GEOPOLITICO
Γεωπολιτική Ασφάλεια και Βιοηθική: Τι χρειάζεται πραγματικά η Ελλάδα!
Γράφει ο Ακαδημαϊκός και Καθηγητής DDDr. Dr. Habil. Αλέξιος Π. Παναγόπουλος
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται άλλη μία γενικόλογη συζήτηση περί «εθνικής ασφάλειας». Χρειάζεται συγκεκριμένο εθνικό στρατηγικό σχέδιο. Η γεωπολιτική πραγματικότητα της Ανατολικής Μεσογείου, του Αιγαίου, των Βαλκανίων και της ευρύτερης περιοχής απαιτεί από την εποχή του Άμισθου Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια και από το νέο ελληνικό κράτος δικαίου να αντιμετωπίσει την ασφάλεια του όχι μόνο ως ζήτημα στρατιωτικής ισχύος, αλλά ως ένα σύνθετο σύστημα Εθνικής άμυνας, οικονομίας, τεχνολογίας, ενέργειας, υγείας, κυβερνοασφάλειας και προστασίας της ανθρώπινης ζωής. Η νέα εποχή επιβάλλει επομένως μια διαφορετική αντίληψη, δίχως την αντισυνταγματικότητα της Υποχρεωτικότητας.
Η γεωπολιτική ασφάλεια χωρίς βιοηθική θα είναι ελλιπής. Βιοηθική χωρίς εθνική ασφάλεια είναι επίσης ελλιπής. Τα Ιδανικά και οι Αξίες εξίσου να αποτελούν αναφορά στο ομολογιακό προοίμιο του Ελληνικού Συντάγματος. Το ζητούμενο είναι η σύνδεσή τους.
1. Η Ελλάδα χρειάζεται Εθνικό Δόγμα Γεωπολιτικής Ασφάλειας. Η πρώτη συγκεκριμένη ανάγκη είναι η διαμόρφωση ενός Αυστηρού Εθνικού Δόγματος Γεωπολιτικής Ασφάλειας, με ορίζοντα τουλάχιστον δεκαπενταετίας.
Το δόγμα αυτό πρέπει να καθορίζει με σαφήνεια το ποιες θεωρούνται οι βασικές απειλές για την Ελλάδα, ποια είναι τα ζωτικά εθνικά συμφέροντα, ποια είναι τα κρίσιμα σημεία της ελληνικής επικράτειας, ποιοι είναι οι στρατηγικοί σύμμαχοι, ποια είναι τα όρια των διεθνών δεσμεύσεων της χώρας, ποιες παραγωγικές δυνατότητες πρέπει να διαθέτει η Ελλάδα, ποια τεχνολογία πρέπει να αναπτύσσει η ίδια, και ποιο είναι το οικονομικό κόστος της εθνικής ασφάλειας. Δεν μπορεί κάθε νέα κυβέρνηση να ξεκινά από την αρχή με μία διαφορετική αφετηρία. Η εξωτερική πολιτική μπορεί να έχει πολιτικές διαφοροποιήσεις. Η θεμελιώδης εθνική στρατηγική ασφάλειας, όμως, χρειάζεται συνέχεια.
2. Εθνικό Συμβούλιο Γεωπολιτικής Ασφάλειας.
Χρειάζεται ένας μόνιμος θεσμός στρατηγικού σχεδιασμού, κι όχι από άπειρους ή ονειροπόλους ή αλαζόνες. Ένα Εθνικό Συμβούλιο Γεωπολιτικής Ασφάλειας, στο οποίο θα συμμετέχουν, ανάλογα με την αρμοδιότητα: Η πολιτική ηγεσία, Οι Ένοπλες Δυνάμεις, Η διπλωματική υπηρεσία, Οι ειδικοί στο διεθνές δίκαιο και στο συνταγματικό δίκαιο, Οι ακαδημαϊκοί ακαδημιών τών Επιστημών ημεδαπής ή Αλλοδαπής Έλληνες, οι πανεπιστημιακοί, Οι ειδικοί στην κυβερνοασφάλεια, Οι επιστήμονες της βιοτεχνολογίας, Οι ειδικοί στη βιοηθική και τεχνοηθική, Οι κοινωνιολόγοι, οι ορθόδοξοι θεολόγοι και οικονομολόγοι, Οι ειδικοί στην ενέργεια και στις κρίσιμες υποδομές.
Δεν προτείνεται ένα ακόμη κυβερνητικό όργανο χωρίς αρμοδιότητες ή μία Ειδική Επιτροπή από τις τόσες πολλές που χάνεις τη μπάλα. Προτείνεται ένας μηχανισμός στρατηγικής συνέχειας, ώστε οι κρίσιμες αποφάσεις να στηρίζονται σε Εθνική και επιστημονική και διακλαδική αξιολόγηση.
