Σε μια νέα και επικίνδυνη φάση εισέρχεται η σύγκρουση στην Αραβική Χερσόνησο, μετά τις διαδοχικές επιθέσεις των Χούθι στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ. Οι ανθρώπινες απώλειες, οι εκατοντάδες τραυματίες και η απειλή κατά μιας από τις σημαντικότερες αεροπορικές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας προκαλούν διεθνή κινητοποίηση. Ιδιαίτερο γεωπολιτικό ενδιαφέρον αποκτά η κοινή παρέμβαση της Τουρκίας, του Πακιστάν, της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας, καθώς η Άγκυρα ενισχύει τη θέση της στις περιφερειακές διαβουλεύσεις για την ασφάλεια.

Δύο επιθέσεις, δεκάδες νεκροί και τραυματίες

Το διεθνές αεροδρόμιο King Khalid του Ριάντ βρέθηκε στο επίκεντρο διαδοχικών επιθέσεων το Σαββατοκύριακο 10–11 Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με την τελευταία διαθέσιμη καταμέτρηση που μετέδωσε το Reuters, η επίθεση του Σαββάτου στοίχισε τη ζωή σε 13 ανθρώπους και προκάλεσε 309 τραυματισμούς.

Μία ημέρα αργότερα ακολούθησε νέα επίθεση στο αεροδρόμιο. Σύμφωνα με το Associated Press, σκοτώθηκε ένας Πακιστανός υπήκοος και τραυματίστηκαν έντεκα άνθρωποι.

Οι Χούθι ανέλαβαν την ευθύνη για τις επιθέσεις, ενώ οι σαουδαραβικές αρχές ανακοίνωσαν κινητοποίηση των συστημάτων αεράμυνας.

Η επιλογή του στόχου έχει ιδιαίτερη σημασία. Δεν πρόκειται για απομονωμένη στρατιωτική εγκατάσταση, αλλά για έναν διεθνή αερολιμένα που εξυπηρετεί την πρωτεύουσα της Σαουδικής Αραβίας.

Οι επιθέσεις επηρεάζουν την ασφάλεια των πολιτικών αερομεταφορών και αναδεικνύουν την ευπάθεια στρατηγικών υποδομών ακόμη και σε χώρες με σημαντικές αμυντικές δαπάνες.

Η κοινή δήλωση των τεσσάρων χωρών

Στις 11 Οκτωβρίου, η Τουρκία, η Αίγυπτος, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση, μέσω του σχήματος R4, καταδικάζοντας τις επιθέσεις των Χούθι.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε και στην επίσημη ιστοσελίδα του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών.

Οι τέσσερις χώρες χαρακτήρισαν τις επιθέσεις παραβίαση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Σαουδικής Αραβίας, καθώς και σοβαρή απειλή για την περιφερειακή σταθερότητα.

Παράλληλα, επαναβεβαίωσαν την υποστήριξή τους στα νόμιμα μέτρα που μπορεί να λάβει το Ριάντ για την προστασία της ασφάλειάς του, σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και το διεθνές δίκαιο.

Ζήτησαν επίσης την άμεση και άνευ όρων παύση των επιθέσεων.

Η στρατηγική σημασία της τουρκικής συμμετοχής

Για την Άγκυρα, η κρίση δημιουργεί ένα ακόμη πεδίο διπλωματικής και αμυντικής δραστηριότητας.

Η Τουρκία διαθέτει ανεπτυγμένη αμυντική βιομηχανία, τεχνογνωσία σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και σημαντική εμπειρία σε στρατιωτικές επιχειρήσεις εκτός συνόρων. Η συμμετοχή της σε πρωτοβουλίες περιφερειακής ασφάλειας της επιτρέπει να διευρύνει την επιρροή της πέρα από το ΝΑΤΟ, τον Καύκασο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με το Reuters, η συνεργασία της Τουρκίας με το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία έχει ενισχυθεί μέσω αμυντικών συνεννοήσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στις δυνατότητες υποστήριξης και στην αντιμετώπιση απειλών κατά κρίσιμων εγκαταστάσεων.

