν, ωστόσο, μια αντίληψη στρατηγικής ασφάλειας που αντιμετωπίζει την ανάπτυξη πυρηνικής αποτροπής ως πιθανή απάντηση στις περιφερειακές απειλές.

Η πρόταση για συνεργασία με το πυρηνικά εξοπλισμένο Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία συνδυάζεται με το αίτημα συνολικής στρατιωτικής κινητοποίησης της Τουρκίας και την αντίληψη ότι οι μελλοντικοί πόλεμοι ενδέχεται να έχουν πολύ μεγαλύτερη γεωγραφική έκταση.

Το άρθρο περιλαμβάνει επίσης ακραίους συλλογικούς χαρακτηρισμούς κατά του Ισραήλ και των Ισραηλινών, τους οποίους ο συγγραφέας συνδέει με τις εκτιμήσεις του για έναν ενδεχόμενο παγκόσμιο πόλεμο. Πρόκειται για ρητορική που πρέπει να διακρίνεται από την κριτική σε συγκεκριμένες κυβερνητικές ή στρατιωτικές αποφάσεις.

Το βασικό πολιτικό μήνυμα του Καραγκιούλ είναι σαφές: θεωρεί ότι η Τουρκία πρέπει να προετοιμαστεί για ένα περιβάλλον γενικευμένης στρατιωτικής αναμέτρησης και να αναζητήσει πυρηνική αποτροπή μέσω περιφερειακών συμμαχιών.

Τον κίνδυνο να αξιοποιήσει η Τουρκία τη σχεδιαζόμενη ενημέρωση μέσω Γαλλίας για τις έρευνες του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου ως επιχείρημα αναγνώρισης δικαιοδοσίας της στην Ανατολική Μεσόγειο επισήμανε ο Γιάννος Χαραλαμπίδης. Μιλώντας στη Βασιλική Πολίτου, στον Θήτα FM 107,1, άσκησε κριτική στους χειρισμούς της Αθήνας, στην αντιμετώπιση του τουρκολιβυκού μνημονίου και στην ανάγνωση της αιγυπτιακής στάσης.

Υπέρ της διασύνδεσης, με προειδοποίηση για τους χειρισμούς

Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης ξεκαθάρισε εξαρχής ότι υποστηρίζει την ηλεκτρική διασύνδεση. Τη χαρακτήρισε γεωπολιτικό πρόγραμμα που μπορεί να ωφελήσει την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ και να δημιουργήσει νέα δεδομένα στις σχέσεις τους με τις χώρες της περιοχής, εφόσον δεν εγκλωβιστεί στη διαφθορά και στη μικροπολιτική.

Η ένστασή του επικεντρώθηκε στον τρόπο με τον οποίο επιχειρείται να ξεπεραστούν οι τουρκικές αντιδράσεις. Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα επιδιώκει να συνδέσει τη διέλευση του καλωδίου με την αποδοχή δικών της αξιώσεων επί της υφαλοκρηπίδας.

Υποστήριξε ότι, για το συγκεκριμένο είδος ερευνών που περιέγραψε, δεν προκύπτει τουρκικό δικαίωμα αδειοδότησης ή απαίτησης ενημέρωσης, ακόμη και στις περιοχές όπου προβάλλονται αμφισβητήσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, επέκρινε την επιλογή της γαλλικής διαμεσολάβησης, θεωρώντας ότι η Αθήνα επιχειρεί να αποφύγει τόσο την κρίση με την Τουρκία όσο και το εσωτερικό πολιτικό κόστος μιας απευθείας γνωστοποίησης.

Οι δύο κίνδυνοι: Σιωπηρή αποδοχή και estoppel

Ο αναλυτής εστίασε σε δύο νομικές έννοιες: τη σιωπηρή αποδοχή και το estoppel, τις οποίες παρουσίασε ως πιθανούς κινδύνους που πρέπει να συνεκτιμηθούν πριν επιλεγεί η τελική διαδικασία.

Στην πρώτη περίπτωση, υποστήριξε ότι η ελληνική συναίνεση σε γαλλική ενημέρωση της Τουρκίας θα μπορούσε να προβληθεί από την Άγκυρα ως έμμεση αποδοχή της αξίωσής της να έχει λόγο στις εργασίες.

Στη δεύτερη, περιέγραψε το ενδεχόμενο η Τουρκία να επικαλεστεί αντιφατική ελληνική συμπεριφορά. Να ισχυριστεί, δηλαδή, ότι η Ελλάδα αποδέχθηκε, μέσω τρίτου, μια διαδικασία από την οποία ωφελήθηκε για την προώθηση του έργου και στη συνέχεια αρνήθηκε τις συνέπειες που η τουρκική πλευρά θα επιχειρούσε να της αποδώσει.

Κατά τον Χαραλαμπίδη, μια τέτοια επιχειρηματολογία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε μελλοντική συζήτηση για θαλάσσιες οριοθετήσεις ή σε δικαστική αντιπαράθεση. Η προειδοποίησή του αφορά την πιθανή αξιοποίηση της διαδικασίας από την Τουρκία και όχι διαπίστωση ότι έχει ήδη αναγνωριστεί τουρκική δικαιοδοσία.