3. Η άμυνα δεν μπορεί να σημαίνει μόνο αγορά όπλων, ας το χωνέψουμε. Η Ελλάδα θα χρειαστεί αμυντικές επενδύσεις. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η εθνική αμυντική πολιτική πρέπει να μετατραπεί σε διαρκή αγορά εισαγόμενων συστημάτων και με μία ακόμα περισσότερο πτώχευση του Λαού μας. Η χώρα πρέπει να θέσει το συγκεκριμένο στόχο: κάθε μεγάλη αμυντική δαπάνη να δημιουργεί, όπου είναι τεχνικά και οικονομικά εφικτό, εθνική ελληνική προστιθέμενη αξία. Αυτό σημαίνει: ελληνική αμυντική βιομηχανία, ναυπηγική παραγωγή, ηλεκτρονικά συστήματα, drones, κυβερνοάμυνα, λογισμικό, τεχνητή νοημοσύνη, αισθητήρες, συστήματα επιτήρησης, ελληνικές δορυφορικές εφαρμογές, κρυπτογραφία,
παραγωγή ανταλλακτικών.
Η Ελλάδα δεν πρέπει να είναι μόνο ο πρόθυμος βλαξ πελάτης της γεωπολιτικής. Πρέπει να γίνει και παραγωγός της στρατηγικής τεχνολογίας.
4. Η κυβερνοασφάλεια είναι πλέον άμεση εθνική άμυνα. Ένα κράτος δικαίου δεν μπορεί να έχει ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις και ταυτόχρονα να είναι ευάλωτο εάν παραλύσουν:
τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, οι τηλεπικοινωνίες, οι τράπεζες, τα νοσοκομεία, τα αεροδρόμια, τα λιμάνια, τα συστήματα ύδρευσης, οι κρατικές βάσεις δεδομένων.
Επομένως χρειάζεται Εθνικό Δόγμα της Κυβερνοάμυνας και των Κρίσιμων Υποδομών. Η ασφάλεια ενός νοσοκομείου από κυβερνοεπίθεση είναι πλέον ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Η προστασία ενός λιμανιού από ψηφιακή επίθεση είναι εθνική ασφάλεια. Η προστασία των ενεργειακών δικτύων είναι εθνική ασφάλεια.
5. Εδώ αρχίζει η ορθόδοξη Βιοηθική. Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη απουσία από τον παραδοσιακό κοινωνικό και πολιτικό διάλογο. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής και Τεχνοηθικής, η οποία αποτελεί συμβουλευτικό όργανο της Πολιτείας και εξετάζει τις ηθικές, κοινωνικές και νομικές συνέπειες της βιολογίας, της βιοτεχνολογίας, της ιατρικής, της γενετικής, της τεχνητής νοημοσύνης, των προηγμένων αλγορίθμων και της ρομποτικής. Το επόμενο βήμα θα είναι να συνδεθεί η βιοηθική με την εθνική ασφάλεια. Για παράδειγμα η
Τεχνητή νοημοσύνη. Ποιος θα αποφασίζει όταν ένας αλγόριθμος συμμετέχει σε στρατιωτική ή κρατική απόφαση; Τα Αυτόνομα οπλικά συστήματα και το ποιο θα είναι το επιτρεπτό όριο αυτονομίας μιας μηχανής όταν διακυβεύεται ανθρώπινη ζωή; Βιομετρικά δεδομένα, άραγε ποιος έχει την επικίνδυνη πρόσβαση στα δεδομένα προσώπου, ίριδας, δακτυλικών αποτυπωμάτων και γενετικών πληροφοριών των πολιτών; Επίσης τα γενετικά δεδομένα, μπορούν να χρησιμοποιούνται για λόγους εθνικής ασφάλειας και, εάν ναι, υπό ποιες αυστηρές προϋποθέσεις;
Βιοασφάλεια – πώς αντιμετωπίζεται μια φυσική ή τεχνητά προκαλούμενη βιολογική απειλή χωρίς να παραβιάζονται τα συνταγματικά θεμελιώδη δικαιώματα; Η Υγεία σε κατάσταση κρίσης, ποια είναι τα όρια της κρατικής εξουσίας όταν μια επιδημία, πανδημία ή βιολογική απειλή θά δημιουργεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης; Αυτά δεν είναι απλά θεωρητικά ερωτήματα. Είναι άμεσα ζητήματα εθνικής πολιτικής για την επόμενη δεκαετία.