Παρ’ όλα αυτά, η διπλωματική υποστήριξη προς το Ριάντ δεν πρέπει να συγχέεται με απόφαση άμεσης τουρκικής στρατιωτικής επέμβασης στην Υεμένη.

Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν έχει διευκρινίσει ότι η Τουρκία δεν σχεδιάζει επιθετικές επιχειρήσεις ή αποστολή στρατευμάτων, αλλά επικεντρώνεται στην αμυντική και τεχνική υποστήριξη.

Αυτή η διάκριση είναι καθοριστική για την αξιολόγηση των πραγματικών προθέσεων της Άγκυρας.

Το Πακιστάν, η Αίγυπτος και οι νέες ισορροπίες

Η παρουσία του Πακιστάν στο συγκεκριμένο σχήμα παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον.

Το Ισλαμαμπάντ διατηρεί παραδοσιακά στενές στρατιωτικές σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσει πολυεπίπεδη αμυντική συνεργασία με την Τουρκία.

Η σύγκλιση των τριών χωρών ενδέχεται να διευκολύνει την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, την αμυντική εκπαίδευση και τη συνεργασία σε συστήματα επιτήρησης και προστασίας κρίσιμων υποδομών.

Η Αίγυπτος, από την άλλη πλευρά, διαθέτει άμεσο στρατηγικό ενδιαφέρον για τη σταθερότητα της Ερυθράς Θάλασσας και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας προς τη Διώρυγα του Σουέζ.

Η συμμετοχή της στον μηχανισμό των τεσσάρων χωρών αντανακλά τη σημασία που αποδίδει το Κάιρο στην αποτροπή μιας ευρύτερης αποσταθεροποίησης στην περιοχή.

Η κοινή ανακοίνωση δεν αποδεικνύει τη συγκρότηση νέας στρατιωτικής συμμαχίας με ενιαία διοίκηση. Αποτελεί, ωστόσο, σαφή ένδειξη διπλωματικής συνεννόησης απέναντι σε μια κοινή απειλή.

Οι Χούθι και η περιφερειακή αντιπαράθεση με το Ιράν

Οι Χούθι διατηρούν μακροχρόνια υποστήριξη από το Ιράν, γεγονός που προσδίδει στις επιθέσεις ευρύτερη γεωπολιτική σημασία.

Οι επιχειρήσεις τους δεν επηρεάζουν μόνο τη σύγκρουση στο εσωτερικό της Υεμένης. Επεκτείνουν την πίεση σε κράτη της Αραβικής Χερσονήσου και σε υποδομές που συνδέονται με τις παγκόσμιες μεταφορές και τις εμπορικές ροές.

Η στοχοποίηση πολιτικών αεροδρομίων συνιστά ιδιαίτερα σοβαρή κλιμάκωση, καθώς δημιουργεί άμεσους κινδύνους για αμάχους και για τη διεθνή αεροπορική κυκλοφορία.

Ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για την Υεμένη, Χανς Γκρούντμπεργκ, προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις σε πολιτικά αεροδρόμια απειλούν την περιφερειακή ασφάλεια και δυσχεραίνουν τις προσπάθειες ειρήνευσης.

Τι σημαίνουν οι εξελίξεις για την Ελλάδα

Η ενίσχυση του τουρκικού ρόλου στις περιφερειακές διεργασίες ασφαλείας αποτελεί ζήτημα που χρειάζεται συστηματική παρακολούθηση και από την Αθήνα, η οποία σημειωτέον, έχει στείλει μια πυροβολαρχία Patriot στη Σαουδική Αραβία, με σημαντικές επιτυχίες αναχαίτισης ιρανικών πυραύλων.

Η Τουρκία επιδιώκει να συνδυάζει τη διπλωματική της παρουσία με την αμυντική συνεργασία, τις εξαγωγές στρατιωτικού εξοπλισμού και τη συμμετοχή της σε σχήματα πολυμερούς συνεννόησης.

Η προσέγγιση αυτή μπορεί να ενισχύσει τις επαφές της με κράτη που έχουν ιδιαίτερη γεωπολιτική και οικονομική βαρύτητα.