Η κυβερνητική θέση είναι διαφορετική. Σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ του CNN Greece, η σχεδιαζόμενη διαδικασία αφορά απλή ενημέρωση των σχετιζόμενων κρατών και όχι αίτημα αδείας, με την Αθήνα να υποστηρίζει ότι η γνωστοποίηση δεν παράγει νομικές συνέπειες. Το ακριβές περιεχόμενο της επικοινωνίας βρίσκεται, επομένως, στο επίκεντρο της συζήτησης.

Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Κριτική για κινήσεις «κατόπιν εορτής»

Στο δεύτερο μέρος της συνέντευξης, ο Χαραλαμπίδης αναφέρθηκε στην έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή, εξέλιξη που έχει καταγραφεί και σε σχετικό ρεπορτάζ της ΕΡΤ.

Η κριτική του επικεντρώθηκε στην αποτυχία αποτροπής αυτής της εξέλιξης και στην προηγούμενη ελληνική προσέγγιση προς την ανατολική Λιβύη και τον Χαλίφα Χαφτάρ. Υποστήριξε ότι η Αθήνα είχε επενδύσει σε αυτό το στρατόπεδο, χωρίς να κατορθώσει να εμποδίσει την προσέγγισή του με την Τουρκία.

Αξιολόγησε θετικά την ανάδειξη του ζητήματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας, αλλά έθεσε ως ουσιαστικό κριτήριο το αποτέλεσμα στο πεδίο. Κατά την άποψή του, οι διπλωματικές παρεμβάσεις δεν αρκούν εάν δεν επιτρέπουν στην Ελλάδα να ασκεί στην πράξη τα δικαιώματα που επικαλείται.

Έκανε, μάλιστα, παραλληλισμό με το ψευδοκράτος στην κατεχόμενη Κύπρο, ως παράδειγμα παράνομης κατάστασης που εξακολουθεί να υφίσταται. Με αυτή την αναφορά θέλησε να υπογραμμίσει τον κίνδυνο παγίωσης τετελεσμένων, παρά τη συνεχιζόμενη απόρριψή τους.

Το κεντρικό ερώτημα που έθεσε ήταν εάν η Ελλάδα μπορεί να πραγματοποιεί έρευνες και να αναπτύσσει δραστηριότητες στις θαλάσσιες περιοχές όπου επικαλείται δικαιώματα ή εάν οι τουρκικές παρεμβάσεις εξακολουθούν να εμποδίζουν την άσκησή τους.

Αίγυπτος: Η στήριξη περνά μέσα από τα συμφέροντά της

Για την Αίγυπτο, ο Χαραλαμπίδης υποστήριξε ότι οι αντιδράσεις της στο τουρκολιβυκό μνημόνιο πρέπει να εξετάζονται και υπό το πρίσμα των δικών της θαλάσσιων συμφερόντων.

Εκτίμησε ότι το Κάιρο επιχειρεί να αξιοποιήσει τη θέση του για να αποκομίσει οφέλη από τις περιφερειακές ισορροπίες. Αναφέρθηκε σε τουρκική προσφορά περίπου 15.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων θαλάσσιας περιοχής προς την Αίγυπτο, υποστηρίζοντας ότι μέρος των προβαλλόμενων ωφελημάτων αφορά ελληνικά και κυπριακά δικαιώματα.

Στο ίδιο πλαίσιο επικαλέστηκε ποσοστά 2% για την ελληνική και 17,5% για την κυπριακή πλευρά, χωρίς να αναπτύξει στη συνέντευξη τον υπολογισμό ή την ακριβή γεωγραφική βάση αυτών των μεγεθών.

Επισήμανε επίσης τη στρατιωτική συνεργασία Αιγύπτου–Τουρκίας, αναφερόμενος σε ναυτικές δραστηριότητες και ασκήσεις στην περιοχή της Αλεξάνδρειας.

«Δεν λέω ότι είναι εχθρός μας η Αίγυπτος», διευκρίνισε. Το επιχείρημά του ήταν ότι η σύγκλιση σε ορισμένα ζητήματα δεν εξαλείφει τις διαφορετικές επιδιώξεις κάθε χώρας και ότι οι σχέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο πρέπει να αξιολογούνται με βάση τα συμφέροντα και τις συγκεκριμένες πράξεις.

Η αμφισβήτηση των «ήρεμων νερών»

Κλείνοντας, ο Χαραλαμπίδης επανήλθε στην πολιτική των «ήρεμων νερών», υποστηρίζοντας ότι η εικόνα αποκλιμάκωσης δεν εμπόδισε την Τουρκία να συνεχίσει την προώθηση των διεκδικήσεών της.

Συνέδεσε αυτή την κριτική με τις εξελίξεις στη Λιβύη και με το καλώδιο, προειδοποιώντας ότι οι χειρισμοί για την υλοποίηση της διασύνδεσης χρειάζονται προσοχή, ώστε να μη δώσουν στην Άγκυρα πρόσθετα επιχειρήματα.

Επανέλαβε ότι υποστηρίζει το έργο και ότι σκοπός των επισημάνσεών του είναι η πρόληψη δυσμενών εξελίξεων για την Ελλάδα και την Κύπρο.