6. Προσωπικός Αριθμός, ψηφιακή ταυτότητα και ελευθερία. Η ψηφιακή μετάβαση πρέπει επίσης να αντιμετωπίζεται με όρους βιοηθικής και συνταγματικού δικαίου. Το κράτος έχει δικαίωμα να γνωρίζει όσα είναι αναγκαία για τη λειτουργία του. Ο πολίτης, όμως, έχει δικαίωμα να γνωρίζει: ποιος συλλέγει τα δεδομένα του, γιατί τα συλλέγει, το πού αποθηκεύονται, ποιος τα χρησιμοποιεί και για πόσο χρόνο; Η ψηφιακή διοίκηση δεν θα πρέπει να μετατραπεί σε ψηφιακή επιτήρηση. Η τεχνολογία πρέπει να αυξάνει την ελευθερία του πολίτη και την αποτελεσματικότητα του κράτους δικαίου — όχι να καταργεί την ιδιωτικότητα. Όχι στην αντισυνταγματικότητα της Υποχρεωτικότητας.
7. Η βιοηθική πρέπει να γίνει μέρος της εθνικής άμυνας. Αυτό είναι ίσως το πιο συγκεκριμένο σημείο της πρότασης. Σε κάθε μελλοντικό μεγάλο εξοπλιστικό ή τεχνολογικό πρόγραμμα που περιλαμβάνει: τεχνητή νοημοσύνη, βιοτεχνολογία, νευροτεχνολογία, βιομετρικά συστήματα, αυτόνομα συστήματα, μεγάλης κλίμακας επεξεργασία προσωπικών δεδομένων, θα πρέπει να υπάρχει υποχρεωτική ανεξάρτητη αξιολόγηση βιοηθικής και συνταγματικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όχι για να εμποδίζεται η άμυνα. Αλλά για να διασφαλίζεται ότι η εθνική άμυνα θα παραμένει συμβατή με το Σύνταγμα, το διεθνές δίκαιο και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
8. Ποιος πληρώνει την ασφάλεια; Η συζήτηση για την αύξηση των αμυντικών δαπανών δεν μπορεί να γίνεται χωρίς οικονομική διαφάνεια. Όταν το κράτος αυξάνει σημαντικά τις δαπάνες ασφάλειας, πρέπει να παρουσιάζει στον πολίτη: πόσο κοστίζει, τι αποκτά, ποιο είναι το επιχειρησιακό όφελος, ποια είναι η διάρκεια ζωής του συστήματος και ποιο είναι το συνολικό κόστος συντήρησης. Η εθνική άμυνα είναι υπεράνω κομματικών αντιπαραθέσεων. Οι δημόσιες δαπάνες όμως δεν μπορούν να είναι υπεράνω του κοινωνικού ελέγχου. Κι αυτό δεν αποδυναμώνει την άμυνα, αλλά την κάνει εθνικά, θεσμικά ισχυρότερη.
9. Και τα ελληνικά πολιτικά κόμματα; Σήμερα η πολιτική εικόνα είναι εθνικά κατακερματισμένη. Το ένα κόμμα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην άμυνα και την ασφάλεια, ενώ το κυβερνητικό πρόγραμμα έως το 2030 συνδέει την εξωτερική πολιτική και την άμυνα με τη συνολική κυβερνητική στρατηγική. Το άλλο κόμμα έχει διατυπώσει θέσεις για εδαφική ακεραιότητα, εθνική ανεξαρτησία, αμυντική πολιτική και δημοκρατικό έλεγχο των αμυντικών επιλογών.
Άλλο κόμμα δίνει έμφαση στην εθνική άμυνα και στην κοινωνική διάσταση της άμυνας, ενώ κάποιο άλλο δίνει ιδιαίτερο βάρος στην αποτροπή και στα εθνικά ζητήματα. Ενώ το ΚΚΕ ακολουθεί διαφορετική στρατηγική προσέγγιση, ασκώντας κριτική στην εμπλοκή της Ελλάδας στους διεθνείς στρατιωτικούς ανταγωνισμούς. Αυτό όμως είναι ακριβώς το σημείο της κριτικής: κανένα από τα παραπάνω πολιτικά ρεύματα δεν έχει παρουσιάσει, μέχρι σήμερα, ως ολοκληρωμένο ενιαίο ένα εθνικό δόγμα για την εξίσωση, Γεωπολιτική + Εθνική Ασφάλεια + Τεχνολογία + Βιοασφάλεια + Βιοηθική. Αυτό είναι το εθνικό κενό που θα πρέπει να συζητηθεί κοινωνικά και πολιτικά.