Για την Ελλάδα, η κατανόηση αυτών των δικτύων είναι σημαντική τόσο για την εξωτερική πολιτική όσο και για τον σχεδιασμό αμυντικών συνεργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η κοινή παρέμβαση των τεσσάρων χωρών θα περιοριστεί στο επίπεδο των διπλωματικών δηλώσεων ή θα συνοδευτεί από συγκεκριμένες πρωτοβουλίες αεράμυνας, τεχνικής υποστήριξης και στρατιωτικού συντονισμού.

Το κρίσιμο ζήτημα για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου δεν είναι μόνο εάν θα πραγματοποιηθεί η πόντιση του καλωδίου, αλλά υπό ποιες προϋποθέσεις θα προχωρήσει και τι θα σημαίνουν αυτές για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Αυτή ήταν μία από τις κεντρικές επισημάνσεις του Σάββα Καλεντερίδη στη συνέντευξή του στον Νίκο Παπαδάτο για το Diplomatic Front.

Ο γεωστρατηγικός αναλυτής και πρώην αξιωματικός της ΕΥΠ εκτίμησε ότι οι εξελίξεις παραπέμπουν σε αναζήτηση μιας διευθέτησης, η οποία θα παρουσιαστεί με όρους όπως «ενημέρωση», «συντονισμός» ή «γνωστοποίηση». Υποστήριξε, ωστόσο, ότι πίσω από την επιλογή των λέξεων βρίσκεται το ουσιαστικό ερώτημα: εάν η διαδικασία θα ικανοποιεί τουρκικές αξιώσεις.

«Θα στρωθεί και θα στρωθεί με όρους που φαίνεται ότι ικανοποιούν την Τουρκία», ανέφερε, διατυπώνοντας τη δική του εκτίμηση για την πορεία του έργου.

Στην ίδια συνέντευξη άνοιξε τη συζήτηση για το Αιγαίο, την ΑΟΖ, τις συνέπειες των Ιμίων, τη συνεργασία με το Ισραήλ, τη Συμφωνία των Πρεσπών και τον ρόλο των υπηρεσιών πληροφοριών.

«Ήρεμα νερά», αλλά όχι ισόρροπες κινήσεις

Αναφερόμενος στη Διακήρυξη των Αθηνών και στην περίοδο αποκλιμάκωσης, ο Σάββας Καλεντερίδης αναγνώρισε ότι υπήρξαν συμφωνίες στο πλαίσιο της θετικής ατζέντας και οικονομικά οφέλη από την αύξηση των Τούρκων επισκεπτών στα ελληνικά νησιά.

Επέμεινε, όμως, ότι οι κινήσεις αποφυγής της έντασης δεν είχαν, κατά την άποψή του, το ίδιο βάρος για τις δύο πλευρές. Άλλο η Ελλάδα να περιορίζει δραστηριότητες στον χώρο της και άλλο η Τουρκία να αποφεύγει παραβιάσεις, ήταν το σκεπτικό του.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η τουριστική ενίσχυση χρειάζεται στρατηγική προσοχή, ώστε να μη μετατραπεί σε οικονομική εξάρτηση των νησιών από την απέναντι ακτή.

Κατά την ανάλυσή του, ο ελληνικός θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός και οι κινήσεις για τα θαλάσσια πάρκα ανέδειξαν εκ νέου τη σύγκρουση ανάμεσα στην άσκηση ελληνικών δικαιωμάτων και στις τουρκικές διεκδικήσεις. Περιέγραψε, μάλιστα, επιστροφή των τουρκικών πρακτικών στις «εργοστασιακές ρυθμίσεις», μέσω ασκήσεων, δεσμεύσεων περιοχών και αντιδράσεων στις ελληνικές πρωτοβουλίες.

ΑΟΖ και «γκρίζες ζώνες»: Το βάρος της ελληνικής αδράνειας

Ο Σάββας Καλεντερίδης επέκρινε την ελληνική στάση στο ζήτημα της ΑΟΖ, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα απέφυγε να προχωρήσει σε ανακήρυξη και σε οριοθέτηση με την Κυπριακή Δημοκρατία.