10. Η συγκεκριμένη πρόταση. Η Ελλάδα θα μπορούσε να θεσπίσει ένα:
«Εθνικό Δόγμα Γεωπολιτικής Ασφάλειας, Βιοασφάλειας και Βιοηθικής» με επτά συγκεκριμένους πυλώνες:
1. Εθνική κυριαρχία και αποτροπή. Αξιόπιστες Ένοπλες Δυνάμεις και μακροχρόνιος αμυντικός σχεδιασμός.
2. Ελληνική αμυντική και τεχνολογική παραγωγή. Σύνδεση άμυνας, πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και επιχειρήσεων.
3. Κυβερνοασφάλεια και κρίσιμες υποδομές. Ενέργεια, ύδρευση, τηλεπικοινωνίες, τράπεζες, λιμάνια, αεροδρόμια και νοσοκομεία.
4. Βιοασφάλεια. Εθνική ετοιμότητα έναντι βιολογικών απειλών και κρίσεων δημόσιας υγείας.
5. Βιοηθική και τεχνοηθική.
Υποχρεωτική αξιολόγηση των επιπτώσεων νέων τεχνολογιών στον άνθρωπο.
6. Προστασία προσωπικών και βιομετρικών δεδομένων. Καμία ανεξέλεγκτη χρήση δεδομένων υπό τον γενικό τίτλο της «ασφάλειας».
7. Δημοκρατικός έλεγχος.
Κοινοβουλευτική εποπτεία, οικονομική λογοδοσία και θεσμική διαφάνεια. Το πραγματικό εθνικό δίλημμα. Η Ελλάδα δεν βρίσκεται μπροστά στο ψευδές δίλημμα: «Ή ασφάλεια ή ελευθερία».
Το πραγματικό ζητούμενο είναι: «Πώς θα έχουμε ασφάλεια ώστε να διατηρούμε την ελευθερία;» Αυτό είναι το ουσιαστικό εθνικό ερώτημα. Δεν αρκεί να αγοράζουμε ακόμα περισσότερα όπλα και να τα στέλνουμε αλλού για αλλού. Δεν αρκεί να ψηφίζουμε περισσότερους νόμους. Δεν αρκεί να ψηφιοποιούμε το κράτος για αλλότρια συμφέροντα. Δεν αρκεί να μιλάμε θεωρητικά για τεχνητή νοημοσύνη. Χρειάζεται να συνδέσουμε όλα αυτά σε μία συνεκτική ηθική και εθνική στρατηγική. Η Ελλάδα πρέπει να υπερασπίζεται τα σύνορά της, χωρίς να χάνει τα όρια της αληθινής δημοκρατίας. Να αποκτά τεχνολογική ισχύ, χωρίς να εγκαταλείπει τη βιοηθική. Να ενισχύει την άμυνά της, χωρίς να μετατρέπει την κοινωνία σε μόνιμη οικονομία πολέμου. Και πάνω απ’ όλα: Να προστατεύει το κράτος δικαίου για να προστατεύει τον άνθρωπο — κι όχι να χρησιμοποιεί τον άνθρωπο ως μέσο για την ισχύ του κράτους. Αυτό θα μπορούσε να είναι το εθνικό θεμέλιο μιας σύγχρονης ελληνικής πολιτικής: Εθνική κυριαρχία. Γεωπολιτική ασφάλεια. Τεχνολογική αυτονομία. Βιοασφάλεια. Βιοηθική. Αληθινή Δημοκρατία. Ανθρώπινη αξιοπρέπεια ενός ιστορικού περήφανου ελληνικού λαού. Κι αυτό είναι πλέον πολύ πιο συγκεκριμένο και πολιτικά αξιοποιήσιμο, ενώ δεν θα μένει στη πολιτική θεωρία, αλλά θα περιγράφει τι θα μπορούσε να περιλαμβάνει ένα ελληνικό εθνικό δόγμα και ποιο θεσμικό κενό υπάρχει σήμερα που θα μπορεί να θεραπευτεί και καλυφθεί, όπως σχετικά αναπτύσσω στο νέο μου βιβλίο υπό έκδοση.
GEOPOLITICO
Οι 45 παρανομίες των Τούρκων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο και το ιστορικό των προκλήσεων του Γιασάρ Γκιουλέρ
Σε νέα αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων προχώρησε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας της Τουρκίας, Γιασάρ Γκιουλέρ, δηλώνοντας ότι η Άγκυρα λαμβάνει διπλωματικά και στρατιωτικά μέτρα κατά των ελληνικών πρωτοβουλιών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Ο Τούρκος υπουργός αποκάλυψε ότι κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους πραγματοποιήθηκαν 45 τουρκικές παρεμβάσεις σε πλοία, ενώ επανέλαβε τις αξιώσεις της Άγκυρας περί κυριαρχικής ισότητας και ισότιμου διεθνούς καθεστώτος των Τουρκοκυπρίων.
Την ώρα που Αθήνα και Λευκωσία πραγματοποιούσαν την 4η Διακυβερνητική Σύνοδο στην κυπριακή πρωτεύουσα, ο Γιασάρ Γκιουλέρ επανέφερε στο προσκήνιο το σύνολο σχεδόν των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό.
Μιλώντας την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026 στην Επιτροπή Σχεδιασμού και Προϋπολογισμού της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας εμφανίστηκε υποστηρικτής του διαλόγου με την Ελλάδα, συνοδεύοντας, ωστόσο, τις αναφορές του στην ειρήνη και τη συνεργασία με προειδοποιήσεις για τη λήψη στρατιωτικών μέτρων.
Αποκάλυψε 45 τουρκικές παρεμβάσεις σε πλοία
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν τα αριθμητικά στοιχεία που παρουσίασε ο Γκιουλέρ σχετικά με τη δραστηριότητα των τουρκικών δυνάμεων στις δύο θαλάσσιες περιοχές.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους πραγματοποιήθηκαν:
-
25 παρεμβάσεις στο Αιγαίο.
-
20 παρεμβάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι ενέργειες αυτές περιλάμβαναν παρεμποδίσεις, υποβολή ερωτημάτων και προειδοποιήσεις προς πλοία που, κατά τον ισχυρισμό της Άγκυρας, δραστηριοποιούνταν χωρίς άδεια σε περιοχές τουρκικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Ο Γκιουλέρ ανέφερε επίσης ότι οι τουρκικές δυνάμεις παρέχουν συνοδεία και προστασία σε επιστημονικές έρευνες και επιχειρήσεις γεώτρησης των αρμόδιων τουρκικών φορέων.
Οι δηλώσεις αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα υπό το πρίσμα των πρόσφατων εξελίξεων γύρω από το Great Sea Interconnector και της προσπάθειας της Τουρκίας να εμφανιστεί ως αρμόδια αρχή για την αδειοδότηση ερευνητικών δραστηριοτήτων σε θαλάσσιες περιοχές των οποίων τη δικαιοδοσία διεκδικεί μονομερώς.
Επιμένει στην τουρκική γραμμή για το Κυπριακό
Αναφερόμενος στην Κύπρο, ο Γκιουλέρ επανέλαβε τις θέσεις της Άγκυρας περί κυριαρχικής ισότητας και ισότιμου διεθνούς καθεστώτος των Τουρκοκυπρίων, οι οποίες βρίσκονται στον πυρήνα της τουρκικής επιδίωξης για λύση δύο κρατών.
Χρησιμοποίησε εκ νέου τον όρο «Ελληνοκυπριακή Διοίκηση» για την Κυπριακή Δημοκρατία, κατηγορώντας τη Λευκωσία ότι επιχειρεί να ενισχύσει την επιρροή της μέσω εξωτερικής υποστήριξης.
Διεμήνυσε, μάλιστα, ότι η Τουρκία «δεν επιτρέπει τετελεσμένα», επικαλούμενος τα εγγυητικά δικαιώματα και τις λεγόμενες ιστορικές ευθύνες της χώρας του.
Οι αναφορές αυτές επιβεβαιώνονται τόσο από ελληνικά και κυπριακά μέσα ενημέρωσης όσο και από το τουρκικό δημοσίευμα της Aksiyon για την παρουσίαση του προϋπολογισμού του υπουργείου Άμυνας για το 2027.
Το ιστορικό των προκλητικών δηλώσεων του Γιασάρ Γκιουλέρ
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τούρκος υπουργός Άμυνας συνδυάζει τη ρητορική περί ειρηνικής συνύπαρξης με προειδοποιήσεις στρατιωτικού χαρακτήρα και επαναφορά των τουρκικών διεκδικήσεων.
Από την ανάληψη των υπουργικών του καθηκόντων το 2023, ο Γκιουλέρ έχει επανειλημμένως προβεί σε ανάλογες τοποθετήσεις.
16 Νοεμβρίου 2023 – Αμετακίνητος στη «Γαλάζια Πατρίδα»
Λίγες εβδομάδες πριν από την υπογραφή της Διακήρυξης των Αθηνών, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας δήλωνε ότι η αποφασιστικότητα της χώρας του να προστατεύσει τα συμφέροντά της στη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα» ήταν απόλυτη. Παράλληλα, υποστήριζε ότι η επιδίωξη ειρηνικών σχέσεων με την Ελλάδα δεν συνεπαγόταν υποχώρηση από τις τουρκικές διεκδικήσεις.