Έφερε ως παράδειγμα την κυπριακή πολιτική, με τη διαδοχή ανακήρυξης και οριοθέτησης, και τόνισε ότι η Ελλάδα χρειάζεται μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων της.

«Το παράλογο γίνεται λογικό στο Αιγαίο και εμείς χάνουμε το δίκιο μας», είπε χαρακτηριστικά, συνδέοντας τη διεύρυνση των τουρκικών απαιτήσεων με την ελληνική υποχωρητικότητα και την απουσία συνεκτικού εθνικού σχεδίου.

Για τις «γκρίζες ζώνες», εξήγησε ότι η τουρκική επιχειρηματολογία στηρίζεται στην αμφισβήτηση της κυριαρχίας νησιών και βραχονησίδων που δεν κατονομάζονται ρητά στις σχετικές συνθήκες. Αναφέρθηκε σε τουρκική μελέτη για 152 νησιά και βραχονησίδες, αποδίδοντας στην κρίση των Ιμίων καθοριστικό ρόλο στη δημόσια προβολή αυτής της θεωρίας.

Υποστήριξε ακόμη ότι οι πραγματικές συνθήκες υπό τις οποίες κλιμακώθηκε η κρίση δεν έχουν αποκαλυφθεί πλήρως και χαρακτήρισε σχεδιασμένη τη χρονική στιγμή της εκδήλωσής της.

Γιατί αντιδρά η Τουρκία στα θαλάσσια πάρκα

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Κίναρο και στα Λέβηθα, συνδέοντας την τουρκική αντίδραση στο θαλάσσιο πάρκο του Νοτίου Αιγαίου με την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας από την Άγκυρα.

Σύμφωνα με την ερμηνεία του, η επιτήρηση ενός πάρκου με μέσα του Λιμενικού, ραντάρ και μη επανδρωμένα αεροσκάφη καθιστά ορατή την άσκηση ελληνικής κυριαρχίας. Αυτό, υποστήριξε, εξηγεί την τουρκική αντίδραση: η Άγκυρα επιχειρεί να εμποδίσει την έμπρακτη παρουσία της Ελλάδας σε περιοχές που εντάσσει στη δική της θεωρία περί «γκρίζων ζωνών».

Καλήν και καλώδιο: Εκτίμηση για πολιτικό μήνυμα

Ερωτηθείς για την επίσκεψη του Ιμπραήμ Καλήν, ο Σάββας Καλεντερίδης ξεκαθάρισε ότι δεν γνωρίζει ποιον συνάντησε στο Μέγαρο Μαξίμου ούτε διαθέτει πληροφόρηση για το περιεχόμενο των συζητήσεων.

Εξήγησε, πάντως, ότι η τουρκική υπηρεσία πληροφοριών έχει ευρύτερο ρόλο στην εξωτερική πολιτική της χώρας και ότι ο Καλήν αποτελεί στενό συνεργάτη του Ερντογάν. Με αυτά τα δεδομένα, εκτίμησε ότι η επίσκεψη πιθανόν αφορούσε ζητήματα πέρα από τη συνεργασία των υπηρεσιών πληροφοριών, με κυριότερο το καλώδιο.

Ως προς τη διαδικασία των εργασιών, υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά θα έπρεπε να περιοριστεί στην έκδοση NAVTEX, στην οποία περιλαμβάνονται οι συντεταγμένες, ο χρόνος και το είδος των εργασιών. Αντίθετα, παρουσίασε τις πρόσθετες γραπτές γνωστοποιήσεις και την αναμονή τουρκικής απάντησης ως διαδικασία που μπορεί να επιτρέψει στην Άγκυρα να εμφανιστεί ότι παρέχει άδεια.

Συνέδεσε την εκτίμησή του με την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή της Κάσου τον Ιούλιο του 2024, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία χρησιμοποίησε τη στρατιωτική πίεση για να επιβάλει τους στόχους της.