27 Νοεμβρίου 2024 – Στο στόχαστρο τα ελληνικά νησιά
Κατά τη συζήτηση του αμυντικού προϋπολογισμού για το 2025 στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, ο Γκιουλέρ χαρακτήρισε παράνομες τις ελληνικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, επανέφερε το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου και αναφέρθηκε στην αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Αλεξανδρούπολη, την οποία η Άγκυρα παρακολουθεί στενά.
9 Ιανουαρίου 2025 – «Δεν θα συμβιβαστούμε ποτέ»
Παρακολουθώντας την αεροναυτική άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα» από την τουρκική φρεγάτα Salihreis, ο Γκιουλέρ διαμήνυσε ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να συμβιβαστεί όσον αφορά το συγκεκριμένο δόγμα.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η οριστική λύση του Κυπριακού πρέπει να βασίζεται στην ύπαρξη δύο χωριστών κρατών και δύο λαών, απορρίπτοντας ουσιαστικά το συμφωνημένο πλαίσιο επίλυσης του Κυπριακού υπό τον ΟΗΕ.
11 Δεκεμβρίου 2025 – Προειδοποιήσεις για μονομερή τετελεσμένα
Μιλώντας στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, επανέλαβε ότι η Άγκυρα δεν θα ανεχθεί ενέργειες στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο που θεωρεί αντίθετες προς τα συμφέροντά της, επικαλούμενος εκ νέου τη «Γαλάζια Πατρίδα».
7 Μαρτίου 2026 – Αντίδραση στην ελληνική στρατιωτική ενίσχυση της Κύπρου
Με αφορμή την ανάπτυξη ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο, ο Γκιουλέρ επανέλαβε ότι η Τουρκία δεν θα αποδεχθεί μονομερείς κινήσεις στο Αιγαίο.
Επικαλέστηκε τις επιχειρησιακές δυνατότητες του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να επιχειρεί σε ένα ευρύ γεωγραφικό τόξο από τη Μεσόγειο μέχρι τη Βαλτική, ενώ αναφέρθηκε στα δόγματα της «Γαλάζιας», της «Ουράνιας» και της «Κυβερνοπατρίδας».
27 Μαΐου 2026 – Απειλές από την Αδριανούπολη
Κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε στρατόπεδο στην Αδριανούπολη, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας επανέφερε τις αιτιάσεις περί στρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών και προειδοποίησε ότι η Τουρκία δεν θα παραμείνει αδιάφορη απέναντι σε εξελίξεις που θεωρεί αντίθετες προς τα συμφέροντά της.
Επικαλέστηκε, μάλιστα, την επιχειρησιακή ετοιμότητα και τις δυνατότητες των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε απειλής.
27 Οκτωβρίου 2026 – Προειδοποιήσεις λίγες ημέρες πριν από την επανέναρξη των ερευνών για το καλώδιο
Μόλις τρεις εβδομάδες πριν από τις σημερινές δηλώσεις του, ο Γκιουλέρ είχε απευθύνει νέο μήνυμα προς Ελλάδα και Κύπρο, αποκλείοντας οποιαδήποτε τουρκική υποχώρηση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Είχε επίσης προειδοποιήσει για αποφασιστική αντίδραση της Τουρκίας απέναντι σε ενέργειες που η ίδια θεωρεί αντίθετες προς τα συμφέροντά της, ενώ είχε επαναφέρει τις αξιώσεις περί κυριαρχικής ισότητας των Τουρκοκυπρίων.
Από τη ρητορική στην καταγραφή επιχειρησιακών ενεργειών
Η ποιοτική διαφορά των δηλώσεων της 18ης Νοεμβρίου 2026 σε σχέση με προηγούμενες τοποθετήσεις του Γιασάρ Γκιουλέρ είναι ότι ο Τούρκος υπουργός δεν περιορίστηκε στην επανάληψη των γνωστών διεκδικήσεων της Άγκυρας, αλλά παρουσίασε συγκεκριμένο αριθμό επιχειρησιακών παρεμβάσεων σε πλοία.
Τα 45 περιστατικά που αποτελούν στην ουσία παρανομίες της Τουρκίας αφορούν την έμπρακτη αμφισβήτηση της θαλάσσιας δικαιοδοσίας στην περιοχή, ιδιαίτερα μετά τις εξελίξεις με το ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo και τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία.