Η Ελλάδα χρειάζεται επανακαθορισμό στρατηγικής

Η κριτική του δεν περιορίστηκε στα ελληνοτουρκικά. Αναφέρθηκε στις εκκρεμότητες με την Αλβανία και στις πιέσεις που, κατά την άποψή του, δέχεται η χώρα από το περιφερειακό της περιβάλλον.

«Η Ελλάδα πρέπει να επανακαθορίσει την ύπαρξή της στο διεθνές σύστημα», τόνισε.

Εκτίμησε ότι η γεωγραφική θέση της Τουρκίας τής προσφέρει ιδιαίτερη χρησιμότητα για τις μεγάλες δυτικές δυνάμεις στον Εύξεινο Πόντο, στον Καύκασο και στη Μέση Ανατολή. Για την Ελλάδα ανέδειξε τη σημασία της Σούδας, της Αλεξανδρούπολης και των ενεργειακών υποδομών, επιμένοντας στην ανάγκη καλύτερης διαπραγμάτευσης των ελληνικών πλεονεκτημάτων.

Ως μέσα ενίσχυσης της ελληνικής θέσης πρότεινε την ενεργοποίηση της ελληνοαμερικανικής κοινότητας και μια ευφυέστερη διπλωματία.

Συνεργασία με το Ισραήλ με βάση την κοινή απειλή

Στο ζήτημα του Ισραήλ, ο Σάββας Καλεντερίδης καταδίκασε τη βάρβαρη τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς, ενώ άσκησε σκληρή κριτική στην ισραηλινή αντίδραση και στους εποικισμούς στη Δυτική Όχθη.

Διατύπωσε επίσης εκτιμήσεις για πιθανές μελλοντικές εδαφικές επιδιώξεις του Ισραήλ, συνδέοντάς τες με την αναζήτηση στρατηγικού βάθους.

Για την Ελλάδα και την Κύπρο, υποστήριξε ότι η συνεργασία με το Ισραήλ πρέπει να υπηρετεί την ενίσχυση της άμυνας και την αντιμετώπιση της κοινής τουρκικής απειλής, χωρίς να συνεπάγεται αποδοχή κάθε ισραηλινής ενέργειας. Επισήμανε, παράλληλα, τη θέση υπέρ της λύσης δύο κρατών στο Παλαιστινιακό.

Πρέσπες, Ορθοδοξία και υπηρεσίες πληροφοριών

Σχολιάζοντας τις αναφορές της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε «μακεδονικό πολιτισμό», ο αναλυτής υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη διατύπωση δεν προβλέπεται στη Συμφωνία των Πρεσπών, αλλά αποτελεί, κατά την ερμηνεία του, προέκταση των όρων που έγιναν αποδεκτοί. Εξέφρασε την ανησυχία ότι δημιουργούνται προϋποθέσεις για μελλοντική προβολή μειονοτικού ζητήματος στην Ελλάδα.

Για τις σχέσεις με τη Ρωσία, έθεσε ως προτεραιότητα την προστασία του Οικουμενικού Πατριαρχείου και των πρεσβυγενών ελληνορθόδοξων Πατριαρχείων από εξωτερικές επιδιώξεις ελέγχου. Ταυτόχρονα, τόνισε ότι αυτά δεν πρέπει να μετατρέπονται σε εργαλεία των γεωπολιτικών αντιπάλων της Μόσχας.

Κλείνοντας, αναφέρθηκε στην ΕΥΠ και υπογράμμισε ότι οι επιτυχίες των υπηρεσιών πληροφοριών συνήθως παραμένουν μυστικές για την προστασία πηγών και επιχειρήσεων. Εκτίμησε ότι η ελληνική υπηρεσία διαθέτει υψηλό επίπεδο στεγανότητας και σημαντικές επιχειρησιακές δυνατότητες, προσθέτοντας ότι το εύρος της αποστολής της καθορίζεται τελικά από την πολιτική ηγεσία.