Υπενθυμίζεται ότι η ελληνική κυβέρνηση, διά του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, έχει υποστηρίξει ότι η αδειοδότηση των ερευνών για το Great Sea Interconnector πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά από τις ελληνικές και κυπριακές αρχές, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς περί αναγνώρισης τουρκικής αρμοδιότητας.
Ο Γκιουλέρ, πάντως, δεν παρουσίασε αναλυτικό κατάλογο των 45 περιστατικών, ώστε να είναι γνωστά τα εμπλεκόμενα πλοία, οι ακριβείς συντεταγμένες, η φύση των τουρκικών ενεργειών και οι αντιδράσεις που αυτές προκάλεσαν.
GEOPOLITICO
Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος: Με λάθος αποφάσεις η Ευρώπη δεν μπορεί να φέρει την ειρήνη στην Ουκρανία
Την απόφαση των Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο στις 13 Νοεμβρίου 2026 σχετικά με τη σύνθεση της ευρωπαϊκής διαπραγματευτικής ομάδας για το Ουκρανικό επικρίνει σε άρθρο του ο πρέσβης επί τιμή Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος. Αμφισβητεί τη διπλωματική αξιοπιστία κυβερνήσεων που έχουν υιοθετήσει σκληρή στάση απέναντι στη Ρωσία και εκτιμά ότι η συμμετοχή τους δεν δημιουργεί τις προϋποθέσεις ουσιαστικής διαμεσολάβησης. Αντιπροτείνει την αξιοποίηση προσωπικοτήτων και έμπειρων διπλωματών με διεθνές κύρος και ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με τη Μόσχα, το Κίεβο και την Ουάσιγκτον, υπογραμμίζοντας ότι η επίτευξη βιώσιμης ειρήνης απαιτεί ρεαλισμό και διάθεση συμβιβασμού.
Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΤΙΣ ΕΙΡΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ.ΜΕ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΜΒΑΛΛΕΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΤΕΥΞΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ
Γράφει ο Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος
Ο πόλεμος στην Ουκρανία εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες απειλές για την ευρωπαική ασφάλεια αλλά και την οικονομία της.Παρά τις διπλωματικές προσπάθειες και πρωτοβουλίες για την εξεύρεση λύσης,ειρηνευτική συμφωνία δεν έχει ακόμα επιτευχθεί.Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος και με ποιους όρους θα εκπροσωπήσει την Ευρώπη στις διαπραγματεύσεις.
Στις 13 Νοεμβρίου 2026 στο Δουβλινο oι Ευρωπαίοι «ηγέτες» κατέληξαν σε μια συγκεκριμένη απόφαση.Αντί να ορίσουν έναν και μοναδικό εκπρόσωπο,όπως είχε συζητηθεί αρχικά με το όνομα του Προέδρου του Ευρωπαικού Συμβουλίου ,Αντόνιο Κόστα,αποφάσισαν η ευρωπαική ομάδα διαπραγμάτευσης να αποτελείται από τα θεσμικά οργανα της Ε.Ε και από την Συμμαχία των Προθύμων δηλαδη Γαλλία,Γερμανία,Ιταλία,Πολωνία και Ηνωμένο Βασίλειο που δεν είναι μέλος της ΕΕ.
Η απόφαση αυτή εξασφαλίζει ευρύτερη ευρωπαική εκπροσώπηση ,ωστόσο δεν απαντά σε ένα ουσιαστικό ζήτημα .Διαθέτουν όλοι οι συμμετέχοντες την απαραίτητη διπλωματική αξιοπιστία για να συμβάλλουν στην προσέγγιση των αντιμαχομένων πλευρών?
Η συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου αλλά η γενικότερη πολιτική στάση των κυβερνήσεων ,πλήν Ιταλίας,που τήρησαν σκληρή στάση απέναντι στην Ρωσία δημιουργούν ευλόγους προβληματισμούς ως προς την δυνατότητα άσκησης ουσιαστικής διαμεσολάβησης .Επίσης δεν πρόκειται η Μόσχα να δεχθεί παρόμοια σύνθεση εφόσον οι ηγεσίες δεν αλλάξουν.
Συνεπώς θα πρέπει να εξεταστεί σοβαρά η συμμετοχή προσωπικοτήτων ,διπλωματών, και πρώην αξιωματούχων που διατήρησαν μια ουδέτερη και ισορροπημένη στάση κατά την διάρκεια του πολέμου.Πρόσωπα με διεθνές κύρος,εμπειρία και δυνατότητα επικοινωνίας τόσο με την Μόσχα,το Κίεβο οσον και με την Ουάσιγκτων.