Της Φανούλας Αργυρού

Ακόμα μια μαύρη επέτειος 66 αδικοχαμένων ανθρώπων πάνω από το Καστελόριζο, οι οποίοι δολοφονήθηκαν με την έκρηξη βόμβας που είχε τοποθετηθεί στο αεροπλάνο των Βρετανικών Ευρωπαϊκών Αερογραμμών, το οποίο εκτελούσε πτήση CY 284 των Κυπριακών Αερογραμμών από Αθήνα προς Λευκωσία.

Από το 2010 ξεκινήσαμε (η γράφουσα) με τον Μιχάλη Θωμαΐδη, γιο δολοφονημένου επιβάτη, την έρευνα για τα αίτια της καταστροφής του Κομήτη 4B G-ARCO των Βρετανικών Ευρωπαϊκών Αερογραμμών. Ήταν με την παρότρυνση του Μ. Θωμαΐδη που ξεκίνησα την έρευνά μου στο Βρετανικό Εθνικό Αρχείο. Την οποία δημοσιεύσαμε για πρώτη φορά στην ομογενειακή εφημερίδα «Ελευθερία» στο Λονδίνο το 2011.

Η πρώτη δημοσίευση έγινε μετά από 44 χρόνια, στις 30 Ιουνίου 2011, και η δεύτερη στις 7 Ιουλίου 2011. «Η πρώτη ανατίναξη πολιτικού αεροπλάνου στην Ευρώπη στην πρόσφατη ιστορία»

http://www.eleftheria.co.uk/pdf/912016142935ELEFTHERIA30062011.pdf (Φανούλας Αργυρού και Μιχάλη Θωμαΐδη).

http://www.eleftheria.co.uk/pdf/92201611634ELEFTHERIA07072011.pdf

Ακολούθησε η γνωριμία μας με τον συγγραφέα Simon Hepworth μέσω του Μιχάλη Θωμαΐδη (αδελφού της Μαρίας Θωμαΐδη), στον οποίο γνωστοποίησα όλα τα έγγραφα που υπήρχαν στο Βρετανικό Αρχείο στο Kew του Λονδίνου. Για να συνεχίσουμε μια στενή συνεργασία στο Βρετανικό Εθνικό Αρχείο, με αποτέλεσμα το πολύτομο πρώτο βιβλίο του, Bealine Charlie Oscar – The Mystery of flight CY284.

Το οποίο κυκλοφόρησε το 2018 και κάναμε την παρουσίασή του στη Λεμεσό, στις 11 Οκτωβρίου 2018. Η παρουσίαση διοργανώθηκε από το ΚΥΚΕΜ (Κυπριακό Κέντρο Μελετών) και το Ίδρυμα Μελέτης και Έρευνας Synergy Foundation. Ομιλητές ήταν ο κ. Χρήστος Ιακώβου, Διευθυντής του ΚΥΚΕΜ, και η γράφουσα, με αντιφώνηση του συγγραφέα Simon Hepworth.

Ακόμα ένα βιβλίο

Εντός του 2026 ο συγγραφέας Simon Hepworth εξέδωσε ακόμα ένα βιβλίο, με περισσότερες πληροφορίες για την τραγωδία, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «MURDER IN HIGH PLACES? – THE SECRET INVESTIGATION INTO THE BOMBING OF FLIGHT CY 284».

Το βιβλίο εκδόθηκε στο Λονδίνο από το “Aviation Books Limited.

Από το 2010- 2011 τα έγγραφα μάς είχαν καθοδηγήσει στο συμπέρασμα για πολιτικό κριτήριο στην ανατίναξη του αεροπλάνου. Όπως και οι εφημερίδες στο Λονδίνο και ότι η εγκληματική πράξη στόχευε τη δολοφονία του Στρατηγού Γεώργιου Γρίβα Διγενή.

12 αντίγραφα του Πορίσματος των ανακριτών για τα αίτια εστάλησαν στην Κύπρο.

Και όμως, καμία Κυπριακή Κυβέρνηση μέχρι σήμερα δεν ασχολήθηκε με τη μαζική δολοφονία 66 αδικοχαμένων ανθρώπων. Διατηρείται μια ένοχη άκρα του τάφου σιγή, μια επαίσχυντη περιφρόνηση για την άνανδρη μαζική δολοφονία 66 ανθρώπων. Παρόλο που οι βρετανικές αρχές είχαν στείλει αντίγραφα του πορίσματος του 1968 στην Κυπριακή Κυβέρνηση όπως και στην Κυβέρνηση της Ελλάδας για τα αίτια. Στο πόρισμα αναφερόταν καθαρά ότι η αιτία ήταν βόμβα.

Οι Βρετανικές Αερογραμμές, κατόπιν πρωτοβουλίας της κας Christine Marlborough θυγατέρας θύματος συμφώνησαν και διευθέτησαν Αναμνηστική Πλάκα για τα 66 θύματα της μαζικής δολοφονίας στο Garden of Remembrance at St George’s Chapel στο αεροδρόμιο Heathrow. Στην οποία γράφτηκαν όλα τα ονόματα των θυμάτων. Τα εγκαίνια έγιναν στις 12 Οκτωβρίου 2022 εν τη παρουσία εκπροσώπου των Βρετανικών Αερογραμμών, συγγενών των θυμάτων, του συγγραφέα Σάιμον Χέπγουέρθ, της γράφουσας, του συγγραφέα Λεωνίδα Λεωνίδου, και άλλων ενδιαφερομένων.

Η εφημερίδα «Αγών»

Πέραν της περιφρόνησης και της ένοχης σιωπής των Κυπριακών Αρχών όλων των Κυπριακών Κυβερνήσεων για τη μαζική εκείνη δολοφονία, υπήρξε και ένα ακατανόητο δημοσίευμα στην τότε εφημερίδα «Αγών» που κυκλοφορούσε, του κ. Νίκου Κόσιη. Η εφημερίδα «Αγών» 14.10.1967, όταν ακόμα μάζευαν πτώματα από τη θάλασσα, εντός 48 ωρών απέκλεισε «το ενδεχόμενο εκρήξεως ή πυρκαγιάς».

«Το μυστικό του δυστυχήματος πιθανόν να μην αποκαλυφθεί – το πήρε στον βυθό το «μαύρο κουτί». Έχουν ήδη αποκλεισθεί τα ενδεχόμενα εκρήξεως και πυρκαγιάς» έγραψε η εφημερίδα!

Πώς και από ποια πηγή είχε εξασφαλίσει τέτοια πληροφορία η εφημερίδα «Αγών»;

Στις 12.11.2023 είχα δημοσιεύσει στη «Σημερινή» ανοικτό κάλεσμα στον κ. Νίκο Κόσιη για εξηγήσεις.

https://simerini.sigmalive.com/media/documents/SHMERINH_15223_12.11.2023.pdf σελίδα 15

Το παρέθεσα και πέρσι στην 58ο μαύρη επέτειο, 12.10.2025.

https://simerini.sigmalive.com/article/2025/10/12/kurie-niko-kosie-argeite-n-apantesete-sta-thumata-kai-tous-suggeneis-tous/

Το παραθέτω για μια ακόμη φορά και σήμερα.

«Προς Νίκο Κόσιη,

Κύριε Κόσιη, πέραν των συμβουλών σας προς την Υπ. Δικαιοσύνης για την αντιμετώπιση των εγκληματικών φατριών του υπόκοσμου σήμερα¸ παραμένετε υπόλογος στην ιστορία και στις 66 αθώες ψυχές της μοιραίας πτήσης CY284, που καταστράφηκε από έκρηξη βόμβας στις 12 Οκτωβρίου 1967, όταν η εφημερίδα σας «Αγών» απέκλεισε εντός 48 ωρών «το ενδεχόμενο εκρήξεως ή πυρκαγιάς».

Οι 66 δολοφονηθέντες «θυσιάστηκαν στο βωμό πολιτικών σκοπιμοτήτων της εποχής». Αυτό δεν το λένε μόνο τα βρετανικά έγγραφα στο Βρετανικό Εθνικό Αρχείο, αλλά το επιβεβαιώνει και η κα Φωτεινή Τομαή στο «Βήμα» από τη θέση της προϊσταμένης της Υπηρεσίας Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του Ελληνικού ΥΠΕΞ. (Άρθρο Δέσποινας Ψύλλου «Φ» 28.10.23 « Μυστήριο 56 χρόνων για τη μοιραία πτήση CY 284»).