Η επίτευξης της ειρήνης απαιτεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας,ρεαλισμό και διάθεση συμβιβασμού.Η Ευρώπη δικαιούται και πρέπει να έχει λόγο στις αποφάσεις που αφορούν την ασφάλεια και την οικονομία της.Ομως η πραγματική της δύναμη δεν θα μετρηθεί από τον αριθμό των εκπροσώπων της στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων αλλά από την ειλικρινή της διάθεση να συμβάλλει στην επίτευξη μιάς βιώσιμης ειρήνης.
Για αυτούς τους λόγους η απόφαση της 13ης Νοεμβρίου της Ευρωπαικής Ενωσης είναι,οπως πολλες άλλες,λανθασμένη και επιβάλλεται να αλλάξει.
GEOPOLITICO
Ο θρίαμβος του Ολυμπιακού στην Κύπρο άνοιξε τη συζήτηση Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη
Η ιστορική νίκη του Ολυμπιακού στη Λεμεσό, το σχόλιο του Έλληνα πρωθυπουργού για το γούρι του Κύπριου προέδρου και η αναφορά στην κόκκινη γραβάτα.
Ένα ιδιαίτερο στιγμιότυπο καταγράφηκε κατά τη συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026, λίγο πριν από την έναρξη της 4ης Διακυβερνητικής Συνόδου Ελλάδας και Κύπρου στο Προεδρικό Μέγαρο.
Πριν η συζήτηση των δύο ηγετών περάσει στην επίσημη ατζέντα της Συνόδου, ο Έλληνας πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη συγκλονιστική αναμέτρηση του Ολυμπιακού Πειραιώς με τη Μακάμπι Τελ Αβίβ για τη EuroLeague, η οποία πραγματοποιήθηκε το προηγούμενο βράδυ στη Λεμεσό, παρουσία του Νίκου Χριστοδουλίδη.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με χιουμοριστική διάθεση, απέδωσε στον Κύπριο πρόεδρο μέρος της επιτυχίας της ελληνικής ομάδας, σχολιάζοντας ότι η παρουσία του στο γήπεδο έφερε γούρι στον Ολυμπιακό.
«Χθες νομίζω έγινε το ματς ίσως της δεκαετίας της Ευρωλίγκας και ήσουν παρών», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Έλληνας πρωθυπουργός.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης είχε, μάλιστα, γίνει αντικείμενο σχολιασμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την αυθόρμητη αντίδρασή του στο εντυπωσιακό τρίποντο του Σάσα Βεζένκοφ από το κέντρο του γηπέδου, με το οποίο ο Ολυμπιακός έστειλε την αναμέτρηση στην παράταση. Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας είχε πιάσει το κεφάλι του, αναφωνώντας «Παναγία μου!».
Η ελληνική ομάδα επικράτησε τελικά με 97-95, χάρη στο νικητήριο τρίποντο του Κόρι Τζόζεφ στην εκπνοή της παράτασης.
Η κόκκινη γραβάτα και το μήνυμα Μητσοτάκη
Ο Έλληνας πρωθυπουργός σχολίασε επίσης την ενδυματολογική επιλογή του Νίκου Χριστοδουλίδη, ο οποίος φορούσε κόκκινη γραβάτα, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Είμαστε ενδυματολογικά εναρμονισμένοι σήμερα».
Παράλληλα, αντλώντας ένα ευρύτερο μήνυμα από τη δραματική εξέλιξη της αναμέτρησης, υπογράμμισε ότι το παιχνίδι υπενθύμισε πως δεν πρέπει κανείς να λέει ποτέ «ποτέ» μέχρι το τελευταίο σφύριγμα του διαιτητή.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ολοκλήρωσε την αναφορά του ευχαριστώντας τον Νίκο Χριστοδουλίδη για την ευγενική φιλοξενία, όπως είπε, στην «αγαπημένη μας Κύπρο».
Ο μπασκετικός διάλογος αποτέλεσε μια στιγμή χαλαρότητας πριν από τις επίσημες εργασίες της 4ης Διακυβερνητικής Συνόδου, αναδεικνύοντας και την ιδιαίτερη θέση που κατέχει ο ελληνικός αθλητισμός στη Μεγαλόνησο.
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
GEOPOLITICO1 εβδομάδα πρινΤι αναφέρει η διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία: «Δεν εμπλεκόμαστε στις διαφορές σας με την Ελλάδα»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΠροσχέδιο Νόμου, για “ΑΟΖ και 12 μίλια” των ακαδημαϊκών χαρτών: ΟΗΕ-Σεβίλλης