Κύριε Κόσιη,

Ποια ήταν η πηγή της εφημερίδας σας « Ο Αγών» για κάτι τέτοιο; Eφόσον ακόμα μάζευαν πτώματα και ούτε οι Βρετανοί εμπειρογνώμονες είχαν ξεκινήσει τις εξονυχιστικές των έρευνες που επιβεβαίωσαν πέραν πάσης αμφιβολίας ότι το αεροπλάνο ανατινάχτηκε από βόμβα στρατιωτικού τύπου;

Η μόνη αρχή που απαρχής είχε αποκλείσει τη βομβιστική ενέργεια περιέργως ήταν το Special Branch της Κυπριακής Δημοκρατίας με επικεφαλής τον Πολύκαρπο Γιωρκάτζη. Και στη συνέχεια η Χουντική Κυβέρνηση στην Αθήνα, η οποία φοβόταν να μην κατηγορηθεί για ανεπαρκή ασφάλεια στο αεροδρόμιο γι΄αυτό ζητούσε από τους Βρετανούς να πουν ψέματα, οτιδήποτε άλλο όπως σύγκρουση με άλλο αεροπλάνο κατά προτίμηση τουρκικό!

Το αναπάντητο ερώτημα για το «κουκούλωμα» της βομβιστικής ενέργειας από τον «Αγών» τέθηκε προ ετών με την παρουσίαση του πρώτου βιβλίου του Simon Hepworth στις 11.10.2018 στη Λεμεσό βλέπε εδώ «Ποιοι και γιατί ανατίναξαν τo αεροπλάνο της πτήσης CY 284 το 1967» –

https://www.sigmalive.com/news/537198/poioi-kai-giati-anatinaksan-to-aeroplano-tis-ptisis-cy-284-to-1967 30.10.2018

«Αγών» 14.10.1967, Birmingham Post Αύγουστος 1968. Κατά τη δημοσιογραφική διάσκεψη με τον εμπειρογνώμονα εκρηκτικών V J Clancey να εξηγεί τον στρατιωτικού τύπου μηχανισμό που ανατίναξε το αεροπλάνο.

Κύριε Κόσιη, έχετε υποχρέωση να απαντήσετε γιατί είχατε και έχετε ευθύνη για το δημοσίευμα, για την ιστορική έρευνα, για την αλήθεια, για τους ζωντανούς συγγενείς και τις αδικοχαμένες 66 ψυχές στον τάφο.

Αιωνία τους η Μνήμη.

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

Μερικά μόνο από προηγούμενα δημοσιεύματα.

Αναμνηστική Πλάκα για τα 66 θύματα της «μαζικής δολοφονίας» Η ανατίναξη της πτήσης CY84, 12.10.1967.

https://simerini.sigmalive.com/article/2020/10/4/anamnestike-plaka-gia-ta-66-thumata-tes-mazikes-dolophonias-e-anatinaxe-tes-pteses-cy-284-stis-12-oktobriou-1967/ 4.10.2020

Μνημόσυνο για τα 66 θύματα – η Μητροπολιτική Αστυνομία αναθεωρεί την έρευνα (1967).

https://simerini.sigmalive.com/article/2022/10/14/mnemosuno-gia-ta-66-thumata-tes-tragodias-tes-pteses-cy-284-12-oktobriou-1967/ 14.10.2022.

Ανεπαρκής, ελαττωματική με σοβαρές ελλείψεις, παραλείψεις…

https://simerini.sigmalive.com/article/2023/10/29/aneparkes-elattomatike-me-sobares-elleipseis-paraleipseis/ 29.10.23.

Η επέτειος της αεροπορικής τραγωδίας της 12ης Οκτωβρίου 1967 συνοδεύτηκε με ένα εξαίρετο αφιέρωμα της βρετανικής METRO.

https://simerini.sigmalive.com/article/2024/10/21/mnemoneutekan-kai-phetos-ta-66-thumata-tes-pteses-cy-284/ 21.10.2024.